Het leek alsof Omtzigt dat geen prettig vooruitzicht vond. Diverse commentatoren, waaronder in NRC de onvermijdelijke Leo Lucassen, concludeerden dat Omtzigt er racistische opvattingen op nahield. De Leidse hoogleraar beluisterde in diens woorden zelfs de zogeheten omvolkingstheorie. Maar Omtzigt probeerde alleen maar te zeggen dat er een dilemma speelt bij migratiebeleid, namelijk dat als we geen migranten toelaten, Nederland op den duur uitsterft.

Doemscenario

Waarom dat zo is, kunnen we laten zien aan de hand van een voorbeeld dat ook wordt gebruikt door Jan van de Beek, auteur van de bestseller Migratiemagneet Nederland.

Stel in een denkbeeldig land N gaat iedereen op 30-jarige leeftijd werken en met 60 jaar met pensioen. Vervolgens gaat iedereen precies op zijn 90-ste verjaardag dood. Ieder koppel krijgt in dit denkbeeldige land op 30-jarige leeftijd één kind en daar blijft het bij.

Het gevolg is dan dat iedere volgende generatie in omvang de helft is van de vorige generatie. Dat betekent dat er in ieder jaar tegenover één werkende twee ouderen staan. De verhouding van het aantal werkenden ten opzichte van het aantal ouderen noemen we het draagvlak. Die is in dit geval dus gelijk aan 0,5.

Wanneer de bevolkingsomvang iedere 30 jaar nog maar de helft is van de omvang van 30 jaar daarvoor, zal de bevolking van land N op den duur uitsterven. Dat is het doemscenario dat Pieter Omtzigt in de Schoo-lezing voor ogen had.

Demografische krimp betekent ook een relatieve toename van het aantal ouderen. Deze vergrijzing leidt tot hogere kosten voor pensioenen en gezondheidszorg. Kunnen we door middel van immigratie van mensen uit het Midden-Oosten en Afrika de stijgende kosten van de vergrijzing stoppen? Van de Beek schrijft in zijn boek dat er twee redenen zijn waarom dat niet zal lukken. Met de eerste reden ben ik het deels eens, met de tweede reden ben ik het in het geheel niet eens.

Laten we beginnen met de eerste reden. Volgens Van de Beek kosten arbeidsimmigranten uit het Midden-Oosten en Afrika de schatkist per saldo geld. Het is inderdaad een feit dat deze migranten een hoge uitkeringsafhankelijkheid kennen. Maar we kunnen hopen dat dit in de toekomst verbetert. Van de Beek blijkt die hoop niet te hebben. Ik ga er – misschien tegen beter weten in – vanuit dat immigranten zich perfect aanpassen aan de economische en morele sores van het gastland.

De tweede reden waarom immigratie volgens Van de Beek geen oplossing voor vergrijzing kan zijn, is dat ook immigranten oud worden. Zo ontstaat dus weer een nieuw vergrijzingsprobleem. Dat kun je, aldus Van de Beek, ook weer ‘oplossen’ met immigratie, maar je hebt daarvoor wel méér immigranten nodig dan bij de eerste ronde. Van de Beek schrijft dat dit lijkt ‘op een piramidespel, waarbij ook steeds meer nieuwe deelnemers nodig zijn om de piramide overeind te houden’.

Iedere 30 jaar een verdubbeling

We kunnen teruggrijpen naar ons voorbeeld van land N om deze redenering te begrijpen. Stel dat de regering van land N het draagvlak wil verhogen van 0,5 naar 2 en dat zij dit wil bereiken via immigratie van 30-jarigen. Als er oorspronkelijk 1 miljoen autochtone werkenden zijn, zijn er 2 miljoen autochtone ouderen. Er moeten dus 3 miljoen immigranten toegelaten worden om het draagvlak gelijk aan 2 te krijgen. Er zijn dan 4 miljoen werkenden.

Stel nu dat de immigranten ook maar één kind per koppel krijgen. Dan zijn er direct na de eerste immigranteninstroom 2 miljoen jongeren. Dertig jaar later zijn die 2 miljoen jongeren de werkenden, terwijl de 4 miljoen werkenden van dertig jaar daarvoor nu de ouderen zijn. Er moet dus opnieuw immigratie plaats vinden. Maar nu niet van 3 miljoen, maar van 6 miljoen mensen.

Zo verdubbelt iedere dertig jaar het aantal benodigde migranten. Als we aan dat concept vasthouden, is op een gegeven moment de hele wereldbevolking naar land N verhuisd. Je kunt dus de demografie van een land met een afnemende bevolking niet onbeperkt via immigratie naar je hand zetten.

Als je de structurele effecten van vergrijzing wilt tegengaan, moet je als land bereid zijn grote stromen immigranten toe te laten. Dat is niet realistisch, schreef ook migratie-expert Hein de Haas in 2023 in zijn boek Hoe migratie echt werkt. Van de Beek en De Haas – in veel opzichten elkaars tegenpolen – zijn het op dit punt dus eens. Toch denk ik dat ze te pessimistisch zijn. Wat klopt in de redenering van Van de Beek en De Haas is dat we niet door middel van beperkte migratie een soort geboortegolf kunnen opwekken. Die kunstmatige geboortegolf moet dan namelijk steeds groter worden.

Wat we echter wél kunnen bereiken via beperkte migratie is een stabilisatie van het draagvlak op een waarde van 1. Laat in het bovengenoemde voorbeeld in land N geen 3 miljoen, maar 1 miljoen migranten toe. Dan is het draagvlak gelijk aan 1 in plaats van 0,5. Als je iedere periode van 30 jaar 1 miljoen migranten toelaat, stabiliseert vervolgens ook de bevolking.

Autochtonen in de minderheid

De vraag is dan hoe je dit vertaalt naar de Nederlandse situatie. Uit berekeningen die ik in 2022 voor vakgenoten heb gemaakt, blijkt dat het gewenste aantal immigranten per saldo ligt tussen de 35.000 en 100.000, afhankelijk van het aantal kinderen per vrouw. Als men bedenkt dat in Nederland het migratiesaldo de afgelopen drie jaar ver boven de 100.000 heeft gelegen – in 2022 zelfs ruim boven de 200.000 – is in alle gevallen het gewenste migratiesaldo dus lager dan het feitelijke migratiesaldo.

