Veel alternatieve militair-strategische opties heeft Poetin sowieso niet meer. Het Russische leger is (en was) niet in staat om met snelle manoeuvres op operationeel niveau (dat wil zeggen regionale operaties die het verloop van de strijd op het slagveld als geheel beïnvloeden) te handelen. Een operatie gericht op de verovering van Charkiv bijvoorbeeld is voor het bestaande Russische leger simpelweg te hoog gegrepen.

Een tijdloze strijd?

Er valt – om bovenstaande punten verder te illustreren – onder meer de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW) al een tijdje iets op, namelijk dat het Russische opperbevel zijn luchtlandingseenheden (VDV, Vozdoesjno-Desantnie Voiskd) verbrokkeld langs het front inzet. Luchtlandingseenheden zijn relatief elite troepen die hun slagkracht primair ontleden aan verrassing vanuit de lucht en geconcentreerde inzet door grotere eenheden, zoals brigades en divisies. Niets van dit alles aan het Oekraïense front: de VDV wordt eigenlijk vooral lokaal als reguliere gemotoriseerde infanterie (voetsoldaten in pantservoertuigen en vrachtwagens) ingezet en niet om op eigen kracht operationele doelen te bereiken.

Poetins uiteindelijke politiek-strategische doel is en blijft, naar eigen zeggen, de vernietiging van de Oekraïense staat en identiteit. Rusland eist dat Kyiv de bestuurlijke regio’s (oblast) Kherson, Zaporizja, Donetsk en Loehansk opgeeft, inclusief de gebieden die Oekraïne daar nu nog beheerst. Het Kremlin heeft nooit – en om begrijpelijke redenen – exact gedefinieerd welke andere gebieden in Oekraïne het in de toekomst wil overnemen. Maar Poetin streeft onverminderd naar de volledige capitulatie van Kyiv. Elke wapenstilstand zal slechts bedoeld zijn om een adempauze te bieden voor nieuwe offensieven in de toekomst. Zo creëert Moskou tijd om de militair-industriële basis uit te breiden, de strijdkrachten op orde te krijgen en op langere termijn alsnog operationele doelen te behalen. Ofwel, Rusland hoopt Oekraïne en de westerse bondgenoten te kunnen uitputten door uiteindelijk méér mankracht en middelen te mobiliseren – ongeacht de hoeveelheid tijd die dat gaat kosten.

Klopt deze analyse, dan is een aantal gevolgtrekkingen onvermijdelijk. Om te beginnen zijn onderhandelingen dan zinloos. Sowieso is er op dit moment geen sprake van inhoudelijk serieuze gesprekken met Rusland. Half juni was Zwitserland gastheer van de door Oekraïne geïnitieerde Global Peace Summit. Rusland was niet eens aanwezig. Het doel van de topontmoeting in het luxueuze Bürgenstock Hotel bij Luzern was vooral om een zo groot mogelijke steun te genereren voor het uitgangspunt dat een gezamenlijk toekomstig vredesplan nooit en te nimmer mag uitgaan van een Oekraïense capitulatie. President Volodymyr Zelensky vreest nog steeds dat het Westen terugschrikt voor een klinkende Oekraïense overwinning vanwege mogelijke instabiliteit en nucleaire reflexen in Rusland.

Ten tweede, als Poetins militaire aanpak inderdaad neerkomt op het eindeloos geduldig stukje bij beetje veroveren van Oekraïens territorium, dan hebben Kyiv’s bondgenoten in essentie weinig keus. Ze zullen moeten doorgaan met het leveren van voldoende financiële en materiële steun aan Kyiv, in elk geval genoeg om Poetins dodelijke Pacman-spel te stoppen en liefst aanzienlijke gebieden terug te veroveren. Intussen stromen geld en munitie in grotere hoeveelheden richting frontlinies. En voor wie er nog aan mocht twijfelen: zelfs materieel dat westerse landen inmiddels aan het vervangen zijn, zoals het Bradley-gevechtsvoertuig, is opgewassen tegen het beste wat de Russen te bieden hebben.

Deskundigen zijn het er wel over eens dat de enkele tientallen F-16-gevechtsvliegtuigen geen game changer zullen blijken te zijn. Ze komen absoluut van pas bij het bestrijden van Russische kruisraketten en drones. Wellicht kan de F-16 Russische bommenwerpers dwingen hun kruisvluchtwapens en glijbommen van grotere afstand te lanceren. Maar de F-16’s zijn operationeel te kostbaar om te verliezen. Waarschijnlijk wordt een deel buiten Oekraïne gestationeerd uit veiligheidsoverwegingen. Russische geldschieters hebben al forse bedragen beloofd aan landgenoten die F-16’s weten uit te schakelen. Hoe dan ook zijn de Oekraïense vliegers voorlopig onervaren op dit complexe wapensysteem. Het kost gemiddeld drie à vier jaar om NAVO-vliegers voldoende ervaring op te laten doen alvorens ze gevechtstaken kunnen uitvoeren.

Op zoek naar soldaten

Ten derde dringt de conclusie zich op dat Rusland deze oorlog zonder limieten zal voortzetten – althans tot het zelf uit spullen en mankracht loopt. Inschatten hoeveel verliezen de Russische strijdkrachten daadwerkelijk lijden, is geen sinecure. Volgens president Zelensky sterven er dezer dagen zes keer meer Russische militairen aan het Charkiv-front dan er Oekraïners sneuvelen. Volgens Poetin liggen de verhoudingen grofweg omgekeerd: vijf Oekraïense doden tegenover één gesneuvelde Rus. Volgens Kyiv ligt het aantal omgekomen, zwaargewonde, vermiste en gevangen Russische militairen inmiddels boven een half miljoen. Westerse bronnen – zoals het Britse ministerie van Defensie – komen op ruwweg dezelfde aantallen uit. Dat zijn ongeveer twaalfhonderd slachtoffers per dag sinds het begin van de invasie ruim twee jaar geleden!

Met zijn kleinere demografische potentieel (een kleine veertig miljoen inwoners tegenover circa 145 miljoen Russen) zoekt Kyiv wanhopig naar manieren om het aantal inzetbare soldaten uit te breiden. De constante Russische aanvallen vergroten die noodzaak alleen maar verder. Ongeveer 850.000 mannen zijn naar het buitenland gevlucht. De meesten genieten tijdelijke bescherming in de EU. De Oekraïense overheid verbiedt intussen mannen onder de zestig jaar om het land langdurig te verlaten. In mei nam het parlement controversiële wetten aan die het wervingsnet verder uitgooien. De boetes voor dienstontduiking zijn in hoogte vervijfvoudigd. Kyiv belooft nieuwe rekruten bonussen om bijvoorbeeld een auto te kopen of een huis aan te betalen.

De conceptversies van de wervingswetten gingen trouwens uit van demobilisatie na 36 maanden dienst en rustperiodes voor soldaten die zes maanden aan het front hadden gevochten. Maar daar stak de militaire leiding een stokje voor. De meest ervaren soldaten zouden dan immers uit beeld verdwijnen.

Gevangenen naar het front

Maar de meest omstreden en cynische maatregel was toch wel de gang naar de gevangenissen. Oekraïense gevangenen krijgen de keuze hun straf af te kopen met frontdienst. Dan moeten ze wel eerst een evaluatiegesprek ondergaan, een medische keuring en een herbeoordeling van de straf. Wie gestraft is voor verkrachting, aanranding, moord op twee of meer mensen of misdaden tegen de nationale veiligheid (spionage, collaboratie, enzovoort) komt niet in aanmerking.

Op het moment van schrijven hebben al drieduizend gevangenen zich aangemeld. Gehoopt wordt op vijfduizend rekruten op een totaal van 42.000 gevangenen. Met een voorwaardelijke vrijlating vertrekken ze na een paar weken basistraining richting front. Hun nieuwe eenheid neemt de rest van de training voor haar rekening. De Oekraïense autoriteiten benadrukken dat dit geen kanonnenvoer is à la Rusland (waar de gevangenen in menselijke golven richting de verdedigers werden gestuurd), maar dat de nieuwe soldaten bij reguliere fronteenheden worden ingedeeld.

De Oekraïne-oorlog is dus – als vrijwel elke oorlog – bovenal ook een kwestie van het genereren van voldoende mankracht. Dat de Russische verliescijfers veel hoger liggen dan de Oekraïense, staat wel vast. Om te beginnen kan Kyiv het zich politiek, moreel, demografisch en militair niet permitteren soldaten losjes te spenderen als kanonnenvoer. Bovendien kan Oekraïne op veel terreinen een technologisch overwicht uitbuiten, zoals de massale inzet van goedkope bewapende first-person view (FPV) drones.

‘We hebben jachtgeweren nodig, we hebben jachtgeweren nodig!’ smeekte een Russische soldaat in een recente virale video. Een schot hagel is inderdaad behoorlijk effectief tegen kleinere drones, in elk geval een stuk effectiever dan kalasjnikovs of spades. Maar hoe dan ook is de Russische aanpak om kleine groepjes militairen richting de Oekraïense linies te sturen in feite nog steeds een meat grinder: soldaten als kanonnenvoer. De ervaring leert dat juist snelle en doortastende operaties op termijn het aantal slachtoffers aan eigen zijde reduceren.

Dat laatste gaat de Russen dus niet lukken. De hoge slachtoffercijfers verklaren waarschijnlijk mede waarom het Russische opperbevel geen goedgetrainde grotere eenheden meer kan samenstellen. Russische militairen en milbloggers verhalen op sociale media over desertie en ongehoorzaamheid. Rijke beloning moet jongemannen overhalen om dienst te nemen: wervingsposters spiegelen kontraktniki tot wel 1,3 miljoen roebel voor, het equivalent van een jaarsalaris. Twee jaar geleden stond dat lokbedrag nog op tweehonderdduizend roebel. Het zijn vooral de arme jongens van het platteland of uit etnische minderheden die dienst nemen. Zij nemen in de sneuvelcijfers dan ook een disproportioneel grote plek in.

Russen neigen vanouds tot desertie

Of de Russische bevolking ooit tabak zal krijgen van al die doden is een voor de hand liggende vraag. In het Westen heerst het beeld van een gehersenspoelde en passieve bevolking. Maar dat beeld hoeft niet noodzakelijkerwijs correct te zijn, schreef onder meer de Amerikaanse Ruslanddeskundige Alexander Motyl:

‘Vergeet niet dat, in de gehele twintigste eeuw, Russen de neiging hebben gehad massaal te deserteren of hun biezen te pakken. Dit betekent dat de veelgehoorde bewering dat Russen als het ware cultureel voorgeprogrammeerd zijn om bevelen op te volgen net zo fout is als de bewering dat Russen nooit rebelleren. Dat doen ze uiteraard wel degelijk. En er is geen reden om aan te nemen dat ze uiteindelijk niet hetzelfde zullen doen tegen het bloeddorstige Poetin-regime.’

Militair historicus Christ Klep publiceert in Wynia’s Week regelmatig zijn actuele analyses over oorlog en andere veiligheidskwesties.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Poetin wil Oekraïne uitputten met een eindeloze reeks overwinninkjes – en dus zijn onderhandelingen zinloos verscheen eerst op Wynia's Week.

Meer dan ooit tevoren worden deze ‘Europese verkiezingen’ een strijd tussen links en rechts, tussen meer en minder macht, geld en bevoegdheden naar Brussel. Dat proces wordt nog versterkt doordat in heel wat EU-landen – waaronder Nederland – ook regeringen kritischer zijn geworden op de Europese eenwording. En dat terwijl de Brusselse trein normaliter de neiging heeft door te denderen.

Het woord is aan Jan Werts. Of dat nieuwe Europese migratiepact waar veel van wordt verwacht de asielinstroom zal beperken? Werts: ‘Ik ken hier in Brussel eigenlijk niemand die gelooft in de uitvoering van dat pact.’

Dit voorjaar begint de EU toetredingsonderhandelingen met Oekraïne en Moldavië. Is dat geen gevaarlijke vlucht naar voren, meer landen erbij en uitgerekend landen in oorlog of onder Russische intimidatie?

Werts: ‘Om tot zaken te komen probeer je altijd in de gedachtewereld van jouw tegenpartij te komen. Doen we hier even. In 1989 valt de Berlijnse Muur. In 2004 haken wij acht Oost- en Midden-Europese landen aan, waarvan drie (Baltische staten) tot de Sovjet-Unie hoorden. In 2007 nog eens twee: Roemenië en Bulgarije. In 2013 arriveert Kroatië in Brussel. Moskou gaf op dit enorme verlies aan invloed geen kick. Tot zover was er kennelijk daar geen probleem.

