En wat blijkt? Vanuit ons land maakten migranten in 2022 maar liefst 15 miljard euro over naar hun thuislanden. Een flinke geldstroom die niet valt onder ontwikkelingshulp en die veelal onderbelicht is.

Het Verwey-Jonker Instituut meldt in een onderzoek, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Financiën, dat de ‘omvang van remittances naar ontwikkelingslanden groter [is] dan de omvang van directe investeringen en ontwikkelingssamenwerking bij elkaar opgeteld’. Het World Migration Report bevestigt dit beeld: in 2024 bedroeg de totale omvang van internationale remittances zo’n 831 miljard dollar. Ter vergelijking: in 2000 was dit nog 128 miljard dollar; een verzesvoudiging dus in 24 jaar tijd.

Informele kanalen

Van de geldstroom uit Nederland profiteren vooral Marokko (85,5 miljoen euro in 2020), Turkije (84,9) en Suriname (81,7), maar ook China, Spanje en Roemenië behoren tot de toptien-ontvangers. Dit betreft overigens alleen geld dat via formele kanalen is verstuurd, het werkelijke bedrag ligt vele malen hoger. Veel migranten gebruiken namelijk informele kanalen, zoals online-aanbieders of banken die geen vergunning bezitten voor remittances omdat ze niet voldoen aan regels tegen witwassen en terrorismefinanciering. De transactiekosten zijn dan vaak lager en ook kunnen overboekingen zo verborgen worden gehouden voor de Nederlandse overheid.

Dat laatste is uiteraard vooral van belang bij criminele geldstromen. Volgens een recente schatting van het CBS werd in 2021 binnen de Nederlandse grenzen 17 miljard euro verdiend met illegale activiteiten. De meeste verdiensten stroomden naar het buitenland; bij de opbrengsten van cocaïnehandel – waarbij relatief veel migranten zijn betrokken – zelfs bijna 90 procent.

Nog wat extra cijfers: Nederland stond in 2022 op de negende plaats in de toptien van remittance-verzenders, net vóór Frankrijk. Bovenaan de lijst staan de Verenigde Staten. Amerikaanse migranten maakten in totaal zo’n 79 miljard dollar over naar hun landen van herkomst. 

Ook de Verenigde Naties spelen in het verhaal een rol. Eén van de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen – de zogeheten Sustainable Development Goals – van de VN is namelijk het terugbrengen van ‘ongelijkheid binnen landen en tússen landen’, zodat ‘sociale, economische en politieke inclusie van alle mensen op aarde’ de maat worden. Onder deze noemer valt ook een doelstelling die betrekking heeft op de transactiekosten voor overboekingen door migranten: die moeten voor 2030 worden teruggedrongen tot minder dan 3 procent. De zogeheten ‘geldovermakingscorridors’ die meer dan 5 procent transactiekosten hanteren, moeten worden afgeschaft. Ook zijn er doelen opgesteld voor snelheid, transparantie en toegankelijkheid van remittances.

Het zijn ambitieuze voorstellen, want op dit moment worden transactiekosten in rekening gebracht die veel hoger liggen dan 3 procent. Het Nederlandse (en ook het Europese) gemiddelde ligt rond de 7 procent: 6,27 procent voor wie geld wil overmaken naar Marokko; 7,17 procent voor Turkije.

Voor Nederland zijn er alleen nadelen

Schieten we in Nederland iets op met de VN-doelstellingen? ‘Reguliere’ ontwikkelingshulp heeft als voordeel dat ‘gevende’ landen zo hun internationale reputatie kunnen opvijzelen: er kan wereldwijd mee worden gepronkt op conferenties, congressen en symposia. Maar wat is het voordeel voor Nederland van nog meer remittances?

Het zou juist in ons belang zijn als geld dat in Nederland is verdiend vaker dan nu het geval is ook in Nederland blijft – en hier wordt uitgegeven of geïnvesteerd. Bovendien zijn remittances hoe dan ook geldtransacties die kosten met zich meebrengen. De Nederlandsche Bank heeft immers bepaald dat de identiteit van bankklanten moet worden gecontroleerd en ook de herkomst van gelden. Ook de partnerorganisatie in het ontvangende land maakt kosten die worden doorberekend naar Nederland. Wat als daar straks inkomsten tegenover staan die niet meer kostendekkend zijn?

Dan zijn voor Nederland aan remittances nóg grotere nadelen verbonden. Of zou dat de bedoeling zijn van de VN met haar getoeter over het terugdringen van ‘ongelijkheid’?

Calvin Schukkink is masterstudent staats- en bestuursrecht aan de universiteit Utrecht. Hij komt uit Enschede en verdiept zich in politiek en filosofie. 

Wynia’s Week verschijnt drie keer per week met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Er bestaat ook ontwikkelingshulp waar niemand het over heeft verscheen eerst op Wynia's Week.

Westerse toeristen hebben, net als alle toeristen, sterk de neiging samen te klitten in eigen resorts, restaurants, bars en stukjes strand. Ook expats doen dat. Als je dat niet actief opzoekt, gaat dat langs je heen. En hoewel Thailand, althans vóór Covid, tientallen miljoenen westerse toeristen per jaar ontving, raken die snel uit beeld als je de gebaande paden verlaat. 

Bijvoorbeeld: de doorsnee toerist die aankomt in Bangkok en naar een van de paradijseilanden in het zuiden wil, boekt on line of bij een reisbureau een all-in bus/ferry ticket. Dan wordt je bij je hotel opgehaald en zit je in een touringcar en later op een snelle catamaran met alleen maar farang (westerlingen). Je kan ook in Bangkok een taxi nemen naar de zuidelijke busterminal, op een openbare bus stappen en in de stad waar de ferries vertrekken zelf een kaartje kopen. Dan ben je de hele reis lang vrijwel de enige farang aan boord.

In welke taal zou Kaag dromen?

Dat is geen doel op zich. Ik ben in afgelegen delen van het Thaise platteland geweest waar ik een bezienswaardigheid was, zo weinig farang kwamen daar. Dat is een paar dagen lang leuk, bij zonsondergang de koe van de familie van het land halen en op stal zetten. Maar voor een stadsmens is het leven op het Thaise platteland heel saai. De meeste jonge Thais willen daar ook weg, op z’n minst voor een paar jaar, naar Bangkok of naar het toeristische zuiden, waar wel wat te beleven en te verdienen valt.

Bij oppervlakkige contacten met andere westerlingen stuit ik soms onverhoeds op een landgenoot die ook op eigen gelegenheid rondreist, en niet zelden is dan de reactie: ‘Ben jij ook Nederlander? Wat heerlijk. Ik ben zó blij dat ik weer even Nederlands kan praten!’ Dat doe ik dan wel, maar mij is die emotie volkomen vreemd. Ik heb nog nooit heimwee naar Nederland gehad. Nederlands spreken mis ik totaal niet. Al na een paar dagen in het buitenland denk en droom ik grotendeels in het Engels, en ook het Thais begint inmiddels m’n onderbewuste te koloniseren. 

Ik ben dus eigenlijk een Kaag-kosmopoliet. Ik ben benieuwd in welke taal Sigrid Kaag droomt. Engels? Arabisch? Zij heeft het grootste deel van haar leven niet in Nederland doorgebracht, woonde voordat ze in 2017 terugkwam al ruim twintig jaar niet meer in Europa, bezit (of bezat) huizen in Ramallah, Jeruzalem en Zwitserland, haar kinderen studeren niet in Nederland, en haar man is een Palestijn, met wie ze, naar ik aanneem, Arabisch spreekt.

Ik zou er voor getekend hebben, voor zo’n globetrottersleven, maar ik snap ook dat dit niet normaal is. De grote meerderheid van de Nederlanders zou nooit voor zo’n leven kiezen. Nederlanders zijn wat dat betreft niets bijzonders, dat geldt voor alle nationaliteiten.

Voor elk volk is het heel normaal, en volkomen acceptabel, dat je blij bent als je weer je moedertaal kan spreken, om je comfortabeler te voelen in het gezelschap van landgenoten, om je eigen, vertrouwde cultuur te prefereren boven andere culturen. Dat geldt zelfs voor emigranten die al vijftig jaar in een ander land leven, of je nu westerling, Aziaat of Afrikaan bent.

Dat heeft weinig tot niets met racisme of xenofobie te maken. Vrijwel geen Nederlander heeft er moeite mee als tien à vijftien procent van de mensen in de eigen wijk een andere huidskleur heeft of uit een andere cultuur komt. De acceptatie van liefdesrelaties tussen partners van verschillende etnische achtergrond  – de ultieme integratie – is van de kant van autochtone Nederlanders nooit een serieus probleem geweest. Zolang maar gewaarborgd is dat de eigen cultuur toonaangevend blijft, is de tolerantie groot.

