‘Jullie kennen elkaar zeker al lang,’ zei de redacteur van het tv-programma Buitenhof. Ik zat bij te praten met Jacques Wallage, net burgemeester-af van de stad Groningen, onder Wim Kok lid van de PvdA-top, en in zijn jonge jaren wethouder en fractievoorzitter in de stad waar hij opgroeide. ‘Syp?’ zei Wallage. ‘Syp? Die ken ik al zo lang. Die ken ik nog van toen hij links was.’ Hilariteit in het redactielokaal.

Dat vraagt om een toelichting. Of, beter: op zulke momenten heb ik de neiging daar een toelichting op te willen geven, al is de belangstelling daarvoor niet altijd vanzelfsprekend.

Een aanzienlijk deel van mijn leven heb ik in een min of meer links milieu doorgebracht. Wat niet wil zeggen dat ik dat zelf ook in alle opzichten was of ben. Sterker nog: in die overwegend linkse omgevingen werd ik vaak als zakelijk, realistisch, ‘commercieel’, pragmatisch of zelfs als rechts gezien. Het is Jacques Wallage vergeven als hem dat tientallen jaren later niet meer helemaal op het netvlies stond.

De lobby voor het jongerencentrum

Ik probeerde in de jaren zeventig van de sociëteit van een voorheen gereformeerde studentenvereniging een jongerencentrum te maken, zeg maar een Gronings Paradiso of een Groningse Melkweg. Dat lukte heel aardig, er was verder niet veel van dien aard in de studentenstad Groningen en het succes bewees dat er behoefte aan was.

Maar helemaal zonder subsidie kon zoiets niet. Het grootste obstakel voor die steun was uitgerekend de in die tijd almachtige Groningse PvdA, geleid door de jonge sociologie-doctorandussen Jacques Wallage en Max van den Berg. Zij hadden eerst de plaatselijke PvdA overgenomen, vervolgens een coup van de oude garde in de gemeentepolitiek weerstaan en zo de macht gegrepen. Het zwakke punt van deze jonge academici was dat ze nou niet bepaald een arbeideristische uitstraling hadden. De enkele arbeider in hun kring werd dan ook in de watten gelegd. En het van gemeentewege subsidiëren van een voormalige studentenclub had om die reden niet meteen prioriteit. Ik had de PvdA-staatssecretaris Wim Meijer wel mee, maar de plaatselijke PvdA tegen. Zo ben ik PvdA’er geworden.

Onder het motto If you can’t beat them, join them nodigde ik een lid van de PvdA-gemeenteraad en de voorzitter van de jongerenafdeling van de PvdA uit. Dat brak het ijs kennelijk, want luttele weken later was ik al te gast bij een PvdA-werkgroep, waar ik even later zelfs voorzitter van werd. Weer een tijdje later liet ik mij overhalen om ook lid van de PvdA te worden.

PvdA-politicus!

Denk nou niet dat dat als uitgesproken links gold, want onder mijn vrienden was dat zo ongeveer het meest rechtse dat nog net werd getolereerd. Mijn omgeving was eerder PSP of PPR en een enkeling stiekem nog wel linkser. Tot die tijd had ik nog nooit een PvdA-vergadering bezocht, maar tot mijn verrassing bleek ik tijdens zo’n ledenvergadering wel in het bestuur van de afdeling Groningen te zijn gekozen. Zonder mij te raadplegen was ik – zeer tegen de zin van het zittende bestuur, naar ik later begreep – naar voren geschoven door een drietal PvdA-prominenten die vonden dat er met mij vers bloed in het bestuur zou komen.

Zo werd ik een beetje politicus: lid van het afdelingsbestuur van de PvdA in Groningen op het moment dat PvdA-politici als Wallage en Van den Berg niet alleen plaatselijk de lakens uitdeelden, maar ook landelijk de aandacht trokken met hun linkse programcollege.

Het werden twee leerzame jaren. Het eerste dat mij aan die vergadertafel opviel, was de vanzelfsprekendheid waarmee alles en iedereen werd opgenomen in de machtspolitiek van de jonge PvdA’ers. Binnen de gemeentelijke diensten werden cruciale functies overgenomen door veelal jonge PvdA-ambtenaren waarvan sommige dan ook weer in het PvdA-bestuur zaten en een enkeling vervolgens wethouder werd.

Het was in die dagen dat Van den Berg en Wallage hun Verkeerscirculatieplan presenteerden: de binnenstad deels autovrij. Bij die gelegenheid haalde ik het in mijn hoofd tijdens een bestuursvergadering aan de wethouders te vragen of er wel voldoende naar de belangen van de middenstanders was gekeken. De winkeliers in de binnenstad vreesden voor hun klandizie en omdat niemand daar melding van maakte deed ik dat maar. De hele PvdA-tafel draaide zich met verbaasde en verwijtende blik in mijn richting: hoe ik het in mijn hoofd haalde het prachtige autovrijplan van onze wethouders ter discussie te stellen!

Het heette dat de werkelijke besluitvorming binnen de in Groningen almachtige PvdA zich afspeelde ná dergelijke vergaderingen, achterin cafés elders in de binnenstad. Ik was daarbij weliswaar geen vaste gast, maar merkte na verloop van tijd dat ik ook geen uitnodiging meer kreeg. Toen ik daar eens naar informeerde kreeg ik van een bevriend bestuurslid te horen dat ik ‘te rechts’ werd gevonden.