‘In 2008 opent de NAVO in Boekarest de optie om Oekraïne en Georgië later toe te laten. President Bush junior wilde dat lidmaatschap daar zelfs meteen toestaan. De Europese leiders onder aanvoering van Merkel en Sarkozy stonden echter op de rem.

‘Mijn bevriende collega’s Frans Boogaard (AD) en Hans de Bruijn (GPD) waren erbij en zaten bij de persconferentie helemaal vooraan. “Na de persconferentie moesten wij de spuugdruppels van de daar eveneens genodigde volop fulminerende Poetin van onze wangen wrijven. Zó totaal woedend was hij”, zegt Boogaard nu. Achteraf kun je je afvragen hoe het was gelopen als Bush zijn zin had gehad. Waren we er dan zonder oorlog af gekomen? Of hadden we al veel eerder een juist veel grotere oorlog gehad? In elk geval had het Westen al die jaren wel meer begrip mogen tonen voor de gepijnigde Russische gevoelens, en had het meer moeten doen om met Rusland on speaking terms te blijven.’

‘Zet die bijeenkomst dan misschien de toon voor de verwijdering van vandaag? Nadien worden Albanië, Bosnië-Herzegovina, Montenegro, Moldavië, Noord-Macedonië, Servië en het supergrote Oekraïne (voorheen behorend tot de Sovjet-Unie) allemaal serieuze kandidaten voor het volledige EU-lidmaatschap. Met Wit-Rusland wordt ook nog aangepapt, maar dat mislukt. De lange westkant van Rusland grenst nu aan EU-landen (of kandidaten). Vervolgens zoekt Brussel ijverig overeenkomsten van samenwerking met de landen zuidelijk onder Rusland. Zoals Armenië, Azerbeidzjan, Georgië, Kazachstan, Oezbekistan enz.  Kijk op de landkaart en je schrikt (zeker als Rus): tweeëntwintig landen uit de invloedsfeer van Moskou gehaald. Het lijkt op ‘n omsingeling, traditioneel hét angstbeeld van de heersers over Rusland.

‘Wél met één toevoeging: genoemde landen willen allemaal weg uit de Russische invloedssfeer. Mogen wij ze dan weigeren?’    

Henry Kissinger zei lang geleden al dat als je een club wilt verzwakken je die vooral eindeloos moet vergroten. Waarom lijkt niemand in Brussel dat te beseffen?

‘Midden jaren zeventig interviewde ik de Belgische eerste minister Leo Tindemans, destijds gezaghebbend in Europa. Ik herinner mij, dat hij (off-the-record) ongelukkig was met de uitbreiding van zes naar negen landen, wat later naar twaalf, enzovoort. Vandaag naar de EU van 36 landen waarop men nu aanstuurt. Wil je een hecht en sterk verenigd Europa bouwen dan kan dat alleen met de Oude Zes. Of hoogstens met negen, dus inclusief het VK, Denemarken en Ierland, was ’s mans overtuiging.

‘Waarom Tindemans dat nooit openlijk zei? “Elke Europese staat kan verzoeken tot dit Verdrag te mogen toetreden” (artikel 98 EGKS-verdrag van 1951). Zo staat het tot op vandaag in alle Europese verdragen.’

Er is een nieuwe golf richting Europese defensie gaande, onder invloed van de Russische agressie en onzekerheid over de VS. Maar hoe realistisch is het dat het wat wordt? ‘Europese’ troepen zijn nooit wat geworden. Er is geen buitenlandse politiek die nodig is voor een gezamenlijke defensie.

‘Je kunt pas over een Europees leger spreken nadat je een stevig collectief buitenlands beleid hebt. Hoe wil je anders over “oorlog en vrede” besluiten? Voor defensie is een gemeenschappelijke strategie en een uniform commando vereist. Maar hoe dan? Duits legercommando namens Europa? Uitgesloten. Of gaan de Fransen de Duitsers bevelen? 

‘Van dat vereiste buitenlands beleid is na zeventig jaar proberen en lippendienst geen sprake. Israël, Rusland, Venezuela, de Palestijnse staat, China, welk spanningsveld je ook noemt, de EU-27 denken er (vaak sterk) uiteenlopend over. “Team Europe” kakelt per kakofonie omdat de gekoesterde nationale belangen te veel verschillen. Geen hoofdstad piekert er over haar nationale autonomie wat te dimmen, laat staan in te leveren. De grote landen zéker niet, de kleintjes evenmin. “De EU is helaas slechts een toeschouwer” (Zaungast), zo commentarieert de gezaghebbende Neue Zürcher Zeitung. 

‘De EU-landen doen er beter aan niet massaal aan hun NAVO-verplichting te blijven verzaken om minimaal twee procent van hun welvaart (bbp) in defensie te steken. En hun defensie-industrie onder de regels van de Europese interne markt te brengen, met als gevolg forse kostenbesparingen. Dat zou Europa echt versterken. Beter dan het hedendaagse bla-bla over een oorlogseconomie of een onbereikbaar gezamenlijk buitenlands optreden.’

Een andere poging tot Europese oplossing: het pact voor het indammen van illegale immigratie. Wat zeg jij?

‘Wordt het zojuist in Brussel afgesloten migratiepact werkelijk uitgevoerd? Dat zal immigratie dan zeker indammen. Er ligt nu een gedetailleerd akkoord en dat is gezien de spanningen rond dat dringende probleem, best knap werk. Maar Polen en Hongarije liggen nu al(weer) volop dwars. Ik ken hier eigenlijk niemand die gelooft in de uitvoering van dit pact. In september 2015 is een vergelijkbaar politiek bindend akkoord gesloten. Dat is later bevestigd door het Hof in Luxemburg, maar vervolgens door de hoofdsteden nooit gerealiseerd. Dus ondanks de intussen voortgaande migrantenstroom richting EU: twee tot drie miljoen nieuwkomers per jaar, het getal schommelt nogal. 

‘Speciale akkoorden voor beperking van de toestroom zoals met Turkije, Tunesië, Mauritanië en Egypte lijken mij effectiever en bovendien humaner gezien het kerkhof dat de Middellandse Zee is. Tot nu toe krijgen alleen de landen die migratie buiten de EU om zelf regelen – zoals Denemarken, intussen Zweden – het opgelost.’

Mark Rutte was bijna veertien jaar het gezicht van Nederland in de EU. Hoe zou je zijn ‘Europese record’ samenvatten? Heeft hij iets voor Nederland bereikt in Europa?

‘Geen Nederlandse regeringschef kreeg via de Europese Raad voor elkaar wat Rutte is gelukt. Ik heb ze alle zeven vanaf Joop den Uyl in 1975 hier bezig gezien. Houdt voor ogen dat Duitsland en Frankrijk daar samen de toon zetten. In crisessituaties speelde Rutte daar dan, ook volgens buitenlandse media, zijn rol.

‘Ik noem de tsunami aan vluchtelingen van 2015-2016 met als gevolg de geslaagde EU-Turkije Deal. Of neem juli 2015: Griekenland failliet. Kanselier Merkel, president Macron, Raadsvoorzitter Tusk en premier Tsipras sluiten in urenlang nachtelijk beraad het conceptakkoord. Opnieuw is Rutte dan de enige van de reeks andere leiders die daar weer aanwezig is.

‘In 2020 leidt Rutte de groep van zuinige landen (met Denemarken, Finland, Oostenrijk en Zweden). Zij ageren tegen 500 miljard aan giften aan vooral zuidelijke landen tot herstel van de coronacrisis. Zij slagen er dwars tegen Duitsland en Frankrijk in, dit bedrag te verlagen naar 390 miljard.’

Hoe kijken ze in Brussel en in andere hoofdsteden tegen het kabinet ‘Wilders I’ aan? Of wordt ervan uitgegaan dat de soep niet zo heet gegeten wordt? Is het populisme het nieuwe normaal?

‘De recente draai van “radicaal rechts” om niet meer uit de EU te stappen (lukt toch niet) maar die te ondergraven, komt hard aan. “Het Europese project staat voortaan van binnenuit op het spel”,  zegt de vooraanstaande Franse socialist en voormalig Eurocommissaris, Pierre Moscovici in een interview met de Brusselse Le Soir, van 20 maart.

‘Zelf denk ook ik overigens dat de soep niet zo heet gegeten wordt. Rechts wil zich vooral bewijzen als alternatief voor links, dat wordt de inzet. Zo gezien is de komende politieke wending in Nederland, of ze nu lukt of niet, als politiek conflict goed voor de democratie.’

Gaat Nederland straks een andere positie innemen in het Europese krachtenveld?

‘Zeker weten. Laat onze nieuwe premier voorlopig hier vooral achter de Duitse kanselier aanhobbelen. Dan maak je als Nederlander geen brokken.

Je telt als leider van een kleiner land pas mee als de buitenlandse pers zich na de Europese top om je verdringt. Rutte arriveert hier in 2010. Maar pas vanaf ongeveer het Nederlandse Raadsvoorzitterschap van 2016 komt hij uit de verf. De nieuwkomer moet zich in dit grote gezelschap eerst maar ‘ns bewijzen en het spel leren doorzien.’ 

Nederlandse politici als Rutte, Timmermans en Hoekstra hebben er een handje van om zuidelijke en Oost-Europese landen te kritiseren. Kan Nederland niet beter voor zichzelf opkomen dan anderen de maat te nemen?

‘Het is in de Europese Raad totaal ongebruikelijk dat nationale leiders daar elkaar openlijk bekritiseren. Rutte doet dat wel. Eerst tegen Griekenland en Italië. Later volgen Polen en Hongarije. Zo kreeg hij de bijnaam “sheriff Rutte”. 

‘In 2021 protesteert een ruime meerderheid van de leiders per brief tegen Hongaarse wetgeving over seksuele opvoeding en bescherming van het gezin die tegelijk negatief focust op de LGBTQ+-gemeenschap. In de eerstvolgende Europese Raad gaan diverse leiders daarop door. 

‘Maar alleen Rutte vraagt de Hongaarse premier Viktor Orbán waarom hij niet uit de Europese Unie stapt. “Daar hebben we verdragsartikel 50 voor. Hongarije moet op dit punt op de knieën”,  zegt hij staande voor de Nederlandse ambassade, waar de LGBTQ+-regenboogvlag demonstratief aan de gevel wappert. “Ofwel ben je lid van de EU en deel je de waardengemeenschap, ofwel ga je eruit”. Mooi gezegd, maar heeft het enig effect gehad?’

Het Europees parlement krijgt mogelijk een veel eurosceptischer samenstelling. Dat is een fundamentele zwaai. Tot dusver was dat juist de EU-fanclub. Wat zijn de gevolgen?

‘Voor het eerst gaan twee nu nog kleine politieke fracties meetellen, afhankelijk van de verkiezingsuitslag. De ‘eurorealistische’ Europese Conservatieven en Hervormers (ECR) zijn sterk pro-NAVO en voor het behoud van de nationale zelfstandigheid. Zij telt 67 op nu 705 parlementsleden. Minder migranten en minder Brusselse regelneverij zijn prioriteiten. Onder meer de SGP, JA21, regeringspartij Broeders van Italië (met premier Meloni, power woman in de Europese Raad) en het Poolse Recht en Rechtvaardigheid zitten hier bij elkaar. Volgens de prognoses klimmen zij naar 85 zetels.

‘Dan het radicaal-eurokritische Identiteit en Democratie (ID) met onder meer de PVV, FVD, het Franse Nationaal Front, Vlaams Belang, de Italiaanse Lega en Alternative für Deutschland (AfD). Telt nu 62 leden en zou naar 98 gaan. Kloppen de prognoses – wat nog wel onzeker is – dan worden de radicalen in negen EU-landen, waaronder Nederland, de grootste. Tel je de genoemde twee op – hoewel ze wel verschillen – dan draait die combine uit op ongeveer 180 leden. Dat is meer dan de 173 waarop de EVP/CDA/BBB/NSC – in Straatsburg altijd de grootste – zou eindigen.

‘Dat telt. Zo’n parlement staat ongekend kritisch tegenover een Europees klimaat- en milieubeleid en migranten uit moslimlanden. Tegelijk zullen de middenpartijen wat richting rechts opschuiven willen ze niet weggevaagd worden zoals met het CDA gebeurde.

