In mijn column suggereerde ik dat het KNMI het extreme en volstrekt ongeloofwaardige SSP5-8.5 scenario maar moest vervangen door het minder extreme SSP2-4.5 scenario. Wat blijkt? Het KNMI heeft dat al lang gedaan. De resultaten zijn terechtgekomen in een uitgebreide Engelse versie van het scenariorapport, maar daar is tijdens de presentatie van het rapport met geen woord over gerept. Ook het ministerie van I&W en minister Harbers waren daarvan onkundig getuige het dankwoord van de minister waarin hij omstandig inging op de extreme klimaatgevaren die er voor Nederland in het verschiet liggen. 

Waarom heeft het KNMI de resultaten van het meer gematigde scenario verzwegen? Volgens een KNMI-zegsman wilde het KNMI het Nederlandse publiek behoeden voor de indruk dat het allemaal wel meevalt met het klimaat. Dat zou het draagvlak voor een stringent klimaatbeleid alleen maar aantasten en dat is natuurlijk met de verkiezingen in aantocht niet de bedoeling.

Als een minister zou handelen zoals de leiding van het KNMI heeft gedaan zou hij/zij onmiddellijk een motie van wantrouwen aan zijn/haar broek krijgen wegens achterhouden van essentiële informatie en misleiding van het parlement, een parlementaire doodzonde. Die motie zou dan vervolgens met algemene stemmen worden aangenomen waarop de minister met de staart tussen de benen zou moeten vertrekken.

Over-enthousiaste KNMI-directeur

Zo’n vaart zal het met het KNMI niet lopen. We houden het erop dat de handelwijze van het KNMI  niet meer is dan een beginnersfout van een onlangs aangetreden en overenthousiaste KNMI-directeur in de categorie: eens maar nooit meer. Een corrigerend, vaderlijk gesprek van de (misleide) minister van I&W met de betreffende KNMI-directeur moet vooralsnog voldoende zijn. Verder gaan we ervan uit dat het KNMI het alarmistische scenariorapport met spoed zal intrekken en vervangen door een rapport gebaseerd op de laatste wetenschap. Als het even kan nog voor de aanstaande verkiezingen.

Jacques Hagoort is gepromoveerd in de natuurkunde aan de TU Delft. Hij was als onderzoeker en raadgevend ingenieur werkzaam in de olie- en gasindustrie. Van 1988 tot zijn pensionering in 2002 was hij parttime hoogleraar reservoirtechniek aan de TU Delft.

Wynia’s Week houdt de merkwaardige bewegingen van het Nederlandse klimaat- en energiebeleid scherp in de gaten. Wilt u deze broodnodige berichtgeving als donateur mede mogelijk maken? Heel graag! Hartelijk dank!

Het bericht KNMI heeft minister en publiek angst aangejaagd met een extreem klimaatscenario waar het zelf niet in geloofde verscheen eerst op Wynia's Week.

Het rapport werd door de nieuwe directeur van het KNMI, de prominente klimaatwetenschapper Maarten van Aalst, aangeboden aan demissionair minister Mark Harbers van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, het ministerie waar het KNMI onder valt. In zijn dankwoord prees Harbers het KNMI voor dit voor Nederland zo belangrijke en hoognodige rapport en memoreerde en passant de voortreffelijke internationale reputatie van het KNMI op het gebied van de klimaatwetenschap (‘leidend’).

Vier toekomstbeelden

In het rapport heeft het KNMI in groot detail een viertal plausibele scenario’s of toekomstbeelden beschreven voor het toekomstige Nederlandse klimaat in 2050, 2100 en 2150. Het is de bedoeling dat instanties en sectoren in Nederland die te maken hebben of krijgen met klimaatverandering (overheid, fruittelers, waterschappen en natuurbeschermers) het scenariorapport gaan gebruiken als uitgangspunt voor hun verdere klimaatbeleid.

De vier gepresenteerde scenario’s gaan uit van een lage en hoge wereldwijde uitstoot van broeikasgassen in combinatie met weinig of veel neerslag in Nederland. De 4 scenario’s zijn de 4 hoekpunten waarbinnen de klimaattoekomst van Nederland zich zal afspelen. Zie het onderstaande x,y-diagram. Op de verticale as staat de uitstoot van Laag naar Hoog, en op de horizontale as de neerslag van Droog naar Nat. De vier scenario’s worden aangeduid met de lettercombinaties LD, LN, HD en HN.

Voor ieder van de 4 scenarios’s levert het KNMI de jaarlijkse temperatuur, neerslag, uren zonneschijn, vochtigheid, droogte, zeespiegelstijging en nog veel meer, allemaal met een indrukwekkende precisie en nauwkeurigheid.

