In de Franse zondagskrant Le Journal du Dimanche (JDD), waarin hij recentelijk zijn kandidatuur bekendmaakte, zei Leggeri: ‘Vanaf nu moeten we vechten tegen deze Europese Commissie, die niet alleen tolereert maar ook aanmoedigt dat we worden overspoeld door migratie. De Europese technocraten beschouwen deze submersion migratoire niet als een probleem, maar als een project, daar kan ik over meepraten.’

Muziek in de oren van de partij van Marine Le Pen, die liever niet wordt herinnerd aan haar vroegere smalende opmerkingen over ‘de twee helikopters’ waarmee Frontex wordt geacht Europa te vrijwaren van nog meer ongewenste migratie.

Controle terug over de Europese en Franse grenzen

Franse media melden haar trots over de ‘vangst’ van een voormalig Europees topambtenaar die op de eerste rij zat om de migratiegolf te aanschouwen. Iemand, echter, die tijdens zijn lange staat van dienst bij Frontex nimmer zulke alarmerende uitspraken had gedaan als nu in de JDD. Althans niet in het openbaar.

Nu, als politicus in spe, bevrijd van het ambtelijke keurslijf, gaat de 55-jarige intellectueel, opgeleid aan Frankrijks beste instituten als de ENA, helemaal los: ‘Ons doel is het terugkrijgen van de controle over de grenzen van Europa en van Frankrijk,’ vertelde hij de JDD, Frankrijks grootste zondagskrant en sinds kort een spreekbuis voor radicaal-rechtse opvattingen in politiek en cultuur.

Fabrice Leggeri leidde het Europese grensbewakingsagentschap behoorlijk lang: tussen 2015 en 2022. In dat jaar trad hij min of meer gedwongen af, onder meer na gejammer van linkse politici en media over ‘illegale pushbacks’ en illegale detentie van migranten door Frontex-personeel. Links wekt de indruk Frontex het liefst te zien als een veerdienst voor illegale migranten, over te dragen aan de immigratie-autoriteiten van de landen van aankomst die hen terstond van de benodigde legaliseringspapieren dienen te voorzien.

Ook werd Leggeri bij Frontex beticht van wanbeheer, slordige financiële verantwoording, onheuse bejegening van andere hooggeplaatsten en meer zaken waarbij de authenticiteit van de klachten en hoog-ambtelijke kinnesinne moeilijk van elkaar zijn te onderscheiden. Hij werd in elk geval niet ontslagen, maar vertelde de JDD dat hij ‘in het Europa van Von der Leyen en Macron’ onder druk was gezet om zijn biezen te pakken. De Nederlander Hans Leijtens volgde Leggeri op als directeur van Frontex, ook wel omschreven als ‘de grens- en kustwacht van de Europese Unie’.  

Sinds zijn vertrek vernam de buitenwereld weinig meer van Leggeri, totdat hij zijn kandidatuur voor het parlement in Straatsburg bekendmaakte. Hij staat op de lijst van de radicaal-rechtse partij Rassemblement National (RN) vlak achter de jonge lijstrekker Jordan Bardella, tevens partijleider van het RN. Marine Le Pen, de oprichter, bereidt zich voor op de presidentsverkiezingen van 2027; op de Europese kandidatenlijst voor haar partij staat ze op een onverkiesbare plaats. Fabrice Leggeri ging meteen na de aankondiging van zijn kandidatuur voor een photo-op naar Menton aan de Frans-Italiaanse grens om de daar aanwezige politiemensen, douaniers en gendarmes een hart onder de riem te steken.

Normalisering van Le Pens partij

Zijn benoeming moet helpen het Rassemblement National geloofwaardiger te maken als bestuurderspartij. Ervaren bestuurders als hij dragen volgens het blad Le Point verder bij aan de normalisering van het lang als rechts-extremistisch verketterde Front National, door Marine Le Pen in 2018 herdoopt in Rassemblement en ontdaan van al te rechts-radicale elementen en opvattingen.