Ik haakte gaandeweg af. Tot ik nodig bleek: een tweede leerzame ervaring. De afdelingsvoorzitter kwam persoonlijk langs om erop aan te dringen toch nog weer een paar maanden actief te worden als bestuurslid. Er stonden gemeenteraadsverkiezingen voor de deur en er moest een commissie worden ingesteld om de kandidatenlijst op te stellen. Daarbij deed zich een probleem voor: de meeste bestuursleden hadden zichzelf kandidaat gesteld en nu waren er te weinig bestuursleden die de lijst konden opstellen. Of ik alsjeblieft terug wilde komen om in die commissie plaats te nemen. Zo geschiedde. Maar mijn tijd als politicus zat erop.

Lange linkse jeugd

Hoewel ze mij zelfs bij de PvdA dus al vroeg te rechts vonden, ben ik nooit het aureool kwijtgeraakt dat ik een lange linkse jeugd heb gehad. Dat zal deels te maken hebben met dat jongerencentrum, waar inderdaad hele linkse jongelui rondliepen. Maar die vonden mij dan weer niet links of idealistisch genoeg, te zakelijk en te pragmatisch.

Eenmaal journalist schreef ik aanvankelijk veel over popmuziek, dat zeker in die dagen nog een uitgesproken progressief en dwars imago had, terwijl het natuurlijk ook gewoon een bedrijfstak is. De journalistiek als zodanig vooronderstelde trouwens ook een links levensgevoel.

Feit is, dat ik bijna een kwart eeuw lid van de Partij van de Arbeid ben gebleven. Overigens ook uit een zekere dwarsheid, onder het motto dat journalisten ook burgers zijn die het recht hebben lid van een politieke partij te zijn. En ondertussen was ik dan wel slapend lid, maar zo nu en dan werd mij duidelijk dat mijn liaison met de partij bij de leiding van de PvdA niet onbekend was.

Ik belandde zo een enkele keer bij een verder besloten bijeenkomst (bij de zeer Europese PvdA-afdeling in Brussel, met name) waar ik trouwens niet de enige PvdA-journalist was. PvdA-kroonprins Ad Melkert zocht me nog weleens op in Brussel toen hij minister was (en daar toch moest zijn) en ik daar journalist was. In de dagen van het tweede kabinet-Kok (1998-2002) ben ik weleens – als enige journalist – met een dagtrip naar Parijs geweest in een PvdA-gezelschap onder leiding van staatssecretaris Dick Benschop bij welke gelegenheid Franse socialistische bewindslieden met hun Nederlandse confraters de gezamenlijke belangen en strategieën doornamen. Waar ik mij over verbaasde, was de vanzelfsprekendheid waarmee (kennelijke) PvdA-leden in de diplomatieke dienst aanschoven bij wat als een vermenging van partijbelang en nationaal belang kon worden gezien.

PvdA-politiek bij Het Parool

In de 9 jaar dat ik bij Het Parool werkte waren partijzaken sowieso delicaat. De verzetskrant Het Parool is tot op zeker hoogte in hetzelfde bedje geboren als de PvdA, een Amsterdamse krant bovendien (en in Amsterdam was de sociaaldemocratie lang uitgesproken dominant). Ik werd in 1988 chef van de politieke redactie van Het Parool in Den Haag. Het duurde niet al te lang, of ik kreeg de woordvoerder van PvdA-leider Wim Kok – toen fractievoorzitter in de Tweede Kamer – aan de lijn. Deze voormalige journalist verlangde op hoge toon een correctie van een bericht dat kennelijk niet in lijn met de partijlijn lag. Zo waren kennelijk onze manieren. Tot dan.

Een klein jaar later kwam bij de hoofdredacteur van Het Parool na de Tweede Kamerverkiezingen van dat jaar een brief binnen van een mevrouw die meldde al ‘lid’ van Het Parool te zijn ‘vanuit den oorlog’. Ze schreef haar brief maar om één reden, namelijk om er melding van te maken dat haar krant zich bij de jongste verkiezingscampagne voor het eerst in zijn bestaan niet partijdig had opgesteld. I took it as a compliment. Elders op de redactie werd die vreugde niet per se gedeeld.

Jaren later kwam ik Eberhard van der Laan tegen, decennia lang zeer invloedrijk in de hoofdstad en een paar keer verantwoordelijk voor de keuze van de volgende burgemeester, tot hij in 2010 besloot dat hij nu maar eens zelf aan de beurt moest zijn. Tegenover een buurvrouw noemde PvdA-burgemeester Van der Laan mij ‘een afgedwaalde sociaaldemocraat’. Het klonk niet als een compliment.

Moet een journalist wel partijlid zijn?

Mijn wedervaren als PvdA-lid haalde jaren later nog de Volkskrant, als aflevering van een serie over mensen die van standpunt zijn veranderd. Waarbij opgemerkt dat het daarbij niet over mijn politieke opvattingen ging, maar over de vraag of iemand die over politiek schrijft wel lid van een politieke partij kan zijn. ‘Partijlidmaatschap maakt journalist kwetsbaar’, stond erboven.

Verslaggeefster Marjon Bolwijn vatte mijn ‘oude standpunt’ samen als ‘Het lidmaatschap van een politieke partij is een recht van iedere burger. (…) Dat recht geldt net zo goed voor journalisten en anderen die publiceren over maatschappelijke kwesties, zoals wetenschappers. Het hoeft een neutrale en onafhankelijke beroepsuitoefening niet in de weg te staan.’