Wat echter hoe dan ook blijft gelden, is dat als het beleidsdoel een stabiele bevolkingsomvang is, bij de huidige geboortecijfers het aandeel van de autochtone bevolking in de loop der tijd zal afnemen. Over honderd jaar zullen Nederlanders met een ‘migratieachtergrond’ dan de meerderheid vormen. De lezer moet zelf maar uitmaken of hij of zij daar blij mee is.

Harrie Verbon was hoogleraar openbare financiën aan de Universiteit van Tilburg. 

De donateurs vormen het fundament van Wynia’s Week. U maakt het als donateur mogelijk dat ons online magazine meer dan 150 keer per jaar verschijnt. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Alvast hartelijk dank!   

Het bericht Harrie Verbon: Voor het vermijden van bevolkingskrimp zijn minder immigranten nodig dan wordt gedacht verscheen eerst op Wynia's Week.

Ook in deze video (annex podcast): Marjolein Faber, Sander Schimmelpenninck, Geert Wilders, Derk Jan Eppink, Adri van Hijum, Sophie Hermans, dr Jan van de Beek, Pieter Omzigt, Raoul Heertje, Donald Trump, Haroon Raza en Friedrich Merz. En vele anderen!

Tijdlijn van deze video/podcast

0 Verkiezingen een jaar geleden. En?

11.30 Jodenjacht in Amsterdam

15.00 Islamitische advocaat doet aangifte tegen Wierd Duk

18.00 Hoezo is Sophie Hermans beter dan Rob Jetten?

19.55 Lessen voor links en rechts, hoe democratisch is Nederland?

25.40 Rechtsstaat ingezet als obstakel voor democratie

29.30 Media bedienen een minderheid

35.00 Jan van de Beek als rode lap

43.00 Zelfislamisering Nederland is al lang gaande

56.00 Einde.

Wynia’s Week wordt mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER.

Wierd Duk is historicus en journalist. Hij werkte onder meer in Groningen, Moskou, Berlijn en Den Haag. Een selectie van zijn reportages en interviews (‘Wierd Duk in Nederland’) voor De Telegraaf verscheen bij Uitgeverij Blauwburgwal. Het boek is onder meer te koop in de winkel van Wynia’s Week.

Het bericht Wierd Duk: het optimisme zal nu van Trump en Merz moeten komen verscheen eerst op Wynia's Week.

Verder in dit videogesprek met SYP WYNIA – ook beschikbaar als podcast – de roots en de drijfveren van Geert Wilders, de moord op Theo van Gogh van twintig jaar geleden en de vraag wat voor partij de VVD eigenlijk is, nu Mark Rutte in Brussel zit.

Plus de woeste reacties van sommige wetenschappers en journalisten (en de eerste spijtbetuigingen daarvoor) op het veelbesproken boek Migratiemagneet Nederland van Jan van de Beek. ‘Het boek van het jaar,’ zegt Spruyt – ‘Het boek waar we op zaten te wachten.’

Wynia’s Week wordt mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER

Migratiemagneet Nederland

Het boek ‘Migratiemagneet Nederland’ van Jan van de Beek dat in dit videogesprek wordt besproken wordt uitgegeven door Uitgeverij Blauwburgwal en kost 23,50.

Het bericht ‘Geert Wilders kreeg de kiezers cadeau van de andere partijen’ verscheen eerst op Wynia's Week.

En de PVV dan?

Wilders en de PVV staan er juist heel goed voor. En inderdaad kan het zijn dat de PVV na verkiezingen nog groter wordt. Maar dan? Ten eerste staat het allerminst vast dat een volgende coalitie (met het CDA? met wie nog meer?) stabieler wordt dan de huidige, met VVD, NSC en BBB. Bovendien: kiezers hebben niet eindeloos geduld. Die willen dat Wilders wat voor elkaar krijgt. En dat is iets anders dan kabinetten laten vallen en nieuwe verkiezingen uitschrijven.

Wil dat ook zeggen dat het kabinet-Schoof de crisis over de noodwet-asiel overleeft? Dat is een hele andere zaak. Politici kunnen verblind raken door emoties. En soms handelen ze dan tegen hun eigen belang.

Abonneren

De digitale internetkrant Wynia’s Week verschijnt op dinsdag, donderdag en zaterdag en is volledig gratis. U kunt zich hier aanmelden

Doneren

Wynia’s Week wordt mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER

Het bericht Wilders heeft (bijna) even weinig belang bij een kabinetsval als Omtzigt VIDEO! PODCAST! verscheen eerst op Wynia's Week.

De verkiezingsuitslag van 22 november 2023 was ontzettend duidelijk, memoreert Wynia. ‘Maar het establishment wil geen verandering. Je zag het aan de adviezen van de ambtenaren die tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen door de premier naar de Tweede Kamer zijn gestuurd. Er zat geen énkel positief ambtelijk advies bij. Alleen maar “kan niet”, “mag niet”, “hebben we nooit zo gedaan”, “vindt Brussel niet goed” en “is tegen de rechtsstaat”. Dat zegt veel. Het ambtelijk apparaat is niet erg geneigd om kiezersuitspraken te volgen. Het volk moet zijn mond houden.’

Noodwetgeving

Wynia snapt niet dat er zo moeilijk wordt gedaan over noodwetgeving om de asielinstroom te beteugelen. ‘Ik sta er ook niet om te springen, maar het zou best eens nodig kunnen zijn. Zeker op het punt van het buitenspel zetten van de volksvertegenwoordiging is er veel selectieve verontwaardiging. In 2021, toen het ging om het instellen van een avondklok, kon noodwetgeving binnen een paar dagen worden geregeld. Terwijl het ging om een enorme inbreuk op onze vrijheid die ook nog eens totaal onnuttig was.’

NSC heeft volgens Wynia veel trekken van de PPR, een aanvankelijk progressief-katholieke partij die in 1990 opging in GroenLinks. ‘Ze worden bij NSC voortdurend geplaagd door hun geweten en lijken een rechtstreekse lijn met de hemel te hebben. Moral highground, neochristelijk moralisme, postchristelijke spiritualiteit: allemaal gekkigheid. Het land heeft er niets aan. Een premier beoordeel je op zijn daden, niet op zijn weldenkendheid of zijn morele kwaliteiten.’

Doe mee!

De artikelen, video’s en podcasts van Wynia’s Week zijn gratis beschikbaar – voor iedereen! Dat wordt mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan HIER Hartelijk dank!

Deze WWTV-video is ook te beluisteren als podcast, zowel via Spotify als via Apple. Kijk ook HIER.

Het bericht Omtzigt strooit zand in de machine, maar effectief asielbeleid komt er tóch   verscheen eerst op Wynia's Week.