De resultaten zijn zeer verontrustend, vooral die van de hoge uitstootscenario’s HD en HN. In zowel de lage als hoge uitstootscenario’s worden de zomers droger en de winters natter en nemen de weersextremen toe. In het lage uitstootscenario (L) valt het allemaal nog wel mee,  maar in het hoge uitstootscenario (H) lijkt het hek van de dam. In 2100 zal het aantal tropische dagen in een jaar oplopen naar 30 en zijn zomertemperaturen van 40 graden geen uitzondering meer.

Daar blijft het niet bij, na 2100 wordt het allemaal nog veel erger. Maar het meest verontrustende is de geprojecteerde zeespiegelstijging in 2100: 60 tot 120 cm en als het tegen zit misschien wel 2,5 meter en meer. Zoals een medewerker van het KNMI bij een eerdere gelegenheid al eens opmerkte betekent dit het einde van het Koninkrijk der Nederlanden.

Streven naar Parijse ondergrens wordt verlaten

De lage en hoge uitstootscenario’s zijn gebaseerd op respectievelijk het SSP1-2.6 en het SSP5-8.5 scenario uit het IPCC AR6 rapport. Beide uitstootscenario’s acht het KNMI plausibel, dat is te zeggen dat beide scenario’s volgens het KNMI op grond van de huidige stand van de wetenschap voorstelbaar zijn en dat de werkelijkheid ergens tussen deze twee uitersten in zal liggen. In het lage uitstootscenario zal de  opwarming langzamerhand afvlakken en in 2100 en daarna uitkomen op 1,7 graad Celsius vergeleken met de pre-industriële periode. De opwarming in het hoge uitstootscenario komt in 2100 uit op 4 tot 5 graden en neemt daarna nog steeds gestaag toe.

De keuze van het lage uitstootscenario SSP1-2.6 als ondergrens is goed verdedigbaar. Het komt overeen met de bovengrens van het Akkoord van Parijs (ruim onder de 2 graden). Met een uiterste en wereldwijde inspanning is het misschien nog net mogelijk aan die grens te voldoen maar de kans daarop is klein. Terzijde: met de keuze voor de Parijse bovengrens zet het KNMI, met directeur Van Aalst voorop, zijn jarenlang uitgedragen overtuiging overboord dat de wereld moet streven naar de meer stringente Parijse ondergrens van 1,5 graad. Daar valt alles voor te zeggen en getuigt van werkelijkheidszin, maar laat Jetten en Timmermans het niet horen.

Ongebreidelde uitstoot-scenario is volkomen ongeloofwaardig

De keuze van het hoge uitstootscenario SSP5-8.5 als bovengrens is zeer dubieus. Sterker, het is een misser van jewelste. Het SSP5-8.5 scenario stond tot nog niet zo lang geleden bekend als het ‘business as usual’-scenario. Daarmee werd dan bedoeld dat er van klimaatbeleid geen of nauwelijks sprake was en dat er geen rem stond op de uitstoot van broeikasgassen. Het ging uit van een ongebreidelde economische groei van de fossiele economie en de daarbij behorende ongebreidelde uitstoot van broeikasgassen.

Sinds het Akkoord van Parijs in 2015 is er wereldwijd een stringenter klimaatbeleid op gang gekomen en is het ‘business as usual’-scenario niet langer relevant. Het is uitgesloten dat het SSP5-8.5 scenario ooit werkelijkheid zal worden, van een plausibel scenario is in de verste verte geen sprake. De huidige consensus binnen de klimaatwetenschap is dan ook dat het SSP5-8.5 scenario zijn tijd heeft gehad en niet meer gebruikt kan en mag worden voor het maken van geloofwaardige toekomstverkenningen. Het scenario is nog wel in het AR6 rapport opgenomen maar meer om redenen van volledigheid en continuïteit van de rapportage.  

Waarom het KNMI desondanks toch gekozen heeft voor dit ongeloofwaardige en extreme scenario is een groot raadsel. Als toonaangevend wetenschappelijk instituut op het terrein van de klimaatwetenschap moet het op de hoogte zijn geweest van de discussies binnen de klimaatwetenschap over de relevantie van het SSP5-8.5 scenario. En ook van de uiteindelijke wetenschappelijke consensus die zich in de aanloop naar het AR6 rapport had afgetekend.

Het heeft er alle schijn van dat de keuze van het KNMI is ingegeven door de wens een zo groot mogelijke maatschappelijke impact te veroorzaken met als uiteindelijk doel zo veel mogelijk steun te verwerven voor een meer radicaal klimaatbeleid. En dan mag de waarheid wel wat geweld worden aangedaan. Schromelijk overdrijven is een beproefde tactiek van de alarmistische klimaatbeweging en verwante organisaties met VN-chef Guterres als lichtend voorbeeld. Maar een serieus en ‘leidend’ wetenschappelijk instituut als het KNMI zou zich verre moeten houden van dat soort praktijken.