Na een ‘kantelpunt’ – ruwweg in de jaren negentig – kwam mijn ‘nieuwe standpunt’: ‘Iedereen die over maatschappelijke kwesties publiceert, kan beter niet lid zijn van een politieke partij. Om hun onafhankelijkheid te bevestigen, ben ik ervoor dat journalisten en wetenschappers elke schijn van partijdigheid of belangenverstrengeling vermijden. Partijlidmaatschap maakt hen kwetsbaar. Hun onafhankelijke positie kan dan met recht ter discussie worden gesteld.’

Is Mark Rutte rechts?

Blijft de vraag: ben ik links of rechts of iets van dien aard en doet het ertoe? Tot wanhoop van menigeen heb ik daar geen kant en klaar antwoord op. Mark Rutte had daar nooit twijfel over: die zag mij als rechts. Rutte heeft zelf een rechtse periode gehad, althans een periode waarin hij alle mogelijke moeite deed om rechts te zijn of althans rechts gevonden te worden. Dat was zo ongeveer vanaf het moment in 2007 dat hij zich sterk genoeg voelde om zijn als rechts beschouwde (‘niet links, niet rechts, maar rechtdoorzee’) rivale Rita Verdonk uit de VVD-fractie in de Tweede Kamer te zetten.

Die Rutte-fase duurde op en af in ieder geval tot de nazomer van 2010, toen Rutte aan de vooravond van zijn eerste kabinet sprak van een kabinet ‘waar rechts Nederland zijn vingers bij kon aflikken’. Ik heb in die dagen weleens met Rutte getafeld, bij welke gelegenheid hij om de haverklap het woord ‘rechts’ in de mond nam, waarbij hij kennelijk in de veronderstelling verkeerde dat hij mij daar een plezier mee deed. Het werkte averechts: ik vond het aandoenlijk, maar ook irritant: ‘Voor mij hoef je dat echt niet steeds te benadrukken.’

Hoe erg is rechts?

Ik verbeeld mij dat het niet meer zo erg is als in de decennia voor de eeuwwisseling om ‘rechts’ te worden genoemd. Alles wat zichzelf in die tijd niet alleen links voelde maar zich ook links noemde had een geweldige morele voorsprong op wie daar minder uitgesproken in was. Dat hautaine links liep in de periode na het succes van en de moord op Pim Fortuyn een serieuze deuk op. Journalisten, ook parlementaire journalisten, gaven nu soms openlijk toe VVD te stemmen – wat in de 20e eeuw nog een valide alibi was voor sociale uitsluiting.

Hoe dan ook: ik heb er nooit voor gekozen om rechts gevonden te worden of mijzelf een rechts imago aan te meten. Het (toen) weekblad Vrij Nederland rekende mij op enig moment tot de meest invloedrijke politieke journalisten, maar zette er een haakje bij omdat ik tot ‘partijdig’ werd verklaard. Als ze dat hadden gedaan in de tijd dat ik nog PvdA-lid was hadden ze wellicht een punt gehad, maar dat bedoelden ze dus niet. De suggestie was dat ik meer op de hand van ‘rechts’ zou zijn, wat traditioneel stond voor heulen met de VVD.

Nu valt niet uit te sluiten dat er in mijn tijd als Elsevier-auteur best veel VVD-sympathisanten met mij sympathiseerden, maar voor het VVD-kader was ik eerder een lastige horzel waar ze maar geen grip op konden krijgen en wiens schrijfsels voor VVD-bewindslieden vooral hinderlijk waren: ‘Maar Syp Wynia zegt…’

Fietsen voor de Christelijk-Historische Unie

Misschien helpt het dat het eeuwige morele gelijk van links in mijn vroege jeugd nog niet zo uitgekristalliseerd was. Mijn ouders waren van de CHU, een wat ouderwetse partij van merendeels hervormden: een partij en een geloofsgroep die beide goeddeels zijn opgelost in de geschiedenis. Toen ik nog een schooljongen was deed de CHU best wel mee.

De CHU was in ons dorp echter een klein partijtje, maar dat weerhield mijn vader er niet van bij iedere verkiezing het grootste beschikbare CHU-affiche manshoog op de schuur naast ons huis te spijkeren. ‘Beernink, Lijst 5’. Niet dat het iets hielp. Vrijwel iedereen stemde altijd hetzelfde en Beernink kreeg in ons dorp zelden meer dan enkele tientallen stemmen.

Hoewel er in de dagen dat Mark Rutte nog in de wieg lag nog best veel mensen braaf lid waren van een partij, had de CHU in ons dorp slechts dertien leden. Ik had de pech dat mijn vader ook nog eens secretaris-penningmeester was van die dertien leden en dat hij als zodanig belast was met de verspreiding van het ledenblad De Binding – die in de praktijk op mijn bordje kwam. De plaatselijke CHU-leden hadden zich ook nog eens zo ver mogelijk van elkaar verwijderd over het uitgestrekte dorpsgebied. Ik ben dus heel wat zaterdagochtenden door weer en wind langs die CHU-leden gefietst, mij onderweg verbijtend in de bijna-zekerheid dat ik ook nog eens de enige was die dat saaie blaadje ook werkelijk las.

Een veteraan als vader

Het was dus allerminst een links, progressief milieu waar ik in opgroeide. Ik verzette me ook best tegen dat milieu en de gangbare denkbeelden, maar dat wil niet zeggen dat je er onderweg niet het een en ander van oppikt.