Zijn betoog was vintage Omtzigt, een proeve van de politieke stijl die tot zijn breuk met het CDA leidde en tot de oprichting van zijn NSC, de partij die vorig jaar twintig zetels behaalde, die de formatie van een nieuw kabinet vooral voortdurend problematiseerde, maar die desondanks inmiddels deel uitmaakt van het ‘extra-parlementaire’ kabinet dat Nederland gaat besturen.

Nu wordt alles anders

Die stijl van Omtzigt is eigenlijk hoogst eenvoudig: rechtlijnig en rationeel. Zich baserend op statistieken, grafieken en cijferlijstjes stelt Omtzigt een probleem vast. Vervolgens herinnert hij aan alle rapporten die in het (verre) verleden zijn gepresenteerd – rapporten die het door Omtzigt gesignaleerde probleem ook al signaleerden en allerlei concrete oplossingen suggereerden.

Politici hebben al die inzichten en oplossingen genegeerd – waarom dat zo is, wordt niet zo duidelijk. Maar hoe dan ook, nu wordt alles anders. NSC gaat het nieuwe kabinet eraan houden dat het al die oplossingen nu ook daadwerkelijk gaat realiseren. Daar kunnen we hem dan weer aan houden.

Wat daarbij opvalt is het haast grenzeloze vertrouwen in het oplossende vermogen van de overheid. De overheid moet de regie herpakken, dwars tegen de neo-liberale onverschilligheid van de afgelopen decennia in, dwars ook tegen de ondoordachte overdracht van bevoegdheden aan Brussel in.

Een mede-bezoeker vertrouwde mij toe dat Omtzigt hem voorkwam als een nieuwe Gerard Veldkamp (1921-1990), de KVP-politicus die als minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid belangrijke wetten tot stand bracht zoals de Kinderbijslagwet, de Ziekenfondswet, de Wet sociaal minimum, de Wet op de arbeidsongeschiktheid en de Wet Werkloosheidsvoorziening. Hij liet zich bij dit alles inspireren door de overweging dat een royale verzorgingsstaat het beste verweer tegen de aantrekkingskracht van de rooien in de politiek vormt.

Personalisme

In ieder geval maakt de HJ Schoo-lezing overduidelijk dat Omtzigt, een Twentse katholiek, zelf ook uit de KVP-bloedgroep binnen het CDA afkomstig is. Aan het slot van zijn betoog verwees hij wel naar de filosofie van het personalisme, een gedachtegoed dat de mens niet als individu benadert maar als persoon die onderdeel uitmaakt van een gemeenschap en daaraan dienstbaar wil zijn.

Solidariteit en betrokkenheid zijn belangrijke begrippen in deze ideeënwereld, en zij pleegt gepaard te gaan met vertrouwen in het ‘probleemoplossend vermogen’ van de samenleving, onafhankelijk van de overheid. Maar dat is nu precies de gedachte die bij Omtzigt – althans in deze lezing – niet is uitgewerkt.

Een delicaat onderwerp

Interessant werd het vooral toen Omztigt het probleem van de migratie aankaartte. Hij paste die kwestie in een groter verhaal over de demografische ontwikkelingen. Dat is een delicaat onderwerp. We weten allemaal dat er in Nederland (en vele andere Europese landen) nog maar weinig kinderen worden geboren: het aantal kinderen per vrouw is bij ons gedaald naar 1,43 (het laagste niveau sinds 1901). Iedereen begrijpt dat dit cijfer niet onproblematisch is.

Maar het wordt toch wat ongemakkelijk als politici mensen gaan aanmoedigen om meer kinderen te krijgen, zeker wanneer de redenen van puur pragmatische en utilistische aard zijn. Kinderen worden geboren ‘uit openheid voor en vreugde aan het leven’, zoals mede-katholiek en pastoor Jan-Jaap van Peperstraten op X terecht opmerkte. Alhoewel het tegelijkertijd ook best een goede gedachte zou zijn als allerlei zaken die jonge mensen belemmeren bij het vormen van een gezin, uit de weg zouden worden geruimd.

Toekomstige asielstromen

Maar daar had Omtzigt het allemaal niet over. Aan de hand van een heldere grafiek liet hij zien dat onze bevolking krimpt. Die krimp is vooralsnog beperkt maar neemt wel toe. Tegelijkertijd is er sprake van een sterk stijgend migratieoverschot. Dit scenario zorgt natuurlijk voor problemen. Want dit betekent het een en ander voor woningen, voor de economie en de arbeidsmarkt, voor het onderwijs, voor de zorg.

Elders groeit de bevolking explosief. In Ethiopië en ook in Congo werden vorig jaar meer kinderen geboren dan in alle 27 landen van de Europese Unie samen. In Nigeria werden meer dan twee keer zoveel kinderen geboren als in alle EU-landen samen. Deze cijfers hebben een zekere voorspellende waarde voor toekomstige asielstromen.

En hier schrok het journaille wakker. Hoorden we hier een extreem-rechts hondenfluitje, dat waarschuwde voor de omvolking van het blanke Europa door hordes zwarte immigranten uit Afrika? Dat is blijkbaar het niveau van parlementaire journalisten en de Leo Lucassens van deze wereld. Een fatsoenlijk en constructief voorstel om ergens eens over na te gaan denken, op de klank af wegzetten als een radicale ‘coming-out’. Een debat dat hierover – over die demografische ontwikkelingen en over hardnekkige problemen die hiermee samenhangen en op elkaar inwerken – met urgentie moet worden gevoerd, wordt op deze manier bij voorbaat onmogelijk gemaakt.

Afhankelijke schaapjes

En op dit punt stak dan toch de conservatief in Omtzigt weer even de kop op. Niet alleen omdat hij bereid is een kwestie te benoemen die tot nog toe bewust en stelselmatig wordt genegeerd, maar ook omdat zijn zorgen over deze kwestie duidelijk maken dat hij oog heeft voor de kwetsbaarheid van het maatschappelijk weefsel. Immigratie, het importeren van culturele diversiteit, tast immers de basis van vertrouwen aan die het fundament van zowel de overheid als de markt vormen. In de personalistische filosofie althans – en de verwijzing daarnaar aan het einde van Omtzigts betoog had daarom een wat minder plichtmatig karakter moeten hebben.

