Tromp wilde daar wel iets over zeggen. (Namelijk dat De Boer en de zijnen wel blaften, maar niet beten – en dat Den Uyl er verstandig aan deed zich te verzoenen met zijn rol als oppositieleider.) Maar wel met de kanttekening vooraf dat hij ‘geen dienstknecht was van de Partij van de Arbeid’ en dat ‘de kwestie alleen kon worden opgebracht in een gedachtewisseling, in een uitruil van overwegingen en argumenten’. Den Uyl begreep het en ‘zo kon ook de verslaggever beter geïnformeerd dan twintig minuten daarvoor de kamer van de fractievoorzitter verlaten’.

Een manier van leven

Jan Tromp gebruikt in het lezenswaardige boek Wantrouwen in de wandelgangen deze anekdote uit zijn loopbaan als parlementair redacteur voor VARA, Haagse Post en de Volkskrant aan het Binnenhof om de sfeer van verbondenheid tussen pers en politici weer te geven. Achter het gordijn van de oude balzaal met de groene bankjes, te krap voor 150 Kamerleden, in de nauwe gangen, opkamertjes en krochten in het labyrint daaromheen konden volksvertegenwoordigers en verslaggevers elkaar niet ontwijken. Het was erg gezellig, vaak tot diep in de nacht – en iedereen wist meer van elkaar dan de openbaarheid kon verdragen.

Het was geen baan, parlementariër noch parlementair journalist, het was een manier van leven, even verslavend als uitputtend. Het idee was dat het politieke bedrijf van het grootste belang voor het land was en dat de kiezer, lezer of kijker daarvan onophoudelijk doordrongen moest worden. Om de stemming niet te bederven was discretie een vanzelfsprekendheid – je zou het ook zelfcensuur kunnen noemen.

Architect Pi de Bruijn had geen boodschap aan de verknochtheid van de Binnenhofbevolking aan hun uitgewoonde poppenzolder. Er kwam bij hem vooral veel glas, staal en marmer te pas. Met die knalblauwe clubfauteuils deed de pompeuze nieuwe vergaderzaal Tromp denken aan een showroom van een bedrijf in gebruikte auto’s.

De nieuwe entree aan het Plein en de passages met hun imposante roltrappen leken geïnspireerd door Hoog Catharijne. Met als belangrijk verschil dat het door de architect beoogde publiek uit veiligheidsoverwegingen meteen uit de nieuwbouw werd geweerd.

Groteske controledrift

En zo kwam er in 1992 een abrupt einde aan de informele, huiselijke omgang tussen de politici, de journalisten en de fractiemedewerkers. Ze verdwaalden bijkans in de nieuwbouw, waarin voortaan de dienst werd uitgemaakt door een snelgroeiend leger van spindoctors, woordvoerders, voorlichters, poortwachters en persoonlijke assistenten. Jan Tromp hield het voor gezien; hij ging in 1995 naar de Wibautstraat in Amsterdam om zitting te nemen in de hoofdredactie van de Volkskrant.

Co-auteur Coen van de Ven (1992), politiek redacteur van De Groene Amsterdammer, schetst de vervreemding tussen pers en politiek die sindsdien heeft plaatsgevonden. Wat begon als het gelijk zetten van de horloges van de verschillende fractiegenoten om misverstanden in de pers te voorkomen, ontaardde in een groteske controledrift door de afdelingen agitatie & propaganda. Daarin paste geen informeel, direct contact tussen verslaggever en volksvertegenwoordiger zonder regie van de voorlichter.

Het armzalige resultaat is wat Van de Ven treffend ‘de eendimensionale politicus’ noemt. De beeldvorming staat geen ambivalentie, gelaagdheid, nuance of twijfel toe. De hectiek van oude en nieuwe media veroordeelt de politici tot eindeloze herhaling van ingestudeerde oneliners. Van de weeromstuit neemt de journalistiek een afstandelijke, wantrouwende houding aan, die bij het publiek het beeld versterkt van politici als leugenaars en zakkenvullers, die als volksverlakkers ontmaskerd moeten worden.

Minachting van de kiezer

Aan het Binnenhof werd het dus steeds minder aangenaam en interessant. Tot overmaat van ramp zit de volksvertegenwoordiging vanwege de langjarige renovatie aldaar ook nog gevangen in wat treffend de Bunker aan de Bezuidenhoutseweg wordt genoemd.

De journalist en de politicus zijn dan ook passanten geworden, die opgelucht ademhalen wanneer ze hun Haagse tropenjaren kunnen inruilen voor een comfortabel bestaan in de luwte. Ernstiger is dat politici en media door het cultiveren van het wederzijdse wantrouwen zelf de minachting van de kiezer voor hun – toch voor het functioneren van de democratie wezenlijke – bezigheden in de hand werken.

Jan Tromp en Coen van de Ven: Wantrouwen in de wandelgangen
Balans; 256 pagina’s; € 21,99.

Hans Wansink is historicus en journalist en publiceert over boeken in Wynia’s Week. Hij was redacteur van NRC Handelsblad, Intermediair en de Volkskrant.

Wynia’s Week is jarig! Bent u al donateur? Dan hopen wij dat u ook het komend jaar weer meedoet. Kwam het er nog niet van, maar wilt u wel Wynia’s Week mogelijk maken? Dan hopen we dat u nu ook de stap zet. Doneren kan op verschillende manieren en zowel met een éénmalig bedrag als met een maandelijkse bijdrage. Hartelijk dank!

Het bericht Politici en media hebben door onderling wantrouwen minachting van de kiezer in de hand gewerkt verscheen eerst op Wynia's Week.

Met veel moeite kreeg Leijten het voor elkaar om de staatssecretaris van Digitalisering, Alexandra van Huffelen (D66), ter verantwoording te roepen in de Tweede Kamer. In dat debat gaf Pieter Omtzigt de partijgenote van Van Huffelen, Hind Dekker-Abdulaziz, een korte les over de basisbeginselen van de democratie.

Stel u voor dat de Kamer tegen stemt…

Omtzigt begint met een gedachtenexperiment. Stel dat D66 voor een wetsvoorstel is, maar de meerderheid van de Tweede Kamer stemt tegen. ‘Moet dat wetsvoorstel dan wet worden of vindt u dat u zich als democraat dient neer te leggen bij het feit dat de meerderheid van de Kamer beslist – en hoe onverstandig hun standpunten ook zijn – dat het wetsvoorstel niet door moet gaan?’ Dekker-Abdulaziz reageert: ‘Nou ja, meestal leggen we ons hierbij neer, ja… Hier in Nederland.’ Omtzigt stelt verontrust te zijn door het woord ‘meestal’. Inderdaad, want de Kamer beslist. Toch?

Omtzigt zegt te begrijpen dat D66 voor de Europese digitale identiteit stemde. Hij wijst erop dat zo’n meningsverschil niet vreemd is in een democratie. ‘En u was ook niet de enige in Europa, dus het was ook geen totaal gek standpunt.’ Het gaat hem echter om de stemming omtrent de motie van Leijten. ‘Als de meerderheid hier ‘nee’ zegt, moet de Nederlandse regering dan ‘ja’ of ‘nee’ zeggen volgens de D66-fractie?’ Het antwoord zou simpel moeten zijn, maar Dekker-Abdulaziz geeft een wat warrige reactie:

‘Het verschil tussen hier in Nederland wetten aannemen en in Europa is dat je daar nog onderhandelt. Het is een voorstel, wat er uit is gekomen. En [daarover] moet nog een trioloog – waar wij nog een positie in hebben als het goed is – en het Europees Parlement – weer een andere democratie waar onze fracties ook in zitten – ook daar nog over onderhandelen. Het is nog niet klaar. En zoals ik het heb geïnterpreteerd: als wij tegen hadden gestemd hadden wij niet mee kunnen doen aan die onderhandelingen.’