Mijn vader was, weliswaar tegen zijn zin, dienstplichtig soldaat geweest in Nederlands-Indië. Dergelijke veteranen heetten niet zonder reden rechts te zijn. Toen de veteranen in een kwade reuk kwamen te staan kregen we ook het blaadje Stavast van het Veteranenlegioen in huis. Ik las het met belangstelling, zij het zeker niet met instemming.

Later zou ik enig begrip opbrengen voor mijn vader en zijn kameraden, maar zo ver was ik toen nog zeker niet. De denkbeelden die aan de keukentafel werden verspreid waren zeker niet links, maar ook zeker niet kapitalistisch of liberaal te noemen. Mijn vader was tegen klaploperij door uitkeringstrekkers die nog best de handen uit de mouwen konden steken. Ik sluit niet uit dat ik daar wel wat van heb meegekregen.

Toen links nog tegen immigratie was

Als verslaggever ben ik zachtjesaan wat meer gaan schrijven over thema’s waarvan ik merkte dat anderen er met een grote boog omheen liepen, zoals immigratie. In de zomer van 1995 kwam ik er achter dat Buitenlandse Zaken een taskforce had opgericht om te kijken of ze enkele tienduizenden illegalen, waaronder nogal wat afgewezen asielzoekers, naar hun herkomstland konden terugsturen (ondanks tegenwerking van die herkomstlanden – de thematiek is in 2023 nog niet veel anders).

Toen ik daar na lang onderzoek een voorpaginabericht over had gemaakt werd het erg onrustig op de redactie van Het Parool. Er kwamen ongeruste telefoontjes naar mijn standplaats Brussel: klopte dat wel, was het wel echt waar? Op de achtergrond proefde ik dat de illegale buitenlanders weleens in een kwaad daglicht konden belanden, dat de extreemrechtse Hans Janmaat er misschien mee aan de haal zou gaan. Wat moesten de lezers van Het Parool er wel niet van denken? Het was geen thema voor linksen of andere weldenkenden en dus rechts en dus fout.

Dat de verworpenen der aarde van onze eigen landen als eerste het slachtoffer zijn van ongecontroleerde en massale kansarme immigratie is trouwens ook een feit en zou dus reden moeten zijn voor links om daar paal en perk aan te stellen. Dat was trouwens ook werkelijk de beleidslijn van de PvdA en de PvdA-gelieerde vakcentrale NVV toen de werkgevers eind jaren zestig ongeletterde Turken en Marokkanen wilden halen om kosten te besparen. De toen nog marginale Socialistische Partij was in de jaren tachtig nog dezelfde mening toegedaan.

Rechtse onderwerpen zijn fout

Maar ergens in de tweede helft van de vorige eeuw is de multiculturele samenleving (‘diversiteit’ is dat gaan heten in de Ruttejaren) de standaard geworden en ging iedere kanttekening bij het volle Nederland en bij het ideaal van diversiteit en inclusie door voor rechts. Enfin, zo werd ik dan rechts. Door niet links als maat der dingen te accepteren. Door in een niet-links weekblad te publiceren. Door thema’s te beschrijven (zoals misdaad, migratie en uitkeringen) die naar linkse maatstaven beter in de mist kunnen blijven.

Ik groeide dus op in een conservatieve omgeving waar ik best wat van zal hebben overgehouden en belandde in een overwegend linkse wereld waar ik best vaak als rechts werd gezien. Ik verbeeld mij dat ik in de loop van de jaren trouwens niet heel erg anders over de dingen ben gaan denken. Anno 2023 verkeren we in alweer een wonderlijke fase als het gaat om links en rechts. De kabinetten-Rutte worden door de linkse oppositie en de meeste media steevast als overwegend rechts of minstens als centrumrechts getypeerd. Maar critici van het overheidsbeleid – binnen én buiten de politiek – worden veelal als nog rechtser geëtiketteerd: als rechts, als populistisch, als rechts-populistisch of erger. Wat is er toch gebeurd?

Links beleid van een rechts kabinet

In werkelijkheid is er weinig rechts te ontdekken aan de kabinetten-Rutte, die dan ook steevast (mede) op de been worden gehouden door linkse partijen: PvdA, D66, GroenLinks en ChristenUnie. Op alle hoofdlijnen van beleid (overheidsuitgaven, pensioenstelsel, Europa, klimaat, woke, stikstof, immigratie) is het links dat de toon zet van die kabinetten. De overheid groeide onder Rutte, de lastendruk ook.

Zo bekeken is het niet eens zo vreemd dat van de weeromstuit kritiek op dergelijk overheidsbeleid als rechts wordt getypeerd. Vooral in coronatijd werd duidelijk dat veel kranten en omroepen een reflex hadden ontwikkeld om niet meer de luis in de pels van de macht (de overheid, het establishment) te willen zijn, maar eerder als luis in de pels van de critici van de macht te willen fungeren.

Binnen een paar generaties waren zich links voelende journalisten steunpilaren van de macht geworden. Nou ja, zo gek is dat misschien ook niet als de macht zelf ook links is. Maar je moet er dan ook niet van opkijken dat een steeds grotere groep burgers, kiezers en mediaconsumenten eens elders zijn heil gaat zoeken. Want wie had dat kunnen denken: anno 2023 zijn de macht en de media linkser dan de mensen in het land. Al is dat wel een ander links dan in de dagen van Troelstra en Drees – dat moet er wel bij gezegd.

’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’ van Syp Wynia is een uitgave van Uitgeverij Blauwburgwal, is 368 pagina’s dik en kost 24,50 (inclusief verzendkosten). Het boek is overal verkrijgbaar, bijvoorbeeld HIER.