Die verkettering geldt vooral bepaalde elites in de Franse politiek en media, want ‘het volk’ heeft er allang geen boodschap meer aan. Bij de Europese verkiezingen, in Frankrijk op 9 juni, voorspellen peilingen een grote zege voor Marine Le Pens partij. Zo’n dertig procent van de kiezers zou op Bardella, Leggeri en andere kandidaten gaan stemmen. Voeg daarbij de paar procent die Le Pens nicht Marion Maréchal namens Eric Zemmours splinterpartij Reconquête bijeen zal weten te sprokkelen, en hard rechts stevent in Frankrijk af op een veel grotere zege dan bij de twee vorige Europese verkiezingen. Daarbij werd Le Pens partij nipt de grootste, maar ditmaal voorzien peilingen dat het RN de naaste concurrent, president Emmanuel Macrons partij Renaissance, zal verpletteren. Dat zou een absolute vernedering zijn voor de president, die nog steeds geen Europese lijsttrekker voor zijn partij heeft aangewezen.

Boeman voor links

Ook in Frankrijk veroorzaken de woorden Europese verkiezingen vooral diepe geeuwen onder ‘het volk’, maar politici en media beschouwen ze ditmaal meer dan ooit als een generale repetitie voor de slag om het Elysée. Niet eerder waren commentatoren zo bang, of zo opgetogen, over de mogelijkheid dat het Marine Le Pen ditmaal wél gaat lukken. Met, net als in Nederland, ‘immigratie’ als waarschijnlijk belangrijkste thema heeft ze in de voormalige directeur van Frontex een bondgenoot van gewicht. Een boeman ook waarop het voor links heerlijk schieten is. Want onder Leggeri’s leiding ontaardde Frontex, volgens de linkse Franse Europarlementariër Manon Aubry, ‘in een bende tot de tanden gewapende huurlingen die aan onze grenzen duizenden vluchtelingen heeft mishandeld en de dood ingejaagd’.

Wynia’s Week is onafhankelijk, ongebonden en broodnodig. De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Dat kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank!

René ter Steege is journalist, schrijver en vertaler. Hij vertaalde het boek ‘De laatste dagen van Samuel Paty’ over de terroristische moord op een Franse leraar. Het boek is overal te koop, zoals in de winkel van Wynia’s Week.

Het bericht Met de ex-baas van Frontex wil Le Pen bij de Europese verkiezingen Macron gaan verpletteren verscheen eerst op Wynia's Week.

De feiten: de Assemblée Nationale, de Tweede Kamer van het  parlement, keurde op 19 december na chaotische zittingen met 349 tegen 186 stemmen de naar rechts bijgestelde plannen goed waarmee president Emmanuel Macron de immigratie wil afremmen. Dat dit gebeurde met de onmisbare steun van de 88 parlementariërs van de radicaal rechtse partij Rassemblement National (RN) van Marine Le Pen maakte het voor de linkse en de veel grotere extreemlinkse oppositie extra pijnlijk.

‘Ideologische overwinning’

Maar dat deed het ook voor parlementariërs van Macrons liberale partij Renaissance, van wie een kwart zich van stemming onthield of tegen stemde. Minister van Volksgezondheid Aurélien Rousseau, een voormalig communist, trad zelfs af. Macron, die bij de parlementsverkiezingen van vorig jaar zijn meerderheid in de Assemblée verloor, beleeft de ernstigste politieke crisis sinds hij in 2017 aantrad.

Marine Le Pen claimde met enig recht een ‘ideologische overwinning’ bij de totstandkoming van de immigratiewet, ook al was ze daarbij niet rechtstreeks betrokken. Toch waart haar geest over het document. Zoals de bepaling dat niet-Europese buitenlanders niet dezelfde rechten hebben op sociale uitkeringen als Fransen. Dat herinnert immers aan de ‘préférence nationale’ waarmee haar vader Jean-Marie al schermde toen hij het Front National (FN) leidde.