Voor financiën had Kaag slechts plichtmatige interesse

En dat is precies waar het spaak gelopen is met de woke-politiek waar Kaag het boegbeeld van werd. Als je alleen naar sociaal-economische indicatoren kijkt, pas ik helemaal in de doelgroep van D66, en daar heb ik tot een jaar of vijftien geleden ook op gestemd. En toen Kaag haar debuut maakte in de Nederlandse politiek, was ik aanvankelijk zeer van haar onder de indruk.

Eindelijk een Nederlander die zich niet als een schutterige hork gedraagt op het mondiale podium; iemand met echte internationale ervaring die de machtigen der aarde allemaal al gesproken heeft. Haar fans vielen in katzwijm als ze tijdens een persconferentie moeiteloos overschakelde van Engels naar Frans naar Arabisch.

Maar als minister en vicepremier heeft ze geen moment de indruk kunnen wekken dat ze er primair voor de gewone Nederlander was. Voor binnenlandse politiek of haar portefeuille, financiën, toonde ze slechts plichtmatige interesse. Maar ze zat wel steeds in het regeringsvliegtuig om zich tegen internationale kwesties aan te bemoeien, met als grotesk dieptepunt, wat mij betreft, haar pendeldiplomatie naar Paramaribo om de Surinaamse regering te smeken de Nederlandse slavernijexcuses te accepteren. Ze had notabene als minister van Financiën geen snars met dat onderwerp te maken, maar Rutte liet het allemaal weer gebeuren.

Kaag, die een half leven lang hoog over Nederland heen gevlogen is in de stratosfeer van de internationale diplomatie, heeft zich waarschijnlijk geen moment afgevraagd hoe zulk gedrag op gewone Nederlanders ‘in de wijken’ moest overkomen: van welk land denk je eigenlijk dat je minister bent?

Kosmopolieten als Kaag hebben nooit een achterban hoeven overtuigen, hebben nooit voor een zaal vol boze buurtbewoners gestaan. Die kunnen zich niet eens meer voorstellen dat de meeste mensen gehecht zijn aan hun eigen buurtje, hun eigen sportclub, hun eigen cultuur, aan hoe hun stad eruit zag toen ze opgroeiden. Of als ze het al beseffen, kijken ze er stiekem op neer.

Dat wil zeggen, als het westerse autochtonen betreft. Met de tribale sentimenten in het Midden-Oosten wordt door hen, op zich terecht, terdege rekening gehouden. Als je nu de trein pakt naar Den Haag, uitstapt op Hollands Spoor en het station uit loopt, lijk je wel geteleporteerd naar Amman of Istanbul.

Bij politici hoort het eigen volk op de eerste plaats te staan

Mij maakt het niet uit, want ik ben daar weliswaar  opgegroeid, maar woon tegenwoordig uit vrije wil meestal aan de andere kant van de wereld. Maar mogen de mensen die moeten blijven daar misschien iets van vinden? Daarvoor moet je niet bij Kaag en andere planeetredders als Timmermans of Klaver zijn. 

Stel dat door massa-immigratie de Turkse cultuur in Turkije niet langer dominant zou zijn, of de Arabische cultuur niet langer dominant in Marokko, al was het maar in een paar grote steden. Het zou voor die volken reden zijn voor burgeroorlog en etnische zuivering. Maar volgens westerse ‘weg met ons’-politici als Kaag worden wij geacht zulke trends te omarmen, op straffe van te worden bestempeld tot racist. 

‘Eigen volk eerst’ is een besmette term geworden, maar op de keper beschouwd is het juist de dure plicht van politici om het eigen volk, binnen de grenzen van de universele mensenrechten uiteraard, op de eerste plaats te zetten. Die hebben jou als politicus namelijk gekozen, hun vertrouwen geschonken en ze betalen jouw salaris. Een minister is echt wat anders dan Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor Nederland, maar ik vraag me af of Kaag dat verschil wel zag, of erkende.

Wetenschapsjournalist Arnout Jaspers schreef De Stikstoffuik, het boek dat ontleedt hoe Nederland in de handen van activistische ecologen raakte en zichzelf zo als enige land ter wereld een ‘stikstofcrisis’ bezorgde. Jaspers publiceert iedere zaterdag zijn column in Wynia’s Week.

Wynia’s Week viert deze maand het vijfjarig bestaan. Wynia’s Week wordt mogelijk gemaakt door de vrijwillig betaalde abonnementen van de lezers, kijkers en luisteraars. Doet u al mee – ook in 2024?

Het bericht Sigrid Kaag wist geen moment de indruk te wekken dat ze er primair voor de gewone Nederlander was verscheen eerst op Wynia's Week.

VN-baas António Guterres erkent met global boiling en drie graden opwarming in feite het falen van de huidige wereldwijde energietransitie. Eerder deze maand beschreef ik al dat energieverbruik en CO₂-uitstoot per wereldburger sinds 2001 met zo’n dertien procent zijn toegenomen in plaats van afgenomen. De VN weet dit ook, en ik zou daarom concrete voorstellen voor een andere aanpak verwachten. In plaats daarvan blijft het IPCC jaarlijks met tienduizenden mensen bijeen komen, via lang bestaande procedures vuistdikke rapporten schrijven over groeiende achterstanden, en hameren op meer zon, wind en waterstof.

Tegelijkertijd wordt de vanuit Amerika overgewaaide Black Friday in ons land al gretig verlengd tot een hele week. Megakortingen nu betekenen dat we in andere tijden van het jaar veel teveel betalen, en bovenal dat er veel teveel wordt geproduceerd. Elk nieuw gemaakt product vergt grondstoffen, energie en transport. Waarom vestigt de VN daar niet meer de aandacht op, zoals De Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur nu terecht doet? De voortdurend groeiende consumptie is een grote aanjager van mondiaal energieverbruik en CO2-uitstoot.

Groeiende consumptie en internetverkeer jagen CO2-uitstoot omhoog

Dat geldt evenzeer voor het voortdurend groeiende data- en internetverkeer. De wereldwijde ICT is de snelst groeiende sectorale energieverbruiker, en sinds 2014 al groter dan de wereldwijde luchtvaart. We lopen daar in ons eigen land ook nadrukkelijk tegenaan. Datacenters in de kop van Noord-Holland eisen alle windenergie op, en de Raad van State stak in september een stokje voor een nieuw datacenter in Zeewolde. Ik zou graag zien dat de VN ons hierover gedegen voorlicht en bewustmaakt.

Guterres zegt dat het nog niet te laat is. Ik ben dat met hem eens. Het is niet te laat om het alarmisme en angst aanjagen los te laten, en veel objectiever naar de huidige energietransitie te kijken. Het is ook niet te laat om de breed bekritiseerde en onwetenschappelijk genoemde werkwijzes van het IPCC grondig te hervormen. De Amerikaanse Nobelprijswinnaar in de natuurkunde John Clauser, afgelopen zomer nog verguisd vanwege zijn kritiek op het IPCC, staat zeker niet alleen. De VN en het IPCC zouden er in het belang van de wetenschap en de natuur goed aan doen om dergelijke kritiek te verwelkomen en te benutten.

Daarmee kan wetenschap in een energietransitie meer de boventoon gaan voeren ten opzichte van politiek. Dan kunnen we ineffectieve maatregelen zoals biomassa, waterstof, warmtepompen en elektrische auto’s afremmen of stoppen. Dan kunnen we veel effectievere maatregelen zoals ultrazuinige brandstofauto’s, woningisolatie en andere vormen van energiebesparing gaan inzetten. Dat levert sneller meer resultaat op, voor minder geld, milieuschade en energiearmoede binnen en buiten Nederland. Dat strookt ook veel beter met de zeventien Sustainable Development Goals van de VN.

Feiten en wetenschap boven politiek

In mijn boek Kies Wijzer Klimaat laat ik de objectieve feiten en de natuurwetenschap de boventoon voeren ten opzichte van de politiek. Politiek is belangrijk en nodig, maar behoort de wetenschap te dienen en te volgen in plaats van te sturen. We moeten af van een toenemende trend dat kritische wetenschappers hoon, tegenwerking en zelfs ontslag riskeren om wat ze over klimaat en energie publiceren. Mens, natuur, wetenschap en economie zijn dan beter af dan met de huidige klimaatwerkwijzes en -resultaten.

De spectaculaire verkiezingsuitslag laat in elk geval zien dat de politieke hoofdlijnen van de afgelopen jaren massaal zijn afgewezen. Energie- en klimaatbeleid is zo’n politieke hoofdlijn. Windmolens nabij woonwijken en op vissersgronden, ontoereikende warmtepompen, te dure stadsverwarming en vervuilende biomassacentrales hebben daar ongetwijfeld een rol in gespeeld. Het is aan een nieuw parlement en kabinet om dit signaal van vele miljoenen geëngageerde burgers bloedserieus te nemen, en de feiten en de natuurwetenschap weer belangrijk te maken.