Het bericht LONGREAD! 25 jaar lid van de PvdA en nog steeds niet rechts verscheen eerst op Wynia's Week.

Hedendaagse politici lopen echter achter steeds wisselende hypes (klimaat, onbelemmerde immigratie, stikstof, woke) aan, geïnspireerd door invloedrijke progressieve bewegingen en zakenlobby’s. Een groot deel van de politieke klasse bestaat bovendien uit gelijkgezinden, die zich allerlei abstracte, papieren, technocratische ‘doelen’ hebben gesteld. Die hebben op papier wellicht het beste voor met de wereld, maar hebben weinig verband met het leven van mensen van vlees en bloed in eigen land.

Leiders radicaler dan het volk

Dat verklaart ook de aanhoudende afkalving van de volkspartijen PvdA en CDA (met de VVD als volgende kandidaat), zegt Wynia. De PvdA was de partij die zich ten doel had gesteld de (Nederlandse) arbeidersklasse te ontwikkelen en een beter bestaan te bieden, maar liet zich meevoeren naar modieuze aandachtsgebieden van radicale, veelal welvarende progressieven.

De CDA-leiding maakte een soortgelijke fout. Van een partij van relatief behoudende, van huis uit kerkelijk georiënteerde bewoners van vooral kleine en middelgrote gemeenten trachtte de CDA-top aantrekkelijk te worden voor jonge, grootstedelijke hoog opgeleiden. Resultaat: de aanhang herkende zich niet meer, de beoogde nieuwe aanwas bleef uit.

Ook de VVD raakte onder Mark Rutte het eigen gezicht kwijt. Rutte werd weliswaar het succesvolle gezicht van de VVD, maar een inhoudelijk profiel heeft de VVD niet meer. De VVD van Rutte vereenzelvigt zich al bijna 13 jaar met de coalities die Rutte op de been houden als premier: nivelleren met de PvdA, klimaatkampioen worden met D66.

Doordat de traditionele regeerpartijen hun aanhang verspelen, brokkelen die af in steeds meer nieuwe partijen, die aanhang verwerven onder de afvalligen van deze voormalige volkspartijen. In die ‘oude’ partijen wordt geklaagd dat ‘de politiek’ versplintert en dat er kiesdrempels moeten komen. Ondertussen zijn zij zelf verantwoordelijk voor hun afkalving, door zich feitelijk af te keren van de bestaande aanhang en er begrijpelijkerwijs niet of met moeite in te slagen een nieuwe te verwerven.

Ook D66, dat twee jaar geleden nog verkiezingswinst boekte bij de Tweede Kamerverkiezingen, lijdt aan dat verschijnsel. D66 heeft niet alleen een zwaar stempel gezet op de regeerakkoorden van de derde en vierde kabinetten-Rutte en die kabinetten aldus radicaler gemaakt dan de som der delen. Nee, D66 is zelf ook nog eens geradicaliseerd.

Syp Wynia wijst op de bedrijfscultuur en de toon van D66, die veel assertiever – om niet te zeggen: agressiever – is dan de partij van Hans van Mierlo en Els Borst, die gekenmerkt werd door een zekere mildheid. Daarbij vergeleken is het D66 van Alexander Pechtold en Sigrid Kaag opvallend intoleranter en neerbuigender tegen andersdenkenden en mensen met andere achtergronden.

D66: van mild naar dwang

Waar de kroonjuwelen van D66 eerder bestonden uit meer rechten en vrijheden voor de burger, zo kenmerkt D66 zich nu eerder door het inperken van de democratie en het opleggen van doelen en plichten aan burgers. Dwang is het nieuwe kroonjuweel. D66 heeft zo niet alleen zichzelf geradicaliseerd, maar de andere coalitiepartijen daar in meegesleept, aldus Syp Wynia. ‘D66 won de formatie, maar de kiezer beloonde D66 daar allerminst voor. De veestapel werd vooralsnog niet gehalveerd. D66 zelf wel.’

‘De boodschap van de Statenverkiezingen van 2023 is, dat er nu eens geluisterd moet worden naar de kiezers, in plaats van naar technocraten, lobbyïsten en ecologen,’ zegt Syp Wynia. ‘Voor het kabinet RutteVier  is het aanpassen of wegwezen. En als D66 dat niet wil en breekt, is het weliswaar ook afgelopen met de leiders van de andere regeringspartijen, maar is het ook gedaan met D66 zelf. Denken dat je op de bestuurlijke repeatknop kunt doorgaan is fataal. Dat soort inertie wordt bestraft.’

Syp Wynia beschrijft in zijn nieuwe boek ’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’ hoe in de Ruttejaren de leidende klasse van Nederland een ‘Transitieland’ wilde maken. Alles moest anders. De leiding werd opvallend radicaler dan het volk. Dit nieuwe boek (368 bladzijden) kost 24,50 (geen verzendkosten) en is overal te koop, zoals in de winkel van Wynia’s Week. Veel leesplezier!

Het bericht Syp Wynia: ‘CDA, VVD en PvdA zijn geradicaliseerd en verspelen hun aanhang’ verscheen eerst op Wynia's Week.

Roderick Veelo interviewde Syp Wynia bij de presentatie van zijn nieuwe boek, ’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’. De video-opname (30 minuten) is HIER te zien. Het gesprek is ook beschikbaar als podcast.

’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’ is overal verkrijgbaar, zoals ook in de winkel van Wynia’s Week. Het boek is 368 bladzijden dik en kost 24,50 (gratis verzending).