Ook andere stokpaardjes van die partij, door Marine Le Pen in 2018 herdoopt in RN, zijn ‘beleid’ geworden. Zoals het einde aan het automatisme dat iemand die op Frans grondgebied wordt geboren, ook Frans staatsburger wordt. Buitenlandse studenten moeten bij aankomst in Frankrijk een borgsom betalen die ze terugkrijgen bij vertrek. Legaal in Frankrijk wonende niet-Europeanen moeten een lang verblijf en een vaste baan aantonen om in aanmerking te komen voor sociale uitkeringen. Misdadigers met een dubbele nationaliteit kunnen de Franse verliezen en worden uitgezet. Illegaal verblijf wordt weer strafbaar. Er komen quota’s voor immigranten. De gratis medische zorg voor illegalen wordt afgeschaft, evenals andere zaken met een beweerde aanzuigende werking.

Met zulke maatregelen gaat Frankrijk de immigratie waarschijnlijk niet substantieel verminderen. Premier Elisabeth Borne, afkomstig uit de Socialistische Partij, opperde bovendien dat de Constitutionele Raad sommige punten zal verwerpen. Net als anderen in het regeringskamp wekte zij de indruk het wetsvoorstel niet serieus te hebben overdacht.

Mitterrand

‘Sommige maatregelen lijken geplukt uit het verkiezingsprogramma van het RN’, constateerde woensdag de linksige krant Le Monde in een verongelijkt commentaar. ‘Gedurende de veertig jaar dat het politieke debat in Frankrijk goeddeels draait om het thema immigratie, heeft een regering zich zelden dermate gecompromitteerd met krachten die tot bloei kwamen door de buitenlander uit te roepen tot zondebok.’

Let op de verwijzing naar veertig jaar geleden, toen de socialist François Mitterrand aan de macht was. Hij was meteen na zijn eerste overwinning in 1981 begonnen met grootscheepse legaliseringen. Om in 1989 te constateren dat in Frankrijk ‘de tolerantiegrens (van het aantal migranten, RtS) al in de jaren zeventig was bereikt’.

Fransen weten zich geminacht door politici

Bijna een halve eeuw lang zagen rechtse en linkse regeringen de immigratie stijgen en ondanks hun ferme taal en twintig(!) wetten bleef het aantal migranten, voornamelijk uit de ex-koloniën, dermate toenemen dat Frankrijks aangezicht veranderde. En niet ten goede. Al dan niet legale buitenlanders zijn schuldig aan de helft van alle misdaden in Parijs, constateerde Macron vorig jaar. Nagenoeg alle terreurdaden van de afgelopen jaren waren het werk van immigranten uit Noord-Afrika of hun nazaten; de banlieues waarin zij wonen zijn veelal uitgegroeid tot no-go-areas waar criminelen de dienst uitmaken. Deze zomer bracht een in de banlieues begonnen jeugdoproer heel Frankrijk aan het wankelen.

In Frankrijk vindt 74 procent van de burgers dat er te veel ‘buitenlanders’ zijn, volgens een recente peiling in Le Figaro. Die Fransen weten zich geminacht door politici die elke tegenmaatregel als ‘racistisch’ afwijzen.

Rode lap

Links Frankrijk gaat nu, op kosten van de belastingbetaler, in verzet tegen de als ‘lepenistisch’ omschreven immigratiewet. Een dertigtal bestuurders van departementen en de socialistische burgemeester van Parijs kondigden aan de nieuwe wetten te boycotten.

Een commentator van de BBC opperde dat de naam Le Pen nog steeds werkt als de bekende rode lap op de stier; zonder de steun van ‘Marine’ zouden de reacties volgens hem niet zo hysterisch zijn geweest.

Haar pogingen salonfähig te worden zijn wél aangeslagen bij de bekende voormalige nazi-jager Serge Klarsfeld. De inmiddels 88-jarige heeft Marines vader Jean-Marie ooit aangeklaagd wegens antisemitisme, maar met zijn dochter heeft hij geen problemen. Links sprak schande van haar deelname, vorige maand in Parijs, aan een stille tocht tegen het antisemitisme dat sinds het begin van de ‘oorlog’ in Gaza in Frankrijk enorm is toegenomen.

