Een dag overslaan?

Tijdens de maand van de ramadan vasten moslims overdag. Ze eten en drinken pas weer als de zon onder is gegaan. Of dat lange vasten gezond is valt te betwisten, maar zoals met elke levensbeschouwelijke leefstijl zijn volwassenen vrij om zo’n keuze te maken.

De NOS stelt overigens dat moslims ervoor kunnen ‘kiezen om het vasten een dag over te slaan in verband met bijzondere omstandigheden. Bijvoorbeeld als ze zware lichamelijke inspanning moeten leveren, zoals bij een wedstrijd.’

De KNVB heeft haar scheidsrechters evenwel geadviseerd om de wedstrijden steeds kortstondig te pauzeren ‘op het eerstvolgende beschikbare moment na zonsondergang (bij een overtreding, uitbal, achterbal, etc.)’, mits er tenminste één participant aan de ramadan meedoet aan de wedstrijd.

Of moslims het vasten een dag mogen overslaan voor een – al dan niet professionele – voetbalwedstrijd is irrelevant. Het vasten is een keuze die ze zelf maken op basis van hetgeen waarin ze geloven; hoe de religieuze voorschriften zijn is niet relevant in een niet-islamitische, liberale, seculiere samenleving. In zo’n samenleving gaat het erom dat iedereen mag leven zoals hij of zij wil – en dus zelfs zoals een (vermeende) god voorschrijft – zolang anderen geen schade wordt toegebracht. De centrale vraag is dan altijd wat schade is en wat niet.

Het niet aanbieden van een extra pauze tijdens een voetbalwedstrijd na zonsondergang is in elk geval geen schade in die betekenis. Islamitische voetballers kiezen er zelf voor om te vasten én om te participeren in de wedstrijd.

In een liberale samenleving hoeven gelovige mensen niet gefaciliteerd te worden in hun geloof. Ze mogen hun geloof belijden, maar kunnen niet verwachten dat iedereen zich schikt naar hun wensen. De islamitische voetballers kunnen wachten met eten en drinken tot in de rusttijd, en als de zon dan nog niet onder is gegaan kunnen ze wachten tot na de wedstrijd.

Schade door ramadanpauze?

In hoeverre levert het aanbieden van ramadanpauzes schade op voor niet-islamitische voetballers of toeschouwers? Het nadeel dat islamitische voetballers ondervinden van hun keuze om te vasten wordt door de KNVB deels tenietgedaan. Maar voor de niet-religieuze voetballer die te weinig water heeft gedronken en kramp krijgt wordt er geen algemene pauze ingelast.

Ondervinden de niet-islamitische voetballers schade van de fysieke nivellering – hun lichamelijke voordeel wordt wellicht teniet gedaan – door de KNVB? Een extra pauze levert toeschouwers extra parkeerkosten op en wellicht kost het extra zendtijd voor televisiezenders. Dit alles lijkt echter wat ver gezocht, aangezien de ramadanpauze kort van duur is.

Een belangrijkere vraag is: waarom wordt een uitzondering gemaakt voor islamitische voetballers? Waarom wordt dan geen extra pauze ingelast voor vrouwelijke voetballers om even snel te kolven of een kind te voeden? Waarom worden wedstrijden niet verplaatst van zondag naar zaterdag als er christelijke voetballers meespelen? Waarom wordt een leren bal niet vervangen voor een kunstleren bal om veganisten tegemoet te komen?

Moet Keti Koti niet een voetbalvrije dag worden voor de spelers van de Antillen en Suriname? En in hoeverre moet rekening worden gehouden met degene die op de avond dat zijn beste vriend overleed jaarlijks even doorzakt? Moet bij een wedstrijd op de daaropvolgende volgende ochtend een extra drinkpauze worden ingelast? In al die situaties kan de betrokkene een belang hebben, maar de samenleving – en de KNVB – is deze individuele speler niets verplicht.

Is het hek daarnaast niet van de dam als er voor één groep mensen een uitzondering wordt gemaakt? Toch wordt zo’n uitzondering gemaakt voor moslims.

Moslims genieten in het westen al enkele decennia allerlei privileges als gevolg van een breed gedragen inclusiviteits- en diversiteitsbeleid in de samenleving. Allerlei organisaties hanteren quota om meer niet-westerse mensen – waaronder moslims – aan te nemen. Moslima’s mogen een hoofddoek dragen op hun rijbewijsfoto’s, maar niemand mag een muts of pet dragen op zo’n foto.

Moslims mogen een ambtseed afleggen waarbij ze zweren op Allah; maar ik mag niet zweren op de steun van mijn moeder. Tijdens de covidmaatregelen bleven moskeeën open, maar goochelclubs moesten sluiten. De koran wordt – ondanks zijn haatdragende teksten – zonder beperkingen verkocht, maar bij Wokeland van Coen de Jong worden disclaimers geplaatst; kennelijk om de verkoop te ontmoedigen.