Wynia’s Week is er 104 keer per jaar, gratis toegankelijk voor iedereen: artikelen, columns, video’s, podcast. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Nieuw boek Syp Wynia: Hoe zit het met Van Mierlo, Wilders en Rutte? verscheen eerst op Wynia's Week.

Het eerste exemplaar van  het nieuwe boek was voor Jettie Teeninga, de tweelingzus van Syp Wynia. Tijdens de presentatie las Syp twee fragmenten voor uit het boek. Over hoe Geert Wilders aan de naam van zijn partij kwam. En over ‘De Wynia’s’ – een autobiografisch verhaal.

In ’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’  schetst Syp Wynia in 70 korte en langere hoofdstukken een portret van Nederland in de woelige jaren ’20 van de 21^ste eeuw. Daarbij grijpt hij ook terug op eigen ervaringen en herinneringen, soms tot diep in de vorige eeuw.

Een greep uit de hoofdstukken: ‘Erosie van Oranje’, ‘Nederland is natter geworden’, ‘De Van Mierlobrug’, ‘Deense modellen’, ‘Machteloos tegen de macht’, ‘Waarom links klein is, maar steeds zijn zin krijgt’, ‘De glorieuze comeback van John en Kathleen’ en: ‘Ben u wel cultureel divers genoeg’?

En: wie is de machtigste man (m/v) van Nederland? Hoe werd Nederland zo’n gewelddadig land? Waarom moest Nederland zo nodig kampioen klimaat én stikstof worden? Wat is een veelvader? Wat is een hefboomdemocratie?

Video in aantocht!

Het programma van de presentatie in het Betty Asfaltcomplex wordt binnenkort in delen online gezet op het videokanaal van Wynia’s Week, WWTV. Onderdeel van dat programma is een estafette-interview waarin de auteurs Wierd Duk, Maaike van Charante, Coen de Jong en Roderick Veelo door elkaar worden geïnterviewd.

Video al beschikbaar!

Syp Wynia werd over zijn nieuwe boek uitgebreid (55 minuten) geïnterviewd op het videokanaal De Nieuwe Wereld. Die video is HIER te bekijken en te beluisteren. Het gesprek gaat onder meer over de loopbaan van Syp Wynia, over Wynia’s Week en Uitgeverij Blauwburgwal, over premier Rutte en zijn voorgangers en over het Nederlandse medialandschap.

Nog een video: Syp bij Harry

Syp Wynia werd over zijn nieuwe boek ook geïnterviewd door Harry Mens in zijn tv-programma ‘Businessclass’ op RTL7. Het gesprek duurt 12 minuten en gaat behalve over het boek ook over de politieke en economische actualiteit.

En: Syp bij Wilfred en Sander

Syp werd ook uitgenodigd in The Friday Move van BNR Nieuwsradio om daar over het nieuwe boek te komen praten. Behalve presentator Wilfred Genee was daar ook Sander Schimmelpenninck. Werd het gezellig? Hier is een fragment:  

NU TE KOOP

’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’ van Syp Wynia is een uitgave van Uitgeverij Blauwburgwal, is 368 pagina’s dik en kost 24,50 (inclusief verzendkosten). Het boek is nu overal verkrijgbaar, bijvoorbeeld HIER.

Het bericht ’70 Actieve herinneringen’ van Syp Wynia – Nu in de winkel! verscheen eerst op Wynia's Week.

Een greep uit de hoofdstukken: ‘Erosie van Oranje’, ‘Nederland is natter geworden’, ‘De Van Mierlobrug’, ‘Deense modellen’, ‘Machteloos tegen de macht’, ‘Waarom links klein is, maar steeds zijn zin krijgt’, ‘De glorieuze comeback van John en Kathleen’ en ‘Ben u wel cultureel divers genoeg’?

En: wie is de machtigste man (m/v) van Nederland? Hoe werd Nederland zo’n gewelddadig land? Waarom moest Nederland zo nodig kampioen klimaat én stikstof worden? Wat is een veelvader? Wat is een hefboomdemocratie?

Veel leesplezier!

NU BESTELLEN

’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’ van Syp Wynia is een uitgave van Uitgeverij Blauwburgwal, is 368 pagina’s dik en kost 24,50 (inclusief verzendkosten). Het boek is nu overal verkrijgbaar, bijvoorbeeld HIER.

Het bericht NU TE KOOP: ’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’ verscheen eerst op Wynia's Week.

Wilt u zich a.u.b. wel aanmelden voor vrijdag 3 februari 12.00 uur ’s middags? U kunt zich aanmelden via info@blauwburgwal.nl.

‘70 Actieve herinneringen’

In ’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’ schetst Syp Wynia in 70 hoofdstukken een portret van Nederland in de woelige jaren ’20 van de 21ste eeuw. Daarbij grijpt hij ook terug op eigen ervaringen en herinneringen, soms tot diep in de 20ste eeuw.

Wie is de machtigste man (m/v) van Nederland? Waar was de maandenlange avondklok voor nodig? Hoe werd Nederland zo’n gewelddadig land? Waarom moest Nederland zo nodig kampioen klimaat én stikstof worden? Wat is een veelvader? Wat is een hefboomdemocratie?

Een greep uit de hoofdstukken: ‘Erosie van Oranje’, ‘Nederland is natter geworden’, ‘De Van Mierlobrug’, ‘Deense modellen’, ‘Machteloos tegen de macht’, ‘Waarom links klein is, maar steeds zijn zin krijgt’, ‘De glorieuze comeback van John en Kathleen’ en ‘Ben u wel cultureel divers genoeg’?