Maar Klarsfeld vertelde Le Monde dezer dagen dat hij Marine Le Pen niet langer beschouwt als een gevaar. Integendeel, hij vindt haar ‘een bondgenoot tegen anti-joodse uitingen en tegen de bedreigingen van het islamisme’.

Opsteker

Haar deelname aan de stille tocht zonder dat er rellen uitbraken, betekende voor Marine Le Pen een geweldige opsteker. Voeg daarbij haar succes in de strijd tegen meer immigratie, evenals de peilingen volgens welke haar partij volgend jaar opnieuw de Europese verkiezingen wint, en zij kan tevreden terugkijken op het zich naar het einde voortslepende jaar.

René ter Steege is journalist, schrijver en vertaler. Hij vertaalde het beklemmende boek ‘De laatste dagen van Samuel Paty’, over de Franse leraar die in 2020 door een terrorist werd onthoofd. Hier het interview met Ter Steege. Het boek is overal te koop, zoals HIER.

Wynia’s Week is er diverse keren per week, als video, als podcast en als internetkrant. Wynia’s Week bestaat nu 5 jaar en viert het jubileum deze maand. Op naar het nieuwe jaar! Doet u mee, als donateur? Hartelijk dank!

Het bericht Marine Le Pen had een topjaar: ze drukte haar stempel op de strenge immigratiewet en leidt in alle Franse peilingen verscheen eerst op Wynia's Week.

Franse politici mogen graag beweren dat hun land geen no-go areas kent, zoals steden in de VS en in wat vroeger de Derde Wereld heette. Maar Marine Le Pen achtte het laatst verstandiger om bij een bezoek aan de plaats Beauvais een ‘moeilijke’ wijk te mijden. ‘Iedereen weet dat het voor mij in dit soort buurten onmogelijk is om veilig rond te lopen’, vertelde ze verslaggevers.

Angst voor oplaaiend geweld

Beauvais, 80 kilometer ten noordwesten van Parijs, had de orgie van geweld, die op 27 juni begon met de dood door een politiekogel van de 17-jarige crimineel-in-wording Nahel M., redelijk goed doorstaan. De buitenwijk met de even fraaie als raadselachtige naam L’Argentine vormde de uitzondering. Een kantoor van de sociale dienst, buurtwinkels en een postkantoor gingen er in vlammen op.

Je zou zeggen dat juist hier sommige van de zwaar beproefde bewoners een troostend woord van Frankrijks bekendste politica zouden verwelkomen. Een symbolische verzekering dat de Franse staat het gezag over L’Argentine niet heeft  afgestaan aan het racaille, het gajes, dat zijn wil oplegt aan de zwijgende goedwillenden onder de bewoners.

Maar Le Pens aanwezigheid, als middelpunt van een mediacircus, zou jongens uit de buurt kunnen provoceren. Het geweld dreigde op te laaien en ditmaal ook het centrum van Beauvais te bereiken en, wie weet, opnieuw de rest van Frankrijk.

Dat had Le Pen waarschijnlijk goed ingeschat, maar het bij voorbaat zwichten voor relschoppers zegt veel over de Franse realiteit een goede maand na de orgie van brandstichting en plundering.

Die realiteit is dat de ontkenning van het bestaan van getto’s en no-go areas meer te maken heeft met wensdromen dan met feiten. De realiteit dat Fransen doodsbang zijn voor de jonge bewoners van zulke wijken, die hun land in nog geen week tijd op de knieën kregen. De realiteit dat angst en haat nauw met elkaar verbonden zijn.

Hoe kijken de eigenaren en werknemers van het duizendtal geplunderde of vernielde winkels, banken, buurthuizen, scholen, restaurants, snackbars, bibliotheken, postkantoren, politiebureaus, bureaus van de sociale dienst, gemeentehuizen et cetera naar de jongens die dit op hun geweten hebben? (Meisjes gehoorzaamden hun ouders en bleven thuis.)