Europese stem leidt tot wetgeving

Door het Europees Parlement als ‘een andere democratie’ weg te zetten doet Dekker-Abdulaziz geloven dat er sprake is van twee volstrekt gescheiden domeinen: een Nederlandse democratie en een Europese democratie. Maar dat is niet het geval. Europese wetgeving heeft namelijk doorwerking in de Nederlandse wet. Omtzigt wijst er overigens op dat zelfs als Nederland tegen zou stemmen ons land nog steeds bij deze onderhandelingen aanwezig zou zijn. Hij benoemt dat Nederland na zijn initiële voor-stem niet meer tegen kan stemmen, wat een probleem oplevert:

‘Want dit voorstel heeft daarna kracht van wet in Europa. eHetHet is geen aanbeveling; het heeft kracht van wet. En hier geeft D66 als democratische partij het wetgevende instrumentarium uit handen aan de regering, ook als een meerderheid van de Kamer het anders wil.’

Omtzigt vraagt of D66 dit ‘verstandig’ vindt. Dekker-Abdulaziz:

‘Ik heb hier echt geen goed antwoord op. Eerlijk gezegd, in dit geval. Op inhoud is het niet geheel onverstandig. In het algemeen? Ik weet het niet. Dit is hoe – hoe het gebeurt.’

Weet kabinet beter wat goed is voor Nederland dan de Kamer?

Omtzigt stelt dat het parlement over de wetten gaat. ‘Door te zeggen dat ook als je in de minderheid bent, je iets kan doordrukken via het kabinet, neemt D66 afstand van dat zeer elementaire beginsel van de democratie.’

Dekker-Abdulaziz doet dat ook in haar reactie. Zij geeft aan niet te weten hoe de regering moet reageren als een Kamermeerderheid iets anders wil. Haar antwoord had simpel moeten zijn: de regering dient de Kamermeerderheid te volgen. Het doordrukken van regeringsstandpunten die conflicteren met die van het parlement is ondemocratisch.

Na afloop van het debat verklaarde staatssecretaris Van Huffelen tegenover de NPO over het negeren van de Kamermotie dat de Europese digitale identiteit er toch wel gaat komen. De verslaggever vraagt of de mening van Europa dan belangrijker is dan die van de Tweede Kamer. Van Huffelen:

‘Nee, belangrijk is wat ook dit kabinet vindt. En dat is dat we zeggen dat – we doen al heel veel digitaal zaken (…) En wij vinden het ongelooflijk belangrijk dat dat veilig gebeurt. (…) En dat regelt deze Europese digitale identiteit.’

Van Huffelen meent kennelijk dat het kabinet beter dan de Tweede Kamer kan bepalen – althans in deze kwestie – wat goed is voor Nederland. Aangezien het kabinet deze identiteit nodig acht heeft het er in Europa mee ingestemd.

D66: Antidemocratische tendensen

Staatssecretaris Van Huffelen heeft een aangenomen motie van de Tweede Kamer genegeerd en volledig in strijd daarmee gehandeld. Kamerlid en partijgenoot Dekker-Abdulaziz steunt haar daarin en meent dat het mogelijk is dat de regering als minderheid Kamerbeslissingen naast zich neerlegt. Dat beiden dit openlijk en ogenschijnlijk schaamteloos verkondigen is zorgelijk.

De parlementariërs vormen de volksvertegenwoordiging in de Tweede Kamer. In een democratie worden hun meerderheidsbeslissingen gevolgd. Daarnaast is het belangrijk te beseffen dat Europese wetgeving doorwerkt in het Nederlands recht.

Door in te stemmen met de Europese digitale identiteit heeft de regering, omtrent dit voorstel, de Nederlandse soevereiniteit onrechtmatig weggenomen bij het parlement en gegeven aan de Europese Unie. Omtzigt toont aan dat D66 daarmee antidemocratische tendensen vertoont.

Bart Collard is criminoloog en publiceert regelmatig in Wynia’s Week. Hij schrijft een proefschrift over de rol van ideologie bij islamitisch terrorisme.

De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht D66 toont haar antidemocratische tendensen verscheen eerst op Wynia's Week.

Ze zijn bepaald niet de eersten en zullen niet de laatsten zijn. Het leidde tot een mediastormpje, niet in het minst omdat GroenLinks-Kamerlid Corinne Ellemeet de oorzaak vooral ziet in de haat die in sociale media over de volksvertegenwoordigers wordt uitgestort.

Wat is er aan de hand?

Tweede Kamer is een burn-outfabriek

Een burn-outfabriek noemde het voormalige Kamerlid voor GroenLinks, Zihni Özdil, de Tweede Kamer. Hij had in 2018 zelf een ernstige burn-out en was lange tijd buiten bedrijf.

Özdil was overigens heel open over zijn toestand, waarmee hij een traditie doorbrak, want volksvertegenwoordigers wilden vooral niet zwak of kwetsbaar overkomen.

Sindsdien spelen Kamerleden geen of althans minder kiekeboe over hun conditie. Pieter Omtzigt verborg zijn burn-out niet en dat deden Harry van der Molen (CDA) en Rens Raemakers (D66) evenmin.

Of daarmee ook alle gevallen zijn genoemd, is onzeker. Volgens Corinne Ellemeet van GroenLinks zijn de bekende gevallen slechts een topje van de ijsberg. Onder het motto ‘dit moest ik kwijt’ publiceerde ze een lange brief op Twitter waarin ze spreekt over de vele Kamerleden die gezondheidsproblemen hebben. Slecht slapen, stress en fysieke klachten. Zelf heeft ze er ook last van en vraagt ze zich regelmatig af hoe lang ze dit nog kan volhouden.

Geen oplossing

Burn-out is geen Kamerkwaal, het is een volksziekte. Ze treft ongeveer 12% van de werkenden. Als we dit percentage met alle slagen om de arm loslaten op de Kamer, dan zouden op dit moment bijna 20 parlementariërs in de problemen verkeren.

Werkgevers worden in ons land geacht te zorgen voor het welbevinden van hun werknemers, maar wat te doen als er geen werkgever is zoals bij Kamerleden? Die moeten dat zelf maar regelen, is de filosofie en dat past(e) wonderwel bij het macho-vertoon dat Kamerleden graag aan de dag leggen: ‘Kijk mij eens een rots in de branding zijn!’  

Sommige fracties hebben met de arbodienst die voor hun medewerkers werkt, afgesproken dat hun Kamerleden in voorkomende gevallen advies van een bedrijfsarts kunnen vragen.

Verder heb je sinds december vorig jaar het vangnet dat Kamervoorzitter Vera Bergkamp spande: voor Kamerleden die dat wilden en elders geen emplooi vonden, was er een bedrijfsarts van het Rijk beschikbaar.

Als de Kamervoorzitter en met haar de fractievoorzitters even hun licht buiten de Haagse bubbel hadden opgestoken, dan hadden ze geweten dat dit allemaal geen zoden aan de dijk zet. Daarvoor heb je een letterlijk Kamerbreed gezondheidsbeleid nodig dat begint met algemene preventie zoals meer bewegen, minder drinken en niet roken.