Maarten van Andel is chemicus en publiceerde in november 2023 zijn nieuwe boek ‘Kies Wijzer Klimaat’. Praktische gids voor consument en kiezer.’ Dit verhelderende boek verscheen bij Uitgeverij Blauwburgwal en kost €17,50. Het boek is overal verkrijgbaar, ook in de winkel van Wynia’s Week .

Het bericht Veel politiek, weinig wetenschap en geen resultaten: op de VN-klimaattop in Dubai zullen weer eindeloos noodklokken worden geluid verscheen eerst op Wynia's Week.

De grotendeels op Westerse leest gegrondveste VN van na de Tweede Wereldoorlog is niet meer. De Veiligheidsraad speelt op veiligheidsgebied geen enkele rol meer en in de Algemene Vergadering wordt het Westen continu overstemd door een anti-Westerse meerderheid.

De machtsverhouding in deze twee hoofdorganen vindt z’n weerslag in de gespecialiseerde organisaties, programma’s, fondsen en agentschappen van de VN. Met als meest duidelijke voorbeelden de genoemde Mensenrechtenraad en de United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East (UNWRA), waar Palestijnen de dienst uitmaken. Hoe heeft het zover kunnen komen?

Dekolonisatie en Koude Oorlog veranderden de VN

Om de context van de veranderde VN goed te kunnen duiden, moeten we terug naar het dekolonisatieproces van na de Tweede Wereldoorlog, de jaren vijftig en zestig. Het in het Handvest van de VN verankerde zelfbeschikkingsrecht had wereldwijd een enorme impact en betekende in concreto de onafhankelijkheid van nieuwe lidstaten van de VN.

Het was vervolgens de tijd van de Koude Oorlog. De Verenigde Staten en de Sovjet-Unie streden om invloed in deze nieuwe landen met aan beide zijden wisselend succes. Dat veranderde met de implosie van de Sovjet-Unie in 1991. Deze werd door velen gezien als de ultieme overwinning van het liberale Westen. Het werd in 1992 zelfs ‘The End of History’ genoemd in het bekende boek van Francis Fukuyama.

Het pakte anders uit. China kwam op als nieuwe supermacht en Rusland wilde onder Poetin het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, ‘de grootste geopolitieke ramp van de twintigste eeuw’, ongedaan maken, met onder meer de Oekraïne-oorlog als gevolg.

De nieuwe lidstaten, maar ook andere derdewereldlanden, werden verleid om zich van de de VS – en het Westen in het algemeen – af te wenden. China deed dat met z’n Belt and Road Initiative (de ‘Nieuwe Zijderoute’) en Rusland met wapenleveranties en z’n Wagnergroep. De niet-gebonden landen, met India voorop, hielden vast aan hun neutrale positie. Nieuwe machtsblokken werden gevormd, als de BRICS (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika) en de Shanghai Cooperation Organisation (China, Rusland, Kazachstan, Kirgizië, Tadzjikistan en Oezbekistan).

Dit alles had grote gevolgen voor de stemverhoudingen in de VN. De algemene trend was dat steeds minder landen meestemden met door Westerse landen ingediende resolutievoorstellen.

De ‘funding’ van de gespecialiseerde organisaties, programma’s, fondsen en agentschappen is een tweede indicatie van de gewijzigde verhoudingen. Zo vermeerderde het budget voor UNWRA van 60 miljoen dollar in 1974 tot ruim een miljard dollar nu. Tevens zien we dat de donoren, de grote sponsors van de gespecialiseerde organisaties, fondsen en agentschappen – lees: de Westerse landen – zich terugtrekken.

Behalve onvrede is er ook afkeer

Het begon met de VS, die zich in 1984 afmeldde bij de UNESCO, gevolgd door Groot-Brittannië en Singapore. De opgegeven reden was onvrede over slecht management, maar de echte reden was ongenoegen in het Amerikaanse Congres over de anti-Israël houding en de spilzucht van de VN.

Een lange lijst van vooral Westerse landen zegde hun lidmaatschap op van de United Nations Industrial Development Organization (UNIDO). Slechte ‘performance’ was wederom het excuus, maar de echte reden was continue ‘overruling’ van voorstellen van Westerse door niet-Westerse landen.

Onvrede is er nog steeds, maar er is afkeer bijgekomen. Over het morele verval van de deelnemers aan topconferenties, maar ook over de ineffectiviteit van de organisatie. In de woorden van de Indiase minister van Buitenlandse Zaken Subrahmanyam Jaishankar: ‘De VN ontbeert geloofwaardigheid en effectiviteit (-) Grijp in of hef de VN op.’

Het resultaat zal zijn dat het animo voor de VN afkalft, ook bij de donoren. Vooral de gespecialiseerde organisaties, programma’s, fondsen en agentschappen van de VN zullen daar onder lijden en financieel droog komen te staan. Met als eerste kandidaat de Mensenrechtenraad, die tot op heden voor het overgrote deel door Westerse landen wordt gefinancierd.

De VN munt al niet uit in daadkracht – het vetorecht voor de permanente leden van de Veiligheidsraad voorkomt in de praktijk menig besluit, laat staan actie – maar zonder budget wordt de organisatie volledig tandeloos en dreigt irrelevantie.

Er gaan dan ook steeds meer stemmen op om het lidmaatschap van de VN dan maar op te zeggen. Toch is dat niet verstandig. Ten eerste is de VN het enige platform in de wereld waar alle landen regelmatig op hoog niveau samenkomen. Een gelegenheid bij uitstek voor diplomatiek overleg en zakelijke afspraken. In de wandelgangen zijn er ontelbare ontmoetingen, formele maar vooral informele. Contacten tussen wereldleiders die later van onmisbaar belang kunnen zijn.

Door de VN worden standaarden gezet

Ten tweede – niet onbelangrijk – worden onderwerpen die niet bilateraal kunnen worden opgelost in de VN geadresseerd. Met wisselend succes weliswaar, maar toch.

Door de VN worden er standaarden gezet, doelstellingen geformuleerd en verdragen gesloten, op het gebied van zelfbeschikking, mensenrechten, humanitair oorlogsrecht, genocide, zeerecht, ruimterecht, uitbanning van ziektes, bescherming van de ozonlaag, walvissen en andere bedreigde diersoorten, enzovoorts.

Zonder de VN zou er geen Zeerechtverdrag (United Nations Convention on the Law of the Sea) zijn, geen bescherming van internationaal erkend cultureel erfgoed, geen noodhulp, geen vredesmissies, geen Internationaal Gerechtshof, geen Internationaal Atoomenergieagentschap, geen afspraken over het beheer van Antarctica, de ruimte, de maan en binnenkort Mars.

Anders gezegd: de VN schept kaders waarbinnen lidstaten dienen te blijven en waarmee hun handelen aan beperkingen onderhevig is. Dat lidstaten zich hier niet altijd aan houden is duidelijk, maar zonder internationale kaders zou het wereldtoneel een chaos zijn, zonder internationaal erkende normen en waarden en een oorlog van allen tegen allen.

Voor lidstaten die zich wel netjes aan in VN-kader gemaakt afspraken houden, bijvoorbeeld internationale verdragen, bestaat er overigens de mogelijkheid van opzegging. In tegenstelling tot wat door sommigen wordt beweerd, geldt dat ook voor het VN-Vluchtelingenverdrag – dat z’n doel volledig is voorbijgeschoten. Een notificatie aan de Secretaris-Generaal is voldoende.

Zonder een VN zou het in de wereld ‘free for all’ zijn. Dan zou het recht van de sterkste volledig gelden. Dan is er geen platform meer voor ‘naming and shaming’ en voor discussie, ook al leidt die discussie niet onmiddellijk tot oplossingen. Uiteindelijk willen lidstaten in de ogen van de internationale gemeenschap geen paria zijn en schikken zij in.

Er is harde Realpolitik nodig

Kort en goed: het alternatief, in casu geen VN, is slechter dan een (zeer) gebrekkig functionerende VN. De huidige VN verdient niet de schoonheidsprijs, maar is wel het beste dat we hebben. De organisatie is een afspiegeling van de machtsverhoudingen in de wereld en dat zal voorlopig zo blijven. Je kunt dagdromen over een wereldregering, maar daarvoor bestaat niet eens het begin van een draagvlak.

Het Westen kan z’n lot vanzelfsprekend niet in handen leggen van de zwakke supranationale organisatie die de VN nu is. Met harde Realpolitik zullen de VS, de EU en de andere Westerse landen hun belangen moeten verdedigen: tegen een opkomend China, een assertief Rusland en een steeds mondiger wordende ‘Global South’, dat niet de Westerse waarden en normen wenst over te nemen.

De VN zal daarbij slechts een bescheiden rol kunnen spelen. Bij het opdoeken van de VN is echter niemand en dus ook ‘wij’, het Westen, niet gebaat.

Johannes Vervloed was gedurende bijna vier decennia verbonden aan het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, met als standplaatsen onder meer Jakarta, Sint-Petersburg en Parijs.