Meer dan 750 agenten raakten gewond

De (voornamelijk) nazaten van niet-westerse immigranten houden niet alleen ‘hun’ buurten, maar de Franse maatschappij gegijzeld. Het zijn er volgens een schatting van het voormalig hoofd van de inlichtingendienst DGSE minstens 100.000, mogelijk twee maal zoveel. In een interview met Le Figaro Magazine erkende deze Pierre Brochand overigens dat hij daarvoor geen bewijzen heeft. Officieel Frankrijk spreekt van ‘enkele duizenden’ relschoppers en plunderaars, kennelijk voldoende om Frankrijk in een verkapte oorlog te storten.

Justitie lijkt als de dood om agenten, die worden verdacht van de dood van Nahel in Nanterre en de mishandeling van Hedi R. in Marseille, uit voorlopige hechtenis vrij te laten uit vrees voor de reacties in de banlieues. Met als gevolg onrust bij de politie en de gendarmerie, die binnen een week een zware tol hebben betaald.

Om de krantenkoppen over ‘politiegeweld’ wat te nuanceren zonder enkele excessen goed te praten: meer dan 750 agenten raakten gewoond, vaak door van dichtbij afgeschoten zwaar en illegaal vuurwerk. De politiebonden klagen dat justitie hun gearresteerde collega’s behandelt als criminelen. Het is dus niet verwonderlijk dat agenten overal in Frankrijk, maar vooral in het zuidoosten, zich uit protest tegen de arrestatie van collega’s ziek melden of stiptheidsacties voeren. Staken mogen ze niet.

Het vreselijke geweld heeft Marine Le Pens populariteit en die van haar partij, het Rassemblement National (RN) verder verhoogd. John Lichfield, een Britse correspondent in Frankrijk, noemde haar ‘de winnaar van het oproer van 2023’. Volgens een peiling van het Franse blad Challenges, gepubliceerd kort na de rellen, krijgt Le Pen tijdens de eerste ronde van de presidentsverkiezingen in 2027 de meeste stemmen, 31 procent, wie haar rivalen ook zijn.

Tevens vrezen Fransen echter dat Le Pens eventuele zege het permanent smeulende oproer in de banlieues nog verwoestender zal doen oplaaien dan aan het begin van deze zomer. (In zijn roman Soumission beschrijft Michel Houellebecq hoe jonge banlieusards zich bewapenen als Marine Le Pen de presidentsverkiezingen dreigt te winnen. Dat onheil wordt afgewend als de kandidaat van de Moslimbroederschap de verkiezingen wint.) Een reden dus om niet op haar te stemmen, met opnieuw angst als raadgever, voorspelt, en vreest, commentator Philippe Bilger in het rechtse blad Causeur.

RN is nu grootste rechtse oppositiepartij

Je zou misschien verwachten dat Le Pen het oproer aangreep om haar gelijk te halen, te weten dat Frankrijk nu oogst wat het met een rampzalige immigratiepolitiek decennialang heeft gezaaid. In plaats daarvan hield ze zich op de achtergrond, terwijl haar rivaal op rechts Eric Zemmour een ‘etnische oorlog’ constateerde.

In zijn kort voor het oproer verschenen studie La vraie victoire du RN beschrijft de Franse socioloog Luc Rouban hoe Marine Le Pen van het door haar vader Jean-Marie in 1972 opgerichte Front National (FN) een ‘gewone’ rechts-radicale protestpartij wist te maken. Hoe zij, die haar vader in 2015 royeerde wegens antisemitisme, en haar partij vorig jaar de ‘echte’ winnaars waren van de parlements- en presidentsverkiezingen. Onder meer omdat ze veel morrende Fransen, onder wie de Gele Hesjes, achter zich wisten te krijgen. Het RN kreeg 89 van de 577 parlementszetels, 81 meer dan in 2017, wat niemand had voorspeld, en werd daarmee de grootste rechtse oppositiepartij.

De enige partij die met het volk kan praten

Kort tevoren had Marine in de beslissende ronde van de presidentsverkiezingen 41,45 procent van de stemmen behaald, ruim 13 miljoen Fransen hadden voor haar gekozen. President Emmanuel Macron won echter overtuigend een tweede termijn, zijn laatste.