NU BESTELLEN

’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’ van Syp Wynia is een uitgave van Uitgeverij Blauwburgwal, is 368 pagina’s, kost 24,50 en verschijnt op 4 februari. Het boek is verkrijgbaar bij uw boekhandel en nu al te bestellen in de winkel van Wynia’s Week.

Het bericht Presentatie nieuw boek Syp Wynia in Betty Asfalt Complex in Amsterdam verscheen eerst op Wynia's Week.

WELKOM!

Lezers van Wynia’s Week zijn bij deze uitgenodigd. Het aantal plaatsen is natuurlijk wel beperkt. Wilt u zich a.u.b. aanmelden voor dinsdag 31 januari 12.00 uur ’s middags? U kunt zich aanmelden via info@blauwburgwal.nl.

‘70 Actieve herinneringen’

In ’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’ schetst Syp Wynia in 70 hoofdstukken een portret van Nederland in de woelige jaren ’20 van de 21ste eeuw. Daarbij grijpt hij ook terug op eigen ervaringen en herinneringen, soms tot diep in de 20ste eeuw.

Wie is de machtigste man (m/v) van Nederland? Waar was de maandenlange avondklok voor nodig? Hoe werd Nederland zo’n gewelddadig land? Waarom moest Nederland zo nodig kampioen klimaat én stikstof worden? Wat is een veelvader? Wat is een hefboomdemocratie? Wynia passeert de waan van de dag en schetst zo de waan van alle dagen.

NU AL BESTELLEN

’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’ van Syp Wynia is een uitgave van Uitgeverij Blauwburgwal, is 368 bladzijden dik, kost 24,50 en verschijnt op 4 februari. Het boek is verkrijgbaar bij uw boekhandel en nu al te bestellen in de winkel van Wynia’s Week.

Het bericht Uitgenodigd! Presentatie boek Syp Wynia in Betty Asfalt Complex in Amsterdam verscheen eerst op Wynia's Week.

De Tijdgeest

Dit nieuwe boek had ook Café De Tijdgeest kunnen heten. Daar komt alles en iedereen samen, er wordt gegeten, gedronken, gedanst en ruzie gemaakt. Het is het trefpunt van de Roaring Twenties van de 21^ste eeuw, de jaren van corona, van oorlog, van inflatie en van moeten integreren in eigen land, van grote volksverhuizingen en van de nooit-gedachte terugkeer van de avondklok.

De Ruttejaren

Het is ook het tweede decennium van de Ruttejaren, het tijdperk waarvan nog niet voldoende beseft kan worden wat het teweegbrengt en wat het na gaat laten. Wat al wel vaststaat, is dat waarheid, werkelijkheid en wetenschap een vloeibaar verschijnsel zijn in Café De Tijdgeest.

Persoonlijke geschiedenissen

Dit boek gaat over dingen, over gebeurtenissen. Maar zo nu en dan wordt er ook een persoon uitgelicht: Pamela Hemelrijk, Hans van Mierlo, Herman Brood en Pieter Otte Wynia staan in dit boek plotseling in de schijnwerpers. Omdat hun levens een verhaal vertellen over het heden, of omdat hun leven een aanloop nam naar het nu. Ik put in dit boek ook uit eigen ervaringen, al was het maar omdat persoonlijke geschiedenissen het grotere zichtbaar kunnen maken.

‘Erosie van Oranje’

Een greep uit de hoofdstukken: ‘De Van Mierlobrug’, ‘Erosie van Oranje’, ‘Hoe Teflon-Mark plotseling kwetsbaar werd’, ‘Deense modellen’ en ‘De glorieuze terugkeer van John en Kathleen’. Veel leesplezier toegewenst!

NU AL BESTELLEN

’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’ van Syp Wynia is een uitgave van Uitgeverij Blauwburgwal, is 370 bladzijden dik, kost 24,50 en verschijnt op 4 februari. Het boek is verkrijgbaar bij uw boekhandel en nu al te bestellen in de winkel van Wynia’s Week.

UITNODIGING!

Wynia’s Week nodigt u uit voor de presentatie van dit nieuwe boek. Die heeft plaats op zaterdag 4 februari 2023 in een zaal in de buurt van de Dam in Amsterdam, van 16.00 tot 18.00 uur. Als u in aanmerking wilt komen voor kaarten voor deze bijeenkomst, kunt u zich (met vermelding van 1 of 2 kaarten) VOOR vrijdag 27 januari 12.00 uur ’s middags aanmelden via het e-mailadres info@blauwburgwal.nl U bent van harte welkom, maar het aantal beschikbare plaatsen is beperkt.

Het bericht BOEK Syp Wynia: ’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’. PLUS: Uitnodiging! verscheen eerst op Wynia's Week.

Wie is de machtigste man van Nederland? Hoe werd Nederland klimaatkoploper? Waarom was Erdogan de favoriete vijand van onze politici voordat Poetin dat werd? Waar was de maandenlange avondklok voor nodig? Is Nederland wel werkelijk zo gaaf en voorbeeldig?

De Tijdgeest

Mijn nieuwe boek had ook Café De Tijdgeest kunnen heten. In dat café komt alles en iedereen samen, er wordt gegeten, gedronken, gedanst en ruzie gemaakt. Het is het trefpunt van de Roaring Twenties van de 21^ste eeuw, de jaren van corona, van de terugkeer van de avondklok, van grote volksverhuizingen, van oorlog, inflatie en van moeten integreren in eigen land.