Wynia’s Week verschijnt twee keer per week, 104 keer per jaar. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht De VN is een anti-Westers bolwerk geworden. Maar géén VN is nog erger verscheen eerst op Wynia's Week.

Voor hen hoeft Nederland ook niet zoals Denemarken en Engeland te zoeken naar een arm land (Rwanda, Albanië?) dat tegen betaling afgewezen asielzoekers direct opneemt. Voor hen mag de familie van een minderjarige asielzoeker ook direct naar Nederland – hoewel we niets van de volwassenen afweten. Een prudente aanpak zou eerst onderzoek eisen bij de Nederlandse ambassade in hun woonland – zo doen andere EU-landen het namelijk ook.

Is barmhartigheid onbegrensd?

De barmhartige Samaritaan in de Bijbel hielp een onbekende die er ernstig aan toe was: ‘Ze pakten alles van hem af, ook zijn kleren. Ze sloegen hem halfdood, en lieten hem liggen.’ Ik denk dat een meerderheid van de Nederlanders een asielbeleid verkiest met criteria die niet veel ruimer zijn dan de omschrijving in Lucas 10, waar de Samaritaan deze ongelukkige helpt, maar niet al onderweg zijn rijkdom deelt met iedereen die minder heeft dan hij.

Vervolgde journalisten, bedreigde oppositiepolitici – voor hen moeten hulp en gastvrijheid open staan. Maar niet haast automatisch ook voor de honderd keer grotere groep van economische gelukszoekers. De Bijbel schrijft: ‘De Samaritaan zag de man liggen en kreeg medelijden.’ Is ‘medelijden’ het goede woord voor de gelukszoekers die alleen om economische redenen asiel aanvragen?

Wat te doen aan de instroom?  Allereerst nieuw management bij Vluchtelingenwerk. Geen tips meer aan binnenkomers over hoe ze moeten liegen en bedriegen. Potentiële asielzoekers moeten niet denken dat het hier makkelijker is dan in de buurlanden, en dus moet Vluchtelingenwerk een K.P.I krijgen: óf het percentage goedgekeurde aanvragen daalt met 15 procentpunten en wordt daarmee gelijk aan de rest van West-Europa, óf er komt een uitleg tot tevredenheid van de Tweede Kamer waarom de goedkeuring van asielaanvragen hier zo veel hoger is dan elders.

Dan een lijst van landen, zeker inclusief Egypte, Tunesië, Algerije en Marokko, waar zou moeten gelden dat immigratie en asiel van hun staatsburgers onmiddellijk worden geweigerd tenzij de aanvrager zijn aanvraag al voor de reis heeft laten goedkeuren op onze ambassade in het thuisland. Landen moeten zich ook houden aan internationale afspraken dat zij altijd hun eigen staatsburgers toelaten wanneer zij niet hier mogen blijven.

Geld intrekken

Alle genoemde landen zijn partners in de ‘European Enlargement and Neighbourhood Policy’ en ontvangen regelmatig honderden miljoenen euro’s aan financiële steun. Nederland kan best eisen dat die steun volledig stopt voor landen die hun eigen burgers toegang weigeren, maar ons kabinet is daar niet voor – en dat is een hoofdreden waarom zo veel asielzoekers juist naar Nederland reizen: praktisch nul risico om teruggestuurd te worden.

En nu een belangrijk voorstel uit 2015 – toen serieus overwogen, maar niet uitgevoerd en nu opnieuw op de agenda na nieuwe tragedies in de Middellandse Zee. Edward Luttwak, beroemd auteur van ‘Coup d’Etat’, ook bekend van zijn prachtige gastartikelen in het Times Literary Supplement en scherpe analyses op Twitter, kreeg een adviesverzoek van de toenmalige regering-Renzi in Rome over de asielvaarten tussen Noord-Afrika en de Italiaanse kust.

Luttwaks’s conclusie: ‘Ik heb al eerder gezegd dat de Italianen de boten moeten vernietigen voordat de mensen in Libië aan boord gaan. Plak ongezien mijnen onder de waterlijn. De regering is mijn voorstel aan het onderzoeken.’ Op initiatief van Italië nam de EU dit voorstel over, maar het sneuvelde bij Secretaris-Generaal Ban Ki-Moon van de VN, die er op wees dat visserij voor Libië een belangrijke bron van inkomsten is. Zie ook hier.

Tegenhouden is niet raar

Nu zijn de aantallen verdrinkingen weer zo hoog dat de regering-Meloni misschien een nieuwe poging doet, en dan zou Nederland die krachtig moeten steunen, zowel met woorden als met (geheime) daden. Tot in de 19^e eeuw heeft de Nederlandse marine geholpen met het bestrijden van piraten en mensensmokkelaars aan de kusten van Noord-Afrika; misschien kunnen wij de Italiaanse marine nu helpen en de smokkelschepen op de stranden van Libië en Tunesië onklaar maken.

In het Oosten van de Middellandse Zee heeft Turkije een tijd enorm geholpen met de asielstroom uit Syrië (de onderhandeling daarover was een van de wapenfeiten waar Mark Rutte zich graag op laat voorstaan). Turkije kreeg geld en de belofte van visum-vrij reizen naar de EU, maar het geld kwam bij humanitaire NGO’s en niet bij de Turkse ministeries, en de belofte van visumvrij reizen werd verbroken. Daar kan Nederland helpen om de kapotte afspraken met Turkije nieuw leven in te blazen.

Dan zijn er nog Albanië en Servië die al gepromoveerd zijn van ‘Enlargement and Neigbourhood Partners’ tot kandidaat EU-leden. Daar hebben wij dus zeker invloed en Nederland kan duidelijk maken dat die twee nooit onze goedkeuring krijgen tenzij ze procedures op hun vliegvelden en havens corrigeren zodat asielzoekers niet meer vlot kunnen doorreizen naar de EU.

Er valt dus heel veel te doen, zodra Nederland een minister heeft van Buitenlandse Zaken die in de EU-bondgenoten zoekt met dezelfde belangen als ons land, en een minister van Defensie die met Italië afspraken durft te maken over de schepen van piraten en mensensmokkelaars. Helaas onwaarschijnlijk in 2023 met deze regering, maar zeker mogelijk na de volgende verkiezingen.

Is dat ‘rechts’? Was de Barmhartige Samaritaan ‘rechts’ omdat hij nog niet zijn eigen ezel en al zijn eigen geld had weggegeven aan armere mede-reizigers te voet voordat hij het slachtoffer van de overval ontmoette?  Nu kon hij betalen voor verzorging in de herberg.

En is het ‘rechts’ om te hopen dat energieke jongeren in de Maghreb blijven en daar werken aan een tweede Arabische lente met betere resultaten?  En is het ‘rechts’ dat vluchtelingen uit Myanmar niet in grote aantallen naar Europa komen, maar wachten in hun regio op de val van de militaire dictatuur in hun land?

Geld beter gebruiken

En – ten slotte – is het ‘rechts’ om de smokkelschepen uit te schakelen en het zo uitgespaarde geld op tienduizenden gelukszoekers liever deels in te zetten voor onderwijs aan meisjes in Afrika? Hoe beter hun opleiding, des te kleiner hun – uitgevoerde – gewenste gezinsgrootte.

In Angola, bij voorbeeld, hebben vrouwen met HBO gemiddeld 2,3 kinderen; moeders zonder onderwijs gemiddeld 7,8. Als dat alles het etiket ‘rechts’ krijgt opgeplakt als excuus om er niet over na te denken, dan moet Nederland inderdaad nog even wachten op een beter asielbeleid.   

Eduard Bomhoff is oud-hoogleraar economie aan de EUR, Nyenrode en Monash University. In 2002 was hij vicepremier in het kabinet Balkenende 1.

Het zijn de donateurs die Wynia’s Week mogelijk maken. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Wat is er helemaal ‘rechts’ aan een verstandig asielbeleid? verscheen eerst op Wynia's Week.

Desondanks hebben president Biden en de leiders van de Democratische partij, geheel in de Amerikaanse traditie, de IRA uitgeroepen tot een ongeëvenaarde historische mijlpaal, ‘de belangrijkste wetgeving in de geschiedenis om de klimaatcrisis aan te pakken en onze energiezekerheid te verbeteren’. Met de nieuwe wet ‘heeft het Amerikaanse volk gewonnen en hebben de speciale-belangen-groepen verloren’. De Democraten kunnen de tussentijdse verkiezingen in november met wat meer vertrouwen tegemoetzien.

Minder inflatie?

De IRA voorziet aan extra uitgaven over een periode van 10 jaar in 369 miljard dollar voor energie- en klimaatbeleid en in 64 miljard voor gezondheidszorg. Daar staat tegenover in totaal 739 miljard dollar aan extra inkomsten, 313 miljard door een extra belastingheffing voor grote ondernemingen, 288 miljard door bezuinigingen op de kosten van geneesmiddelen en 138 miljard door verbetering en intensivering van de belastinginning.