‘Het RN is inmiddels de enige rechtse partij die weet hoe je met het volk moet praten’, aldus Rouban. Hij acht de rechtse Les Républicains en Renaissance, de partij van Macron, te liberaal, in Frankrijk een woord met een negatieve klank, of te bourgeois om het volk aan te spreken. Dat geldt ook voor Eric Zemmour, die eind 2021 even Le Pen leek te onttronen als de leider van hard rechts. Ook hij spreekt vooral een maatschappelijke bovenlaag aan, ‘het volk’ vindt hem een beetje mal.

De typische stemmer op het RN is jonger en armer dan de stemmers op andere partijen van rechts of links, vooral de verarmde middenklassen voelen zich door de partij aangetrokken, constateert Rouban. Volgens hem is het onjuist de partij racistisch of xenofoob te noemen. Anders zouden kiezers van kleur op de Franse Antillen niet zo massaal op ‘Marine’ stemmen. (Op Guadeloupe verhinderden betogers ooit dat haar vader er landde.) Alleen de uitstervende generatie van mei ’68 associeert Le Pen nog met ‘fascisme’.

Onder RN-stemmers vind je de meeste tegenstanders van immigratie en islam, maar de stijgende kosten van levensonderhoud en hun dreigende sociale neergang vinden ze ernstiger. ‘De RN is al lang niet meer hetzelfde als het Front National’, schrijft Rouban. Politieagenten en militairen stemmen nog steeds in groten getale op de partij, maar verrassend genoeg kwamen daar categorieën bij die lang trouw waren aan de socialisten of de communisten, zoals leerkrachten, hogere ambtenaren en personeel in de gezondheidszorg.

Présidente Le Pen gaat banlieus in het hart treffen

Het RN is niet extreem-rechts, zoals voorheen het FN, stelt Rouban. Hij vindt radicaal-rechts een betere omschrijving. Hoewel, in sociaal-economisch opzicht doet de partij nauwelijks onder voor de linkse partijcoalitie Nupes, met onder meer de socialisten en de communisten. Maar die geldt als te soft over islam en immigratie om volkse Fransen aan te spreken.

Le Pen hoeft daar niet op te hameren. De Fransen weten dat zij als présidente in 2027 de niet-westerse immigratie keihard gaat aanpakken, gezinshereniging gaat verbieden, illegalen en criminelen gaat uitzetten, Fransen voorrang geeft bij sociale uitkeringen en de toewijzing van woningen, de hoofddoek uit het straatbeeld wil verwijderen…  En nog veel meer zaken die, als zij in het Elysée haar to-do lijst gaat afwerken, de banlieues in het hart zullen treffen.

Een scenario dat tot nu toe beperkt bleef tot het literaire domein van de politique fiction, waarin behalve Michel Houellebecq ook andere Franse schrijvers uitblinken. Al in 2016 fantaseerde Michel Wieviorka een boek bij elkaar – Le séisme – over Frankrijk onder president Marine Le Pen. Het loopt, zeker in de banlieues, niet goed af.

René ter Steege is journalist, schrijver en vertaler. 

Wynia’s Week is onafhankelijk, ongebonden en broodnodig. De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Dat kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Alleen angst voor geweld kan Marine Le Pens presidentschap in 2027 verhinderen   verscheen eerst op Wynia's Week.

Het komt niet vaak voor, dat bij presidentsverkiezingen in een democratie de verliezer bijna evenveel aandacht krijgt als de winnaar. Toch is dat wat in Frankrijk gebeurde. Macrons score van 58,5 procent was even nieuwswaardig als Le Pens 41,5 procent.

Want in 2017 kreeg Macron nog 66,1 procent van de stemmen, zij 33,9 procent. Ditmaal stemden 13,2 miljoen Fransen op haar, toen 10,6 miljoen.

Niet voor Macron, maar tegen Le Pen

Macron erkende zondag bovendien in zijn overwinningsspeech dat veel kiezers niet uit overtuiging op hem hadden gestemd, maar omdat ze Le Pens zege wilden voorkomen. Dat schept verplichtingen voor zijn tweede ambtstermijn, vooral richting de ultralinkse leider Jean-Luc Mélenchon, die bijna net zo’n grote aanhang heeft als Le Pen en had opgeroepen tot een stem tégen haar. Dankt Macron daarom zijn zege mede aan de veteraan die hem betitelt als ‘de president van de rijken’?