‘Komende jaren mikt de Europese Raad op migratie, defensie, veiligheid en een internationaal sterker bedrijfsleven. Er is dan voortaan duidelijk minder focus op klimaatverandering of milieubeheer, citeert nieuwsagentschap Politico van 11 april uit een uitgelekte beleidsnota. Bullets not bees, zo vatten zij het samen. Direct na het vertrek van Timmermans uit Brussel is voorzitter Von der Leyen dan ook al gaan bijsturen. Zij wil aanblijven tot 2029.’

Jan Werts is sinds 1975 EU-correspondent in Brussel. Hij promoveerde daar in 1991 op de besluitvorming in de EU. Hij is auteur en coauteur van tien boeken over Europa.  

Wynia’s Week wordt gedragen door de donateurs. Doe u mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht ‘Alleen wie migratie buiten de EU om regelt – Denemarken, Zweden – krijgt het tot dusver opgelost’ verscheen eerst op Wynia's Week.

En of dat nieuwe Europese migratiepact waar in Den Haag veel van wordt verwacht de asielinstroom zal beperken? Werts: ‘Ik ken hier in Brussel eigenlijk niemand die gelooft in de uitvoering van dit pact.’

Dit voorjaar begint de EU toetredingsonderhandelingen met Oekraïne en Moldavië. Is dat geen gevaarlijke vlucht naar voren, meer landen erbij en uitgerekend landen in oorlog of onder Russische intimidatie?

Om tot zaken te komen probeer je altijd in de gedachtewereld van jouw tegenpartij te komen. Doen we hier even. In 1989 valt de Berlijnse Muur. In 2004 haken wij acht Oost- en Midden-Europese landen aan, waarvan drie (Baltische staten) tot de Sovjet-Unie hoorden. In 2007 nog eens twee: Roemenië en Bulgarije. In 2013 arriveert Kroatië in Brussel. Moskou gaf op dit enorme verlies aan invloed geen kick. Tot zover was er kennelijk daar geen probleem.

In 2008 opent de NAVO in Boekarest de optie om Oekraïne en Georgië later toe te laten. President Bush junior wilde dat lidmaatschap daar zelfs meteen toestaan. De Europese leiders onder aanvoering van Merkel en Sarkozy stonden echter op de rem.

Mijn bevriende collega’s Frans Boogaard (AD) en Hans de Bruijn (GPD) waren erbij en zaten bij de persconferentie helemaal vooraan. ‘Na de persconferentie moesten wij de spuugdruppels van de daar eveneens genodigde volop fulminerende Poetin van onze wangen wrijven. Zó totaal woedend was hij’, zegt Boogaard nu. ‘Achteraf kun je je afvragen hoe het was gelopen als Bush zijn zin had gehad. Waren we er dan zonder oorlog af gekomen? Of hadden we al veel eerder een juist veel grotere oorlog gehad? In elk geval had het Westen al die jaren wel meer begrip mogen tonen voor de gepijnigde Russische gevoelens, en had het meer moeten doen om met Rusland on speaking terms te blijven’.

Zet die bijeenkomst dan misschien de toon voor de verwijdering van vandaag? Nadien worden Albanië, Bosnië-Herzegovina, Montenegro, Moldavië, Noord-Macedonië, Servië en het supergrote Oekraïne (voorheen behorend tot de Sovjet-Unie) allemaal serieuze kandidaten voor het volledige EU-lidmaatschap. Met Wit-Rusland wordt ook nog aangepapt, maar dat mislukt. De lange westkant van Rusland grenst nu aan EU-landen (of kandidaten). Vervolgens zoekt Brussel ijverig overeenkomsten van samenwerking met de landen zuidelijk onder Rusland. Zoals Armenië, Azerbeidzjan, Georgië, Kazachstan, Oezbekistan enz.  Kijk op de landkaart en je schrikt (zeker als Rus): tweeëntwintig landen uit de invloedsfeer van Moskou gehaald. Het lijkt op ‘n omsingeling, traditioneel hét angstbeeld van de heersers over Rusland.

Wél met één toevoeging: genoemde landen willen allemaal weg uit de Russische invloedssfeer. Mogen wij ze dan weigeren?    

Henry Kissinger zei lang geleden al dat als je een club wilt verzwakken je die vooral eindeloos moet vergroten. Waarom lijkt niemand in Brussel dat te beseffen?

Midden jaren zeventig interviewde ik de Belgische eerste minister Leo Tindemans, destijds gezaghebbend in Europa. Ik herinner mij, dat hij (off-the-record) ongelukkig was met de uitbreiding van zes naar negen landen, wat later naar twaalf enz. Vandaag naar de EU van 36 landen waarop men nu aanstuurt. Wil je een hecht en sterk verenigd Europa bouwen dan kan dat alleen met de Oude Zes. Of hoogstens met negen, dus inclusief het VK, Denemarken en Ierland, was ’s mans overtuiging.

Waarom Tindemans dat nooit openlijk zei? ‘Elke Europese staat kan verzoeken tot dit Verdrag te mogen toetreden’ (artikel 98 EGKS-verdrag van 1951). Zo staat het tot op vandaag in alle Europese verdragen.

Er is een nieuwe golf richting Europese defensie gaande, onder invloed van de Russische agressie en onzekerheid over de VS. Maar hoe realistisch is het dat het wat wordt? ‘Europese’ troepen zijn nooit wat geworden. Er is geen buitenlandse politiek die nodig is voor een gezamenlijke defensie.

Je kunt pas over een Europees leger spreken nadat je een stevig collectief buitenlands beleid hebt. Hoe wil je anders over ‘oorlog en vrede’ besluiten? Voor defensie is een gemeenschappelijke strategie en een uniform commando vereist. Maar hoe dan? Duits legercommando namens Europa? Uitgesloten. Of gaan de Fransen de Duitsers bevelen? 

Van dat vereiste buitenlands beleid is na zeventig jaar proberen en lippendienst geen sprake. Israël, Rusland, Venezuela, de Palestijnse Staat, China, welk spanningsveld je ook noemt, de EU-27 denken er (vaak sterk) uiteenlopend over. ‘Team Europe’ kakelt per kakofonie omdat de gekoesterde nationale belangen te veel verschillen. Geen hoofdstad piekert er over haar nationale autonomie wat te dimmen, laat staan in te leveren. De grote landen zéker niet, de kleintjes evenmin. ‘De EU is helaas slechts een toeschouwer’ (Zaungast) zo commentarieert de gezaghebbende Neue Zürcher Zeitung. 

De EU-landen doen er beter aan niet massaal aan hun NAVO-verplichting te blijven verzaken om minimaal twee procent van hun welvaart (bbp) in defensie te steken. En hun defensie-industrie onder de regels van de Europese interne markt te brengen, met als gevolg forse kostenbesparingen. Dat zou Europa echt versterken. Beter dan het hedendaagse bla bla over een oorlogseconomie of een onbereikbaar gezamenlijk buitenlands optreden.

Een andere poging tot Europese oplossing: het pact voor het indammen van illegale immigratie. Wat zeg jij?

Wordt het zojuist in Brussel afgesloten migratiepact werkelijk uitgevoerd? Dat zal immigratie dan zeker indammen. Er ligt nu een gedetailleerd akkoord en dat is gezien de spanningen rond dat dringende probleem, best knap werk. Maar Polen en Hongarije liggen nu al(weer) volop dwars. Ik ken hier eigenlijk niemand die gelooft in de uitvoering van dit pact. In september 2015 is een vergelijkbaar politiek bindend akkoord gesloten. Dat is later bevestigd door het Hof in Luxemburg, maar vervolgens door de hoofdsteden nooit gerealiseerd. Dus ondanks de intussen voortgaande migrantenstroom richting EU: twee tot drie miljoen nieuwkomers per jaar, het getal schommelt nogal. 

Speciale akkoorden voor beperking van de toestroom zoals met Turkije, Tunesië, Mauritanië en Egypte lijken mij effectiever en bovendien humaner gezien het kerkhof dat de Middellandse Zee is. Tot nu toe krijgen alleen de landen die migratie buiten de EU om zelf regelen (zoals Denemarken, intussen Zweden) het opgelost.

Mark Rutte was bijna 14 jaar het gezicht van Nederland in de EU. Hoe zou je zijn ‘Europese record’ samenvatten? Heeft hij iets voor Nederland bereikt in Europa?

Geen Nederlandse regeringschef kreeg via de Europese Raad voor elkaar wat Rutte is gelukt. Ik heb ze alle zeven vanaf Joop den Uyl in 1975 hier bezig gezien. Houdt voor ogen dat Duitsland en Frankrijk daar samen de toon zetten. In crisessituaties speelde Rutte daar dan, ook volgens buitenlandse media, zijn rol.

Ik noem de tsunami aan vluchtelingen van 2015-2016 met als gevolg de geslaagde EU-Turkije Deal. Of neem juli 2015: Griekenland failliet. Kanselier Merkel, president Macron, Raadsvoorzitter Tusk en premier Tsipras sluiten in urenlang nachtelijk beraad het conceptakkoord. Opnieuw is Rutte dan de enige van de reeks andere leiders die daar weer aanwezig is.

In 2020 leidt Rutte de groep van zuinige landen (met Denemarken, Finland, Oostenrijk en Zweden). Zij ageren tegen 500 miljard aan giften aan vooral zuidelijke landen tot herstel van de coronacrisis. Zij slagen er dwars tegen Duitsland en Frankrijk in, dit bedrag te verlagen naar 390 miljard.

Hoe kijken ze in Brussel en in andere hoofdsteden tegen ‘Wilders 1’ aan? Of wordt ervan uitgegaan dat de soep niet zo heet gegeten wordt? Is het populisme het nieuwe normaal?

De recente draai van ‘radicaal rechts’ om niet meer uit de EU te stappen (lukt toch niet) maar die te ondergraven, komt hard aan. ‘Het Europese project staat voortaan van binnenuit op het spel’, zegt de vooraanstaande Franse socialist en voormalig Eurocommissaris, Pierre Moscovici, in een interview met de Brusselse Le Soir, van 20 maart.

Zelf denk ook ik overigens dat de soep niet zo heet gegeten wordt. Rechts wil zich vooral bewijzen als alternatief voor links, dat wordt de inzet. Zo gezien is de komende politieke wending in Nederland, of ze nu lukt of niet, als politiek conflict goed voor de democratie.

Gaat Nederland straks een andere positie innemen in het Europese krachtenveld?

Zeker weten. Laat onze nieuwe premier voorlopig hier vooral achter de Duitse kanselier aanhobbelen. Dan maak je als Nederlander geen brokken.

Je telt als leider van een kleiner land pas mee als de buitenlandse pers zich na de Europese top om je verdringt. Rutte arriveert hier in 2010. Maar pas vanaf ongeveer het Nederlandse Raadsvoorzitterschap van 2016 komt hij uit de verf. De nieuwkomer moet zich in dit grote gezelschap eerst maar ‘ns bewijzen en het spel leren doorzien. 

Nederlandse politici als Rutte, Timmermans en Hoekstra hebben er een handje van om zuidelijke en Oost-Europese landen te kritiseren. Kan Nederland niet beter voor zichzelf opkomen dan anderen de maat te nemen?

Het is in de Europese Raad totaal ongebruikelijk dat nationale leiders daar elkaar openlijk bekritiseren. Rutte doet dat wel. Eerst tegen Griekenland en Italië. Later volgen Polen en Hongarije. Zo kreeg hij de bijnaam ‘sheriff Rutte’. 

In 2021 protesteert een ruime meerderheid van de leiders per brief tegen Hongaarse wetgeving over seksuele opvoeding en bescherming van het gezin die tegelijk negatief focust op de LGBTQ+-gemeenschap. In de eerstvolgende Europese Raad gaan diverse leiders daarop door. 

Maar alleen Rutte vraagt de Hongaarse premier Viktor Orbán waarom hij niet uit de Europese Unie stapt. ‘Daar hebben we verdragsartikel 50 voor. Hongarije moet op dit punt op de knieën’, zegt hij staande voor de Nederlandse ambassade, waar de LGBTQ+-regenboogvlag demonstratief aan de gevel wappert. ‘Ofwel ben je lid van de EU en deel je de waardengemeenschap, ofwel ga je eruit’.

Mooi gezegd, maar heeft het enig effect gehad?

Het Europees parlement krijgt mogelijk een veel eurosceptischer samenstelling. Dat is een fundamentele zwaai. Tot dusver was dat juist de EU-fanclub. Wat zijn de gevolgen?