De Kamer klapte de handen stuk voor het Nationaal Preventieakkoord van het kabinet, maar naar zichzelf kijken komt niet in d’r op. Terwijl het echt om oud nieuws gaat, maar ja, niets zo hardleers als de Tweede Kamer, ik zei het eerder in een artikel voor Wynia’s Week (‘De Kamer maakt zichzelf ziek’) en zal het hierna nog vaker zeggen.

Ongestructureerd en onzeker

Kamerleden hebben wellicht het meest ongestructureerde beroep van ons land. Ze maken lange dagen en rennen van hot naar her. Ze staan voortdurend ‘aan’. Niet alleen in ’s lands belang, maar ook om niet onopgemerkt te blijven. Immers, als de partij je onzichtbaar vindt, is het klaar en sta je bij de volgende verkiezing niet op de lijst.

Dat telt eens te meer in het hedendaagse klimaat waarin partijen voortdurend willen verjongen, vernieuwen, ‘vervrouwen’, verkleuren en wat je al niet kunt bedenken om met maatschappelijke trends mee te gaan. De uitkomst is in elk geval dat veel zittende Kamerleden opgefokt door het leven gaan.

Bij de laatste verkiezingen kwamen 69 nieuwe mensen in de Tweede Kamer. Dat is bijna de helft! Allemaal zo groen als gras, vaak met minimale maatschappelijke ervaring, belast met veelal volstrekt nieuwe onderwerpen, onbekend met de interne gang van zaken, in een tamelijk ‘onveilige’ omgeving waar fractiegenoten ook concurrenten zijn.

Oud nieuws. Iedereen weet dit en kent de bezwaren, maar het gaat gewoon door. Niets zo hardleers als de Tweede Kamer (en de politieke partijen).

Improvisatie en chaos

De werkorganisatie in het parlement is er van oudsher een van improvisatie en chaos. De informatiestromen zijn even massief als onoverzichtelijk en wie te rade gaat bij het desbetreffende maatschappelijke veld, weet al snel niet meer of ie wordt voorgelicht of belobbyd.

Taakverdeling is bijna alleen mogelijk in ‘grote’ fracties, maar daar hebben we er niet veel meer van. Het redmiddel voor kleine fracties, radicale selectie van onderwerpen, is lastig want de publiciteit eist dagelijks haar tol.

Draaikolk

Waarmee we komen op de draaikolk waarin de meeste Kamerleden vanaf de dag van hun aantreden, verkeren. Schriftelijke vragen stellen, spoeddebatten (er is een wachtlijst), interrupties en bijdragen aan het commissiewerk, redevoeringen in het plenum en dan s.v.p. zo spitsvondig en aandachttrekkend mogelijk, bij voorkeur met pasklare quootjes, dit alles omgeven met werkbezoekjes, gesprekken met belangenorganisaties, telefoontjes met ambtenaren, interviews, mails, appjes en twitterberichtjes.

En moties niet te vergeten, vooral moties. Medio vorige eeuw stond het land op zijn kop als een motie werd ingediend, zo uniek was dat. Inmiddels is het lopende bandwerk. Vanaf januari hebben de dames en heren politici er zo’n 3200 geproduceerd. De ene na de andere wordt weggestemd, maar de indiener heeft zijn of haar 15 minutes of fame (seconden is een beter woord), voor de achterban en het partijbestuur annex kandidaatstellingscommissie.

Dan kunnen ze wel klagen over de marginale ambtelijke ondersteuning, maar als de Kamer het probleem van werkorganisatie en publicitaire hijgerigheid niet een beetje terugdringt, is het water naar de zee dragen.

Oud nieuws, zeggen u en ik, en we voegen er aan toe: niets zo hardleers als de Kamer.

Minimale ambtelijke ondersteuning

Die ambtelijke ondersteuning is overigens wel een probleem. Uit angst om door het volk voor verkwisters te worden uitgemaakt, heeft de Kamer voor zichzelf altijd de hand op de knip gehouden. Dankzij het toenmalige Kamerlid Rob Jetten is er in de vorige zittingsperiode wat extra geld vrijgemaakt, maar het blijft behelpen.

Dat komt ook omdat de fracties allerhande jonkies uit eigen gelederen inhuren die vaak nog groener zijn dan hun onervaren bazen. Voeg daarbij dat die Kamerleden vaak nul ervaring hebben met leidinggeven en je hebt het volgende probleem te pakken.

Ook allemaal oud nieuws, maar wederom niets zo hardleers als een Kamer.

Kwaliteit onder druk

Ondertussen wordt niet alleen de gezondheid van de Kamerleden aangetast, maar ook de kwaliteit van hun werk. Wetgeving, wezenlijk voor de rechtsstaat, is een ondergeschoven kindje. Kleine fracties hebben er al nauwelijks tijd voor, de grotere niet veel meer.

Het idee dat de Eerste Kamer de omissies en fouten wel uit wetsontwerpen zal vissen, is een illusie. De Senaat is dankzij de versplintering van de ‘overkant’ van het Binnenhof, gepolitiseerd en heeft steeds minder oog voor wat ze lang tot haar hoofdtaak rekende: wetgeving toetsen.

Het leidt nogal eens tot wetten die onuitvoerbaar zijn en daardoor voor burgers geweldige repercussies kunnen opleveren. Het maakt de ambtenarij veel sterker dan bedoeld en dwingt (of verleidt) rechters om het beleid te maken dat de Kamer over het hoofd zag.

Met beleidsvorming is het nog erger. In ongestructureerde debatten proberen Kamerleden een vrijwel oppermachtige regering een bepaalde kant op te duwen, maar meer dan indicatief zijn hun aanwijzingen niet, blijkt later vaak.

Al dit onvoltooide en ontoereikende werk leidt weer tot een hausse aan nieuw Kamerwerk: debatten, vragen en onvermijdelijk moties.

Oud nieuws, maar …

Secundaire ziektewinst

Er zijn best oplossingen te vinden om het parlement een meer serieus instituut te doen zijn dan de bijenkorf annex duiventil die het nu is.

Meer Kamerleden, betere ondersteuning, introductie van een wetgevingsafdeling waarin Kamerleden gezamenlijk proberen wetsontwerpen te beoordelen (kan de Senaat ook weg), de fragmentatie van de Kamer oplossen (en dat kan ook zonder een verhoogde kiesdrempel), de motiezucht dempen, et cetera et cetera.

Jaar na jaar zijn voorstellen gedaan, zelfs door de redder des vaderlands, Johan Remkes (Lage drempels, hoge dijken d.d. 2018), maar nee hoor, de Kamerleden werken zich liever een slag in de rondte dan dat ze hun probleem oplossen. En als voor een oplossing de Grondwet moet worden gewijzigd, haken ze al direct af.

Een normaal mens zou zeggen: ze willen helemaal geen oplossing. Ze genieten eigenlijk wel van de ellende waarin ze verkeren. Hun nek- en rugklachten (Corinne Ellemeet) krijgen er zelfs een zekere heroïsche glans mee. Noem het secundaire ziektewinst. Je lijdt, maar je wordt er bepaald niet minder van! Jammer dat er zo nu en dan een slachtoffer valt, maar cynisch geredeneerd levert dat voor de overlevers nog meer ziektewinst op.