Het verschil tussen inkomsten en uitgaven, ruim 300 miljard dollar, wordt gebruikt om het gigantische Amerikaanse begrotingstekort te verlagen. Dat is ook precies de reden waarom de Democraten de nieuwe wet Inflation Reduction Act hebben gedoopt. Maar of de IRA ook maar enig positief effect zal hebben op de inflatie wordt door onafhankelijke economen ernstig betwijfeld.

Bidens nieuwe energie- en klimaatbeleid bestaat uit een heleboel wortels en nauwelijks stokken. Er wordt de komende 10 jaar kwistig met geld gestrooid, allemaal met het doel de uitstoot van CO2 en methaan te verlagen en de opwarming van de aarde te stoppen. De Amerikaanse burgers kunnen ruime subsidies tegemoetzien, onder andere bij de aanschaf van elektrische auto’s, zonnepanelen, energiezuinige airco’s en warmtepompen.

Bijvoorbeeld: de koper van een nieuwe elektrische auto kan rekenen op een overheidsbijdrage van 8000 dollar, voor een gebruikte elektrische auto is die bijdrage 4000 dollar. Maar ook het bedrijfsleven en de industrie worden genereus bedeeld met aanzienlijke subsidies voor onder meer de bouw van zonne- en windparken, de productie van zonnecellen en windturbines, de ontwikkeling van groene waterstofprojecten en de ontwikkeling van grootschalige afvang en opslag van CO2.

Biden doet relatief minder dan Rutte

De totale extra uitgaven voor het klimaat- en energiebeleid van 369 miljard dollar zijn niet mis maar bestrijken wel een periode van 10 jaar. Jaarlijks is dat 0,16% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) in 2021 en zo gezien valt dat dus reuze mee dan wel tegen. Ter vergelijking, het kabinet Rutte 4 is van plan tot 2030 35 miljard Euro te besteden aan het klimaat- en energiebeleid en dat komt neer op 0,34% van het BBP van Nederland in 2021, tweemaal zoveel dus.

Volgens de onafhankelijke klimaatdenktank Rhodium Group is het verwachte effect van al die ruimhartige klimaatsubsidies een verlaging van de uitstoot van broeikasgassen in 2030 van tussen de 32 en 42 % ten opzichte van het referentiejaar 2005. Zonder al die subsidies zou de verwachte uitstoot in 2030 zijn uitgekomen op een verlaging van 24 tot 35%.

Biden zorgt internationaal voor verwarring

De architecten van de IRA, de voorzitter van de fractie van de Democraten in de Senaat Chuck Schumer en het ‘enfant terrible’ van die fractie Joe Manchin, gaan zelf heel optimistische uit van een 40% verlaging in 2030. Dat is aanzienlijk maar nog steeds fors minder dan de 50 tot 52% verlaging waar de president van uitging in zijn gesneefde BBB-plannen. Die 50 tot 52% waren niet zomaar getallen, zij waren bedoeld om de wereldwijde opwarming van de aarde te beperken tot 1,5°C ten opzichte van de pre-industriële periode, de absolute ondergrens van het Akkoord van Parijs.

De Amerikaanse president mag dan met de IRA een groot binnenlands succes hebben geboekt, internationaal heeft hij voor nogal wat verwarring en irritatie gezorgd. Dat komt omdat de verlaging van de uitstoot van broeikasgassen met 32-42% die de IRA  in 2030 zal opleveren volstrekt ontoereikend is om de wereldwijde opwarming te beperken tot 1,5°C.

Doemprediker Guterres

En dat was nou precies wat president Biden, met klimaatgezant John Kerry aan zijn zijde, met veel vlagvertoon de internationale gemeenschap had toegezegd tijdens een door hem zelf georganiseerde internationale klimaattop op 22 en 23 april 2021. Die top markeerde de terugkeer van Amerika in het internationale klimaatdebat en bevestigde en passant het hernieuwde klimaatleiderschap van Amerika.

Met zijn toezegging voegde Biden zich bij de groep rijke landen, met name de EU en het Verenigd Koninkrijk, die alle een zeer ambitieus klimaatbeleid voorstaan, geheel geënt op het stringente 1,5°C doel. En om dat doel te bereiken moet de netto uitstoot van CO2 in 2050 tot nul zijn gereduceerd.

De rijke landen worden daarin van harte ondersteund door de secretaris-generaal van de VN, de Portugese sociaaldemocraat António Guterres, die als een ware doemprediker geen gelegenheid voorbij laat gaan om te wijzen op de penibele toestand waarin de wereld is terecht gekomen door de ongebreidelde uitstoot van broeikasgassen.

Tijdens de G7-top van de rijke landen in juni 2021, vrijwel direct volgend op Bidens klimaattop, benadrukten de leiders van de rijke landen met president Biden voorop in hun slotverklaring nogmaals het eminente belang van de 1,5°C doelstelling. De G7-leiders namen zich toen voor alles in het werk te stellen om de 1,5°C algemeen ingang te doen vinden tijdens de VN-klimaatconferentie in Glasgow (COP26) in november van dat jaar.

Vooral de Amerikaanse klimaatgezant Kerry heeft zich in de aanloop van die conferentie exemplarisch ingezet om nut en noodzaak van de 1,5°C uit te dragen. De boodschap van Kerry was eenvoudig: de 1,5°C is een kritieke, door de wetenschap vastgelegde grens en overschrijding daarvan zal de mensheid in ongekende rampen storten. Het heeft niet tot het gewenste resultaat geleid, de opkomende landen, goed voor twee derde van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen, erkennen het klimaatprobleem maar prefereren hun eigen minder stringente oplossingen.  

Einde van de 1,5 graad Celsius

Met het tekenen van de IRA heeft president Biden de 1,5°C doelstelling de facto politiek doodverklaard. Voor ‘realpolitiker’ was het al lange tijd duidelijk dat die 1,5°C een lovenswaardig maar volslagen onhaalbaar doel is maar dat besef is tot op de dag van vandaag nog niet ingedaald bij de politieke elite van de rijke landen. Zie hier en hier. De Amerikaanse president heeft met zijn IRA zijn bevlogen G7 collega’s weer stevig met de voeten op de grond gezet. Bij nader inzien was die 1,5°C misschien toch wat te hoog gegrepen.

Alle ogen zijn nu gericht op de komende VN-klimaatconferentie (COP27) in november aanstaande in de Egyptische badplaats Sharm el-Sheikh waar de 1,5°C doelstelling weer prominent op de agenda staat. Dat was zo afgesproken tijdens de afgelopen klimaatconferentie in Glasgow in een allerlaatste en vertwijfelde poging van de rijke landen ‘zicht te houden’ op de 1,5°C doelstelling en die alsnog in Sharm el-Sheikh algemeen ingang te doen vinden. Dat laatste lijkt weinig realistisch nu de belangrijkste speler die doelstelling heeft laten vallen. Het paard is echt dood, er aan trekken heeft geen zin meer.

Ruimte voor de ratio

De klimaathaviken zouden er goed aan doen zich straks in Sharm el-Sheikh achter de nieuwe Implementation Plus strategie van Bidens klimaatgezant Kerry te scharen: niet meer zeuren over de 1,5°C doelstelling maar in plaats daarvan concentreren op de uitvoering van de concrete toezeggingen voor CO2-reductie die de landen al hebben gedaan of nog gaan doen. Zie hier.

Dat zal dan wel leiden tot een opwarming van rond de 2°C maar dat is geen ramp. Het grote voordeel van de pragmatische strategie van Kerry is dat in het oververhitte klimaatdebat de druk van de ketel wordt gehaald en er meer ruimte komt voor de ratio. En dat allemaal dankzij de gekortwiekte Inflation Reduction Act  van de Amerikaanse president. Misschien toch een ongeëvenaarde historische mijlpaal? Eind november weten we meer.

Wynia’s Week brengt 104 keer per jaar broodnodige, onafhankelijke berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk, met hun vrijwillige abonnementsgeld. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Joe Biden maakt met zijn anti-inflatiewet een eind aan de klimaatdoelstelling van 1,5 graad Celsius verscheen eerst op Wynia's Week.

Vanuit kantoren in New York, Brussel en Genève en met behulp van conferenties in Davos en Washington steken de deelnemers in dit netwerk elkaar de hand toe. Democratische instellingen en grondwettelijke rechten hebben het nakijken.

Ontwikkelingshulp als ideologische geldpomp

Eind oktober 2020 deed ik in deze kolommen verslag over de inclusieve gulheid van Sigrid Kaag die geen grenzen kent. De toenmalige minister voor Ontwikkelingssamenwerking strooide met geld. Wat opviel, is dat dit geld alleen terecht komt bij ideologisch verwante organisaties. Dat gebeurt volgens een meerjarenprogramma waartoe voorafgaand aan Tweede Kamerverkiezingen wordt besloten. Verkiezingen kunnen er dus niets meer aan veranderen.