Dan zou ook wat meer hebben doorgeklonken dat juist die dominante rol van de staat een bedreiging van de samenleving vormt. Een samenleving die alle taken en verantwoordelijkheden aan de overheid overdraagt, verandert in een kudde afhankelijke schaapjes, zonder levenskracht of de moed om zelf te denken. En dat moet Omtzigt nu juist willen vermijden.

Bart Jan Spruyt is historicus en journalist. Zijn columns over politiek en samenleving verschijnen iedere zaterdag in Wynia’s Week. 

Wynia’s Week verschijnt altijd, twee keer per week. Het zijn de donateurs die dat mogelijk maken. Nog geen donateur? Kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Omtzigts zorgen over het importeren van culturele diversiteit zijn volkomen terecht verscheen eerst op Wynia's Week.

Die beschuldiging bleek niet op waarheid te berusten. Ook circuleerden speculaties over andere motieven langs het veelvoud aan talkshows op de Nederlandse televisie, zoals gebrek aan vertrouwen tussen de gesprekspartners.

Het kan natuurlijk ook gewoon zijn dat het hele formatieproces Omtzigt boven het hoofd is gestegen. In ieder geval is hij naar zijn woonplaats in het oosten van het land gevlucht. Het begint nu tot iedereen door te dringen dat Omtzigt zich niet aan de gangbare procedures rond een formatie wist te houden. Per app deelde hij aan zijn gesprekspartners, inclusief de informateur, mee dat zijn rol bij de formatie ‘klaar’ was. Wel ging Omtzigt nog diezelfde avond bij een talkshow zitten om zijn beslissing aan het volk mee te delen.

De leiderschapskwaliteiten van Omtzigt zijn niet overtuigend

Omtzigt liet al ver voor de verkiezingen weten zorgen te hebben over de houding van de PVV tegenover de rechtsstaat en de Grondwet. Door zijn gedrag van afgelopen beginnen die zorgen in zijn eigen gezicht te ontploffen. Plasterk zei dat heel scherp. Hij verklaarde dat het ‘instituut informateur’ een belangrijk element van het staatsrechtelijk bestel is. Omtzigt heeft daar volgens Plasterk te weinig respect voor gehad.

Inmiddels wordt zelfs gesuggereerd dat Omtzigt zijn eigen NSC-fractie niet of niet volledig heeft ingelicht. Die fractie is in verwarring. Het doet denken aan de situatie bij de PVV. Formeel is de PVV geen partij, want alleen Geert Wilders is lid. Wilders hoeft dus ook geen verantwoording af te leggen. Kennelijk geeft Omtzigt nu aan zijn Tweede Kamerfractie ook geen uitleg.

Dit geeft te denken over de leiderschapskwaliteiten van Omtzigt. Kan hij zich als bestuurder naar andere partijen plooien, als dat nodig is? Destijds als CDA-Kamerlid leek Omtzigt en principiële niet-bestuurder die continu politieke bestuurders voor de voeten liep. Dat kun je doen als je weet – of voorvoelt – zelf nooit tot het bestuur van het land te worden geroepen.

Nog even terug naar de discussie over de rechtstaat die door Omtzigt tijdens de verkiezingscampagne werd opgerakeld. Wilders’ standpunten zouden in strijd zijn met de Grondwet en daar kon Omtzigt niet mee leven. Laten we nogmaals vaststellen dat Wilders gelijk heeft wat zijn negatieve oordeel over de Koran betreft. Daarin staan namelijk leerstellingen die in strijd zijn met onze Grondwet. Die eist de gelijkstelling van man en vrouw, maar daar is in de Koran – en dus in de islam – geen sprake van.

Omtzigt heeft opvallend weinig aan deze discussie over de islam en de Koran bij te dragen. Misschien komt dat door zijn CDA-verleden en zijn katholieke inborst, want ook de Bijbel bevat natuurlijk passages die, als ze al niet in strijd zijn met de wet, toch in ieder geval haaks staan op de Grondwet. Waarbij we moeten bedenken dat er niet zo heel veel christenen zijn die de Bijbel letterlijk nemen, terwijl veel moslims – ook in Nederland – dat bij de Koran wél doen.

Een Sinterklaas met gratis bier?

Omtzigt leek dus tot de conclusie te zijn gekomen dat overeenstemming over de beheersing van de overheidsfinanciën niet mogelijk zou zijn. De ouderen onder ons herinneren zich natuurlijk nog hoe in 1972 de toenmalige VVD-voorman Hans Wiegel de toenmalige PvdA-voorman Joop den Uyl als ‘Sinterklaas’ betitelde omdat diens partij de kiezers allemaal cadeautjes beloofde. Tegenwoordig heet dit ‘gratis bier’. Op Wikipedia is zelfs een pagina aangemaakt over de ‘gratis-bier-motie’ die vorig jaar door Caroline van der Plas en Pieter Omtzigt werd ingediend om het minimumloon te verhogen. Inderdaad zou je Omtzigt als Sinterklaas kunnen typeren, als je bedenkt dat hijzelf als wetgever medeverantwoordelijk was voor het uit de hand lopen van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen, beter bekend als de toeslagenwet.  

Met deze wet – die talloze Nederlanders inkomensafhankelijke subsidies schonk – kon eenvoudig gefraudeerd worden. Bij de invoering van de wet in 2007 had Omtzigt een pleidooi gehouden voor het snel en zonder controles uitkeren van subsidies aan burgers. Toen later grootscheepse fraude aan het licht kwam, eiste hij dat er intensief jacht gemaakt zou worden op fraudeurs. De wet was inmiddels zo ingewikkeld geworden dat burgers moeite hadden met het invullen van de formulieren. Het werd mede daardoor vrijwel onmogelijk om fraudeurs te onderscheiden van onschuldige burgers. Omtzigt had door zijn wispelturige gedrag in het parlement de toeslagregeling zelf ingewikkeld en onuitvoerbaar gemaakt.

We zien nog meer wispelturigheid in Omtzigts parlementaire standpunten. Neem de pensioenen. Voor Omtzigt was bestaanszekerheid het kernpunt van zijn verkiezingscampagne. Dus ook bestaanszekerheid voor ouderen die alleen van de AOW moeten rondkomen. Daarom bleef de AOW gekoppeld aan het minimumloon. Omtzigt steunde echter in 2010 volop de verhoging van de AOW-leeftijd. Een gevolg van deze maatregel – en dan kon iedereen zien aankomen – was dat mensen met hogere inkomens eerder met pensioen zouden kunnen gaan dan mensen met de laagste inkomens zónder een goed aanvullend pensioen. De verhoging van de AOW-leeftijd dupeerde dus de mensen voor wie de AOW oorspronkelijk was bedoeld, namelijk de mensen met de laagste inkomens en de zwaarste beroepen.