Uitzonderingen voor islam

Waarom maakt de KNVB dan een uitzondering voor islamitische voetballers? Is het een uiterlijke verschijningsvorm van het wokisme? Coen de Jong (Wokeland) en Floris van den Berg (Het Spook van Woke) laten in hun recente werken zien hoe de samenleving zwicht voor islamisering. De Jong wijst erop hoe kritiek op islam in een ‘islamofobie-frame’ wordt geplaatst.

Sommige cabaretiers kiezen er zelfs voor om geen grappen meer te maken over de islam. Gerenommeerde atheïsten als Richard Dawkins durven zich niet eens uit te laten over ‘IS-bruiden’, uit de terechte angst om daarmee de islam te beledigen en daardoor het slachtoffer van gewelddadigheden te worden.

Islam ligt erg gevoelig in de samenleving en heeft daardoor een bijzondere positie verkregen. Woke omarmt gevoelens ten koste van de rede en is daardoor een opmerkelijke affaire aangegaan met islam. Islam moet namelijk niets weten van homo’s, lesbiennes, transgenders of genderzwevers – met name die laatste twee groepen zijn nou juist belangrijk voor het wokisme.

Het voorkomen van potentiële kwetsuren in de samenleving wint het binnen woke echter van het lijfsbehoud van de eigen mensen. Daarom gaat woke allerlei verbonden aan die gevaarlijk zijn voor zichzelf, waaronder een pact met de islam.

De invloed die woke heeft verkregen in de hedendaagse maatschappij zorgt echter voor een steeds sterker wordende positie voor islam.

Het staat de KNVB vrij om te bepalen wat de pauzeregels rondom voetbalwedstrijden zijn, hoewel daarin enige consistentie vereist lijkt te zijn. Islam is geen underdog in het westen, zo blijkt ook uit deze voetbalcasus. Ramadanpauzes zijn privileges van moslims in een seculiere samenleving.

Bart Collard is criminoloog en publiceert regelmatig in Wynia’s Week. Hij schrijft een proefschrift over de rol van ideologie bij islamitisch terrorisme.

De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Waarom krijgen moslims privileges die voor anderen niet zijn weggelegd? verscheen eerst op Wynia's Week.

Toch  breken er na de gewonnen wedstrijden rellen uit. In Parijs zijn 75 arrestaties verricht en in Brussel 54. In Antwerpen waren het er enkele tientallen en Rotterdam telde 34 arrestaties. Ik sluit niet uit dat de rellen in Parijs een vorm van copycat-gedrag is, een indirect gevolg van berichtgeving over eerdere rellen in België en Nederland. Copycat-gedrag is een bekend fenomeen in de criminologie. Dat belooft wat met de komende wedstrijd van Frankrijk tegen Marokko voor de boeg. 

Agent host mee   

In Rotterdam was men goed voorbereid op mogelijke rellen na de wedstrijd van Marokko tegen Portugal. Tijdens en voor de wedstrijd waren er ‘verkenners’, dat wil zeggen wijkagenten, in de hele stad waakzaam, Marokkaanse buurtvaders waren opgetrommeld om de jongens aan te spreken, websites en media werden in de gaten gehouden en de 35 gearresteerde relschoppers van de vorige wedstrijd moesten zich voor een verhoor melden op de tijd dat de wedstrijd Marokko tegen Portugal plaatsvond. Op de achterhand, buiten het zicht, stond een peloton ME paraat. Het heeft niet veel geholpen.

Wederom braken rellen uit en zijn tientallen arrestaties verricht. Op een filmpje zag ik een agent in tenue meehossen met de Marokkaanse supporters die uitbundig feestvierden. Goed bedoeld, maar daar gaat je autoriteit als diender, was mijn eerste gedachte. We zijn veel te tolerant en Nederlandse autoriteiten stellen zich op als gelijke of ‘vriend.’ Marokkaanse jochies en relschoppers  maken daar misbruik van.

Kinderen zijn niet je vrienden

Het doet mij ook denken aan de reacties van Marokkaanse ouders op de jaren-tachtig-houding van progressieve Nederlandse ouders en leraren in het onderwijs. Het was toen bon ton om ouders en leerkrachten met ‘je’ aan te spreken en bij de voornaam te noemen. Nederlandse kinderen zagen ouders als vriend en gelijken, terwijl progressieve ouders hun kinderen behandelden als ‘beste maatjes’.

Een tweetal collega’s in mijn vakgroep schreven in 1984 een proefschrift met als titel Pedagogiek op je knieën, naar mijn mening een contradictio in terminis. Mijn toenmalige hoogleraar, de pedagoog Ton Beekman, vond het de taak van de pedagogiek om dienstbaar te zijn, maar naar mijn mening diende een opvoeder zich niet als vriend of gelijke op te stellen.