Haat, agressie, minachting en beledigingen

Met deze treurige conclusie hadden we kunnen eindigen, ware het niet dat Corinne Ellemeet in haar lange brief nog een element opvoerde waaraan u en ik niet direct gedacht zouden hebben. Dat komt wellicht omdat zij u en mij –  of breder het knorrige en ondankbare volk – als de belangrijkste oorzaak van het ongerief van Kamerleden aanmerkt.

We citeren: ‘Maar wat er echt inhakt zijn niet zo zeer de uren als wel de haat, de agressie, minachting en beledigingen die je regelmatig over je heen krijgt.’

We nemen aan dat dit vooral een verwijzing naar Twitter is. Daar gaat het inderdaad soms ruw toe. Vaak anoniem, maar ook – en dat valt nog te waarderen – met naam en toenaam. Ze komen uit alle hoeken en gaten, dus wie dacht dat het vooral ‘bruine drab’ is die door Twitter gutst, heeft het mis. Een partijgenoot van Corinne Ellemeet – we noemen uit piëteit zijn naam niet – komt ook vaak niet verder dan schelden op alles en iedereen.

Het is soms lachwekkend, soms ook benauwend en bedreigend, maar het is als met de tv: je kunt ‘m uitzetten ofwel je account bij Twitter beëindigen. Noem het een nederlaag, maar als het je zo dwars zit, lucht het wel op.

GroenLinks onder druk?

Overigens, ik heb eens gekeken of Corinne Ellemeet het erg te verduren heeft op Twitter. Dat valt mee of beter, op een enkele zurige opmerking na geen onvertogen woord. Eerder viel op dat op haar tweets wel erg weinig reacties binnenkomen.

Zou ze haar fractiegenoten wellicht in bescherming willen nemen? We keken even naar een paar in het oog lopende collega’s. Wat direct opvalt, is dat ze allemaal 16000 of meer, soms zelfs 47000 (Lisa Westerveld) volgers hebben. Dat oogt minimaal als een geregisseerde actie van de communicatiemedewerkers van GL, wat prima is, maar wat klagen over Twitter minder sterk maakt.

Zijn deze Kamerleden doelwit van ’s lands woedende onderbuik? Het valt allemaal reuze mee.

De zeer activistische Suzanne Kröger (‘krimp Schiphol is ok’ en ‘kernenergie is nergens voor nodig’) krijgt uiteraard wat tegengas, maar ook hier komt de nare en provocerende toon toch vooral van de zender.

Zelfs de omstreden Kauthar Bouchallikht ligt niet erg onder vuur, tenzij ze lachend op de foto blijkt te staan bij het holocaustmonument in Amsterdam. Of als ze bij de herdenking van Fortuyn tweet: ‘Over de doden niets dan goeds? Ehm, nope, tnx. Bye’.

Het is eigenlijk alleen Laura Bromet die het wel eens stevig voor de kiezen krijgt. Ze geeft daartoe ook wel aanleiding. Ongeremd gooit ze haar persoonlijke conflict met haar energieleverancier op Twitter, voorzien van tal van emotionele uitroepen. Ook in haar politieke uitingen kent ze weinig terughoudendheid, om het vriendelijk te zeggen. De toon is altijd belerend of beschuldigend. Het is geen vergoelijking, maar dat dit mensen nijdig maakt, is wel te begrijpen. Wie kaatst etc.

Daar staat Lisa Westerveld met het ongekende aantal van 47000 volgers tegenover. Ze is een echte publiekslieveling en begrijpelijk, want haar tweets zijn meelevend en prettig van toon en ze geeft vaak nog een inhoudelijk antwoord ook als iemand een reactie schrijft. Dat is echt bijzonder, want het gemiddelde Kamerlid zendt wel, maar antwoordt niet en niet alleen bij GroenLinks.

Anders gezegd, Corinne Ellemeet kan aan het twitterverkeer van haar directe collega’s moeilijk de stelling ontlenen dat ze voorwerp zijn van haat, agressie, minachting en beledigingen.

Stop dan met twitteren

Mocht Corinne Ellemeet hebben gesproken namens een brede stroming in de rest van de Kamer, dan roept dit toch de vraag op waarom velen zo actief zijn op Twitter. Het hoeft echt niet, hoor. Het zou zelfs een voordeel kunnen meebrengen: minder afleiding tijdens het Kamerwerk, want er gaat geen vergadering voorbij of ik zie onze volksvertegenwoordigers met hun telefoon aan de gang.

Maar ja, gaat niet gebeuren, want de Tweede Kamer is hardleers.

Wynia’s Week is er iedere week twee keer, 104 keer per jaar. U maakt als donateur deze onafhankelijke journalistiek mogelijk. Van harte welkom!     

Het bericht Kamerleden willen helemaal geen oplossing voor hun burn-outprobleem verscheen eerst op Wynia's Week.

Een minister die Kamerleden betiteld als onwelriekende reuzel, een Kamerlid dat een bewindspersoon een spion noemt, een kabinet dat uit protest de vergaderzaal uitloopt, een parlementariër die het woord moet worden ontnomen, twee ministers die aangifte doen tegen een Kamerlid dat hen met een nazivlag had afgebeeld, volksvertegenwoordigers die elkaar uitschelden, ministers die in onbeschaamde lichaamstaal hun weerzin jegens de Kamer tonen, een Kamervoorzitter die de boel niet in de hand kan houden en dan natuurlijk de affaire-Arib, uitmondend in een aangifte wegens het lekken van geheime stukken en in de karaktermoord op een gevierd voormalig Kamervoorzitter.

Schandalig

Het is de oogst van twee, drie weken Den Haag. Waarschijnlijk niet eens compleet, want zo uit het hoofd opgeschreven.

Het is echt te schandalig voor woorden. Alsof we niet in een van de meest penibele periodes na de Tweede Wereldoorlog leven!

Per stuk kun je menig incident relativeren met een verwijzing naar de parlementaire historie: onbeschoftheid is van alle tijden en bovendien niet voorbehouden aan het klootjesvolk. Wat er nu gebeurt, stijgt daar echter boven uit, in frequentie en in heftigheid.

Karaktermoord

Er gaat bijna geen dag voorbij zonder intern gedoe in Den Haag. Het lijkt ook te escaleren. Die afmars van het kabinet uit ’s lands vergaderzaal is onvertoond en vooral nodeloos polariserend.

De affaire-Arib is nog erger: Kamerleden die een collega en oud-Kamervoorzitter aan een extern onderzoek willen onderwerpen vanwege haar verondersteld hardhandig management jaren geleden. De aanstichters komen overigens niet uit het parlement, maar uit de ambtenarij, niet van de werkvloer, maar uit de top, niet met open vizier, maar anoniem. Om zich ervan te verzekeren dat hun karaktermoord nooit meer ongedaan kan worden gemaakt, mochten deze overheidsdienaren in strijd met hun ambtseed nog even leeglopen in de NRC, de krant die eerder al stiekem was geïnformeerd over het op handen zijnde onderzoek. Op dezelfde dag meldden collega-ambtenaren in HP/DeTijd dat ze met Arib geen enkel probleem hadden.

En het presidium maar mummelen over ‘veilige werkomgeving’.

Boetedoeningen

Uiteraard zien regelneven hun kans schoon en bepleiten ze – zoals afgelopen week – een aanpassing van het Reglement van Orde. Dat ontspoorde in een oeverloos gebabbel over wat nu precies een bedreiging is.