Voor het eerst gaan twee nu nog kleine politieke fracties meetellen, afhankelijk van de verkiezingsuitslag. De ‘eurorealistische’ Europese Conservatieven en Hervormers (ECR) zijn sterk pro-Navo en het behoud van de nationale zelfstandigheid. Zij telt 67 op nu 705 parlementsleden. Minder migranten en minder Brusselse regelneverij zijn prioriteiten. Bijvoorbeeld de SGP, JA21, regeringspartij Broeders van Italië (met premier Meloni, power woman in de Europese Raad) en het Poolse Recht en Rechtvaardigheid zitten hier bijeen. Volgens de prognoses klimmen zij naar 85 zetels. 

Dan het radicaal eurokritische Identiteit en Democratie (ID) met onder andere de PVV, FVD, het Franse Nationaal Front, Vlaams Belang, de Italiaanse Lega, Alternative für Deutschland. Telt nu 62 leden en zou naar 98 gaan. Kloppen de prognoses (wat nog wel onzeker is) dan worden de radicalen in negen EU-landen, waaronder Nederland, de grootste. Tel je de genoemde twee op (hoewel ze wel verschillen) dan draait die combine uit op ongeveer 180 leden. Dat is meer dan de 173 waarop de EVP/CDA/BBB/NSC – in Straatsburg altijd de grootste – zou eindigen.

Dat telt. Zo’n parlement staat ongekend kritisch tegenover een Europees klimaat- en milieubeleid en migranten uit Moslimlanden. Tegelijk zullen de middenpartijen wat richting rechts opschuiven willen ze niet weggevaagd worden zoals met het CDA gebeurde.

Komende jaren mikt de Europese Raad op migratie, defensie, veiligheid en een internationaal sterker bedrijfsleven. Er is dan voortaan duidelijk minder focus op klimaatverandering of milieubeheer, citeert nieuwsagentschap Politico van 11 april uit een uitgelekte beleidsnota. Bullets not bees zo vatten zij het samen. Direct na het vertrek van Timmermans uit Brussel is voorzitter Von der Leyen dan ook al gaan bijsturen. Zij wil aanblijven tot 2029.

Jan Werts is sinds 1975 EU-correspondent in Brussel. Hij promoveerde daar in 1991 op de besluitvorming in de EU. Hij is auteur en coauteur van tien boeken over Europa.  

Wynia’s Week wordt gedragen door de donateurs. Doe u mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Jan Werts: ‘Alleen wie de migratie buiten de EU om regelt – Denemarken, Zweden – krijgt het tot dusver opgelost’ verscheen eerst op Wynia's Week.

Vanwaar dit – mag ik het zo noemen – relatieve doemdenken? De achterliggende redenen zijn eigenlijk wel duidelijk. In Washington zijn Republikeinen niet bereid Joe Bidens hulppakket van tientallen miljarden dollars vrij te spelen voor Oekraïne. Donald Trumps loyale kabouters koppelen Oekraïne aan het veiligstellen (lees: dichttimmeren) van de Amerikaans-Mexicaanse grens. Geen dollars voor Oekraïne, dus geen munitie voor Oekraïne. (Op het moment van schrijven ligt er overigens mogelijk een nog amorf compromis in het verschiet in de vorm van deels met Europees geld gefinancierde leningen voor Oekraïne.)

Ten tweede lijken de kansen op het slagveld wederom gekeerd in het voordeel van Moskou, vooral na de Russische inname van het platgeschoten dorpje Avdiivka. Niet dat beslissende Russische doorbraken aanstaande lijken, maar Moskou heeft – zoals dat heet – het strategisch initiatief weer enigszins naar zich toegetrokken.

NAVO-troepen naar Oekraïne?

Dit alles betekent overigens niet dat de leiders van NAVO en EU de handdoek in de ring gooien. Integendeel. Op wat gemor na, is de retoriek onverminderd strijdvaardig, al helemaal na de val van Avdiivka. De Franse president Emmanuel Macron sloot een paar weken geleden zelfs het sturen van NAVO-troepen naar Oekraïne niet uit. Macron jaagt wel vaker zijn westerse collega’s op de kast met straffe uitspraken, al was het maar om binnenlandspolitieke winst te genereren: met krijgshaftige taal zou de president zich willen afzetten tegen het populaire Rassemblement National (RN) en in mindere mate ook tegen de linkse partij La France Insoumise (LFI).

Toen zowat de hele NAVO en EU duidelijk maakten dat van westerse troepen in Oekraïne geen sprake zal zijn, haalde Macron deels bakzeil met de nuancering ‘dat de noodzaak voor een dergelijke stap zich nog niet voordoet’. Tsja. De Franse president herhaalde tegelijk dat Oekraïne tot de laatste snik gesteund zal worden en dat een nederlaag van Rusland naar zijn mening nu ‘onontbeerlijk’ is. Dat klonk de meeste Franse bondgenoten al heel wat beter in de oren.  

Hoe dan ook, het valt niettemin op dat veel betrokkenen in het Westen de huidige ontwikkelingen op het Oekraïense slagveld inschatten als een teleurstelling, ja zelfs als een soort nederlaag. De klinkende Oekraïense successen tegen de Russische Zwarte Zeevloot en tegen de Russische olieproductie (een klap die zelfs Poetin impliciet erkende) lijken deze inschatting niet te kunnen ombuigen tot een positievere beoordeling van het strijdverloop.

Hoe dit betrekkelijk sombere gevoel te duiden? In het tijdschrift Foreign Affairs sprak de Britse politiek-wetenschapper Dominic Tierney treffend van de ‘tirannie der verwachtingen’. Hoe we succes en falen tijdens een oorlog inschatten, aldus Tierney, is geen objectieve zaak, maar vooral een kwestie van verwachtingsmanagement. Tegen zowat ieders verwachting in hielden de Oekraïners begin 2022 stand voor de poorten van Kyiv. Na de succesvolle Kherson- en Charkiv-offensieven in zomer en najaar 2022 was Oekraïne niet langer de militaire underdog. Het langverwachte Oekraïense tegenoffensief van 2023 móest wel een succes worden.

Optimisme kan gemakkelijk omslaan in defaitisme

Superieure westerse training en beter materieel zouden de rommelende Russische invallers op de knieën dwingen, was de verwachting (ook bij mij, het moet gezegd). Honderdduizenden Russische militairen sneuvelden of raakten zwaargewond. Duizenden tanks en pantservoertuigen vielen ten prooi aan Oekraïense wapens. Het Oekraïense tegenoffensief van 2023 liep vast, maar ook nu is van een serieus Russisch tegenoffensief weinig te merken. Gebiedswinst wordt hoogstens in enkele bloedige kilometers gerekend.

Van een afstandje bezien, zijn de Oekraïense strijdkrachten vanaf het begin opvallend succesvol geweest – en zijn ze dat nog steeds. Precies hier legt Tierney de vinger op de zere plek: zelfverzekerd optimisme kán een force multiplier zijn, maar even zo gemakkelijk omslaan in defaitisme. Als ware het een besmettelijke ziekte.

Zie bijvoorbeeld als historische illustratie de Vietnamoorlog. De Amerikaanse regering schilderde het eigen publiek voortdurend voor dat in Vietnam vooruitgang werd geboekt. Er scheen licht aan het einde van de tunnel. Nog even volhouden, was het devies. En toen lanceerden de communisten in 1968 hun verrassende Tet-offensief. Dit offensief smoorde in een zware nederlaag voor de communisten. Maar juist het Tet-offensief versterkte in de VS het gevoel van defaitisme. Blijkbaar was de al half verslagen gewaande vijand nog tot grootse daden in staat. Hoezo licht aan het einde van de tunnel? Tijd om te gaan nadenken over een politiek verkoopbaar vertrek uit Vietnam.

In zekere zin lijden Trumps Republikeinen nu aan dezelfde kwaal: ze schetsen het beeld dat de VS opnieuw verstrengeld zullen raken in een frustrerende forever war, zonder progressie of een duidelijk strategisch doel, waarin het hulpgeld in de diepe zakken van een corrupte Oekraïense elite zal verdwijnen. En zijn de Oekraïense bevelhebbers wel écht zo capabel?

Grieven en drogredeneringen

Dit is een goed moment om eens te rade te gaan bij de gezaghebbende Amerikaanse conservatieve denktank The Institute for the Study of War (ISW). In een recente diepgravende analyse van de Oekraïne-oorlog komt ISW tot de conclusie dat het defaitistische gevoel – dat deze oorlog door Kyiv niet te winnen zou zijn – precies voortkomt uit een effectieve Russische (des)informatiecampagne. Deze heeft als doel Washington tot een passieve speler te maken en Oekraïne te isoleren. Zonder Amerikaanse militaire steun heeft president Zelensky geen alternatief dan in te binden.

De Russische desinformatiecampagne, zo legt ISW mijns inziens overtuigend uit, is een combinatie van (schijnbaar) serieuze grieven en drogredeneringen: Oekraïne was wel degelijk een existentiële militaire dreiging; het land heeft überhaupt geen bestaansrecht; Rusland heeft recht op een invloedssfeer in het Westen, al was het maar om Russischtalige minderheden te beschermen; de NAVO-uitbreiding heeft deze invloedssfeer overduidelijk geschonden; Oekraïne is voor de VS niet daadwerkelijk van strategisch belang; Oekraïne kan deze oorlog niet winnen en is het sowieso niet waard om voor te sterven: pourquoi mourir pour Kyiv?

ISW haalt al deze argumenten een voor een onderuit. Als Oekraïne inderdaad zo’n dodelijke militaire dreiging vormde, waarom was het Russische aanvalsplan dan gebaseerd op de gedachte dat het buurland in een paar dagen overrompeld kon worden? En dat de regering-Zelensky in enkele dagen verdreven zou zijn? Van het beschermen van Russischsprekende Oekraïners is geen sprake: ook hun steden en woningen worden rücksichtslos verwoest.

Poetins historische argument dat Oekraïne geen bestaansrecht heeft, is – zo benadrukt ISW – volkomen onzinnig: ‘De geschiedenis van Kyiv-Rusland is net zo relevant voor de huidige oorlog als de geschiedenis van het Romeinse Rijk voor de Tweede Wereldoorlog.’ Zowat elke staat zou historische claims op buurlanden kunnen doen. Maar de essentie van het moderne internationale systeem is nu juist dat staten elkaars soevereiniteit respecteren. Ik heb het voor de zekerheid even gecheckt, maar Oekraïne is vandaag de dag nog steeds een soevereine lidstaat van de Verenigde Naties.

Harde cijfers liegen niet

De conclusie van ISW (vanwege de bondigheid hier onvertaald gelaten) is helder: ‘If we lean in and surge, Russia loses.’ Laten we de statistieken niet vergeten: het Russische bruto binnenlands product (bbp) bedraagt een kleine twee biljoen dollar. De gezamenlijke NAVO-landen leggen ruim vijftig biljoen dollar aan bbp op de mat. Met de EU-lidstaten die niet bij de NAVO horen meegerekend, kunnen we hier nog een paar biljoen bij optellen.

Als Oekraïne alsnog verliest, valt dat te wijten aan Amerikaans politiek gesjacher en aan een geslaagde Russische desinformatiecampagne. Maar voor een dergelijke dwingende tirannie der verwachtingen en het bijbehorende defaitisme is geen enkele reden. De harde cijfers liegen niet.

Militair historicus Christ Klep publiceert in Wynia’s Week regelmatig zijn actuele analyses over oorlog en andere veiligheidskwesties.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Christ Klep: Er is geen enkele reden om te wanhopen over de overwinning van Oekraïne verscheen eerst op Wynia's Week.

‘Ik was als diplomaat een groot deel van de tijd bezig met lobbyen voor Nederlandse kandidaten voor internationale functies,’ zegt Vervloed: een commissie hier, een gezant daar, diverse Europese functies.’ Hij acht het niet verstandig dat Rutte zich zo openlijk en in een vroeg stadium kandidaat heeft gesteld voor de NAVO. Hij wijst er op dat Rutte vooral slecht ligt aan de oostflank van de NAVO: de Baltische staten, Hongarije, Turkije. En de Roemeense president heeft zichzelf kandidaat gesteld.

Vervloed dicht met name een tot dusver onbekende tegenkandidaat van Rutte kansrijk, te weten de Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radek Sikorski. ‘Die ligt goed bij de Amerikanen en zou voor iedereen acceptabel zijn, hoor ik in de wandelgangen,’ zegt Vervloed.

Johannes Vervloed ziet bij de Europese verkiezingen in juni een omwenteling ten gunste van Euro-sceptische partijen, waardoor het Europees parlement niet meer de grootste fanclub van de EU zou zijn.