‘Heel verkeerd,’ lieten ook de Marokkaanse ouders mij weten. Hoe kun je nog je gezag laten gelden, als jouw kinderen je zien als gelijken. Er is liefdevolle afstand nodig, zodat je ook in situaties waarin dat nodig is je kinderen kunt corrigeren. De bondscoach van het Nederlandse elftal Louis van Gaal heeft dat als geen ander begrepen. De spelers in het nationale team lopen met hem weg, maar het is wel steeds ‘u’ en ‘mijnheer Van Gaal’. Dat hij op de persconferentie in Qatar een symbolische kus geeft aan zijn sterspeler Denzel Dumfries mag worden gezien als een frivoliteit.          

Verwende en irritante jochies

Creatieve voetballers met Marokkaanse roots, onder wie Hakim Ziyech, Mounir El Hamdaoui, Zakkari Bakkali en Mohammed Ihattaren, staan bekend als niet de gemakkelijkste jongens, om het zachtjes uit te drukken. Met uitzondering van Mohammed Ihattaren zijn het volwassen en succesvolle profvoetballers geworden.

Volgens oud-coach Aad de Mos (Algemeen Dagblad, 8 maart 2021) moet je spelers van Marokkaanse origine aanpakken, niet als prinsjes behandelen want dan gaat het fout. ‘Dat willen ze zelf ook,’  merkt De Mos op.  ‘Laat Ihattaren een jaar met Diego Simeone, de Argentijnse coach van Atletico Madrid, werken en je kent hem niet meer terug’, zegt de Nederlandse sportjournalist Süleyman Öztürk. Ik heb begrepen dat Ihattaren nu onder de hoede is van de oud-voetballer Wesley Sneijder.

Wat voor soort lessen kunnen we hieruit trekken bij de benadering en aanpak van de Marokkaanse relschoppers. Het gaat hier niet om creatieve voetballers, maar om, voor het merendeel, verwende en irritante jochies die zich in een groep willen bewijzen en waarmaken.

Een straf moet pijn doen

Ten eerste, de politie moet zich niet laten verleiden tot het meehossen met de supporters en ander onbegrijpelijk amicaal gedrag. De politie is je beste vriend was in de jaren tachtig een bekende leuze van de politie. Dat is inmiddels niet meer zo.

Frank Paauw, de Rotterdamse korpschef, laat weten dat ‘wij dingen doen die je beste vriend beslist niet doet’. Tijdens het kennismakingsgesprek in 2010, waarbij ook burgemeester Ahmed Aboutaleb aanwezig was, zei Paauw het volgende: ‘De dienders worden bespuugd, er wordt regelmatig een middelvinger naar ze opgestoken of er wordt een broek naar beneden gehaald om een bloot achterwerk te tonen. Dit accepteren we niet meer.’ Wat Paauw betreft scheldt niemand een diender uit.

Ten tweede, straffen die invloed hebben moeten pijn doen. Anders is het geen straf. Een opgelegde straf als je melden bij de volgende wedstrijd van Marokko, is een pedagogisch goede straf. Ik vraag mij wel al hoeveel supporters hieraan gevolg hebben gegeven en wat de reactie van de politie is bij het niet nakomen van deze maatregel. Wat mij betreft een hoge boete.

Een goede moslim voedt zijn kinderen goed op

Ten derde, je moet dit soort reltrappers en hun ouders in de portemonnee treffen. De portemonnee is de gevoeligste plek van een Marokkaan. Vaak gaat het ook om jonge ‘gastjes’, van dertien of veertien jaar. Zij willen zich in de groep bewijzen door nog irritanter gedrag te vertonen. Daarom, betrek ook de ouders bij het opleggen van de straf.

Ten vierde. Schakel desnoods een algemeen erkende Marokkaanse autoriteit in.  Zo herinner ik mij een toespraak van wethouder Ahmed Aboutaleb in een Amsterdamse moskee, die de vaders aansprak op het criminele en aanstootgevende gedrag van hun zonen. ‘Je bent niet een goede gelovige als je je vijf keer per dag in je gebed richt tot Allah en ook nog als pelgrim in Mekka bent geweest. Neen, je bent pas een goede moslim als je je kinderen op een goede, respectvolle wijze opvoedt. Daar hoort ook het respect bij ten opzichte van de Nederlandse autoriteiten.’ Zo herinner ik mij zijn woorden.

Criminoloog en antropoloog Hans Werdmölder schrijft voor Wynia’sWeek over misdaad en misdaadbestrijding. Hij publiceerde een reeks boeken, waaronder recentelijk Kansparels, mocro’s op het scherpst van de snede.

Wynia’s Week heeft een unieke formule. Ons online magazine is voor iedereen kosteloos beschikbaar. Dat wordt mogelijk gemaakt door de donateurs. Wordt u ook donateur? Hartelijk dank!