En – je kon er op wachten – met een ‘helder protocol’ zouden voortaan affaires als met Arib kunnen worden voorkomen, aldus een parmantig hoofdredactioneel commentaar in de Volkskrant van 3 oktober.

Papier hier!

U en ik bereiden ons ondertussen voor op de boetedoeningen van allerhande prominenten die zullen verklaren dat dit niet ‘het nieuwe leiderschap’ is waar ze zich zo sterk voor maken. Of ‘de waardigheid van het parlement’, of ‘de noden van de mensen in het land’ of welke gemeenplaats ze toevallig te binnen wil schieten. En anders is er altijd nog het verbale padvindersmes waarin zinnetjes zitten als ‘dat had anders gemoeten’ en ‘dit is niet goed gegaan’.

Hou op met zeuren

Het is de dames en heren in Den Haag mogelijk ontgaan dat het publieke vertrouwen in hen lager is dan ooit. Wellicht ook is hen ontschoten dat in de echte wereld menigeen het water aan de lippen staat (prijzen) en de angst om het hart is geslagen (Oekraïne).

Misschien kunnen onze politici weer gaan doen waarvoor ze zijn ingehuurd.

Geef een gezaghebbend Kamerlid de voorzittershamer, hou op met zeuren over reglementen en protocollen, stop met schelden en rellen en doe wat je moet doen: de bevolking en het land vooruithelpen!

Dan hebben jullie het al lastig zat, want tot op heden is vrijwel niets gelukt.

Wynia’s Week is vrij en ongebonden. De betalende lezers maken dit onafhankelijke online tijdschrift mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Kan Den Haag misschien weer aan het werk gaan? verscheen eerst op Wynia's Week.

Tel daar nog anderhalve week voorjaarsreces bij op, anderhalve week herfstreces en drie weken kerstreces en je zit zomaar op 14 weken. Elk jaar weer en in verkiezingsjaren nog veel meer.

Wie dit soort getallen op een verjaardagspartijtje noemt, kan rekenen op veel gefoeter. Stelletje uitvreters is wel de vriendelijkste kwalificatie die de Geachte Afgevaardigden virtueel naar hun hoofd geslingerd krijgen.

Kamerleden krijgen ook geen salaris, maar een schadeloosstelling. Ook dat wil op verjaardagen wel tot verontwaardiging leiden: Hallo! Ze moeten ons schadeloosstellen, stelletje (vul maar in)!

Laura Bromet kon op tijd op vakantie

Het is misschien wat ruw, maar niet helemaal onbegrijpelijk. Het oogt allemaal erg bevoorrecht en dat lusten we niet in deze tijd en al helemaal niet van onze autoriteiten. Temeer niet omdat ze zich de grootste moeite getroosten om ‘heel gewoon’ over te komen en daarom vinden we dit dus ook nog eens hypocriet.

Is reces het chique woord voor vakantie? Hier moeten we precies zijn. Nee, het is formeel geen vakantie en ja, veel Kamerleden doen wel alsof het vakantie is.

Toen Pieter Omtzigt in juni voorstelde om het reces drie weken uit te stellen om te debatteren over de dreigende verarming van talloze gezinnen, wilde GroenLinks-Kamerlid Laura Bromet daar niets van weten. ‘Ik weet niet wat mijn gezin daarvan vindt’, zei ze. Haar bevoorrechte gezin tegenover al die arme gezinnen, fijngevoelig is anders. Ze kreeg desalniettemin bijval van de meerderheid van de Kamer en zo kon ze op tijd op vakantie.

Terzijde: en wat voor een vakantie! Niet een CO2-verantwoord tripje op de fiets naar Zeeland, maar in het vliegtuig naar Nieuw-Zeeland, de hele familie. Hier praat je niet meer van ecologische footprints, maar van milieukundig stampvoeten. Maar niets persoonlijks hoor, want ook PvdA-collega Attje Kuiken nam het vliegtuig en vele anderen net zo goed.

Niet overwerkt

Formeel is reces geen vakantie, maar een periode waarin de Kamer niet plenair vergadert. Het werk gaat gewoon door, zeggen onze volksvertegenwoordigers graag en verwijzen dan naar de commissievergaderingen die nog wel (kunnen) plaatsvinden.

Ik wil niet flauw zijn, maar wie het vergaderrooster bekijkt hoeft niet bang te zijn dat de dames en heren overwerkt zijn geraakt. Het waren vooral emailprocedures en die kunnen vanaf huis/hotel/zwembad worden verricht.

En dat spoeddebat over het stikstofinterview van Wopke Hoekstra op 23 augustus dan? Daarvoor kwamen ze toch terug van reces? Het lijkt me geen argument: voor zo’n rel kun je ze zelfs midden in de nacht wakker maken.

Stage in de realiteit

Er zijn Kamerleden die van het reces gebruik maken om – wat ze noemen – stage te lopen bij ons, gewone stervelingen. Wie herinnert zich niet Diederik Samsom die een paar nachten met straatcoaches meeliep en zich vervolgens in ongepolijste taal over de doelgroep uitliet: ‘Marokkaanse jongeren hebben een etnisch monopolie op straatoverlast.’

De realiteit, het valt niet mee.

Overigens, niets dan lof voor dit soort stages. Al valt op dat er altijd wel geheel toevallig een fotograaf in de buurt is die een actiefoto kan maken. Maar wees mild. Het is geen ijdelheid, het is een verweer: Denk niet dat ik op mijn luie krent zit, ik werk aan uw heil.

Het laatste wat u en ik willen, is hier de indruk bevestigen die bij anderen kennelijk leeft, dat Kamerleden uitvreters zijn. Ze werken hard en ondank is hun loon. Daar mag best wat ontspanning tegenover staan.

Disfunctioneel

Omgekeerd zullen de Kamerleden inmiddels wel doorhebben dat wij weinig begrip kunnen opbrengen voor het reces, die collectieve vakantie, die bouwvak voor parlementariërs.

In de afgelopen weken is gebleken hoe disfunctioneel het is dat de Kamer op reces was. En niet alleen de Kamer. Ook de ministers waren op reces. Twee maanden lang. De politiek stond op de waakvlam, terwijl de ene na de andere crisis over ons land spoelde, veelal door diezelfde ministers veroorzaakt.

Ze waren er gewoon niet. In het niets verdwenen. Op één stakker na, minister van Binnenlandse Zaken Hanke Bruins Slot, die haar 19 collega’s moest vervangen en dat zo stuntelig deed, dat ze beter ook op vakantie had kunnen gaan.

Beschamende vertoning

Zo nu en dan mochten wij een tweetje ontvangen, meestal vermanend (premier Rutte, minister Van der Wal), soms provocerend (de D66’ers Jan Paternotte en Tjeerd de Groot) of volledig buiten de orde (minister Kaag over Libanon). Verder wat strooigoed van volksvertegenwoordigers die zich met het stikstofdossier hebben klemgereden zoals CDA’er Derk Boswijk. En dan natuurlijk onze vaste VVD-vakantiekracht, jarenlang Dilan Yesilgöz, daarna Bente Becker en dit jaar voor het eerst Ruben Brekelmans, over keiharde asielmaatregelen.

Een beschamende vertoning die wel duidelijk maakt dat het reces de facto een vakantie is, of nee, een collectieve werkonderbreking. En dat wordt niet goed gemaakt, maar juist geaccentueerd door een paar harde doorwerkers zoals Pieter Omtzigt.