Als oplossing voor de Oekraïne-oorlog volgt Vervloed wijlen de Amerikaanse topdiplomaat Henry Kissinger: De Krim naar Rusland, Donbass een bufferzone en de rest van Oekraïne lid van de NAVO. ‘Dan kijkt Poetin wel uit om dat romp-Oekraïne binnen te vallen.’ Vervloed denkt dat Poetin wel te vinden zou zijn voor onderhandelingen met zo’n uitkomst: ‘Dat is ook in zijn belang.’

De artikelen, video’s en podcasts van Wynia’s Week zijn gratis beschikbaar – voor iedereen! Dat wordt mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank!

Deze WWTV-video is ook te beluisteren als podcast, zowel via Spotify als via Apple. Kijk ook HIER

Het bericht ‘Poolse minister is kansrijke rivaal van Rutte bij de NAVO’ verscheen eerst op Wynia's Week.

Waarom verliep de invasie van het geduchte Russische leger zo amateuristisch? En waarom lijken de Russen dan nu toch sterk genoeg te staan dat westerse hulp cruciaal is voor Oekraïne? De Britse historicus en politicoloog Mark Galeotti, werkzaam aan het Institute of International Relations in Praag en auteur van meerdere boeken over Rusland en Poetin, geeft in Poetins oorlogen een inkijkje in het Russische leger.

Van Sovjetleger naar ‘modern’ model

De eerste drie delen van Poetins oorlogen gaan over de hervormingen die sinds de val van de Sovjetunie plaatsvonden. Daarbij wordt ook ingegaan op de carrières van de uitvoerders van deze hervormingen, meest recentelijk defensieminister Sergej Sjojgoe.

Na de val van de Sovjetunie was het Russisch leger gedemoraliseerd door de ondergang van hun communistisch rijk, het debacle in Afghanistan en tekorten aan alles, van wapens tot voedsel. Generaals moesten bij plaatselijke boeren bedelen om kool en aardappelen voor hun soldaten.

Rusland had een leger dat was voorbereid op een derde wereldoorlog, maar kon dat niet betalen. Toch waren er enorme verantwoordelijkheden: ten eerste mocht wapentuig – met name kernwapens – niet in de verkeerde handen vallen. Ten tweede voelde Rusland zich gedwongen om in grenslanden en zelfs in Rusland zelf militair in te grijpen.

Dit vereiste een leger van professionele soldaten, welhaast naar Amerikaans model. In plaats van nauwelijks getrainde dienstplichtigen die zich op de Noord-Europese laagvlakte of de Siberische steppe tegen westerse dan wel Chinese soldaten te pletter moesten lopen, diende de nieuwe Russische soldaat een carrière in het leger hebben. Zo zou Rusland overblijven met een kleiner, duurzamer en effectiever leger.

Deze hervormingen lijken grotendeels te zijn geslaagd. Generaals die eerst tegenstribbelden omdat ze hun eigen positie zagen verdampen in een kleiner leger, hadden geen poot meer om op te staan na grote fouten in de eerste  Tsjetsjeense oorlog en de Georgische oorlogen.

Het eindresultaat was een leger dat in 2014 en 2015 de wens van Poetin leek waar te maken dat Rusland weer meetelde als wereldmacht. De Russische president behaalde zijn geopolitieke doelen met het opportunistisch inzetten van het Russisch leger in de Krim en in Syrië. Vanuit Poetins perspectief stonden het Westen en met name Amerika met de mond vol tanden.

Staatsingrijpen bij wapenfabrikanten

Rusland leek hierbij de lessen van voorgaande oorlogen geleerd te hebben. Er was niet langer sprake van vliegtuigen die een uur te laat vertrokken, zoals in Georgië, waardoor een kolonne soldaten ongehinderd door vijandelijke vliegtuigen kon worden gebombardeerd.

Galeotti besteed ook veel aandacht aan de veranderingen binnen de Russische industrie en het staatsapparaat die daadkrachtiger militair en politiek optreden toestonden. Denk hierbij aan samenwerking tussen het leger en spionageministeries om milities in de Donbas en in Syrië in te schakelen, of aan staatsingrijpen bij wapenfabrikanten om te absurde prijzen aan banden te leggen.

Deel vier van Poetins oorlogen lijkt bedoeld voor de echte ijzervreters. Wie geïnteresseerd is in de verschillende legerafdelingen, het nieuwste wapentuig, en de rivaliteit tussen de Russische mariniers en parachutisten, kan zijn hart ophalen. Hoe is het Russische leer opgedeeld? Welke wapens, voertuigen, vliegtuigen en boten heeft het tot zijn beschikking? Hoe groot zijn de bataljons? De waslijsten aan verschillende klassen straaljagers en boten is wellicht minder relevant voor de meer geschiedkundig georiënteerde lezer.

Galeotti toont, als gezegd, aan dat het Russisch leger goed is in het leren van fouten. Maar dat de Russen momenteel een lesje leren van de Oekraïners heeft ook zijn keerzijdes. Daar gaat het vijfde deel van Geleotti’s boek over. Twee zaken zijn markant bij zijn uitweiding over de Oekraïense oorlog. Ten eerste dat het aanvankelijk belabberde optreden van het Russische leger voornamelijk kwam door politiek en bestuurlijk falen. Je hebt weinig aan een goed geolied leger als de troepen pas een week van tevoren horen dat ze worden ingezet. Zeker tegen een tegenstander die zich al jaren voorbereid op een tegenactie en al zo goed als gemobiliseerd is. Dan eindigt je tank aan de trekhaak van een Oekraïense tractor.

Poetins fotokiekjes in straaljagers en naast tanks kunnen niet verhullen dat hij zo goed als geen militaire ervaring heeft. De beslissing om Oekraïne binnen te vallen werd gemaakt door ex-spionnen, niet door ex-militairen. Alle hervormingen en investeringen in het Russisch leger zijn tenietgedaan door onkundig optreden van deze kliek.

Ten tweede doet Rusland nu wel ervaring op in wat het land een ‘grote oorlog’ noemt. Ondanks de verliezen aan het begin van de oorlog, hebben de Russen nu meer controle verworven en zich aangepast aan de nieuwe omstandigheden.

Geen prognoses

Voor wie geïnteresseerd is in recente Russische geschiedenis biedt Galeotti’s boek een onthullende blik achter de schermen van de heersende Russische kliek. Voor wie een prognose wil over het verdere verloop van het conflict in Oekraïne is het boek misschien minder nuttig.

Galeotti heeft – niet voor het eerst – een vlot leesbaar boek geschreven dat toch academisch sterk is onderbouwd. Hij fleurt Poetins oorlogen op met persoonlijke anekdotes, van gesprekken met Russische en Britse (ex)-militairen tot professoren uit Sint Petersburg. Soms slaat hij details over, bijvoorbeeld over de oorsprong van het conflict in Zuid-Ossetië, die sommige lezers misschien wel nuttig hadden gevonden. Iedereen behalve de grootste Ruslandkenners zullen zit met dit boek vermaken en er wat van leren.

Mark Galeotti: Poetins oorlogen. Van Tsjetsjenië tot Oekraïne (Prometheus) 384 pagina’s, €25,99.

Felix van Litsenburg werkt in Amsterdam aan kunstmatige intelligentie in de juridische sector. Hij studeerde Philosophy, Politics, and Economics aan de universiteit van Oxford en economie aan de London School of Economics.

Steunt u deze broodnodige, onafhankelijke berichtgeving? De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doneren kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Achter de schermen van de heersende Russische kliek trekken ex-spionnen aan de touwtjes verscheen eerst op Wynia's Week.

De westerse landen reageerden geschokt, maar keken vooral toe en boden Oekraïne nauwelijks of geen hulp. De Amerikaanse president Barack Obama beschouwde het als een Europese aangelegenheid en de Duitse kanselier Angela Merkel en de Franse president François Hollande waren te angstig en te afhankelijk van Rusland om iets tegen Poetin te ondernemen.

Acht jaar later begon Rusland aan een grootscheepse invasie. Door een snelle verovering van Kyiv en het vermoorden van president Volodymyr Zelensky dacht Poetin de weg vrij te maken voor een terugkeer van Victor Janoekovitsj, die in 2014, volgens Poetin op onwettige wijze, was afgezet als president van Oekraïne.

Wat als de Russische verovering was gelukt?

Wat had het westen gedaan als de opzet van Poetin was gelukt? Waarschijnlijk waren de apologeten van Poetin in het westen er als de kippen bij geweest om te betogen dat Poetin hiertoe het volste recht had. Hadden de VS niet hetzelfde gedaan in Irak en Afghanistan? Was Oekraïne niet een corrupt land waar veel mensen niets liever wilden dan bij Rusland horen? Als Poetins opzet was geslaagd, had het westen zijn oude vertrouwde toegefelijkheid en inschikkelijkheid tegenover Rusland getoond. En Poetin? Die had zich gesterkt gevoeld in zijn overtuiging dat het westen decadent was en de confrontatie schuwde en had zich opgemaakt voor de volgende stap in het herstel van het Sovjetrijk.

Het liep gelukkig anders. Na de eerste schokgolf van de invasie bleek dat het Russische leger minder goed en competent was dan gedacht. In sommige delen van Oekraïne, bijvoorbeeld rond Cherson, liet het Oekraïense leger zich overrompelen. Maar de verovering van het vliegveld Hostomel mislukte, president Zelensky vluchtte niet naar het buitenland en mede dankzij westerse wapens werd de Russische tankcolonne die op weg was naar Kyiv goeddeels vernietigd. De slagkracht van het Oekraïense leger was sinds 2014 een stuk groter geworden.

In de maanden daarna werden grote delen van eerder verloren gegaan terrein door het Oekraïense leger terugveroverd. In het westen ontstond de euforische gedachte dat de Russen snel verslagen zouden kunnen worden. De positie van de Russische dictator leek even te wankelen door de opstand van Jevgeni Prigozjin, leider van het huurlingenleger Wagner. Mede door gebrek aan modern westers materieel slaagde het Oekraïense leger er echter niet om het Russische leger te breken.

Tijdens de winter van 2022 groeven de Russen zich in. Het Oekraïense zomeroffensief van 2023 liep vast. Langzamerhand sloeg het optimisme in het westen om. Om de enorme verliezen aan materieel op te vangen, ging Rusland over op een oorlogseconomie en werd het Russische bedrijfsleven ingezet voor de oorlogsindustrie. Iran en Noord Korea leverden Rusland grote hoeveelheden drones, kanonnen en munitie. De westerse levering van oorlogsmaterieel en munitie droogde daarentegen op. Door gebrek aan munitie en materieel aan Oekraïense zijde konden de Russen opnieuw in de aanval gaan. Toen de opmars van het Oekraïense leger stokte, begon de westerse eensgezindheid scheuren te vertonen. De twijfel of Oekraïne in staat zou zijn het Russische leger te verdrijven sloeg toe.

Twee jaar na het begin van de grootschalige Russische invasie overheerst in het westen het pessimisme over de uitkomst van de oorlog. Dat is niet terecht. De afgelopen tien jaar zijn veel successen geboekt. De huidige tegenslagen, zoals het verlies van Avdiivka en het tekort aan wapens en munitie hoeven Oekraïne niet noodlottig te worden. De gevechtskracht van het Oekraïense leger is mede dankzij westers oorlogsmaterieel en training van soldaten sinds 2014 een stuk verbeterd. Oekraïne heeft nu een groot, modern en sterk leger dat – met voldoende materieel en munitie – is opgewassen tegen Rusland.

Het westen is nog altijd bang te escaleren

Het westen is ook minder bang voor Poetin geworden. De NAVO is versterkt. Finland, en binnenkort ook Zweden, is lid geworden van de NAVO. De Europese NAVO-landen hebben hun defensie-uitgaven verhoogd. Het besef dat Rusland een existentiële bedreiging voor Europa vormt, is langzaam ingedaald. In Duitsland heeft een Zeitenwende plaatsgevonden. Niet langer stuurt Duitsland alleen afgedankte helmen naar Oekraïne, maar ook artillerie, tanks en munitie. Het taboe op het leveren van lange-afstand-artillerie, tanks en F16-vliegtuigen uit angst dat Poetin de oorlog zal escaleren, is verdwenen. Europa werkt aan de wederopbouw van de eigen oorlogsindustrie. Als de productiecapaciteit is vergroot, zal Oekraïne van meer wapens en munitie voorzien kunnen worden.