Het bericht Hoe pak je Marokkaanse relschoppers aan? verscheen eerst op Wynia's Week.

Nooit eerder schaarde een Arabisch land zich bij de laatste acht op een Wereldkampioenschap Voetbal. De beste prestatie van Marokko zelf was tot dusver een plaats in de achtste finale op het WK van 1986 in Mexico. Daarin was Duitsland destijds te sterk. In de hoofdstad Rabat brak een ongekend volksfeest uit. De koning van Marokko deelde de vreugde vanuit een rijdende auto.

De Arabische wereld staat als een blok achter het Marokkaanse elftal. Zou dit ook met het geloof te maken hebben? Een opvallend neveneffect is dat veel Marokkaanse vrouwen in Tanger en andere steden de wedstrijden gaan zien in cafés, nog steeds het bolwerk van de mannen. De mannelijke cafébezoekers moeten nog wel even de buitenspelregel uitleggen. 

Niet alleen in Marokko werd feest gevierd. Ook in Spanje zijn Marokkaanse fans de straat op gegaan om het historische feit te vieren. Op het plein in de Spaanse stad Murcia vierde een zingende en met Marokkaanse vlaggen zwaaiende menigte feest. Ook in Puerta del Sol in Madrid en  op La Rambla in Barcelona vierden massa’s Marokkanen de historische triomf. Er zijn voor zover mij bekend geen rellen gemeld van baldadige jongeren, en ook niet van gefrustreerde Spaanse jongeren.

‘Spanjaarden voor Marokko’

De Marokkaanse gemeenschap in Spanje is groot. Er leven zo’n 870.000 Marokkanen in Spanje, meer dan het aantal Marokkanen in België en Nederland samen. Een groot aantal is in Spanje geboren. De krant El Mundo noemt hen ‘een generatie met een verdeeld hart’. ‘We zijn Spanjaarden, maar zijn voor Marokko’.

Twee spelers van het Marokkaanse elftal zijn in Spanje (Madrid) of in de Spaanse enclave El Melilla geboren en getogen:  de  snelle rechtsback Achraf Hakimi en de reserve-doelman Munir Mohammedi. Nog tien spelers van dit elftal, dat bekend staat als de Leeuwen van de Atlas,  zijn niet in Marokko geboren, onder wie de in Nederland opgegroeide Marokkanen Hakim Ziyech, Sofyan Amrabat, Noussair Mazraoui en Zakaria Aboukhal.

Na de beslissende panenka in de strafschoppenserie tegen Spanje rende Hakimi naar zijn familie op de tribune en gaf zijn hoofddoekdragende moeder een kus. De beste speler van het team is ongetwijfeld de in Dronten geboren Hakim Ziyech. Hij was eerder bekritiseerd door de Marokkaanse pers omdat hij zich onvoldoende  vaderlandslievend zou hebben opgesteld.  De Marokkaanse voetbalbond doet er ook alles aan om Marokkaanse talenten in het buitenland op te sporen en hen een aan te moedigen om voor Marokko te kiezen. Die druk wordt ook uitgeoefend op hun families, met tal van privileges en faciliteiten.

Ook de coach van het succesvolle Marokkaanse voetbalteam heeft zijn wieg elders staan. De in Frankrijk geboren Marokkaan Walid Regragui zorgt ervoor dat alle spelers met trots het nationale shirt dragen.

Na het duel met Spanje haalde hij zijn gram op Marokkaanse journalisten die eerder kritiek hadden geuit op het selecteren van de vele ‘Europese’ Marokkanen. Tegen de verzamelde pers zei hij: ‘Mijn spelers hebben aangetoond dat elke Marokkaan een Marokkaan is. Iedereen die met een Marokkaans paspoort bij dit team komt, wil vechten en sterven voor dit land.’ En over de relschoppers in België en Nederland had hij eerder opgemerkt:  ‘Je moet respect tonen voor het land waar je bent geboren. Je kunt blij zijn en feestvieren, maar je moet respect tonen voor iedereen.’  

Weer winst, weer rellen

Kennelijk was de boodschap van de coach aan dovemansoren gericht. Na de winst van Marokko op Spanje werden in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag vele Marokkaanse reljongeren aangehouden. Alleen al in Rotterdam waren dat er 35. De politie meldt dat de aanhoudingen verspreid over de stad zijn gedaan vanwege het afsteken van vuurwerk, belediging en het niet kunnen tonen van een identiteitsbewijs. De Rotterdamse politie laat ook weten dat het merendeel van de supporters zich keurig heeft gedragen.