Tips

Dat moet en kan anders. Ik eindig daarom met een setje gratis tips, die inderdaad erg veel weg hebben van wat onder gewone mensen gebruikelijk is.

1. Schaf het reces af.
2. Hanteer het motto: de winkel is altijd open. Anders gezegd, de Kamer is altijd aan het werk. Dus met alles erop en eraan, plenaire debatten, commissievergaderingen, met alle/zoveel mogelijk Kamerleden en hun medewerkers.
3. Kamerleden hebben evenveel vakantiedagen als (fulltime) Rijksambtenaren.
4. Maak vakantieroosters voor Kamerleden waarbij in vakantieperiodes altijd minimaal 65% van hen zichtbaar en aanwezig is (en dat is wat anders dan ‘oproepbaar’ van hun vakantieadres of ‘elektronisch beschikbaar’ op dat adres).
5. Het kabinet schrapt ook zijn reces, hanteert de vakantieregeling van Rijksambtenaren, maakt een vakantierooster en werkt gewoon door, zichtbaar en fysiek aanwezig, dus niet al twitterend vanuit een zonnestoel op een tropisch eiland.
6. Er is geen enkele wettelijke belemmering om dit snel te regelen, Kamer en kabinet zijn zelf bevoegd.

Onze autoriteiten worden graag als normale mensen gezien. Zie hier een mooie kans!

Wynia’s Week zorgt 104 keer per jaar voor onafhankelijke, ongebonden berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Tweede Kamer moet reces afschaffen verscheen eerst op Wynia's Week.

Rob van Gijzel stond in december 2010 aan de wieg van de Brabantse Taskforce tegen drugscriminaliteit. Zijn conclusie was dat de aanpak faalt. In de ogen van Van Gijzel functioneert de strafrechtsketen dermate slecht dat extra investeringen het verschil niet meer gaan uitmaken.

De fractiewoordvoerders van de belangrijke partijen in de Tweede Kamer  zijn het met hem eens, maar ze zien geen heil in het zware middel van een parlementaire enquête. ‘Terugkijken is verspilling’, ‘met navelstaren schieten we niets op’ en ‘zo’n enquête duurt veel te lang’, zo waren de geluiden uit de verschillende fracties. Een Tweede Kamerlid van de Socialistische Partij had eerder dat jaar nog vergeefs een pleidooi gedaan voor een parlementair onderzoek naar de vraag waarom justitie zo weinig geld weet af te pakken van de drugscriminelen.

Breed offensief tegen ondermijnende criminaliteit

Het initiatief van Rob van Gijzel kreeg onvoldoende bijval, maar hij wist wel een gevoelige snaar te raken. Een uitgebreid onderzoek naar de uitvoerende macht, het logge ministerie van Justitie, en de zeer matig presterende politie en recherche bij de bestrijding van de georganiseerde misdaad zou zeker hebben aangetoond dat er veel misgaat in de strafrechtsketen.

Daarbij zou ook de tekortschietende wetgeving op dit terrein aan de orde zijn gekomen. En wat zou er opgemerkt kunnen worden over de eigen rol van de leden van de Tweede Kamer? Zij behoren immers tot de controlerende macht. In hoeverre treft niet ook hen blaam? Hebben zij bij de regering wel voldoende aangedrongen op meer geld en aangepaste wetgeving in het kader van de versterking van de aanpak van de georganiseerde misdaad?                                                            

In 2017 is een eerste begin gemaakt met de strijd tegen de georganiseerde misdaad met de notitie ‘Toekomstagenda ondermijning.’ Die zou pas goed op gang komen na de moord in 2019 op Derk Wiersum, de advocaat van kroongetuige Nabil B. Die moord was voor de overheid het signaal om alle zeilen bij te zetten.

Er wordt hard gewerkt aan het inrichten van een groot landelijk Multidisciplianir Interventie Team (MIT) (meer dan 100 fte’s) dat de criminele kopstukken en hun netwerken gaat oppakken en crimineel vermogen daar waar mogelijk afpakt, aan het versterken van de informatievoorziening,  aan het intensiveren van bewaking en beveiliging, aan het tegengaan van de normalisering van drugsgebruik en aan het in gang zetten van een programma preventie drugsgebruik. Het ‘brede offensief tegen de ondermijnende criminaliteit’ is wel rijkelijk laat van start gegaan, volgens sommigen is het zelfs mosterd na de maaltijd.

Korte terugblik op de IRT-affaire

De bestrijding van de georganiseerde misdaad kwam in Nederland pas erg laat op gang. En eenmaal op gang, liep het ook goed mis. Eind oktober 1993 ontdekte de pas aangestelde teamleider Johan van Kastel, commissaris van de Amsterdamse politie, dat het Interregionaal Recherche Team Noordholland/Utrecht een opsporingsmethode hanteerde waarvoor hij geen verantwoordelijkheid wenste te dragen. Onder regie van politie en justitie werden grote partijen drugs doorgelaten, teneinde een burgerinformant – die de winsten van zijn handel mocht behouden – te laten doorgroeien tot in de top van de criminele organisatie.                                                                            

Met deze omstreden opsporingsmethode wilde de politie, onder toezicht van het Openbaar Ministerie, bij de kopstukken van de drugsbende uitkomen, oftewel de ‘erven Bruinsma’. Dat waren op dat moment Etiënne Urka, Jan Femer, Mink Kok en Stanley Hillis. De infiltratie, de zogeheten Delta-methode, ontspoorde volledig en de bende verdiende er een fortuin mee.

Commissaris Van Kastel rapporteerde deze en andere feiten aan de korpsleiding in Amsterdam en na veel overleg en geruzie tussen de bij het IRT betrokken politiekorpsen, het Openbaar Ministerie en andere betrokkenen, leidde dit tot de opheffing van het IRT. Al het onderzoeksmateriaal van het Delta-project wordt besmet verklaard en verdween in een kluis.

In 1994 was dit aanleiding geweest tot het instellen van een Parlementaire Enquête, de Commissie Opsporingsmethoden, onder leiding van de PvdA’er Maarten van Traa. De illusie van een onkreukbaar openbaar bestuur had ook  een forse deuk gekregen. Zowel de demissionaire minister van Justitie Hirsch Ballin als de pas aangestelde demissionaire minister van Binnenlandse Zaken Van Thijn moest vanwege de IRT-affaire opstappen.

De wetgever treft ook blaam

De commissie concludeerde dat de controle op de Delta-methode volstrekt onvoldoende is geweest, soms zelfs compleet afwezig. De Commissie stelde ook de vraag waarom de wetgeving en richtlijnen zo lang op zich hebben laten wachten. Dat plaatste rechercheurs, die belast waren met de opsporing, voor grote dilemma’s.

Als methode A niet werkt en methode B ook niet, wat moet je dan? Rechercheurs raakten gefrustreerd omdat ze niet over de gereedschappen en juridische wetgeving beschikten om het probleem effectief aan te kunnen pakken. Als er dan te weinig resultaten worden geboekt, bestaat het risico dat politiemensen zelf creatief, zogezegd proactief, gaan denken en handelen, oftewel de grenzen opzoeken van wat mogelijk is.                                