Het is ook het tweede decennium van de Ruttejaren, het tijdperk waarvan nog niet voldoende beseft kan worden wat het teweegbracht en wat het na gaat laten. Wat al wel vaststaat, is dat waarheid, werkelijkheid en wetenschap een vloeibaar verschijnsel zijn in Café De Tijdgeest. Het is als in de verhalen van Gabriel Garcia Márquez: het is fantastisch en realiteit tegelijk.

De waan van alle dagen

Maar: hoe krijg je ooit vat op wat er echt toe doet, wat beklijft? Kees Tamboer van Het Parool was naar aanleiding van mijn boek ‘Zoetzuur’ uit 2006 zo vriendelijk op te merken dat mijn weekbladcolumns niet over de waan van de dag gaan, maar over de waan van álle dagen. Zo had ik het toen zelf nog niet bedacht, maar een heimelijke ambitie was het al wel: vat krijgen op wat voorbij trekt, van tijd tot tijd wat afstand nemen, een beetje historicus van je eigen tijd zijn. En vooral: je niet laten dicteren door lekkende spindoctors en de andere fluisteraars en fabulanten in Café De Tijdgeest.

Dit boek gaat veel over dingen, over gebeurtenissen. Maar zo nu en dan wordt er ook een persoon uitgelicht: Pamela Hemelrijk, Hans van Mierlo, Herman Brood en Pieter Otte Wynia staan in dit boek plotseling in de schijnwerpers. Omdat hun leven een verhaal vertelt over het heden, of omdat hun leven een aanloop nam naar het nu.

Autobiografisch

De laatste tien jaar ben ik vaker gaan putten uit eigen ervaringen, al was het maar omdat persoonlijke geschiedenissen het grotere zichtbaar kunnen maken. Ook in dit boek heb ik het over het jongetje dat opgroeide in verzuild Nederland en over wat er zich de afgelopen kwart eeuw afspeelde in mijn eigen woon- en werkomgeving.

Zo waren de vroege jaren twintig van de 21^ste eeuw ook voor mijzelf bewogen jaren, ook buiten Café De Tijdgeest. Ik begon mijn eigen internetkrant, ging ook video’s en podcasts maken en richtte samen met mijn partners Andy Arnts en Eric Jan van Dorp Uitgeverij Blauwburgwal op. Mijn eerste eigen boek bij de eigen uitgeverij, ‘Tegen de onzin’, werd in 2020 tot onze blijdschap en opluchting meteen een succes, zelfs ondanks de tegenwerking door de coronapandemie.

Ik beveel ook dit nieuwe boek van harte in uw aandacht aan. Ik moet u wel waarschuwen. Er zitten veel aardigheidjes, weetjes en bijzonderheden in dit boek. Neem nou de non-binaire kraker, de hefboomdemocratie en de spirituele veelvader. Maar: ze zitten wel goed verstopt. Veel leesplezier toegewenst!

’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’ van Syp Wynia is een uitgave van Uitgeverij Blauwburgwal, is 370 bladzijden dik, kost 24,50, verschijnt op 4 februari en is tegen die tijd overal verkrijgbaar. Het boek is nu al te bestellen in de winkel van Wynia’s Week.

Het bericht NIEUW BOEK Syp Wynia: ’70 Actieve herinneringen aan een gaaf gidsland’ verscheen eerst op Wynia's Week.

Alleen in deze Paasweek is ‘Tegen de onzin’ in de aanbieding: van normaliter 17,50 naar 12,50 nu (en alleen via de winkel van Wynia’s Week). ‘Tegen de onzin’ is 279 bladzijden dik en een uitgave van Uitgeverij Blauwburgwal.

U kunt ‘Tegen de onzin’ HIER bestellen. De aanbieding geldt tot en met 17 april 2022. Van harte welkom!

Nieuwe website Uitgeverij Blauwburgwal

Uitgeverij Blauwburgwal publiceert boeken met een kritische en onafhankelijke blik op politieke en maatschappelijke ontwikkelingen. De jonge, maar ambitieuze uitgeverij is een samenwerking van Syp Wynia, Andy Arnts en Eric Jan van Dorp.

Tot dusver verschenen bij Blauwburgwal boeken van Adjiedj Bakas, Maaike van Charante, Paul Hekkens, Coen de Jong, Hans Werdmölder en Syp Wynia. Ook de boekbundels ‘Het Beste van Wynia’s Week’ zijn publicaties van Uitgeverij Blauwburgwal. Alle informatie over Uitgeverij Blauwburgwal, de boeken en de schrijvers treft u aan op de website van Uitgeverij Blauwburgwal. Neem vooral een kijkje!

De Linkse Kerk

De komende maanden staan bij Uitgeverij Blauwburgwal weer nieuwe boeken op stapel, waaronder het verrassende boek ‘De Linkse Kerk’, samengesteld door Syp Wynia en Henk-Jan Prosman.

Dit boek biedt een nieuwe blik op turbulente ontwikkelingen in calvinistisch Nederland van de laatste halve eeuw, met grote gevolgen voor de rest van het land, de politiek en de samenleving. Volg de berichten!

Media die aandacht willen besteden aan dit verrassende nieuwe boek kunnen terecht bij Uitgeverij Blauwburgwal info@blauwburgwal.nl.

Later meer!

Het bericht Paasaanbieding voor de lezers van Wynia’s Week: ‘Tegen de onzin’! verscheen eerst op Wynia's Week.