In Den Haag  waren uit voorzorg extra agenten ingezet en buurtvaders moesten ervoor zorgen dat het bij feestvieren bleef. Toch braken er op dinsdagavond ook in Den Haag rellen uit. Een Marokkaanse buurtvader laat de media weten:  ‘We spreken de jongens aan, maar ze zijn eigenwijs. De jongens die onrust veroorzaken zijn dertien, veertien, vijftien jaar en komen vaak niet uit de wijk. Ze komen uit andere wijken in Den Haag, of uit Leiden, Delft of Zoetermeer. Dat maakt het lastig ze op hun gedrag aan te spreken.’ Je vraagt je toch af wat deze rel-mocro’s bezielt, maar ook wie hun Marokkaanse ouders zijn.

‘Rellen liggen aan de politie’

Hoger opgeleide Marokkanen vinden dat de rellen niet te wijten zijn aan de Marokkaanse reljongeren, maar aan de houding van Belgische en Nederlandse autoriteiten. ‘In België konden ze zich misdragen, omdat de politie er bij stond en niets deed. En waarom kunnen Marokkanen zich in Marokko wel gedragen, maar een kleine groep in Nederland dat niet?’  aldus de Marokkaanse Nederlander Charifa Zemouri. Een goede vraag, maar zelfkennis is onder Marokkaanse Nederlanders niet de sterkst ontwikkelde eigenschap. ‘Hshoema, schaam jullie,’ luidt de reactie van de Marokkanen in het moederland. ‘Met hun gedrag geven ze ons, de goede Marokkanen, een slechte naam.’

Nederlandse critici van de Marokkaanse rellen, onder wie de radio 538 dj Coen Swijnenberg en de journalist Frits Wester, krijgen ook de wind van voren. Marokkaanse critici vinden hen te negatief. Als Ajax of Rotterdamse hooligans rellen, dan reageert men anders en niet met dezelfde energie.

Maar ook de broer van de motor van het Marokkaanse elftal, de voetballer Nordin Amrabat, keurt de rellen van de Marokkaanse jongeren ten zeerste af. Tegelijkertijd laat hij weten dat dit succes het Marokkaanse voetbal een ongelooflijke boost geeft, waaronder de jeugdopleidingen en de clubs. ‘Er gaat extra budget vrijkomen voor het jeugdvoetbal en accommodaties en ik heb al eerder gezegd dat iedere Marokkaanse speler voor Marokko zal kiezen. Dat zal nu alleen maar nog meer zijn.’

De vraag luidt ook waarom de Nederlandse en Belgische ‘supporters’ wel rellen, en de in Spanje wonende Marokkanen niet. Dat zegt toch ook iets over hun integratie en hun verhouding met het woonland.

‘Permanent cultuurconflict’

In een eerdere beschouwing heb ik laten zien dat het gedrag van Marokkaanse relschoppers in Nederland of België de uitkomst is van een permanent cultuurconflict.

Maar hoe zit het dan met de bijna één miljoen Marokkanen in Spanje? Onder hen zijn ook veel trekarbeiders, die op basis van een seizoenscontract werkzaam zijn op de grote plantages in roodfruit en sinaasappels. Vaak slecht en onderbetaald werk. Er zijn in Spanje ook veel illegale Marokkaanse jongeren zonder werkvergunning. Ze dromen van een eigen gezin en vast werk. Ik stel ook vast  dat een aantal Marokkanen afzakt naar het Belgische Antwerpen en daar zijn geluk beproeft. ‘In dat apenland kan en mag alles,’ zo luidt het idee onder Marokkanen in Marokko en Spanje.

‘Niet deugen omdat het kan’

Kennelijk is de harde hand in Marokko en Spanje veel effectiever en afschrikwekkender. Er is veel meer tolerantie in Vlaanderen en Nederland. Iemand met zelfkennis, wijlen de auteur Hafid Bouazza, liet in 2014 op de website The Post Online weten: ‘De enige reden dat Marokkanen niet deugen is omdat ze in Nederland de mogelijkheid hebben om niet te deugen. Het zijn gewoon verwende blagen.’

Bestaat onder Marokkaanse jongeren in Spanje  ook zoiets als een permanent cultuurconflict? Ik heb daar geen aanwijzingen voor, maar ik heb er geen onderzoek naar verricht. De literatuur en het internet laten mij op dit punt ook in de steek. Wel stel ik vast dat de in Spanje wonende Marokkanen diep in hun hart kiezen voor Marokko. Daar is niets mis mee, want die houding zie je veel bij emigranten, ook bij de tweede en derde generatie.  Het hart klopt sneller zodra het oude moederland roept. Dat geldt ook voor de van oorsprong Nederlandse migranten in Canada en Australië. Alleen al bij het horen van het Nederlandse volkslied spelen de nationale gevoelens op.  

Waarschijnlijk geldt dit ook voor koningin Máxima, een geboren Argentijnse. Er moest wel een persbericht van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) aan te pas komen. Op de vraag voor wie Máxima zal juichen aanstaande vrijdag bij de wedstrijd Nederland – Argentinië luidt het RVD-antwoord: ‘Als Nederlandse en koningin van Nederland is ze voor Nederland.’ Toch goed om te weten! ‘Maar als Argentijnse is ze keihard supporter van Argentina,’ schreef een criticus op de Website Geen Stijl.