In volgende publicaties in Wynia’s Week werd het patroon – alleen geld naar bevriende clubs – bevestigd. Maar niet alleen het ministerie van Buitenlandse Zaken (ontwikkelingssamenwerking) subsidieert uitsluitend de eigen geestverwanten. Ook het geld van de Postcodeloterij, de Stichting Democratie en Media en George Soros kwam steeds terecht bij datzelfde groepje NGO’s.

Aha zult u zeggen: de zoveelste complottheorie over hoe linkse organisaties met hulp van het establishment de wereld overnemen. Echter: iets is geen complottheorie als het openlijk voor je ogen gebeurt. En dat is hier het geval.

Wat al deze instanties en organisaties verbindt is een gemeenschappelijk wereldbeeld, dat is vastgelegd in internationale afspraken en verdragen, met name in de duurzame ontwikkelingsdoelen (of Strategic Development Goals, SDG). Deze 17 in VN-verband overeengekomen doelen hebben niet alleen betrekking op ontwikkelingslanden, zoals het ooit begon met de millenniumdoelstellingen.

Nee, voor elk land is uit de algemeen geformuleerde doelen een eigen set maatregelen afgeleid, die is afgestemd op de land specifieke situatie. Dit invullen is gebeurd door regeringen in samenspraak met NGO’s en ‘betrokken’ burgers. De NGO’s die zich roerden zijn, het kan geen verrassing meer zijn, dezelfde als die ruimschoots van middelen worden voorzien door de staat en charitatieve organisaties. De betrokken burgers zijn veelal geronseld door diezelfde NGO’s. Iets soortgelijks speelde onlangs bij de ‘burgerpanels’ in de EU, die met louter aanbevelingen kwamen voor een grotere rol van de EU op allerlei beleidsterreinen.

De SDG’s regeren Nederland tot 2030

Dergelijke NGO’s zijn ook betrokken bij de realisatie van de duurzame ontwikkelingsdoelen, via het rijkelijk gesubsidieerde SDG Nederland. Het Centraal Bureau voor de Statistiek brengt hiervan de voortgang in kaart.

Het kabinetsbeleid op deze 17 beleidsterreinen is daarmee tot 2030 redelijk voorspelbaar. Dat is onder andere goed zichtbaar bij SDG 2 (‘Geen Honger’) waar traditionele landbouw slecht scoort en de biologische landbouw goed.

SDG 15 (‘Leven op het Land’) stelt het stikstofprobleem centraal, waarbij oplossingen die boeren aan banden leggen goed scoren. SDG 7 (‘Betaalbare en Duurzame Energie’) heeft maar één indicator voor betaalbaarheid, naast een hele trits voor duurzaamheid. Die laatste bepalen uiteindelijk in sterke mate de score. Hernieuwbare vormen van energie scoren goed en fossiel scoort slecht.

Dit geldt ook voor andere SDG’s waar de nadruk vooral ligt op duurzaamheid, zoals bij SDG 9 (‘Mobiliteit en Duurzame Bedrijvigheid’), en al helemaal bij SDG 13 (‘Klimaatactie’). SDG 10 ziet alle vormen van economische ongelijkheid als negatief. Wel is het zo dat hoe hoger het aandeel van de bevolking is dat een positief oordeel over (meer) immigratie heeft, hoe beter de score is.

Elk SDG heeft een onderdeel ‘Middelen’. Hoe meer de overheid uitgeeft aan ontwikkelingshulp, zorg, onderwijs, sociale bescherming en milieubescherming hoe beter de score. Doelmatigheid en (kosten-)effectiviteit van deze uitgaven is van ondergeschikt belang.

Elk SDG heeft ook een onderdeel ‘Beleving’. Dit is gebaseerd op enquête uitkomsten over vertrouwen in wetenschap, banken en mensen, over normen en waarden en over het percentage van de bevolking dat zich gediscrimineerd voelt.  

Verdragen dicteren nationaal beleid

De duurzame ontwikkelingsdoelen leggen de in de kosmopolitische kringen heersende consensus met betrekking tot het wereldbeeld vast. Andere verdragen en internationale overeenkomsten doen hetzelfde. Of het nu om meer immigratie naar het westen (‘Verdrag van Marrakesh’, 2018), klimaat (‘Akkoord van Parijs’, 2015) of steeds verdergaande samenwerking in EU-verband gaat. Internationale organisaties spelen steevast een belangrijke rol, niet alleen als ontmoetingsplek maar ook als aanjager van nauwere samenwerking en steeds verdergaand overheidsingrijpen. Daaraan ontlenen ze hun bestaansrecht.

Het World Economic Forum (WEF) draagt bij aan een innigere relatie tussen overheden en het (westerse) internationale bedrijfsleven. Dat laatste wordt steeds meer woke. Zo wordt het doen en laten van Westerse grote bedrijven steeds verder ingesnoerd door ESG-doelstellingen, waarbij de afkorting staat voor Environmental, Social en Governance. Dit zijn in feite de duurzame ontwikkelingsdoelen vertaald naar en opgelegd aan het bedrijfsleven.

Beleggingsfirma’s dicteren bedrijven

Grote beleggingsfirma’s als Black Rock, Vanguard en State Street hebben zich gecommitteerd aan ESG en zijn, als gevolg van de grote vlucht die indexbeleggen heeft genomen, vaak de grootste aandeelhouders van multinationale ondernemingen. Zij weten samen met door de politiek en sociale partners gedomineerde pensioenfondsen als ABP hun zin door te drijven op aandeelhoudersvergaderingen.

De gevolgen hiervan bleken bij de oorlog in Oekraïne. Toepassing van ESG heeft ervoor gezorgd dat de gasproductie in de EU in de afgelopen tien jaar is gehalveerd. Die daling is niet opgevangen door energievormen als wind en zon, maar door import van gas uit Rusland. Het stoppen hiervan wordt weer opgevangen door de import van schaliegas uit de VS, waarvan de winning in Europa wordt voorkomen door de toepassing van ESG en het agressieve optreden van milieuactivisten.

Gesubsidieerde clubs verspreiden de ideologie

De verspreiding van het aldus gedeelde wereldbeeld, geïncorporeerd in het overheidsbeleid, verloopt door geld te geven aan organisaties die dit wereldbeeld ondersteunen. Een belangrijke geldschieter in Nederland is dus het Ministerie van Buitenlandse Zaken.

NGO’s die in aanmerking willen komen voor de jaarlijks voor dit doel met honderden miljoenen gevulde pot van Ontwikkelingssamenwerking dienen expliciet een bepaalde ideologie te onderschrijven. Door het ministerie wordt dit een ‘theory of change’ genoemd. Dit filter zorgt ervoor dat het geld op de juiste plek terecht komt.

Sponsors reiken de hand

Veel van dit geld wordt overigens in het Westen besteed aan ‘publieksbeïnvloeding’, door organisaties die hier hun hoofdkantoren en talrijke beleidsmedewerkers hebben. De vaak gestelde eis voor voldoende eigen inkomsten valt makkelijk te omzeilen via bijdragen van de Postcodeloterij en charitatieve organisaties als de Stichting Democratie en Media en het Open Society Fund van Soros. En anders zijn er nog altijd andere onderdelen van de overheid die te hulp kunnen schieten. Het COC drijft bijvoorbeeld bijna volledig op overheidssubsidie.

In de publieke opinie vormen deze NGO’s de belichaming van wat een ‘goed doel’ is, mede door de nadruk die wordt gelegd op het charitatieve werk dat zij ook verrichten. Een deel van het verkregen geld wordt doorgesluisd naar radicalere organisaties, die zelf niet rechtstreeks subsidie aanvragen maar liever de handen vrij hebben om de grenzen van de wet op te zoeken of daarover heen te gaan.

Greenpeace kon voor het laten afzinken van rotsblokken op visserijgronden bijvoorbeeld aankloppen bij de Postcodeloterij. Milieudefensie haalt als ‘consortiumleider’ het geld van BuZa binnen voor tal van andere organisaties, waaronder haar eigen internationale tak Friends of Earth die hiermee via allerlei intimidatietactieken de winning van schaliegas in het Verenigd Koninkrijk wist tegen te houden.

Zo ontdekte auteur dezes dat binnen een ander door Buitenlandse Zaken gefinancierd ‘consortium’ Islamic Relief, een mantelorganisatie van de Moslimbroederschap, subsidie ontving. Naar aanleiding van de publicatie in Wynia’s Week en daarop volgende Kamervragen werd de financiering van deze club door minister Kaag ingetrokken.

En afwijkende inzichten worden niet getolereerd

Alles wat niet in overeenstemming is met het wereldbeeld van het geschetste kosmopolitische netwerk of er zelfs tegenin gaat, wordt agressief bestreden. Dat gebeurt met een kracht en een felheid die nog het meest lijkt op ideologische oorlogvoering.