Is het genoeg? Nee. Sommige landen, zoals Frankrijk, zouden meer militaire steun moeten leveren. De voortdurende angst voor wat Poetin zal doen, belemmert nog altijd de tijdige levering van materieel waarmee Oekraïne het verschil kan maken op het slagveld. De westerse angst om te escaleren geeft Poetin een enorm voordeel in de strijd.

Als we vinden dat Rusland de oorlog niet mag winnen, dan moet Europa er ook alles aan doen om de Russische wil tot vechten te breken. Het Russische leger telt inmiddels al zo’n 350.000 doden en gewonden. Dat is meer dan de totale omvang van het invasieleger in 2022. Het Russische potentieel voor nieuw rekruten is groot, maar niet oneindig. Hetzelfde geldt voor de mogelijkheid voor het produceren van nieuwe wapens. Rusland is een arm land met een economie ter grootte van Spanje. Europa is vele malen rijker en moet in staat zijn Rusland in militaire productie te overtreffen. De Russische oorlogseconomie gaat ten koste van de toch al lage levensstandaard en jaagt de inflatie op. Dit zal vergroot de kans op sociale onrust in Rusland.

Het taboe om Russisch grondgebied te treffen met westerse wapens moet van tafel. De Russische bevolking steunt in overgrote meerderheid het misdadige regime van Poetin. Terwijl Oekraïners dagelijks in angst leven vanwege Russische luchtaanvallen, kunnen Russische burgers onbekommerd doen alsof er niets aan de hand is. Europa zou door het leveren van lange afstandsraketten Oekraïne in staat moeten stellen ook militaire doelen op Russisch grondgebied te raken.

Niet alleen in militair opzicht, ook politiek staat Oekraïne er beter voor dan twee jaar geleden. Wie had voor de Russische invasie gedacht dat Oekraïne een reëel vooruitzicht zou krijgen op EU-lidmaatschap? In Oekraïne is de aanpak van de corruptie versterkt en worden de eerste stappen gezet om aan de eisen van de EU te voldoen. De EU heeft voor miljarden euro’s aan financiële, economische en sociale steun toegezegd.

Capitulatie is geen optie

Of Oekraïne zal zegevieren, hangt vooral af van de blijvende steun van het westen. Slaagt het westen, en vooral Europa erin om Oekraïne van voldoende wapens te voorzien? Hiervoor moet Europa haar wapenproductie snel vergroten en minder wapens en munitie naar andere landen exporteren. Op dit moment gaat 40 procent van de wapen- en munitieproductie naar landen buiten de EU, maar niet naar Oekraïne. Houdt de EU zich aan haar woord dat het Oekraïne helpt om aan de eisen van EU lidmaatschap te voldoen? Blijft de Europese wil om Poetin te verslaan overeind?

De Oekraïners weten dat er geen alternatief is dan door te vechten. Capitulatie voor de Russen zou een begin van onderdrukking en massamoord inluiden. Hoopgevend is dat ook in Europa het besef geworteld is geraakt dat er geen alternatief is voor het militair verslaan van Poetin. De uitkomst van de oorlog in Oekraïne ligt voor een belangrijk deel in westerse handen. We moeten volhouden.

Hoogleraar economie Wim Groot schrijft enkele keren per maand voor Wynia’s Week, vaak over gezondheidszorg.  

De donateurs vormen het fundament van Wynia’s Week. U maakt het mogelijk dat ons online magazine 104 keer per jaar verschijnt. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Alvast hartelijk dank! 

Het bericht We zijn veel te pessimistisch over de oorlogskansen van Oekraïne verscheen eerst op Wynia's Week.

Strikt genomen is de Israëlische Gaza-oorlog geen tragedie, maar eerder een afschuwelijk ongeluk. Veel oorlogen wachten jaren tot ze niet meer kunnen worden tegengegaan. Dat zijn de tragedies. Deze oorlog had nooit mogen gebeuren. De Israëlische inlichtingendienst wist een jaar van tevoren van de plannen voor de Hamas-aanval van 7 oktober, en kreeg dringende waarschuwingen van lagere officieren vlak voor die aanval plaatsvond. Maar de hoogste militaire en politieke leiders wuifden ze weg.

Dit past in een eerbiedwaardig patroon. Stalin kreeg de plannen voor Operatie Barbarossa van zijn spion Victor Sorge; de Amerikaanse marine-inlichtingendienst kreeg waarschuwingen voor de aanval op Pearl Harbor; en de FBI had de puzzelstukjes van 11 september in bezit, maar slaagde er niet in ze in elkaar te passen.  

Hamas is geen partij

Inlichtingendiensten worden niet beloond voor het geven van tijdige waarschuwingen, maar voor het dienen van de politieke agenda van hun bazen, en de legendarische spionnen van Israël bleken niet anders te zijn dan hun tegenhangers in andere landen. Overtuigd dat Hamas rustig gehouden kon worden met 40 miljoen dollar per maand aan subsidies van Qatar en met andere economische concessies, weigerde de Israëlische regering zich iets anders voor te stellen.

Voor de 300.000 reguliere soldaten van het Israëlische leger zijn de 30.000 tot 40.000 lichtbewapende ongeregelde Hamas-troepen geen partij, net zoals ISIS geen partij was voor het Amerikaanse leger en zijn bondgenoten. Of Hamas geheel of grotendeels wordt uitgeroeid in Gaza hangt af van de mate waarin Israël de Amerikaanse druk kan weerstaan ​​om zijn operaties teniet te doen. De uitkomst zal in ieder geval niet veel anders zijn. 

Wat er ook gebeurt, de meeste van de twee miljoen inwoners van Gaza zullen de komende jaren in tentenkampen doorbrengen, terwijl de rest van de wereld zich afvraagt ​​wat ze ermee aan moeten. Hun levensomstandigheden zullen vergelijkbaar zijn met die van de ruim 200.000 Joodse vluchtelingen die twee jaar lang in tentensteden woonden nadat ze na de oorlog van 1948 uit de Arabische landen waren verdreven.

Ondanks alle verschrikkingen van de aanslagen van 7 oktober vormen ze geen existentiële crisis voor een land met het machtigste leger van de regio en een buitengewoon vermogen tot nationale solidariteit tegenover externe dreigingen.

Blunder van Biden

Het existentiële gevaar voor Israël komt niet van de zuidelijke grens, maar eerder – zoals in Jeremia 1:13-14 – vanuit het verre noorden, met name Oekraïne. De regering-Biden dacht eerder dat ze een regimeverandering in Rusland zou kunnen afdwingen door middel van  verlammende sancties. In plaats daarvan omzeilde een groot deel van de wereldhandel en de financiële stromen de Amerikaanse sancties, waardoor Rusland nauwelijks minder inkomsten uit olie kreeg en China zorgde voor een gestage aanvoer van hightech-componenten, rechtstreeks en via landen als Turkije, Kazachstan, Georgië en Armenië. In plaats van met 50 procent in te storten, zoals president Biden had voorspeld, kromp de Russische economie in 2022 slechts met 2,1 procent en groeide in 2023 met 3 procent.

In oktober 2023 bleek dat het beleid van Poetin werd goedgekeurd door 80 procent van de ondervraagde Russen. Het Biden-team is verantwoordelijk voor de grootste blunder in de veelbewogen geschiedenis van het Amerikaanse buitenlandse beleid.

Loze opschepperij

De strategische positie van Amerika staat op het punt een klap te krijgen die vergelijkbaar is met, en wellicht verwoestender is dan, de instorting van Vietnam in 1975. Met een bevolking van minder dan 30 miljoen inwoners, tegenover een Russische bevolking van 147 miljoen, kan Oekraïne niet genoeg manschappen op de been brengen om zich te verdedigen tegen een Russisch leger met een vergelijkbare technologie en veel grotere vuurkracht. Het Westen kan niet genoeg artilleriegranaten produceren, dus vuurt Oekraïne dagelijks honderden houwitsergranaten af, terwijl Rusland er duizenden afvuurt. Beide partijen hebben 70.000 tot 100.000 mensen verloren en drie of vier keer zoveel gewonden, maar Rusland heeft veel meer mensen. Geen van de westerse Wunderwaffen heeft een verschil gemaakt, en de Russen beschikken over een aantal vervelende eigen wapens en over een duidelijk luchtoverwicht.

Een poging om de grenzen van de NAVO te verleggen naar de Russisch-Oekraïense grens is misschien wel de domste daad in het treurige drama van het Amerikaanse buitenlands beleid geweest, en de verklaring van president Biden op 26 maart 2022 dat Poetin niet aan de macht mag blijven is misschien wel de meest loze opschepperij ooit door een Amerikaanse leider. 

Op enkele uitzonderingen na heeft het Amerikaanse establishment op het gebied van het buitenlands beleid zijn geloofwaardigheid afhankelijk gemaakt van de uitkomst van deze oorlog. Hoewel een paar gevestigde namen zoals Richard Haass spreken over het ‘herdefiniëren van succes in Oekraïne’, dat wil zeggen de overwinning uitroepen en naar huis gaan, heeft het grootste deel van het establishment de gelederen gesloten. Iedereen die er anders over denkt kan een zware beroepsmatige straf verwachten.

De sfeer in Washington lijkt op het Wenen in het voorjaar van 1914, zoals beschreven door Robert Musil in De Man zonder Eigenschappen (1930): De lezer, maar geen van de hoofdrolspelers, weet dat hun wereld van illusies op het punt staat op een vreselijke manier aan haar eind te komen. Het Amerikaanse establishment weigert dit te weten, maar Rusland weet het, net als China, de Golfstaten en alle anderen. De verandering in het mondiale machtsevenwicht na de instorting van Oekraïne zal zo dramatisch zijn dat alle spelers in dit mondiale spel voorzichtig zijn over hun volgende stap. Maar Rusland en China tasten de Amerikaanse zwakheden af op een manier die ruim onder de drempel van een casus belli blijft.

Israël zal hiervan schade ondervinden. Het heeft Amerikaanse wapens en munitie nodig, terwijl de munitievoorraden door de oorlog in Oekraïne uitgeput zijn. Het is ook afhankelijk van het Amerikaanse veto in de VN-Veiligheidsraad. Dan helpt het niet dat de regering-Biden, met het oog op de pro-Palestijnse sympathie van haar progressieve achterban, alles doet wat ze kan om Israël af te houden van de militaire acties die nodig zijn om Hamas op te ruimen. Hoewel het Amerikaanse bondgenootschap op korte termijn onmisbaar is voor Israël, zal de teloorgang van de Amerikaanse macht op lange termijn bijdragen aan de strategische omsingeling van Israël.

Hartelijke betrekkingen

Wijlen Henry Kissinger werd op 20 oktober in zijn laatst gepubliceerde interview gevraagd : ‘Is het mogelijk voor Rusland om een ​​grotere betrokkenheid bij het Midden-Oosten te tonen?’ Hij antwoordde: ‘Vóór de Oekraïense oorlog was Rusland over het algemeen voor Israël in de confrontatie met de Arabieren. Als Rusland nu zou ingrijpen, heeft het twee opties: zich aan de kant van de Arabieren scharen of als bemiddelaar in de crisis optreden – wat vreemd zou zijn in het licht van de Oekraïense oorlog.’

Sinds Rusland in 2015 tussenbeide kwam in de Syrische burgeroorlog om te voorkomen dat de soennitische jihad tegen de Assad-regering de Russische Kaukasus zou binnensluipen, hebben Israël en Rusland correcte, zo niet hartelijke betrekkingen onderhouden op het Syrische toneel. De Russen grepen niet in wanneer de Israëlische luchtmacht duizenden aanvallen uitvoerde op de door Iran gesteunde milities in Syrië. Dat is van cruciaal belang voor de veiligheid van Israël aan de noordflank, waar het wordt geconfronteerd met een Hezbollah-strijdmacht die drie keer zo groot is als Hamas, bewapend met misschien wel 150.000 raketten, waaronder veel moderne modellen die de Israëlische verdediging wellicht kunnen ontwijken.

Schaak en Monopoly

De recente Russische toenadering tot Iran is reden voor ernstige bezorgdheid. Eind november kondigde Iran aan dat het een deal had ‘afgerond’ om Russische SU-35-jagers van Rusland te kopen, die ruwweg vergelijkbaar zijn met de F-15’s waarmee de Israëli’s vliegen. Het is niet bekend of de Russen volledige gevechtsvliegtuigen met geavanceerde luchtvaartelektronica en lucht-luchtraketten zullen verkopen, of een minder krachtige exportversie. Vermoedelijk is dat een kwestie van onderhandelen.