Ik vind het totaal oninteressant voor wie Máxima juicht. Het is echter tekenend voor de verkramping bij de RVD dat er blijkbaar een bericht de deur uit moet om het volk niet het idee te geven dat Máxima voor Argentinië zou zijn.                                                                                          

Volgens de Marokkaanse bondscoach Walid Regragui worden de spelers van het team van alle kanten gesteund om in Qatar geschiedenis te schrijven. Terwijl ik dit schrijf is het theoretisch niet ondenkbaar dat het Nederlandse team, een hechte ploeg bestaande uit spelers, van wie de ouders hun roots hebben in Nederland, Friesland, Suriname, Curaçao, Togo en Ghana,in de finale tegen Marokko zou gaan spelen. Geloof mij, dat wordt, mocht het zo ver komen, pas een echte cultuurclash.  

Criminoloog en antropoloog Hans Werdmölder schrijft voor Wynia’sWeek over misdaad en misdaadbestrijding. Hij publiceerde een reeks boeken, waaronder recentelijk Kansparels, mocro’s op het scherpst van de snede.

Wynia’s Week heeft een unieke formule. Ons online magazine is voor iedereen kosteloos beschikbaar. Dat wordt mogelijk gemaakt door de donateurs. Wordt u ook donateur? Hartelijk dank!

Het bericht Marokkanen in Europa: een verdeeld hart verscheen eerst op Wynia's Week.

Kökçü stelt dat het dragen van de regenboogband in strijd is met zijn godsdienst, de islam. En dat hij op een andere manier zijn tolerantie naar anderen wilde uiten: door iedereen in zijn waarde te laten zónder die band te hoeven dragen. Hij noemde het wel een ‘moeilijke situatie’.

Sport is vaker het terrein van politiek spel. Na de dood van George Floyd in 2020 en de demonstraties die daarop volgden waren er sporters die zelf het initiatief namen voor een statement. Sport is meer verbonden met politiek dan we misschien zouden willen. 

One Love Campagne 

Kökçü wilde naar eigen zeggen geen ‘uithangbord’ van de lhbtiq-campagne zijn. Het is ook vast een beetje ongemakkelijk voor een Turks-Nederlandse jongen uit een moslimgezin om lhbtiq-rechten te moeten verdedigen. Want ‘One Love’ gaat over ras, identiteit én geaardheid.

Hoewel de voetbalwereld vaak intolerant blijkt naar homoseksuelen, gaat het dus voor voetballers met een islamitische achtergrond een stapje verder. Het mag naar hun idee niet volgens hun theologische wetten én daar wil iemand als Kökçü zich graag aan houden.

Het heeft ook iets opvallends. Terwijl de lhbtiq-gemeenschap zich sterk maakt voor ‘onderdrukte’ moslimminderheden, ziet een moslimjongen het uitdragen van de lhbtiq-waarden als verraad naar zijn eigen religie. Zijn vrije keuze, natuurlijk.

Tegelijkertijd deed het me denken aan een situatie die even ongemakkelijk is: het GroenLinkse Kamerlidschap van Kautar Bouchallikht dat zo nu en dan tot essentiële vragen leidt, maar die door Bouchallikhts antwoorden in vaagheid blijven hangen. Kökçü komt er in ieder geval voor uit. Je kan er van alles van vinden, maar hij draait er tenminste niet omheen.

Formule 1 op de knieën

Kökçü had er niet om gevraagd, maar er zijn ook sporters die zelf graag het voortouw nemen. Na de dood van Floyd kwamen er wereldwijd BLM-protesten. De coureur Lewis Hamilton voelde zich zo aangesproken door de boodschap van Black Lives Matter dat hij in 2020 zijn Formule 1 collega’s beschuldigde van racisme en lafheid als zij zich niet luid en duidelijk zouden uitspreken tegen racisme.

Toch een delegatie naar Qatar

Dan het aanstaande WK Voetbal in Qatar. Volgens een onderzoek van EenVandaag vindt meer dan de helft van de Nederlanders (53%) inmiddels dat Oranje beter kan afzien van deelname aan het toernooi. Het kabinet heeft echter juist besloten een Nederlandse regeringsdelegatie te sturen naar Qatar – en dat tegen de wens van een Kamermeerderheid in.

Ongeveer een jaar geleden werd een motie van de SP aangenomen waarin het kabinet werd verzocht vooral niet te gaan. Terecht, zou je denken. Terwijl we hier niet uitgepraat raken over ons slavernijverleden, vieren we een feestje in een land waar slavernij niet in alle opzichten verleden is.