De IRT-affaire is ook een falen van de autoriteiten die verzuimd hebben om te zorgen voor noodzakelijke regelgeving en voldoende toezicht. Wat ook uit deze affaire bleek was dat de korpsleiding falende of corrupte agenten niet kon ontslaan, als gevolg van hun sterke rechtspositie. Dit soort dienders werd overgeplaatst naar een onaantrekkelijke functie, in de hoop dat zij zelf ontslag zouden nemen.                                                                         

De wetgever treft, aldus onderzoeker Jack Wever in zijn dissertatie over de Geschiedenis van de Nederlandse drugsbestrijding (2020), ook blaam. De vergaande aanbevelingen van de Commissie-Van Traa hebben bovendien een sterk immobiliserend effect gehad op de recherche, waardoor de politie op nog meer achterstand kwam te staan bij de aanpak van de georganiseerde misdaad. De IRT-affaire heeft, aldus Jack Wever, binnen de recherche geleid tot verdere stilstand en verkramping. Dat zal beslist niet de bedoeling zijn geweest.       

Zo wordt pas op 1 april 2006 de kroongetuige in het Wetboek van Strafvordering geïntroduceerd, dat een belangrijk middel is gebleken om de opdrachtgevers van liquidaties doeltreffend te bestraffen.

Ook politici treft blaam  

Waarom is de wetgever in de jaren negentig en volgende jaren zo traag en laks geweest om passende voorstellen te doen om de georganiseerde misdaad effectief aan te pakken? En waarom heeft de Tweede Kamer niet veel eerder aan de bel getrokken?

Ik denk dat het antwoord op deze vragen simpel kan zijn: onwetendheid en naïviteit. Met andere woorden, onderschatting van de aard, ernst en omvang van de georganiseerde criminaliteit. Zelfs in de periode ná de IRT-affaire, waaruit bleek dat de georganiseerde misdaad in Nederland zeer actief is, kwam er geen nieuwe wetgeving van de grond. Het was vooral een periode van wonden likken.      

Waar komen die 40.000 Ghanezen vandaan?

Maar er speelde nog iets anders mee. De politieke correctheid bij politici en burgemeesters in de grote gemeenten heeft geleid tot het uitblijven van acties en maatregelen. Daarbij moet ik ook teruggaan naar mijn eigen onderzoek in de jaren tachtig onder criminele jongeren.

Voor dat onderzoek kwam ik regelmatig over de vloer bij de Amsterdamse Vreemdelingendienst. Daar hoorde ik verhalen die ik nauwelijks kon geloven. Rechercheurs vertelden mij over de grootschalige praktijk van schijnhuwelijken tussen Surinaamse Nederlanders in de Bijlmer en de gemeenschap van Ghanezen in Londen.                                                                                                 

Niemand heeft zich ooit afgevraagd hoe de relatief grote gemeenschap van Ghanezen van naar schatting 40.000 personen in Nederland is ontstaan? Ghana is nooit een kolonie van Nederland geweest. Het antwoord daarop is duidelijk: door de grootschalige praktijk van schijnhuwelijken, scheidingen en het laten overkomen van familieleden uit Ghana en Londen.

De gevolgen van de Bijlmerramp

In 1991, ruim één jaar voor de Bijlmerramp, had hoofdcommissaris Eric Nordholt van Amsterdam nog vergeefs de kat de bel aangebonden. In een interview zei hij dat er 10.000 illegale Ghanezen verbleven in Amsterdam-Zuidoost, de Bijlmer. Iedereen viel over hem heen. De Bijlmerramp in oktober 1992 zou hem voor een deel gelijk geven.

Volgens het Stadsdeel Zuid-Oost woonden er ‘slechts’ 3.500 illegale Ghanezen in de Bijlmer. Ook commissaris J. Dietz had zijn eigen hoofdcommissaris tegengesproken en noemde de door Nordholt genoemde aantallen sterk overdreven. Commissaris Dietz zei er niet bij dat hij al jaren in interne rapporten aan het hoofdbureau had gewaarschuwd voor het groeiend aantal illegale Ghanezen dat zich in de Bijlmer met drugshandel bezig hield.                                                                                   

Op 9 maart 1992 meldde de Amsterdamse politie dat zij de Nederlandse tak van een Ghanese bende had opgerold. Deze bende had jaarlijks een winst gemaakt van 150 miljoen gulden met de handel in heroïne en cocaïne. Er werden 123 verdachten opgepakt. Zij zorgden ervoor dat de 400 drugskoeriers valse paspoorten en verblijfsvergunningen kregen en regelden schijnhuwelijken tussen illegale Ghanezen en legale Nederlanders, waaronder van oorsprong veel Surinamers. Dat was allemaal zeer gevoelige informatie. 

Uit het onderzoek bleek ook dat veel gemeentelijke instellingen in de Bijlmer, waaronder het Bevolkingsregister, de Sociale Dienst, de Belastingdienst en Woningcorporaties langs elkaar heen werkten. Soms woonden méér dan 22 legale en illegale Ghanezen op één adres. Het Bevolkingsregister in stadsdeel Amsterdam Zuid-Oost bleek een grote warboel. De Bijlmerramp met het neergestorte El Al-vliegtuig had indirect en ongewild veel aan het licht gebracht.                                                                     

Bovengenoemde Rob van Gijzel was ook de man die de regering jarenlang bleef bestoken met vragen over de ware toedracht en afwikkeling van de ramp, alsmede de precieze aard van de lading van het El Al-toestel. Dat leverde hem de bijnaam van ‘Bijlmerboy’ op.

‘Burgemeester, ik kan er geen Eskimo’s van maken’                          

De informatie over het grote aantal schijnhuwelijken en criminaliteit onder Ghanezen in Amsterdam zal hoofdcommissaris Eric Nordholt zeker hebben gedeeld met de toenmalige burgemeester van Amsterdam,  Ed. van Thijn. Daar was het regelmatige overleg in de driehoek voor.         

De burgemeester moet echter veel eerder op de hoogte zijn gesteld van het zeer grote aantal schijnhuwelijken in de Bijlmer, want de rechercheurs van Bureau Vreemdelingenpolitie hadden hem dit, ook aan de hand van cijfers, verteld tijdens een werkbezoek. Ze vroegen aan Van Thijn er ook iets tegen te doen.

Zoals we weten toonde de PvdA’er Van Thijn zich zeer gevoelig voor het bekend worden van dit soort informatie, want die zou kunnen leiden tot discriminatie, het verder aanwakkeren van maatschappelijke vooroordelen en misschien wel tot vreemdelingenhaat. En wie weet zou de extreemrechtse Hans Janmaat en zijn Centrumpartij ervan profiteren. Dat wilde toch niemand?  

In 1989 hield burgemeester Van Thijn nog een geheim rapport tegen over vermeende Marokkaanse bendes in de binnenstad van Amsterdam. Een politieman met humor liet Van Thijn weten: ‘Beste burgemeester, ik kan er geen Eskimo’s van maken.’

De burgemeester, maar ook andere politici en leden van de grote fracties in de Tweede Kamer, besloten niets te doen.  En zo bleef lange tijd alles zoals het was. Pas in 1994 kwam er een wet ter voorkoming van schijnhuwelijken. Gaandeweg blijkt de Ghanese gemeenschap, gekenmerkt door een hoge sociale mobiliteit, een relatief succesvolle minderheid in Nederland.

Dit is aflevering 7 van een serie waarin criminoloog Hans Werdmölder onderzoekt of de Nederlandse misdaadbestrijding wel werkt.