De Russen spelen schaak, terwijl de Amerikanen Monopoly spelen, en de voor de hand liggende Russische zet als reactie op een Amerikaanse poging om het midden van het bord in Oekraïne onder controle te krijgen, is een loper te plaatsen in de richting van Iran.

Ik waarschuwde in 2008 dat als Washington ervoor kiest Rusland te demoniseren, de kans groot is dat Rusland de Amerikaanse strategische belangen zal gaan schaden, en het Iraanse probleem zal gebruiken om Amerika een loer te draaien. Dat is zeker een groot risico, want nucleaire proliferatie is het enige middel waarmee schurkenstaten een ernstige bedreiging voor grote mogendheden kunnen vormen. 

De ironie van de huidige crisis is dat de neoconservatieven van Washington, door een harde houding tegen Rusland te eisen, de veiligheidsbelangen van Israël wellicht dieper hebben geschaad dan welke tegenstander van Israël in de Amerikaanse politiek dan ook. De neoconservatieven zijn in de regel niet Joods, maar velen van hen zijn Joden die zich grote zorgen maken over de veiligheid van Israël – zoals schrijver dezes ook doet. Als Amerika Rusland tot een strategische tegenstander maakt, zal dat een flinke klap zijn voor de overlevingskansen van Israël.

Poetin en Iran

Het staatsbezoek van Poetin aan Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, compleet met militaire vliegtuigen die de kleuren van de Russische vlag uitstootten, was ‘niets minder dan de terugkeer van Poetin op het wereldtoneel’, schreef Die Welt op 12 december. Later die week ontving Poetin hoge Iraanse functionarissen in Moskou.

Iran heeft kennelijk besloten niet mee te doen aan het huidige Gaza-conflict en niet (zoals velen vreesden) een tweede front tegen Israël in het noorden te openen. Maar het probeert zijn bevriende milities uit om de westerse reacties te testen. Hezbollah vuurde in november ongeveer vijftig raketten af ​​op Israëlische posities, vergeleken met vierduizend raketten tijdens de Libanonoorlog van 2006. De Houthi-militie in Jemen heeft anti-scheepsraketten en drones afgevuurd op civiele schepen, waardoor het vrachtverkeer uit de Rode Zee moet worden omgeleid. Op 18 december maakte het Pentagon bekend dat een coalitie van tien landen (met de pijnlijke afwezigheid van de Golfstaten) de scheepvaart gaat beschermen.

China en Biden

Intussen ontstond op 10 december in Azië een kleine aanvaring tussen de Chinese marine en Japanse schepen nabij de betwiste Senkaku-eilanden. Ook hebben Chinese schepen Filippijnse schepen lastiggevallen met waterkanonnen, terwijl die probeerden de Filippijnse strijdkrachten in de Zuid-Chinese Zee te bevoorraden.

Dit zijn eerder aftastende bewegingen dan voorbereidingen voor een  oorlog. De lering die China trok uit de top van Xi Jinping en president Biden half november, is dat Amerika bang is voor het vooruitzicht van een militaire betrokkenheid bij China. De belangrijkste Amerikaanse wens in San Francisco was het herstel van de hotline tussen de twee legers, die China had opgeschort na het bezoek van de toenmalige voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, aan Taiwan. China kreeg ook een ondubbelzinnige verklaring van het Witte Huis dat ‘we duidelijk de onafhankelijkheid van Taiwan niet steunen’. (…)

Een Oekraïense nederlaag in de vorm van een aanzienlijk verlies van grondgebied en een langdurig staakt-het-vuren zouden de rest van de wereld herinneren aan de grap van Kissinger dat het gevaarlijk is om een ​​vijand van de Verenigde Staten te zijn, maar dodelijk om onze vriend te zijn.

Israël zal te maken krijgen met een minder coöperatief Rusland dat met Iran omgaat, een China dat de antikoloniale wrok in het Zuiden tegen Israël wil uitbuiten, een assertiever en beter bewapend Iran, en een verminderde Amerikaanse betrokkenheid bij West-Azië. 

De directe problemen zijn minder nijpend dan ze lijken: behalve Qatar en mogelijk sommige delen van het Turkse politieke spectrum is de rest van de wereld blij om te zien hoe Israël Hamas vernietigt. De soennitische jihad waaraan Hamas zijn trouw betuigt, is een hardnekkig veiligheidsprobleem voor zowel Rusland als China. Iran heeft Hamas bewapend en gefinancierd, maar het wil niet dat een soennitische entiteit de belangrijkste oppositiepartij tegen Israël wordt. 

Donald Trump

De problemen van Israël op de lange termijn zijn echter erger dan ze lijken, en zullen aan de oppervlakte komen als het stof in Oekraïne is neergedaald. Wat de strategische situatie van Israël het meest waarschijnlijk zou verzachten, zou de verkiezing van Donald Trump voor een tweede termijn zijn. In tegenstelling tot de neoconservatieven en de mondiale liberalen die momenteel aan de macht zijn, heeft Trump geen belang bij een regimeverandering in Rusland, en heeft hij geen reden om de blunders van anderen voort te zetten. 

Hij heeft beloofd de oorlog in Oekraïne te beëindigen, wat betekent dat de verliezen van Amerika zullen worden beperkt. Hij zal waarschijnlijk de sterke Amerikaanse steun voor Israël bestendigen, terwijl hij de schade aan de Amerikaanse positie in het buitenland zal beperken door conflicten met Rusland en China te vermijden. In tegenstelling tot het buitenlands beleid-team van Biden interesseert het Trump weinig hoe andere landen hun zaken regelen. Zijn zorg is wat de beste deal is voor de Verenigde Staten.

Dit artikel verscheen op 19 december 2023 in the American Mind.

Vertaling Chris Rutenfrans

David P. Goldman is adjunct-hoofdredacteur van Asia Times en  Washington fellow van het Claremont Institute. Wynia’s Week is er het hele jaar door. Met onafhankelijke, verrassende berichtgeving. Wynia’s Week is wel gratis, maar niet goedkoop. De lezers, kijkers en luisteraars maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht De teloorgang van de Amerikaanse macht is een veel grotere bedreiging voor Israël dan Hamas verscheen eerst op Wynia's Week.

Een politiek appeltje-eitje. Of zoals een ietwat uitgewoond politiek adagium luidt, vaak toegeschreven aan de voormalige voorzitter van het Huis van Afgevaardigden (1995-1999) Newt Gingrich: ‘All politics is local!’

In Amerikaanse verkiezingstijden figureert het buitenland doorgaans niet al te prominent. Maar in de komende presidentsverkiezingen staat in elk geval de kwestie-Oekraïne op het hoofdmenu. Ten koste van Joe Biden. En van Volodymir Zelensky.

Immigratie als hoofdpijler

De Amerikanen scharrelen richting de startlijn van wederom een roerig verkiezingsjaar. Intussen trekken Donald Trump en de door hem gegijzelde Republikeinse partij steeds diepere sporen. Bovenal zoeken ze wraak op hun Democratische tegenstanders, onvermijdelijk afgeschilderd als ‘left-wing radicals’.

Daarbij hebben de Republikeinen immigratie tot hoofdpijler van hun verkiezingscampagne opgewaardeerd. Een gevoelig thema dat meer dan ooit kiezers aanspreekt. Aan de Amerikaans-Mexicaanse grens hebben zich inmiddels twee miljoen migranten gemeld. In werkelijkheid zijn het er waarschijnlijk veel meer. De omstandigheden zijn erbarmelijk.

De regering-Biden lijkt vooral overweldigd door de grenscrisis. Het Witte Huis belooft substantiële aanscherping van het migratiebeleid, maar op dit punt is Biden behoorlijk kwetsbaar. Bij zijn aantreden in 2021 zegde de president immers toe het immigratiestelsel te zullen vullen met ‘Amerikaans fatsoen en medemenselijkheid.’ Nieuwe wetgeving stelde de weg open naar Amerikaans burgerschap voor miljoenen immigranten, die vaak illegaal in de VS verblijven.

Voor zover dat al niet overduidelijk was, werkt de toenemende polarisatie in de Amerikaanse politiek desastreus uit. In het Huis van Afgevaardigden – waar de Republikeinen een minieme meerderheid van acht zetels koesteren – hebben vooral Trump-loving congresleden een rijke politieke bron aangeboord. De migrantencrisis aan de grens met Mexico is nu de favoriete Republikeinse strijdkreet onder de banier van America First! Als de veiligheid van Oekraïne ondergeschikt moet worden gemaakt aan de veiligheid langs de Amerikaanse zuidgrens, het zij zo.

Back to Trump

En dus blokkeerde de Republikeinse partij medio december het complexe noodpakket dat president Biden had voorgelegd. Totale waarde 111 miljard dollar: 61 miljard dollar voor wapenhulp aan Oekraïne, 10,6 miljard dollar voor Israël en de rest voor met name Taiwan en aanvullende veiligheidsmaatregelen langs de Amerikaans-Mexicaanse grens.

Even voor de duidelijkheid: op papier staan álle Amerikaanse politieke leiders nog steeds standvastig achter Oekraïne. Oók de Republikeinen. In werkelijkheid hebben Republikeinse smeedhamers de Rio Grande en het Russisch-Oekraïense front muurvast aan elkaar geklonken. Veel Republikeinen willen back to Trump: hervatting van de bouw van een grensmuur (build the wall!), hogere drempels bij het verlenen van de vluchtelingenstatus aan migranten en beperking van de mogelijkheid om illegale migranten alsnog burgerschap te verlenen.

Wraak! Wraak!

In zijn eerste grote toespraak als nieuwe voorzitter van het Huis van Afgevaardigden benoemde Mike Johnson wél Israël en de grens met Mexico, maar Oekraïne was blijkbaar het vermelden niet waard. Zelfs Republikeinse leiders die zich altijd behoorlijk solidair met Oekraïne en president Zelensky hebben betoond, halen bakzeil. Zoals de leider van de Republikeinse minderheid in de Senaat Mitch McConnell: ‘Wij zullen de stroom wapenleveranties aan Oekraïne blokkeren tot het moment waarop jullie Democraten de migrantenstroom richting Texas stoppen.’ Zonder grensdeal geen hulp aan Oekraïne meer!

En zo vertrokken de Republikeinse afgevaardigden eind december naar huis voor het kerstreces. Een nieuwe stemming over Bidens hulppakket moet wachten tot begin 2024. En ach, hoe illustratief: de resterende uurtjes vóór het reces spendeerden de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden aan het afzegenen van een kansloze afzettingsprocedure tegen Joe Biden. Wraak! Wraak! Intussen besmeurt Trump als voorheen immigranten met de smerigste retoriek: ‘Slangen die het bloed van dit land vergiftigen.’

Republikeinse politici weten zich gesteund door de afkalvende bereidheid onder Republikeinse kiezers om Oekraïne bij te staan. Dat was ooit anders. In het pre-Trumpiaanse tijdperk waren Republikeinse kiezers – veel meer nog dan Democratische kiezers – juist van mening dat Kyiv te weinig materiële en financiële ruggensteun kreeg. In 2014 (het jaar waarin Moskou delen van oostelijk Oekraïne en de Krim overnam) klaagde bijna tweederde van de Republikeinse kiezers nog dat president Barack Obama te soft was tegenover Vladimir Poetin. Nog geen kwart van de Democratische kiezers was dezelfde mening toegedaan.

Niet alleen dat. Onmiddellijk na de Russische inval van februari 2022 meende slechts tien procent van de Republikeinse aanhangers dat de VS te veel hulp aan Oekraïne verstrekten. Het waren nota bene juist vooral Republikeinse critici die president Biden beschuldigden van traagheid bij het leveren van wapensystemen als Abrams-tanks, lange-afstandsartillerie en F16-gevechtsvliegtuigen!

‘They do it for Trump’

Maar intussen heeft de Oekraïne-vermoeidheid en America First-reflex toegeslagen. Inmiddels vindt zowat de helft van de Republikeinse kiezers (tegenover zestien procent onder de Democratische aanhangers) dat Kyiv te veel hulp ontvangt. Deze omslag maakt Republikeinse congresleden alleen maar doldriester: ‘Ik sta achter Israël. Hebben we al niet méér dan genoeg gedaan voor Oekraïne?’ aldus de Trump-kloon Matt Gaetz.