De keerzijde

Voetballers ‘van kleur’ worden regelmatig op racistische wijze bejegend. Denk bijvoorbeeld aan apengeluiden die we horen vanaf de tribunes. De reactie van de autocoureur Hamilton op BLM was wellicht hysterisch, maar de voetbalsport geeft wel degelijk aanleiding om het te hebben over racisme.

Het ongenoegen over Qatar dat een streng islamitisch vrouwonvriendelijk land is dat stadions liet bouwen over de rug van mogelijk duizenden dode arbeidsmigranten is terecht. Het vooruitzicht dat onze koning daar mogelijk zal opduiken is niet bepaald aantrekkelijk.

Maar er is ook een keerzijde. Toen die motie van de SP werd aangenomen zaten we niet met één been in de Russische oorlog tegen Oekraïne. Die oorlog maakt ons afhankelijk van een land als Qatar. Daarom nu de vraag aan al die mensen die Nederland niet willen laten spelen in Qatar, laat staan dat Willem-Alexander daar opduikt: hoeveel extra kou wilt u trotseren voor de mensenrechten in Qatar?

Sujet Shams is schrijfster en publiciste. Ze publiceert regelmatig in Wynia’s Week over wat haar bezighoudt.

Wynia’s Week is er 104 keer per jaar. Doet u mee om dat mogelijk te maken? Hartelijk dank!

Het bericht Hoeveel graden zet u de kachel lager voor de mensenrechten in Qatar? verscheen eerst op Wynia's Week.

Op toernooien als het wereldkampioenschap of het Europese kampioenschap is het nog belangrijker dat het Engelse elftal zo snel mogelijk wordt uitgeschakeld, zodat we zo snel mogelijk af zijn van het verschrikkelijke gedrag van de meute, zoals van een besmettelijke ziekte die mild is in de kindertijd maar ernstig op volwassen leeftijd. Het afschuwelijke gedrag van duizenden fans voor en na de EK-finale tegen Italië laat zien hoe waar dit is.

Duizend verwijderde scheldtweets

Duizenden, zelfs tienduizenden mensen vormen natuurlijk maar een heel klein deel van een bevolking van tientallen miljoenen, maar hun gedrag is de extreme manifestatie van de vulgariteit van onze volkscultuur. Andere landen hoeven zich echter niet zelfvoldaan superieur te voelen; ze vertonen vaak duidelijke tekenen van imitatie.

Na de nederlaag van Engeland na een strafschoppenreeks, waarbij door een ongelukkig toeval drie zwarte spelers misten, werden deze het slachtoffer van een raciale scheldpartij op Twitter. Het platform verwijderde zo’n duizend scheldtweets.

Omdat deze boodschappen zijn verwijderd en niet gepubliceerd zijn weet niemand wat er in stond, maar ik geloof onmiddellijk dat ze vuil en abject waren. Iedereen die bekend is met het niet-raciale gescheld dat regelmatig op internet en de sociale media te zien is, kan zich zonder probleem het lage niveau ervan voorstellen.

Duizend is nu ook weer niet zo veel

Maar wat is de betekenis van deze boodschappen? De Runnymede Trust, een anti-racistische organisatie die racisme even hard nodig heeft als een oliemaatschappij olie, heeft ze gebruikt ter ondersteuning van haar rapport aan de Verenigde Naties dat Engeland ‘systematisch racistisch’ is.

Maar 1000 is eigenlijk niet een zeer groot aantal, en het is ook niet zeker waar die tweets vandaan komen. Volgens experts in het onderzoek naar online-scheldpartijen – wat erg dat een dergelijke expertise nodig is! – kwam een deel van de scheldtweets, mogelijk een groot deel, niet eens uit Engeland. Helaas is dat soort gescheld – vaak in het Frans of Spaans – gebruikelijk na voetbalwedstrijden.

Is Engeland systematisch racistisch?

Is Engeland een systematisch racistisch land? Er bevinden zich natuurlijk racisten onder de bevolking, dat wil zeggen mensen die mensen van andere rassen als het ware ambtshalve – zuiver en alleen omdat ze van een ander ras zijn – haten, en die hen de toegang tot banen zouden willen ontzeggen of hen helemaal uit het land zouden willen zetten; maar of er meer racisten in Engeland zijn dan in andere, gelijksoortige landen, betwijfel ik.

Zeker is het racisme in Engeland niet zo erg of intens dat het mensen van andere rassen ervan weerhoudt er naartoe te gaan. Alleen al de afgelopen 12 maanden zijn er 100.000 Chinezen uit Hongkong aangekomen in Engeland om er te gaan wonen. De meeste mensen vinden dit een positieve ontwikkeling, die het land zal verrijken zonder dat het tot extra culturele problemen zal leiden.