Omtzigt was wel een erkend tegenstander van het nieuwe pensioenstelsel. In dat stelsel wordt geen enkele garantie voor een pensioeninkomen gegeven. Deelnemers aan aanvullende pensioenen moeten afwachten of de premies die zij hebben betaald tot een goed pensioen zullen leiden. In een doortimmerd betoog van anderhalf uur wees Omtzigt er in de Kamer op dat het zeer onzeker zou worden of pensioenvermogen op een eerlijke manier over individuele deelnemers wordt verdeeld.

Maar we moeten natuurlijk wel bedenken dat aanvullende pensioenen vooral door rijkere ouderen worden genoten, terwijl armere ouderen meestal alleen de AOW hebben als hun pensioeninkomen. We zien dus dat Omtzigt eerder voor de rijkere dan voor de armere bejaarden opkomt.

Weer geen beperking van de immigratie?

Wat mij betreft is de enig mogelijke conclusie dat het gedrag van Omtzigt hem diskwalificeert als potentieel bewindspersoon. Inmiddels mogen we vrezen dat dankzij de vlucht van Omtzigt de beperking van de immigratie die PVV, VVD, NSC en BBB hoog in het vaandel hebben staan, uit het zicht gaat verdwijnen.

Er is nog één optie over, namelijk om de quasi-christenen van het NSC aan de informatietafel te vervangen door de echte christenen van CDA en SGP. Samen met PVV, VVD en BBB is er dan een Kamermeerderheid van 76 zetels. Ook CDA en SGP willen de immigratie beperken. Het probleem is alleen dat CDA-voorman Henri Bontenbal voor de verkiezingen van 22 november 2023 heeft gezegd dat hij geen regeringssamenwerking met de PVV wil, omdat die partij de democratische rechtsstaat niet zou respecteren.

Maar dat zei Omtzigt aanvankelijk ook, en die bleek na 22 november bereid om over zijn eigen schaduw heen te springen. Misschien een idee voor Bontenbal om die sprong ook eens te wagen.

Harrie Verbon was hoogleraar openbare financiën aan de Universiteit van Tilburg. Zijn artikelen verschijnen regelmatig in Wynia’s Week.

De donateurs vormen het fundament van Wynia’s Week. U maakt het als donateur mogelijk dat ons online magazine 104 keer per jaar verschijnt. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Alvast hartelijk dank!  

Het bericht We weten het nu zeker: Pieter Omtzigt is niet geschikt voor het landsbestuur verscheen eerst op Wynia's Week.

Fortuyn verschilde op dat punt van Geert Wilders, die al twintig jaar een wereldgodsdienst, de islam, aanwijst als hoofdoorzaak. Pieter Omtzigt heeft nog weer een andere kijk: hij benadrukt vooral het totaal aantal binnenkomers en wil de instroom van internationale studenten even graag hard afremmen als de komst van asielzoekers.

Natuurlijk weet ook Omtzigt dat asielzoekers veel meer problemen veroorzaken dan buitenlandse studenten, maar hij telt de twee groepen toch bij elkaar op, noemt een limiet voor het totaal, en wil daar beleid voor maken. Ik denk dat hij dat doet om niet het mijnenveld in te stappen van ‘cultuur’ (Fortuyn) of ‘religie’ (Wilders). Voor mij als wetenschapper is een onvervaarde analyse, ook van cultuur en religie, makkelijker dan voor Omtzigt met zijn grote verantwoordelijkheid als politicus. Maar hoe scherper de analyse, des te groter de kans op verstandig beleid. 

Vooral jonge mannen uit Noord-Afrika en Syrië zijn het probleem

Zo zijn er dus drie verschillende visies: cultuur (Fortuyn), religie (Wilders) en liever geen van beide, maar de simpele aantallen (Omtzigt). In mijn volgende column wil ik het hebben over de verschillen tussen Fortuyn en Wilders. Nu over Omtzigt, die wat mij betreft niet het beste zicht op de zaak heeft. Maar eerst moeten we een verklaring bezien die zo overheersend is, dat meer subtiele kwesties van cultuur en/of religie daardoor worden weggedrukt.

Het is duidelijk dat er één groep is onder alle immigranten die het minste in Nederland past, te weten de jonge asielzoekers uit Noord-Afrika en Syrië. Natuurlijk zullen jonge mannen niet alleen in Nederland harder motor rijden, meer drinken, meer lawaai maken en vaker misdaden plegen dan mannen van middelbare leeftijd. Daar kunnen we statistisch rekening mee houden en dan nóg blijkt dat jonge asielzoekers uit Noord-Afrika en Syrië meer overlast en criminaliteit veroorzaken dan het wereldwijde gemiddelde van hun leeftijdsgroep.

De meeste jonge mannen uit Noord-Afrika en Syrië zijn ongehuwd, hebben bij aankomst in Ter Apel weinig geld, en willen permanent in Nederland blijven. Dat is een lastige combinatie. De testosteron giert door hun  lichaam, ze zien vrouwelijke studenten aan onze universiteiten en hogescholen, maar kun je zonder baan en zonder status een partner veroveren? Het kan wél – we kennen allemaal indrukwekkende uitzonderingen – maar de meeste asielzoekers lukt het niet. En toch willen ze blijven.

Ik heb twintig jaar in Maleisië gewoond en gewerkt. Daar zie je voorbeelden van jonge mannelijke immigranten die het wél goed doen. In de hoofdstad Kuala Lumpur werken duizenden mannen uit Nepal als security guards. Ze zijn meestal getrouwd en proberen zo geld te verdienen voor de opleiding van hun kinderen.

Een hard bestaan, maar ze houden vol en dromen van terugkeer naar hun familie in Nepal. Nog eens duizenden jonge mannen uit Bangladesh en India werken als ober of kok in de horeca, en ook dat gaat goed. Ze zijn gemiddeld jonger en sparen vaak voor een bruidsschat. Na een paar jaar gaan ze terug en vinden die bruid in hun thuisland. 

Het gaat er nu even niet over of deze buitenlandse werknemers wel behoorlijk worden behandeld. De zaak is dat bij ons Tweede Kamerverkiezingen zijn gehouden waarbij de instroom van jonge mannen uit regio’s als Noord-Afrika en Syrië een hoofdthema was, terwijl er veel andere landen zijn met óók immigranten uit arme landen, maar zonder onze steeds heftiger wordende problemen.