Maar waarom plakken zo veel Republikeinse politici wél Oekraïne en een grensdeal aan elkaar, maar niet bijvoorbeeld Oekraïne en sociale zekerheid of Oekraïne en belastingen. Hoe dat zo? Columnist David Frum van het tijdschrift The Atlantic kwam met een beknopt, maar treffend antwoord: ‘They Do It for Trump!’ Vooral Republikeinse Trump-adepten ter rechterzijde hebben de ooit bedaarde partij tot een politieke sekte omgevormd. Politieke stunts domineren. Vooral Trump-loving congresleden als Matt Gaetz en Marjorie Taylor Greene hebben zelfs de pretentie laten varen serieus te willen besturen en compromissen te willen sluiten. In hun cocon van polarisatie hebben ze ervaren dat demagogie, obstructie en politieke afpersing winst oplevert.

Dwarsboom Biden op elk podium

Desnoods gijzelen Republikeinen de Amerikaanse economie, zoals tijdens de schuldencrisis herhaaldelijk gebeurde: ‘Een gegijzelde die het waard is om losgeld voor te eisen’, zoals Mitch McConnell cynisch opmerkte. Republikeinse congresleden hebben er een politieke sport van gemaakt om op elk podium Biden te dwarsbomen. Senator J. D. Vance (Ohio) blokkeerde deze zomer de benoeming van nieuwe diplomaten vanwege hun vermeende wokeness. Vance stuurde de kandidaten vragenformulieren om ze te testen op ‘radicale’ denkbeelden. ‘Noem het wat je wilt’, debiteerde Vance, ‘extreem-links, woke. Maar zulke denkbeelden schuren wat mij betreft te veel aan tegen een progressiviteit die niet alleen de helft van de Amerikaanse bevolking vervreemdt, maar waarschijnlijk ook tachtig procent van de landen waar deze figuren ons moeten gaan vertegenwoordigen.’

Natuurlijk kun je relevante vraagtekens zetten bij Bidens langetermijnstrategie voor Oekraïne (of Israël). Maar veel Republikeinen zijn helemaal niet (meer) geïnteresseerd in discussies over dergelijke inhoudelijke vraagtekens. Ze weigeren simpelweg elk wetvoorstel te overwegen dat niet volledig voldoet aan hun Trumpiaanse border deal: hogere muren, minder vluchtelingen en wegdrijvend burgerschap.

Republikeinen zijn sowieso niet geïnteresseerd in het aanpakken van de bredere oorzaken van immigratie, zoals klimaatverandering, geweld en armoede. Alleen de border deal telt. Tegen elke politieke prijs. ‘Sommige van onze Democratische collega’s begrijpen het nog niet helemaal’, sprak de Republikeinse senator John Cornyn begin december. ‘Voor ons is dit niet het gebruikelijke onderhandelingsproces dat moet leiden tot een politiek compromis over de grens. De border deal is een prijs die Democraten móeten betalen voor steun aan Oekraïne.’

Zullen de Democraten capituleren? In december ging de laatste tranche van 250 miljoen dollar hulp richting Oekraïne. Op dit tijdsgewricht loont het echter om de horizon wat breder te trekken. Achter het politieke geharrewar in Washington gaat namelijk een nog diepere werkelijkheid schuil. Inmiddels is het Oekraïense tegenoffensief vastgelopen, zoals ook de Oekraïense opperbevelhebber generaal Valerij Zaloezjny erkende. Zaloezjny en Zelensky ruziën over de zeer omstreden mobilisatie van nog eens een half miljoen soldaten.

Steun aan Oekraïne neemt af

In het Westen neemt de voorheen grotendeels vanzelfsprekende steun aan Oekraïne af. Onlangs verraadde Bidens taalgebruik een subtiele wending: van steun ‘zo lang als nodig’ naar steun ‘zo lang als mogelijk’. Een dergelijk terugkomen op beloftes vereist natuurlijk wel enige politieke compensatie. Deze vond het Witte Huis in de stelling dat Oekraïne ‘reeds een enorme overwinning heeft behaald. Poetin heeft gefaald’. Het Witte Huis en Pentagon benadrukken voortdurend publiekelijk dat de VS nog honderd procent achter Oekraïne staat, inclusief het einddoel om Rusland volledig van Oekraïens grondgebied te verdrijven.

Maar voor Oekraïne ziet het er intussen niet veelbelovend uit. Het lijkt erop dat de VS en de EU langzamerhand wegdrijven van het ultieme doel: de volledige overwinning voor Oekraïne. Het nieuwe ‘tussendoel’ lijkt de verbetering van de Oekraïense startpositie in eventuele komende onderhandelingen met Moskou over het beëindigen van de strijd. Deze gedachtegang impliceert hoogstwaarschijnlijk het opgeven van delen van Oekraïens grondgebied aan Rusland – althans voor de nabije toekomst.

In het verlengde hiervan opperen Amerikaanse en Europese betrokkenen steeds vaker dat Oekraïne er goed aan zou doen het vastgelopen tegenoffensief te staken en de schaarse troepen effectiever te herschikken in defensievere posities. Concreet zou dat bijvoorbeeld de verdere versterking van luchtafweer, nieuwe fortificaties en geduchtere antitankversperringen inhouden. Oók langs de Oekraïense noordgrens met Belarus. Amerikaanse officials hinten ook steeds vaker op snellere uitbreiding van de Oekraïense wapenindustrie en versnelde toetreding tot NAVO en EU. Dit alles zou de Oekraïense oorlogsinspanning defensiever, maar ook effectiever maken voor de toekomst is dan de redenering.

Natuurlijk schreeuwen Amerikaanse en Europese betrokkenen dergelijke gedurfde meningen nog niet al te hard van de daken. Al helemaal niet zolang Kyiv de Russen enorme verliezen toebrengt, inmiddels geschat op zo’n 315.000 doden en gewonden. ‘De Oekraïners moeten beter in staat zijn om hun terugveroverde gebieden te consolideren’, meende een anonieme woordvoerder van het Pentagon. ‘We zijn niet bezig om de Oekraïners te ontmoedigen om nieuwe offensieven te beginnen, maar wel om ze de best mogelijke onderhandelingspositie te bezorgen.’

All politics is local

Is dit de redenering die een Democratische capitulatie enigszins verteerbaar moet maken? Onder het motto: we moeten de realiteit van het slagveld erkennen. Of zal het de Republikeinse halsstarrigheid over een border deal slechts versterken? Hoe dan ook, het buitenland leek geen al te grote rol te gaan spelen in de komende presidentsverkiezingen, onder de aloude slogan ‘it’s the economy, stupid!’ Echter, oh ironie, de inflatie neemt snel af en de Amerikaanse economie maakt een betrekkelijk zachte landing na de recessie.

Maar Biden worstelt met zeer lage populariteitscijfers, zowat de laagste van alle recente presidenten. Bidens afhandeling van buitenlandpolitieke hoofdpijndossiers als de Gaza-oorlog en Oekraïne is de laatste maanden steeds meer mee gaan spelen in de slechte rapportcijfers. Trump en zijn Republikeinse sekte voeden nu volgaarne het idee dat de gebeurtenissen overzee volslagen uit de hand lopen en de VS voortdurend gepiepeld worden. Recentelijk haalde Trump lovende woorden van de ‘alom gerespecteerde’ Hongaarse premier en Poetin-fluisteraar Viktor Orbán aan: ‘Trump is de man die de Westerse wereld kan redden.’ Hijsen zijn volgelingen Trump inderdaad opnieuw op het presidentiële schild, dan zou het defensieve scenario richting onderhandelingen voor Kyiv nog wel eens het minste van alle kwaden kunnen blijken te zijn. All politics is local.

Militair historicus Christ Klep publiceert in Wynia’s Week regelmatig zijn actuele analyses over oorlog en andere veiligheidskwesties.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank! 

Het bericht De VS mikken niet meer op een echte overwinning voor Oekraïne. Een goede onderhandelingspositie is nu mooi genoeg. verscheen eerst op Wynia's Week.

Op 5 september hield de in Wenen docerende Bulgaarse politicoloog Ivan Krastev de Marchantlezing van de Mr. Hans van Mierlo Stichting, het wetenschappelijk bureau van D66. Nederlanders kennen Krastev vooral van zijn boek Falend Licht (2019), waarin hij uitlegde waarom Oost-Europese landen, na het beëindigen van de Koude Oorlog in 1989, niet automatisch het West-Europese maatschappijmodel overnamen.

Volgens Krastev beschouwde het Westen de val van de Berlijnse Muur en het uiteenvallen van het Warschaupact als overwinning van de westerse liberale democratie op het communisme. Diezelfde democratie overwon in de Tweede Wereldoorlog het nazisme en in de jaren zeventig – na het verdwijnen van de militaire dictaturen in Spanje, Portugal en Griekenland – het fascisme. Vrijheid tegenover onderdrukking, met het Westen als voorvechter van vrijheid.

Koude Oorlog versus dekolonisatie

In het globale Zuiden – Afrika, Azië, Zuid-Amerika – wordt niet de Koude Oorlog, maar de dekolonisatie als belangrijkste gebeurtenis van de twintigste eeuw beschouwd. In het proces van kolonisatie en dekolonisatie waren westerse machten juist de onderdrukkers.

Toegepast op geopolitiek, verklaart dit verschil in interpretatie van de twintigste eeuw waarom het Westen en de rest van de wereld vaak langs elkaar heen praten. De westerse militaire interventies om de Taliban te verdrijven uit Afghanistan, Saddam Hoessein af te zetten in Irak en Khadaffi in Libië, waren in westerse ogen een logische voortzetting van de eerdere strijd voor vrijheid en democratie (al was het Westen verdeeld over de invasie van Irak). In het globale Zuiden werd het eerder gezien als een westerse poging om met militaire middelen de eigen belangen veilig te stellen.

Een soortgelijk verschil speelt bij het conflict tussen Israël en Hamas. Het Westen denkt aan de Holocaust tijdens de Tweede Wereldoorlog, het globale Zuiden aan de kolonisatie. Het Westen ziet de gebeurtenissen van 7 oktober als pogrom, het Zuiden ziet hoe Palestijnen in eigen land onderdrukt en gedood worden. Israël, aan de vooravond van de dekolonisatie door het Westen aan de uit het Westen vertrokken Joden toegewezen, is in deze visie een laatste overblijfsel van het koloniale verleden.

Krastev merkte op dat Oost-Europese landen vinden dat ze in 1989 eveneens gedekoloniseerd werden, maar dat het niet lukt om het globale Zuiden hiervan te overtuigen. Zijn ervaring was dat je wel gepassioneerde reacties krijgt als je zuidelijke landen vraagt naar ‘westerse hypocrisie’.

Nee, Krastev is niet de zoveelste academicus die het Westen ziet als oorzaak van alle ellende in de wereld en de rest van de wereld als zuiver en goed. Hij meent alleen dat westerlingen na de Koude Oorlog zelfgenoegzaam werden. Ze waren zo overtuigd van zichzelf, dat ze zich niet meer verdiepten in anderen. Ontwikkelingen buiten het Westen merkten ze simpelweg niet op.

In zijn lezing noemde hij het verschil in interpretatie van de twintigste eeuw door het Westen en het Zuiden, het Russische ressentiment na de Koude Oorlog en ook de ontwikkelingen China. In tegenstelling tot westelijke verwachtingen economisch moderniseerde dat land zonder de liberale democratie over te nemen.

Werkelijkheidsbesef kan geen kwaad

Krastev bepleitte gaan cultuurrelativisme, wel meer werkelijkheidsbesef. De rest van de wereld vindt niet automatisch hetzelfde als het Westen. Daar moeten westerse regeringen en diplomaten rekening mee houden als ze bij internationale topbijeenkomsten dingen voor elkaar willen krijgen.

Precies een week na de Marchantlezing sprak de Oekraïense president Volodymyr Zelensky studenten van de Universiteit Leiden en de Haagse Hogeschool toe via een livestream. De Leidse rector magnificus meende dat Zelensky veel heeft betekend, ‘vechtend voor vrijheid en democratie binnen Europa, dat is cruciaal voor de wereld’. Maar in de niet-westerse wereld zien ze de oorlog in Oekraïne als een regionaal conflict. Is Krastev een roepende in de woestijn?

Pieter de Jonge is historicus en publicist.

Wynia’s Week is er het hele jaar door, minstens 104 keer per jaar. Met onafhankelijke, verrassende berichtgeving. En Wynia’s Week is wel gratis, maar niet goedkoop. De lezers, kijkers en luisteraars maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Waarom de westerse blik op Israël en Oekraïne in de rest van de wereld slecht wordt begrepen verscheen eerst op Wynia's Week.