Wynia’s Week stelt de vragen bij het nieuws. Steunt u deze broodnodige, onafhankelijke berichtgeving? Doneren voor Wynia’s Week kan via de bankrekening van Wynia’s Week NL94 INGB 0006 3945 08 of HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Onze misdaadbestrijding faalde door slechte wetgeving en politiek-correcte bestuurders verscheen eerst op Wynia's Week.

Twitter was noodzakelijk voor ex-president Trump want in de VS spreekt de president maar één keer per jaar in het parlement. De media, te beginnen met de New York Times en de Washington Post, waren vanaf de eerste dag extreem vijandig tegen Trump. Verzonnen verhalen over Russische invloed op Trump werden breed uitgemeten en later nooit gecorrigeeerd.

De traditionele scheiding tussen niews en opinie verdween, want het was nu de plicht van elke journalist om de president afgezet te krijgen. Dat een meerderheid Trump had gekozen en dat de grondwet hem een termijn gaf van vier jaar deed er niet meer toe. Bij CNN liet Kathy Griffin zelfs een truc-foto zien van een onthoofde Trump als onderdeel van haar oudejaars-feestprogramma. In die vieze atmosfeer kon Trump alleen overleven  met zijn eigen Twitter-kanaal.

Beertema en Omtzigt

Beertema (nestor van de commissie Onderwijs) en Omtzigt (genoeg voorkeurstemmen voor vijf zetels en Kamerlid sinds 2003) zijn senior-leden van de Tweede Kamer en zouden dus niet zoals Trump  wat ze te melden hebben hoeven te persen in de 280 karakters van Twitter. Dat Twitter toch hun belangrijkste kanaal is heeft twee oorzaken: de tv mikt op entertainment want dat biedt volgens de bazen in Hilversum kans op hogere kijkcijfers. Omtzigt en Beertema zijn serieuze mensen en geen extreme kemphanen en passen daar dus niet bij.

En dan heeft de Tweede Kamer helaas een ervaren en gerespecteerde voorzitter vervangen door een nieuwkomer uit een regeringspartij. Ik denk dat als Khadija Arib voozitter had mogen blijven, ze in dit bijzondere jaar met die eindeloze formatie de demissionaire regering niet zo uit de wind had gehouden als haar opvolger.

Steekproef

Ik nam een kleine steekproef bestaande uit de eerste tien Kamerleden van regeringspartijen van de alfabetische lijst. Slechts drie van die tien zijn zelf regelmatig actief op Twitter en geen enkele komt in de buurt van Omtzigt en Beertema. Ze hoeven ook niet, want hoe braver ze het kabinet steunen, des te meer kans dat ze mogen blijven. Inspectie van hun Twitter-activiteit laat trouwens ook zien dat Twitter geen goed subsitituut is voor discussie, debat en uitwisselen van informatie.

Mirjam Bikker (CU), bij voorbeeld, twittert over haar begrip voor mensen die vaccins weigeren, en geeft prominent aandacht aan een tragisch bericht van een meisje in Duitsland die overleed na haar vaccinatie. Zulke meningen behoeven een context van zorgvuldige informatie en van waarschuwingen van deskundigen, maar die context hangt nu helemaal af van wat Mirjam wenst te benadrukken (en dat is vooral haar kant van de zaak).

Beperkte spreektijd

Twitter is daarom heel beperkt en geen recept voor een betere bestuurscultuur, maar zoals het nu gaat moeten Omtzigt en Beertema wel twitteren. Beertema moet zwijgen van de voorzitter omdat zijn fractievoorzitter al spreektijd heeft, en Omtzigt mag spreken voor twee minuten of, als het meezit, tweeënhalve minuut.

Omtzigt klaagt dan ook vaak op Twitter. Maar daar luistert de nieuwe voorzitter niet naar. Als ze hem het respect gunde dat hij heeft verdiend, dan zou ze flink gebruik maken van artikel 18.3 lid 1 van het reglement van orde: ‘De Kamer kan voor de beraadslaging over een onderwerp maximum spreektijden vaststellen per fractie en groep met inachtneming van de omvang van de fracties en groepen.’ De voorzitter zou de coalitie-partijen in de Kamer moeten aanraden om dat in dit speciale jaar niet te doen en de spreektijden met enige flexibiliteit liever aan haar over te laten.

Lees de namen voor van Kamerleden die vergadering boycotten

En het is nog treuriger gesteld met de cultuur van het parlement. Als de oppositie vraagt om een debat, bij voorbeeld over de formatie, kunnen de regeringspartijen met de huidige D66-voorzitter dat afwijzen. Toch zegt het reglement van orde in artikel 8.1: ‘1. De Voorzitter roept de Kamer bijeen zo vaak als hij dit nodig acht. En: 2. De Voorzitter roept de vergadering in ieder geval binnen een redelijke termijn bijeen als dit door ten minste dertig leden … schriftelijk wordt verzocht onder opgave van redenen.’

Was er maar een onafhankelijke en gezaghebbende voorzitter (zoals Arib), dan zou die zo’n vergadering gewoon kunnen openen en – geheel volgens het reglement – de namen voorlezen van alle leden die de vergadering wensen te boycotten. Dan maar eens zien of de regeringspartijen zo’n catalogus van hun stemvee graag in het nieuws zien iedere keer wanneer de oppositie een debat wil maar de coalitie dat onmogelijk maakt door een boycot.

Roep Kamer bijeen zodra 30 leden dat wensen

In zijn brief aan de formateurs klaagt Omtzigt dat de Tweede Kamer per jaar 4000 moties afhandelt (vaak zonder debat). Hij pleit voor een betere voorbereiding van de debatten, met rapporteurs en met onafhankelijke inbreng van nieuwe ‘denktanks’, maar ik zou zeggen: begin met betere debatten en verlos belangrijke Kamerleden van hun kwellende beperkingen. Kies een voorzitter met het gezag om de Kamer bijeen te roepen zodra 30 leden dat wensen en dan bijvoorbeeld een kanjer als Omtzigt meer tijd te geven en ook ruimte te maken voor een tweede of derde spreker uit de grotere fracties.

Kamervoorzitter deed niets aan problemen

Toen Vera Bergkamp zich kandidaat stelde voor het voorzitterschap noemde ze als motivatie ‘de waardigheid van het debat borgen’. Dat is moeilijk met zoveel partijen, maar we zien nog geen inspanning van de nieuwe voorzitter om daar gezagsvol aan te werken. In juli volgde Bergkamp haar mooie ambitie op door een commissie in te stellen om na te denken over een betere cultuur in de Kamer.

Die commissie kreeg een half jaar de tijd, en de voorzitter zag dat kennelijk als excuus om nog eens zes maanden niets te doen aan de twee problemen die ik hier signaleerde. Immers, de voorzitter kan de verdeling van de spreektijd zelf bepalen, en de voorzitter hoort de Kamer bijeen te roepen als dertig leden dat wensen – en laat het stemvee van VVD, CDA, D66 en CU dan maar afgaan.

Drie van de vier coalitiepartijen hebben respectievelijk ‘democratie’, ‘democratisch’ en ‘democraten’ in hun naam. De voorzitter heeft unieke bevoegdheden om ze daar beter aan te houden. Hadden we Arib nog maar!

Wynia’s Week wordt gedragen door de auteurs en de donateurs. Nog geen donateur? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Geef top-Kamerleden als Omtzigt en Beertema royaal spreektijd (en vervang de Kamervoorzitter) verscheen eerst op Wynia's Week.