Er is weinig tolerantie voor afwijkende geluiden, die al gauw het predicaat ‘nepnieuws’ of ‘desinformatie’ krijgen. De organisaties die beweren voor ‘diversiteit’ te zijn, tolereren die niet als het gaat om uiteenlopende opvattingen. Mensen die andere opvattingen aanhangen worden voorzien van allerlei predicaten zoals ‘wappies’. In het slechtste geval krijgen zij het label extreemrechts opgeplakt en te maken met repressieve maatregelen van de overheid.

Het verschil in behandeling van demonstranten tegen staatsdwang als de corona-avondklok enerzijds en de wegblokkeerders van Extinction Rebellion anderzijds is tekenend. Het met politiegeweld onderdrukken van afwijkende geluiden en tegelijkertijd de continue geldstromen naar bevriende organisaties wijst er op dat geen middel wordt geschuwd om het eigen verhaal door te drukken.

Wouter Roorda publiceert in Wynia’s Week over zaken die de macht liever verborgen had gehouden. Steunt u onze broodnodige, onafhankelijke berichtgeving? Doneren kan HIER Hartelijk dank!

Het bericht Hoe een kosmopolitische elite vanuit internationale kantoren het overheidsbeleid dicteert verscheen eerst op Wynia's Week.

Het gebeurt zelden, maar eind april waren links en rechts in de politiek het er roerend met elkaar over eens: hoe kon een land als Iran, dat – in de woorden van voormalig Europarlementslid Marietje Schaake (D66) – vrouwenrechten dagelijks met voeten treedt, worden toegelaten tot de Commissie voor Vrouwenrechten van de Verenigde Naties? Schaake was niet de enige die zich over de kwestie opwond. Wereldwijd spraken mensenrechtenactivisten hun verbazing en walging uit over de benoeming en zowel Gert-Jan Segers (ChristenUnie) als Geert Wilders (PVV) stelden er Kamervragen over.

Was Nederland voor of tegen?

Met de kop ‘Alsof je een pyromaan uitroept tot brandweerman’ verwoordde De Telegraaf de verbijstering en de woede over de toetreding van Iran tot de VN Commissie voor Vrouwenrechten. Segers en Wilders eisten dan ook terstond duidelijkheid van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok. Segers vroeg het nog heel netjes: ‘Bent u het eens dat, gezien de ongelijkwaardige positie van vrouwen in het land, het misplaatst en onterecht is dat Iran nu zitting heeft in een commissie die tot doel heeft vrouwenrechten te beschermen?’

Segers’ collega-Kamerlid Wilders trok feller van leer: ‘Erkent u dat dit krankzinnige besluit een mokerslag is in het gezicht is van de Iraanse vrouwen die zich met gevaar voor eigen leven inzetten voor meer vrouwenrechten?’ Beide politici werden door Blok afgescheept met de dooddoener dat Nederland kritisch is op het trackrecord van Iran wat betreft vrouwenrechten en dat de Nederlandse zorgen daarover met regelmaat worden gedeeld in gesprekken met dat land.

Op de volgende vraag of Nederland voor of tegen de toetreding had gestemd, wilde Blok geen antwoord te geven: ‘Nederland doet in het openbaar geen uitspraken over stemgedrag bij geheime stemmingen, omdat landen moeten kunnen rekenen op de vertrouwelijkheid van hun uitgebrachte stem.’ Kortom, het was weer eens geheimzinnigheid troef in Den Haag, en dat terwijl Canada wél gewoon bekend maakte tegen de toetreding van Iran te hebben gestemd.

Een punaise in je voorhoofd

Wat moeten we ons eigenlijk voorstellen bij die ‘ongelijkwaardige positie’, zoals Segers het zo keurig benoemde? In haar onlangs verschenen boek Gesluierde jaren schetst auteur Shohreh Feshtali een nietsverhullend beeld van haar Iraanse jeugd en de verschrikkingen waar zij als jonge vrouw onder moest lijden na het uitbreken van de Islamitische Revolutie. Verschrikkingen die nog altijd aan de orde van de dag zijn, zoals zij beschrijft in een passage over gewelddadige razzia’s door de ‘Khaharane Gasht’, een soort boa’s die erop moesten toezien dat de wetten en protocollen van de Sepah (de islamitische Revolutionaire Garde) werden gehandhaafd:

‘Make-up was verboden; als een vrouw maar een klein beetje lippenstift op had, liepen de Khaharane Gasht met een tissue naar haar toe en veegden ze haar lippen af. In dat tissue hadden ze altijd een klein scherp mesje verstopt, zodat gelijk de hele lip werd opengesneden. Ze deden dat razendsnel; voordat de arme vrouw het in de gaten had, zat ze al vol bloed. Hetzelfde gebeurde wanneer ze vermoedden dat je wat rouge op had: dan sneden ze je hele wang open. En o wee als je hoofddoek iets hoger zat dan je wenkbrauwen. Dan werd die hoofddoek met een punaise op je voorhoofd vastgeprikt. Dit soort razzia’s zag ik vaak; ze hoorden bijna bij het dagelijkse leven. Als het weer eens zover was, keek ik gauw naar beneden en sloeg ik de eerste de beste zijstraat in, terwijl de angst door m’n lijf gierde. Als ik geluk had stond daar een taxi, zodat ik me snel uit de voeten kon maken, anders kwam ik gegarandeerd in de problemen.’

Effectief afschrikmiddel

Als vrouwen – maar mannen evengoed – niet zelf het slachtoffer waren van dergelijke vernederingen en mishandelingen, dan werden ze wel geconfronteerd met de fatale gevolgen van wetsovertredingen. Het gedwongen bijwonen van openbare executies zag het islamitische regime daarbij als een effectief afschrikmiddel. Feshtali was er dikwijls zelf getuige van:

‘We kenden allemaal de verhalen over mensen die illegaal video’s verhuurden, aangehouden waren en de doodstraf hadden gekregen. Wanneer dat gebeurde, moest iedereen op de grote rotonde de executie bijwonen. Die begon met zweepslagen en vervolgens werd de halfdode man of vrouw opgehangen. Wat haatte ik die rotonde! Ik kreeg altijd een heel naar gevoel als ik daar in de buurt moest zijn. Je kon er het bloed ruiken!’

Nauwelijks progressie

Dat er sinds eind jaren ’80 van de vorige eeuw – de tijd waarin Gesluierde jaren zich afspeelt – nog maar bar weinig is veranderd in het land van grootayatollah Ali Khamenei, blijkt alleen al uit het feit dat vrouwenrechtenactiviste Saba Kord Afshari er in 2019 werd veroordeeld tot een celstraf van 24 jaar, waarvan 15 jaar voor het protesteren tegen het verplicht dragen van een hoofddoek. Sindsdien brengt zij haar dagen door in de Evingevangenis in Teheran, berucht om de geselpraktijken die daar plaatsvinden.

De vraag is dan ook: waarom wil Iran eigenlijk lid worden van een commissie die zich inzet voor vrouwenrechten? En ook: hoe zinvol is de gevaarlijke ‘Witte Woensdag’-campagne, waarbij vrouwen uit protest tegen de strikte Iraanse kledijvoorschriften met witte hoofddoeken – of zelfs zonder hoofddoeken – de straat op gaan en hiervan video’s op de sociale media plaatsen? In een openhartig interview voor Wynia’s Week TV praat Shohreh Feshtali hierover met journaliste Sujet Shams.

Bestel het boek ‘Gesluierde jaren’ HIER.

Neem een (kosteloos) abonnement op het videokanaal van Wynia’s Week. Dat kan HIER.

Het bericht Wat heeft Iran ineens met vrouwenrechten? Plus: VIDEO verscheen eerst op Wynia's Week.

Magische jaren, keerpunten, kantelmomenten: we kennen ze uit ons eigen leven maar ook uit de schoolboekjes en de geschiedwetenschap. Naar voorbeelden is het niet lang zoeken, zelfs niet als we ons beperken tot de laatste honderd jaar:

1929: beurscrash op Wall Street.

1933: Adolf Hitler rijkskanselier in Duitsland.

1945: einde van de Tweede Wereldoorlog.

1949: communistische machtsovername in China.

1969: eerste mens op de maan.

1989: einde van de Koude Oorlog.

2001: terreuraanslagen van Al Qaida in de Verenigde Staten.

1979: een ondergesneeuwd jaar

Al deze grensverleggende gebeurtenissen hebben gemeen dat er maar weinig mensen waren die ze ruim van te voren zagen aankomen. Zelfs naderhand is er vaak nog discussie over het precieze historische belang ervan. Daarbij komt het regelmatig voor dat ‘ondergesneeuwde’ jaren in hindsight alsnog belangrijker worden dat we aanvankelijk hadden gedacht.