Hoe dan ook, net als bij vorige verkiezingen waarschuwden belangrijke media om niet op Le Pen te stemmen, evenals vakbonden, werkgevers, kunstenaars, de kerken, de Grote Moskee van Parijs en politici variërend van trotskisten tot de oud-presidenten Nicolas Sarkozy en François Hollande.

Ook de regeringsleiders van Duitsland, Spanje en Portugal riepen op tot een stem tegen Le Pen. Want onder haar leiding zou Frankrijk uit de EU stappen, of eruit worden verwijderd, bondgenoot worden van Rusland, de persvrijheid beknotten, niet-blanken behandelen als tweederangsburgers en wat niet al.

De Franse kiezers reageerden lauw, 28,01 procent meed de stembus, de laagste opkomst sinds 1969. Dat kan verband houden met de boycot-oproep van Mélenchon, die in de eerste ronde op 10 april was uitgeschakeld. Bijna had hij Le Pen van de tweede plaats gestoten. Zo’n veertig procent van zijn aanhangers, volgens een peiling van de omroep Public Sénat, stemde op Macron. Zeventien procent negeerde zijn stemadvies en koos voor Le Pen. De rest stemde blanco of helemaal niet.

Met zijn allen tegen Le Pen

Ondanks alle tegenwerking wist ‘Marine’ meer Fransen dan ooit te verleiden tot een stem. Ze kreeg volgens de krant Le Monde ook steun in gebieden waar centrum-links lang heerste, zoals in Bretagne en in het zuidwesten. In Caribisch Frankrijk bereikte Le Pen zelfs monsterscores, de overwegend zwarte bevolking vindt haar kennelijk geen raciste. Zelfs in Parijs kreeg ze voor het eerst bescheiden voet aan de grond.

Je vraagt je af hoe ze zou zijn gevaren zonder het ‘Republikeins front’ tegen haar, als ze zou zijn behandeld als een ‘gewone’ politica. Inderdaad, haar voornemens tot de bevoorrechting van Fransen boven buitenlanders, een verbod op ‘islamitische’ hoofddoeken en de massale uitwijzing van illegalen en buitenlandse criminelen zijn radicaal. Toch lijken ze eerder op rechtse wensdromen dan op een realistisch verkiezingsprogramma.

Het linksige Le Monde wist dat zijn waarschuwingen weinig effect zouden sorteren. ‘Donkere wolken dreigen een schaduw te werpen over Macrons zege in een land waar extreemrechts bijna de helft van de stemmen krijgt,’ schreef de krant even voor de opening van de stemlokalen.

Al sinds het begin van de jaren tachtig, na de eerste overwinning van de toen nog zeer linkse president François Mitterrand, worstelen Fransen met de vraag hoe te worden verlost van hard rechts. Pogingen om het antiracisme in te zetten als wapen, en te verheffen tot officieuze staatsleer, faalden of werkten averechts. President Nicolas Sarkozy gooide het roer later radicaal om en trachtte vader en dochter Le Pen te verzwakken door hun kiezers te paaien. Hij hamerde op de positieve kanten van het Franse kolonialisme en laakte de cultuur van zelfkastijding waartoe ‘de blanke man’ zou zijn veroordeeld.

Niets hielp, uiterst rechts is met de jaren alleen maar sterker geworden: Marines ouderwets-extreme vader Jean-Marie haalde in 2002 17,79 procent van de stemmen in de tweede ronde; dat hij het zover had geschopt is een trauma waarvan links Frankrijk nog niet is hersteld. In 1995 had de oude Le Pen nog 15,1 procent behaald, te weinig voor de tweede ronde.