In China had de eenkindpolitiek grote gevolgen voor de criminaliteitscijfers

Het zou onverstandig zijn als we niet van hun ervaringen willen leren. Al die Aziatische landen – en trouwens ook Zwitserland – proberen twee eisen te stellen aan jonge mannelijke immigranten: sponsoring door een werkgever óf alleen een tijdelijke vergunning óf – nog veiliger – beide condities. Wij doen dat niet en laten grote aantallen immigranten permanent toe: ook uit veilige landen en ook als ze jong zijn en door gebrek aan opleiding en geld vaak kansloos zijn op de huwelijksmarkt.

Onderzoek uit China bevestigt mijn gedachtegang. Daar veroorzaakte de eenkindpolitiek (tragisch en onnodig omdat het geboortecijfer toch al hard daalde) vanaf 1979 een enorm overschot aan jonge mannen zonder kans op een huwelijkspartner. Iedere jaargang had een miljoen meer jongens dan meisjes en in provincies waar het overschot het grootst was, kon je dat direct terugzien in de criminaliteitscijfers. Slechte kansen op de huwelijksmarkt zijn een doorslaggevende factor, zo leerde wetenschappelijke bestudering van het verband tussen sex ratios and crime. Er is geen Fortuyn of Wilders nodig om dat te begrijpen.

In een interview hoorde ik een jonge man uit Marokko ooit uitleggen: ‘Als ik met mijn vriendin uitga, kan ik toch niet met de tram? Dan heb ik een auto nodig’. Het gold als excuus voor een criminele drugsloopbaan die hem snel veel geld opleverde. Uiteraard met een hoog risico, maar wat is het alternatief? Je hele leven in Nederland ‘onvrijwillig vrijgezel’ blijven?

Het simpel optellen van immigranten is niet genoeg  

Het simpel optellen van het totaal aantal immigranten is misschien van enig nut voor analyses van het woningtekort. Maar zo wordt miskend dat vooral jonge, laag opgeleide mannelijke asielzoekers vaak in de fout gaan. Ik denk daarom dat Pieter Omtzigt met dat optellen teveel mist, met gevolgen voor zijn voorstellen over de aanpak van onze grootste crisis.

Volgende week meer over de immigratie-analyses van Fortuyn (cultuur) en Wilders (religie). Met gebruik van nieuwe, internationale research uit de sociale psychologie en de economische geschiedschrijving.

Eduard Bomhoff is oud-hoogleraar economie aan de EUR, Nyenrode en Monash University. In 2002 was hij vicepremier in het eerste kabinet-Balkenende.   

Het zijn de donateurs die Wynia’s Week mogelijk maken. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!    

Het bericht Anders dan Pim Fortuyn en Geert Wilders heeft Pieter Omtzigt geen heldere kijk op immigratie verscheen eerst op Wynia's Week.

Nee, vandaag. De getallen zijn duizelingwekkend. De beleggingen van pensioenfondsen bedragen 1.422.000.000.000 euro. Meer dan 80 procent van de Nederlandse werknemers spaart ervoor. De meeste doen dat bij hun werkgever, die meestal verplicht is aangesloten bij een pensioenfonds. De verplichte premies hebben paradoxale gevolgen. Ze hebben ervoor gezorgd dat zoveel Nederlanders bovenop hun AOW ook pensioen genieten. Welvaart. De keerzijde is geringe interesse voor het onderwerp. Want de werkgever regelt het wel.

Op een verjaardag wil nooit iemand met me over mijn werk praten, zei actuaris Agnes Joseph afgelopen vrijdag met een onderdrukt lachje op de eerste ledendag van Nieuw Sociaal Contract, NSC, de partij van Pieter Omtzigt. Joseph was een professionele pensioenrekenaar. Nu staat ze nummer 8 op de NSC-kandidatenlijst voor de Tweede Kamer. Ze gaf vrijdag een mini-college over de nieuwe pensioenwet. De zaal zat, las ik, stampvol. Het zou zomaar kunnen dat verjaardagen voor haar na 22 november niet meer hetzelfde zijn.

Op de schop

De pensioenen gaan namelijk totaal op de schop. Eind mei stemde ook de Eerste Kamer voor de wet die dat regelt, de Wet Toekomst Pensioenen. Alles wordt anders. Twee punten licht ik er nu uit. De pensioenuitkering was een vast bedrag per maand, maar wordt variabel. Pensioenen gaan namelijk meebewegen met de rendementen van de beleggingen, met de pieken en dalen op de immer grillige financiële markten. Tweede verandering: de individuele deelnemer, u dus, krijgt een afgebakend deel van de pensioenpot. Nu is het individuele eigendom van uw pensioen niet geregeld. Uw geld zit in een collectieve pensioenpot. Deze pot, het pensioenfonds, wordt bestuurd door werkgevers, vakbonden en een enkele gepensioneerde.

Kan dat zomaar, deze radicale verandering? Moeten de premiebetalers, de deelnemers en de gepensioneerden zelf niet ook instemmen?  

De Eerste en de Tweede Kamer hebben dat geblokkeerd. Nog steeds. NSC-leider Omtzigt probeerde VVD-lijsttrekker Dilan Yeşilgöz ruim een week geleden in het premiersdebat bij RTL te verleiden om zíjn kant te kiezen. NSC is namelijk voor een collectief instemmingsrecht voor de pensioendeelnemers vóórdat hun pensioenfonds onomkeerbare stappen zet. Daarmee kiest hij partij tégen de vakbonden en werkgevers die nu de pensioenwereld bestieren. Hij wil de stem van de deelnemers horen. Er is nog tijd daarvoor, want de grote omschakeling is complex, kostbaar en tijdrovend en moet nog beginnen. Het scheelt mogelijk ook rechtszaken. De rechterlijke macht heeft al laten weten te vrezen voor ‘actief verzet door velen’.

Wat houdt haar tegen?

Yeşilgöz wil er niks van weten. Raar. Je zou zeggen dat juist een liberale partij op de bres staat voor zeggenschap van burgers als hun pensioeneigendom in het spel is. Je zou zeggen: waarom steunt een liberale partij vanzelfsprekend de uitkomst van een kongsi van vakbonden en werkgevers? Je zou ook zeggen: nu is er geen coalitiedwang, dus laat de liberale beginselen spreken.