Een mooi voorbeeld is 1979. In Nederland was dat het jaar van Herman Brood en Nina Hagen, de kijkcijferklapper Telebingo, de bestseller Opwaaiende zomerjurken van Oek de Jong en de verfilming van Grijpstra & De Gier.

Baanbrekende gebeurtenissen

Over de grenzen daarentegen voltrokken zich in 1979 baanbrekende gebeurtenissen. Onder de titel Strange Rebels. 1979 and the Birth of the 21st Century schreef de Amerikaanse journalist Christian Caryl er in 2013 een prachtig boek over. De cover werd gesierd door de vier hoofdpersonen:

Ayatollah Khomeini, die in 1979 het middelpunt was van de islamitische revolutie in Iran.

Margaret Thatcher, die in 1979 in Groot-Brittannië de grootste conservatieve verkiezingszege sinds de oorlog boekte.

Deng Xiaoping, de Chinese vice-premier die in 1979 de Verenigde Staten bezocht en in dat jaar tevens een begin maakte met het hervormen van de nog op maoïstische leest geschoeide economie van zijn land.

En paus Johannes Paulus II, die in 1979 zijn eerste bezoek bracht aan Polen en daar vele miljoenen gelovigen inspireerde tot anticommunistisch protest.

Huidige wereld werd in 1979 in de grondverf gezet

Wát een jaar, bij nader inzien – en wat een implicaties. In Iran verscheen de politieke islam als machtsfactor op het wereldtoneel. In Groot-Brittannië en China beleefde het kapitalistische marktdenken een doorbraak die de hele wereldeconomie een nieuwe dynamiek zou geven. En in Oost-Europa ontwikkelden zich anticommunistische verzetshaarden die in niet geringe mate zouden bijdragen aan de ineenstorting van het Sovjetimperium.

Onze huidige wereld, concludeerde Caryl, werd in 1979 als het ware in de grondverf gezet. Want wat er dat jaar in essentie gebeurde, is dat de progressieve, naoorlogse consensus over religie (‘is achterhaald en op de terugtocht’) en de markt (‘moet door de overheid zoveel mogelijk worden beteugeld’) werd doorbroken. Zonder die zekerheden begonnen we in 1979 aan een nieuw tijdperk dat voorlopig nog niet is afgelopen.

Duurzame ontwikkelingsdoelen

Hoewel het dus niet altijd eenvoudig is om magische jaren, keerpunten en kantelmomenten te detecteren, en het nog veel moeilijker is om ze te voorspellen, heeft juist die laatste bezigheid enorm aan populariteit gewonnen. Middelpunt van de belangstelling is het jaar 2030. Vrijwel dagelijks vernemen we er nieuwe dingen over.

Belangrijke aanstichters zijn de Verenigde Naties. Die organisatie formuleerde in 2000 zogenoemde ‘millenniumdoelstellingen’, die in 2015 moesten worden behaald. Het lag dus enigszins voor de hand dat de ‘opvolger’ van de millenniumdoelstellingen, de zogenoemde ‘Duurzame Ontwikkelingsdoelen’ – ook wel SDGs: Sustainable Development Goals – zouden doorlopen tot 2030.

Samen Tegen Voedselverspilling

Het kan oplettende krantenlezers nauwelijks zijn ontgaan dat de SDGs, bedoeld als ‘mondiaal kompas’ voor ‘uitdagingen’ als armoede, onderwijs en de ‘klimaatcrisis’, nogal wat behelzen. Zeventien ambitieuze doelen, om precies te zijn, en 169 ‘targets’.

Zo is het streven dat in 2030 de helft minder voedsel wordt verspild als in 2015. ‘De tijd dringt, maar met een systematische en gezamenlijke aanpak is het haalbaar,’ schreef directeur Toine Timmermans van Samen Tegen Voedselverspilling recentelijk op de opiniepagina van NRC Handelsblad.

Het Strategisch Bosplan

Maar niet alleen de SDGs draaien om het jaar 2030, ook veel andere plannen van de Verenigde Naties. Neem het Strategisch Bosplan.

‘In het kader van dat plan,’ zo memoreerde het Friesch Dagblad onlangs, ‘beloofden landen bosbescherming te versnellen, door de aanvankelijke focus op “netto-nul ontbossing” te verleggen naar het vergroten van het verwijde bosarsenaal met 3 procent in 2030 en het uitbannen van extreme armoede onder mensen die afhankelijk zijn van het bos.’ Een prijzenswaardig doel, dat spreekt.  

Akkoord van Parijs

Ook het akkoord van Parijs heeft sterk bijgedragen aan de fascinatie voor het jaar 2030. Bijna tweehonderd landen – waaronder Nederland – spraken in 2015 af de uitstoot van broeikasgassen als CO2 zodanig te beperken dat de opwarming van de aarde deze eeuw beperkt blijft tot 2 graden of liever 1,5 graad Celsius boven het pre-industriële niveau. Het betekent, zo is ons al vaak verteld, dat de uitstoot in 2030 zeker 40 procent lager moet zijn dan in 1990.

Daarnaast heeft Nederland ook een eigen klimaatbeleid. De doelstelling daarvan is dat de CO2-uitstoot in 2030 zeker 49 procent minder is dan in 1990.

In dat kader wordt onder meer het gebruik van steenkool om elektriciteit op te wekken verboden – vanaf 2030. Ook moeten maar liefst anderhalf miljoenen woningen van het aardgas af – uiterlijk in 2030.

Farm-to-Fork

Verder is Nederland een van de lidstaten van de Europese Unie die zich oktober vorig jaar heeft gecommitteerd aan de afspraak om 30 procent van zijn land- en zijn zeegebied te reserveren als ‘beschermde natuur’. In 2030 moet het geregeld zijn.

Dezelfde Europese Unie lanceerde vorig jaar de ‘farm to fork-strategie’. In 2030 dient 25 procent van de landbouw biologisch te zijn, formuleerde de Nederlandse commissaris Frans Timmermans.  

Twee miljoen e-auto’s in 2030

Tot de vergroeningsplannen van Timmermans behoort ook de zogenoemde Green Deal. De concrete uitwerking ervan wordt medio juli verwacht. Hoofddoel is 55 procent minder CO2-uitstoot. In 2030, uiteraard.

Onderdeel van de plannen, zo verklapte NRC Handelsblad onlangs, is het terugdringen van het aantal vroegtijdige sterfgevallen door luchtverontreiniging (min 55 procent) alsmede het aantal slachtoffers van ‘chronische herrie’ (min 30 procent). Een deel van de oplossing zal komen door de verwachte toename van elektrisch rijden. In de Volkskrant werd onlangs gerept van misschien wel ‘twee miljoen e-auto’s in 2030’.

Ook in het vonnis van de rechtbank Den Haag in de ‘klimaatzaak’ tegen Shell was het weer raak. ‘Het oliebedrijf,’ sprake de rechter, ‘is verplicht via zijn concernbeleid om eind 2030 de CO2-uitstoot van de Shell-groep, zijn toeleveranciers en afnemers streng terug te brengen met netto 45 procent ten opzichte van het niveau van 2019.’

Grote verrassingen

Nooit eerder werden we zo frequent en zo fanatiek om de oren geslagen met een jaar dat we nog voor de boeg hebben. Wat zou daarvan de achterliggende oorzaak kunnen zijn?

Juist de afgelopen twee decennia is de wereld geconfronteerd met grote verrassingen. De twee grootste: 9/11 en de coronapandemie. Bijna drieduizend doden bij islamitische terreuraanslagen in het hart van het machtigste land ter wereld en een virus dat het maatschappelijk leven in een groot deel van de wereld tot stilstand bracht: het onvoorstelbare bleek toch te kunnen gebeuren. Een hoogst ongemakkelijke gewaarwording, ook voor politici.

Wilskracht

Het moet onder bestuurders, die vaak toch al kampen met beleidsdrift, de drang hebben versterkt om wilskracht te tonen. Al in het interbellum wisten de machthebbers in de Sovjet-Unie – uitvinders van het fenomeen vijfjarenplan – hoe je dat het beste kunt doen: door voortdurend nieuwe toekomstvisies te formuleren en daar jaartallen aan vast te knopen. Het wekt de indruk dat je greep hebt op de zaak en het werkt mobiliserend. Wat wil je als politicus nog meer?

Brussel

Zeker voor de EU-bestuurders in Brussel kan 2030 nu al niet meer stuk. België viert dat jaar zijn tweehonderdste verjaardag en dus is Brussel de op afstand belangrijkste gegadigde voor de titel ‘culturele hoofdstad van Europa’.

‘Brussel 2030’ heet het project en de organisatoren vertelden onlangs aan het Vlaamse weekblad Knack dat ze ‘een toekomstvisie’ willen ontwikkelen ‘met aandacht voor de grote vraagstukken van deze tijd’.

Quelle surprise!

Het bericht De obsessie met het magische jaar 2030 verscheen eerst op Wynia's Week.