Marine Le Pen zuiverde haar partij

Dochter Marine kreeg in 2012 bij haar eerste poging 17,9 procent van de stemmen, onvoldoende voor de finale. Ze begon meteen met de verburgerlijking van haar partij Front National, die ze zuiverde van extreme elementen als haar eigen vader en die ze omdoopte tot Rassemblement National. Met die ont-demonisering verhoogde ze haar scores bij de twee volgende presidentsverkiezingen spectaculair. Zondag kwam, ondanks weer een nederlaag, de angstige voorspelling van Le Monde uit.

Macron mag dan hebben gefaald in zijn streven extreemrechts te liquideren, dat lukte hem de afgelopen vijf jaar wonderwel met twee ooit invloedrijke partijen. Steeds meer leidende politici van de Parti Socialiste en de rechtse Les Républicains liepen naar hem over, hun presidentskandidaten Anne Hidalgo (PS) en Valérie Pécresse (LR) werden in de eerste ronde weggevaagd.

De president wilde dat Marine Le Pen zijn enige serieuze uitdager zou worden. Ze is gemakkelijker te demoniseren dan voornoemde dames met wie hij niet al te diep van mening verschilt.

Macron waarschuwde voor burgeroorlog

Zo kon het gebeuren dat Macron een ‘guerre civile’ voorspelde als Marine Le Pen hem uit het Elysée zou verdrijven. Die burgeroorlog, dreigde Macron in hun televisiedebat, kon uitbreken als Le Pen ernst zou maken met haar verkiezingsbelofte, of -dreigement, de islamitische hoofdbedekking te verbieden in de openbare ruimte. Vooral in de cités, een minder beladen term dan banlieues, zouden islamitische bewoners in opstand komen. De politie, voorspelde Macron tevens, zou tegen een dergelijk oproer niet kunnen of willen optreden.

Le Pen was geschokt, of veinsde zulks overtuigend. Want hiermee stelde de president volgens haar vast dat moslims straffeloos de wet zouden overtreden.

Het was een van de betere momenten in dat veel te lange debat. Want hier ging het om de kern van Le Pens strijd tegen de islamisering en andere aspecten van het multiculturalisme die Frankrijk volgens haar ondermijnen.

Ze had die brisante zaken tijdens haar campagne onder de pet gehouden in haar streven naar net genoeg respectabiliteit om het Elysée in te komen. Liever richtte ze zich op de strijd tegen de stijgende kosten van levensonderhoud. Dat deed ze overtuigend, want volgens peilingen vinden veel Fransen dat zij de problemen van de gewone man beter begrijpt dan de arrogant en elitair geachte Macron.

Maar voor zaken als de ‘koopkracht’, een Franse obsessie, kunnen de kiezers ook terecht bij Jean-Luc Mélenchon, die minstens zoveel gratis geld beloofde als zij. Hij geldt echter als ‘soft’ tegen de islam en verwelkomt de ‘creolisering’ van de Franse bevolking. ‘Marine’ wil echter de niet-westerse immigratie zoveel mogelijk stoppen en de strijd opvoeren tegen migratie-gerelateerde ellende, zoals de criminaliteit en de terreuraanslagen waarbij de laatste jaren ten minste driehonderd doden zijn gevallen en nog meer mensen gewond raakten.

Nogal wat criminelen en terroristen komen uit veelal geïslamiseerde voorsteden waar Mélenchon in de eerste ronde de meeste stemmen kreeg. Het dreigende verbod op hoofddoeken had daar veel mee te maken. Blanken zijn die banlieues en cités massaal ontvlucht, de achterblijvers zijn vaak te oud en/of te arm om te verhuizen. Alleen wanneer Macron in zijn tweede ambtstermijn kans ziet die ‘verloren gebieden van de Republiek’ te heroveren, kan hij voorkomen dat hard rechts over vijf jaar afstevent op een meerderheid.

Journalist René ter Steege schreef boeken over Frans extreemrechts, zoals belichaamd door vader en dochter Le Pen.

Bent u al supporter van de verhelderende artikelen van Wynia’s Week? Donateurs maken het mogelijk. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Marine Le Pen verliest dan wel, maar ze heeft meer aanhang dan ooit verscheen eerst op Wynia's Week.