Wat zei Yeşilgöz? ‘De Tweede Kamer heeft er goed naar gekeken.’ Daarmee was de kous af. Geen sterk verweer. Als de pensioenwet een goed perspectief biedt, zullen weldenkende mensen toch ja stemmen? De Tweede Kamer kan wel doen alsof zij de eigenaar is van de 1.422 miljard euro in de pensioenpotten, maar dat is ze niet. Bovendien zou je dan nooit onvoldragen wetgeving kunnen bijstellen. Reparatiewetgeving is juist onmisbaar als het een verbetering is.

Nee, dat advies krijgt u niet.

Omtzigt zette Yeşilgöz voor het blok op een onderwerp dat de meeste kiezers niet bovenaan hun prioriteitenlijstje hebben staan. Maar hij wel. Pensioen is een van de zes hoofdthema’s van NSC, zei kandidaat Kamerlid Joseph vrijdag.

Omtzigt trakteerde de Tweede Kamer bij de behandeling van het wetsontwerp toekomst pensioenen al op een college van anderhalf uur. In zijn kenmerkende onderzoekende stijl is hij nog steeds bezig om met Kamervragen nieuwe informatie uit de Haagse bureaucratie op te diepen.

Een paar weken geleden moest demissionair minister Carola Schouten (ChristenUnie) erkennen dat een juridisch advies over de rechtmatigheid van de radicale pensioenoperatie wél is gedeeld met twee vertegenwoordigers van vakbonden en werkgevers, maar niet met de Tweede Kamer. Hoe zit dat? In 2011 sloten vakbonden, werkgevers en kabinet een zogeheten pensioenakkoord dat in 2019 uitmondde in het wetsontwerp toekomst pensioen. De onderhandelaars over dat pensioenakkoord, Peter Gortzak (FNV) en Cees Oudshoorn (VNO-NCW), mochten in 2011 het advies van de landsadvocaat inzien, onder toezicht van een ambtenaar en zónder hun mobiele telefoon. Wat staat er in dat advies? Schouten wil het niet delen met de Tweede Kamer. Dat roept vragen op.

Druk op de ketel

En dat is een kolfje naar de hand van Omtzigt. Hij heeft om alle (interne) adviezen over dat onderwerp gevraagd. Minister Schouten heeft beloofd de inventarisatie daarvan ‘in november’ met Omtzigt te delen. Inmiddels heeft hij met nieuwe Kamervragen extra druk op de ketel gezet.

Waarom heeft het kabinet een koppeling gelegd tussen brede acceptatie van de nieuwe pensioenregelingen en het Europese corona herstelfonds? Als de acceptatie er niet op tijd is (2026), loopt Nederland dan honderden miljoenen Europees geld mis? Waarom doet het kabinet dat? En, o ja, waar blijven de antwoorden op eerdere vragen?

Nu wil Omtzigt de antwoorden uiterlijk vandaag, woensdag 15 november.

Hij maakt hiermee van een onderwerp dat miljoenen kiezers aangaat, maar dat andere partijen negeren tóch een politiek onderwerp. Op 22 november als de stemlokalen openen. En bij de coalitie-onderhandelingen die volgen. Menno Tamminga  is economisch columnist van Wynia’s Week. Eerder was hij redacteur en columnist van Het Financieele Dagblad en van NRC Handelsblad. 

Het bericht Hoezo liberaal? Waarom kiest Yeşilgöz bij de pensioenen geen partij voor Omtzigt? verscheen eerst op Wynia's Week.

Met Omtzigt keert een fors deel van het electoraat zich af van de dominante ideologie van de laatste Rutte-kabinetten, die werden geleid door een VVD-premier, maar doordrenkt waren van modieus denken uit de universiteitssteden en de Randstad. De ommezwaai, weg van activistisch beleid op het terrein van natuur-activisme, klimaatalarmisme, radicaal woke-denken en verregaand staatsingrijpen, werd uiteraard al ingezet bij de Statenverkiezingen van 15 maart van dit jaar, die de BoerBurgerBeweging tot verreweg de grootste partij maakten. De Tweede Kamerverkiezingen van 22 november lijken die trend te bevestigen.

Hoezo ‘populistisch’?

Buitenlandse waarnemers die zich sinds begin deze eeuw verbaasden over de als ‘populistisch’ betitelde kiezersopstanden achter Fortuyn en Wilders, verbazen zich nu over de kiezersopstanden van boeren en burgers: niet die van de radicaliteit, eerder die van de normaliteit. Waar politici en lobbygroepen gedurende de laatste Rutte-kabinetten succesvol ijverden voor het Nederlandse koploperschap op het gebied van klimaat, natuur en postkoloniale excuses en ook Nederlandse rechters een royaal oor hadden voor deze tendens, groeide de kloof met een aanzienlijk deel van de burgers.

Nederlandse burgers zijn door de bank genomen niet zo radicaal en willen al decennia hetzelfde: een redelijk en welvarend, veilig land met overzichtelijke inkomensverschillen, een beheerste immigratie en immigranten die die zich voegen naar de gangbare opvattingen en de wetten van het land.

Je zou kunnen zeggen dat de laatste tien jaar werden gekenmerkt door het omgekeerde: eerst zakte de welvaart door de Haagse ambitie om met bezuinigingen en lastenverzwaringen koploper te zijn in Europa, vervolgens door klimaatkoploper in Europa te willen zijn. En nu wil Den Haag nogal plotseling en zonder nadere verklaring samen met de VS weer ‘aanjager’ zijn met tanks en straaljagers voor Oekraïne.

Aan de snel stijgende asielstroom werd niets gedaan, anders dan het verplichten van gemeenten om die asielzoekers op te nemen. Verplichtingen voor burgers en overheden werden sowieso de nieuwe norm, zoals niet alleen bleek in coronatijd. Nederland bleek ook koploper te zijn in de greep van de drugsmaffia op de samenleving, maar het ingrijpen op dat vlak was weinig overtuigend. En de welvaart werd speelbal van activisme rond CO2 en stikstof.

Geen wonder dat de kiezers zich afkeren van dat activisme en zich in ruime meerderheid wenden tot politici die een meer gematigd, vertrouwenwekkend beleid in het vooruitzicht stellen. D66 is het uithangbord van het vorige beleid (meer Europa, meer woke, koploper klimaat en stikstof en migratie is geen probleem) en staat op fors verlies, evenals het CDA dat daar actief dan wel passief aan bijdroeg. De linkse combinatie GroenLinks-PvdA die dat beleid ook steunde, herstelt niet van de klap van de voorgaande jaren. En de VVD die 13 jaar de premier leverde die het vaak radicale beleid faciliteerde staat nu op verlies.