Boe tegen kniebuiging

Een zwarte speler van het Engelse elftal beschuldigde de minister van Binnenlandse Zaken ervan de rassenhaat die zich manifesteerde in de 1000 verwijderde tweets te hebben aangewakkerd omdat ze zei dat het volkomen in orde was dat de massa met boegeroep reageerde toen het Engelse team een kniebuiging maakte als eerbetoon aan de sterk autoritaire en intellectueel onbenullige Black Lives Matter-beweging.

Ze verklaarde dat die kniebuiging een politiek gebaar was, en dat elke burger het recht had zich daartegen te verzetten; en aangezien zij zelf van een raciale minderheid is, dochter van vluchtelingen die zelf vaak racistisch bejegend is, zowel in haar jeugd als meer recent online, is het niet waarschijnlijk dat zij een sterke sympathie heeft voor racisten.

Bovendien waren de toeschouwers die het elftal uitjouwden vanwege de kniebuiging niet racistisch: daarna juichten ze het Engelse team toe,  ondanks het onevenredig hoge aantal zwarte spelers daarin, die ze als Engelsen beschouwden. Hun boegeroep was gericht tegen het specifiek politieke gebaar – en terecht volgens mij.

Onheilspellend

In een artikel in het eerbiedwaardige linkse politieke weekblad de New Statesman werd op de 1000 tweets gereageerd met deze verklaring:

‘Als we racisme willen stoppen, hoeven we de sociale media niet te stoppen of te veranderen – tenminste niet alleen. We moeten de mensen stoppen of veranderen.’

Deze woorden hebben, in elk geval in het Engels, een zeer onheilspellende klank. De auteur zegt niet dat we mensen moeten overtuigen. Het idee om mensen te stoppen en te veranderen is inherent totalitair: het suggereert dat ze moeten worden aangehouden, wellicht, en naar een heropvoedingskamp gestuurd.

Tientallen miljoenen racisten?

En om te illustreren hoe ver het net moet worden uitgeworpen, volgens de auteur, voegt hij eraan toe:

‘En ja, dat omvat ook de premier en de minister van Binnenlandse Zaken.’

Je hoeft geen groot bewonderaar (dat ben ik niet) van Boris Johnson of Pritti Patel, de minister van Binnenlandse Zaken, te zijn om te beseffen dat dit een grove smaad jegens hen beiden is – want het beschuldigt hen van racisme. En als zij racisten zijn, dan zijn tientallen miljoenen mensen in Groot-Brittannië racisten, vandaar vermoedelijk dat ze gestopt en veranderd moeten worden.

Hoe dit aangepakt moet worden wordt natuurlijk niet vermeld maar het zou op z’n allerminst grootscheepse, permanente en langdurige propaganda en indoctrinatie behelzen.

Let wel, de noodzaak om deze miljoenen mensen te stoppen en te veranderen wordt verkondigd op grond van 1000 tweets waarvan de oorsprong tot nu toe onbekend is. Niets kan beter illustreren dat de huidige obsessie met ras en racisme niet voortkomt uit de wens om een wijdverspreid kwaad uit te roeien maar om de macht te grijpen. Het is belachelijk om racisme in Engeland als een zo ernstig probleem af te schilderen dat het een totalitaire oplossing vereist.

Blanke arbeiderskinderen hebben slechtste vooruitzichten

Sikhs hebben gemiddeld een hoger inkomen dan blanken, hoewel ze arm waren toen zij het land binnenkwamen, en zowel Sikhs als hindoes kennen een lagere jeugdwerkloosheid dan blanken. Ze hebben ook lagere detentiecijfers; een kwart van alle geneeskunde-studenten is afkomstig van het Indiase subcontinent, hoewel zij een veel kleiner aandeel in de bevolking hebben.

De kinderen die in dit land de slechtste vooruitzichten hebben, zijn de kinderen van de blanke arbeidersklasse in de voormalige industriesteden.

Beroerd gedrag komt niet door armoede

Dit wil niet zeggen dat er geen raciale vooroordelen bestaan, maar alleen dat die niet zo ernstig zijn dat ze sociale stijging of integratie belemmeren – tenminste als raciale minderheden dat willen.

Het wil ook niet zeggen dat er geen zeer ernstige sociale problemen zijn in Groot-Brittannië. Een daarvan is het zeer lage culturele niveau dat blijkt uit het lompe gedrag van grote aantallen voetbalfans die tenslotte niet onder de armoedegrens hebben geleefd en zich dus niet zo beroerd gedragen uit pure economische wanhoop.

Onze volkscultuur hoeft niet racistisch te zijn om abject te zijn, en armoede heeft met die abjectheid niets te maken. In feite is antiracisme nu een veel ernstiger sociaal probleem dan racisme. Het antitracisme wil geen einde maken aan racisme, maar macht uitoefenen. Daarom wakkert het voortdurend conflict en rancune aan.

Vertaling: Chris Rutenfrans

Het bericht Antiracisme is een ernstiger probleem dan racisme verscheen eerst op Wynia's Week.