De kont tegen de krib

Het heeft er dus alle schijn van dat de door een opdringerige staat en overwegend linksige lobby’s verwaarloosde burger in 2023 de kont tegen de krib gooit en de vertegenwoordigende politicus terugeist. Dat Pieter Omtzigt een verscherping van de democratie (referendum, districtenstelsel, het parlement centraal, kritisch op meer macht voor Brussel, een juridische noodrem voor de door de staat belaagde burger) bovenaan de agenda heeft staan is illustratief. De Nederlandse staat heeft de afgelopen tien jaar teveel niet in de geest van de kiezer en in het belang van de burger gehandeld, maar liet zich al te vaak sturen door ondoorzichtige belangen en onnavolgbare redeneringen.

Ook om de oplopende spanning tussen Wat Nederland Wil en wat Den Haag doet in kaart te brengen, stelde Wynia’s Week de afgelopen maanden via peil.nl van Maurice de Hond een reeks vragen aan gemiddeld 5000 representatieve kiezers. Opvallend is vrijwel steeds de afwijking van wat kiezers in meerderheid willen en wat het beleid van de overheid is. In andere gevallen is het resultaat gemêleerder, maar ook dan blijkt het draagvlak voor het overheidsbeleid uiterst dun.

Neem nou het stikstofbeleid. De Nederlandse rechter wees in 2019 op verzoek van een actiegroep een door de Nederlandse overheid bedachte uitzondering op het strenge Nederlandse stikstofbeleid af, waardoor veel bouwprojecten stil kwamen te liggen en de economie schade opliep. De overheid (RutteVier) reageerde niet met maatregelen om het Nederlandse meer te laten lijken op (bijvoorbeeld) het Duitse, maar door het stikstofbeleid met name voor boeren nog strenger te maken (de helft van de stikstofuitstoot voor boeren naar beneden) en dat te versnellen (van 2035 naar 2030). We vroegen wat Nederlandse kiezers vinden van het deels stilleggen van de economie vanwege de stikstof. Twee derde (65 procent) vindt dat ‘onnodig’ en slechts 28 procent staat daar achter. Maar die minderheid (vooral D66, Partij voor de Dieren en GroenLinks-PvdA) kreeg zijn zin, en de grote meerderheid niet.

Kiezersopvattingen lijken onbelangrijk

Dat patroon tekent zich over een brede linie af. Het zittende kabinet is het meest eurofiele ooit en wil meer macht naar Europa. Dat wordt niet geschraagd door kiezersuitspraken, maar is zo te zien het resultaat van onderhandelingswinst van D66. Wat zeggen de geraadpleegde kiezers? Slechts 16 procent wil meer macht voor de Europese Unie en is het dus volstrekt oneens met het Haagse beleid van de afgelopen jaren.

Sinds 2017 willen de Rutte-kabinetten ‘koploper klimaat’ zijn – ook nu weer een idee uit het verkiezingsprogramma van D66. Maar twee derde van de geraadpleegde kiezers vindt dat helemaal geen goed idee en stelt dat het wel een tandje minder mag. Slechts een derde steunt het kabinetsidee dat Nederland klimaatkoploper moet zijn.

De Rutte-kabinetten hebben tot op heden nooit iets gedaan aan het inperken van de snel stijgende immigratie, afgezien van de EU-Turkijedeal van 2016. Er is ook verder niets gedaan aan de bevolkingsgroei, die mede verantwoordelijk is voor het grote tekort aan woningen. De overgrote meerderheid van de kiezers zou het graag anders zien en slechts 15 procent ziet er geen been in om de Nederlandse bevolking door te laten groeien naar 19 miljoen in 2034.

De kabinetten-Rutte schaften het raadgevend referendum af, voorbijgaand aan de wens van de geraadpleegde kiezers, die in meerderheid (57 procent) zelfs een correctief referendum zouden willen. Slechts 36 procent is daar tegen. De voorgaande kabinetten hebben de komst van nieuwe kerncentrales actief geweerd, terwijl 61 procent daar voor zou zijn en slechts 22 procent daar tegen is. Twee derde van de kiezers wil dat er minder nareizigers volgen op asielzoekers, maar achtereenvolgende kabinetten hebben dat laten lopen. Et cetera, et cetera.

Opvattingen die breed onder de bevolking leven werden en worden dikwijls als ‘populistisch’ weggezet en zo als niet ter zake doend gekwalificeerd. Het ziet er naar uit dat niet alleen de verkiezingsuitslag van 15 maart, maar ook die van 22 november als een reactie op het neerbuigend bejegenen van legitieme kiezerswensen moet worden beschouwd. Er zijn de laatste drie decennia veel opvallende verkiezingsuitslagen geweest in Nederland. Die waren zelden uitsluitend ingegeven door de lokroep van een nieuwe partij. De rode lijn is eerder de herhaalde teleurstelling over wat politici met de stem van de kiezers hadden gedaan.

De minderheid regeert

Het heeft er alle schijn van dat er in Nederland systematisch niet te veel naar de kiezer wordt geluisterd, maar te weinig. Dat wordt ook zichtbaar in het draagvlak van het kabinetsbeleid van de afgelopen jaren. Op hoofdlijnen wordt dat beleid door slechts ruwweg een derde van de kiezers gesteund, terwijl er kennelijk wel een Kamermeerderheid voor is – al is in veel gevallen een meerderheid binnen de coalitie voldoende. En die coalitiemeerderheid wordt dan weer bewerkt door (gesubsidieerde) actiegroepen, die hun gelijk halen bij rechters, waarna de rechterlijke uitspraak leidend wordt voor het overheidsbeleid.

Dat alles is geen uitzondering, maar gangbaar: bij zowel het klimaatbeleid, natuurbeleid als het migratiebeleid, dat overal wordt besloten over de hoofden van burgers van Nederland. De wens van de kiezer en het belang van de burger staan zelden bovenaan. Geen wonder dat kiezers op zoek gaan naar politici die de volksvertegenwoordiging centraal willen stellen en burgers willen beschermen tegen de opdringerige willekeur van de staat.

Wynia’s Week is onafhankelijk, ongebonden en broodnodig. De lezers, kijkers en luisteraars maken dat mogelijk. Wordt u ook donateur? Dat kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Van radicaal terug naar normaal: Nederland keert zich op 22/11 tegen de activistische overheid van de Rutte-jaren verscheen eerst op Wynia's Week.