Wat had het KNMI dan wel moeten doen? Heel eenvoudig, uitgaan van een meer realistisch scenario voor de hoge uitstoot. Het meest voor de hand liggende scenario is het SSP2-4.5 scenario. In dat scenario loopt de opwarming in 2100 op naar 2 tot 3 graden, de helft van de opwarming in het extreme ‘business as usual’-scenario.   

KNMI verdient forse boete

Met de keuze voor het extreme en obsolete RP5-8.5 scenario is het KNMI goed de fout ingegaan. Die keuze maakt het met veel mediaspektakel gepresenteerde scenariorapport ongeschikt voor verder gebruik. Het KNMI heeft de Nederlandse overheid en samenleving een slechte dienst bewezen en is ernstig tekort geschoten in zijn maatschappelijke zorgplicht.

Demissionair minister Harbers staat niets anders te doen dan het rapport KNMI’23: klimaatscenario’s voor Nederland onverwijld terug te sturen naar het KNMI met de dringende aanbeveling het extreme en onbestaanbare SSP5-8.5 scenario te vervangen door het gematigder SSP2-4.5 scenario. Daarnaast zou de minister ook kunnen overwegen het KNMI een strafkorting op te leggen wegens ernstige plichtsverzaking en misleiding. De opbrengst kan hij dan linea recta overmaken naar zijn collega van Volksgezondheid, ter aanvulling op het GGZ-budget voor de behandeling van klimaatdepressie onder jongeren.

Jacques Hagoort is gepromoveerd in de natuurkunde aan de TU Delft. Hij was als onderzoeker en raadgevend ingenieur werkzaam in de olie- en gasindustrie. Van 1988 tot zijn pensionering in 2002 was hij parttime hoogleraar reservoirtechniek aan de TU Delft.

Wynia’s Week houdt de merkwaardige bewegingen van het Nederlandse klimaat- en energiebeleid scherp in de gaten. Wilt u deze broodnodige berichtgeving als donateur mede mogelijk maken? Heel graag! Hartelijk dank!

Het bericht Met de keuze voor het meest extreme en volkomen ongeloofwaardige uitstoot-scenario is het KNMI zwaar in de fout gegaan verscheen eerst op Wynia's Week.

Eerdere uitgebreide IPCC rapporten verschenen in 1990, 1995, 2001, 2007 en 2013. Op de keper beschouwd vertelde het nieuwe rapport weinig nieuws, het was niet meer dan een bevestiging en aanscherping van de voorgaande IPCC rapporten. Wel was de toonzetting totaal anders, een soort allerlaatste waarschuwing: we staan aan de vooravond van een ongekende klimaatcatastrofe en alleen met ingrijpende radicale maatregelen kan het tij nog worden gekeerd.

Waar komt het idee van de snellere opwarming vandaan?

In de nationale en internationale media werd de alarmistische boodschap van het IPCC breed uitgemeten. De Secretaris-Generaal van de VN spande de kroon met het afkondigen van de Code Rood. Ook de vaderlandse media lieten zich niet onbetuigd. Opvallend bij die Nederlandse berichtgeving was de nadruk op het tempo van de opwarming, dat veel hoger zou zijn dan gedacht.

De opwarmingsgrens van 1,5°C – de ondergrens van het Akkoord van Parijs waar de leiders van de rijke westerse landen onder willen blijven – zou al worden bereikt in 2035, ruim een decennium eerder dan klimaatwetenschappers bij eerdere gelegenheden voor mogelijk hadden gehouden.

De veronderstelde snellere opwarming van de aarde is een groot raadsel. Ja, de aarde warmt wereldwijd op en dat is al vele decennia aan de gang. Maar nergens in het nieuwe IPCC-rapport is te lezen dat het tempo van de opwarming zou zijn versneld. Hoe zit dat precies?  

Niet van het IPCC, wel van het KNMI!

De bron van het onheilspellende bericht (Bart Strengers, klimaatonderzoeker bij het Planbureau voor de Leefomgeving wees mij er op) blijkt afkomstig van ons eigen KNMI, het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut, waar – volgens het NOS Journaal – alle klimaatwetenschap in Nederland samenkomt. Als service aan de media publiceerde het KNMI op de dag van het verschijnen van het IPCC-rapport op zijn website een korte samenvatting onder de alarmerende kop: Nieuw IPCC-rapport: temperatuur stijgt sneller dan verwacht. Zie hier.

Vrijwel alle kranten en tv-nieuwsprogramma’s hebben bij hun berichtgeving uit de KNMI-samenvatting geput, inclusief de alarmerende kop. Waarom ook niet?  Het KNMI was nauw betrokken bij de totstandkoming van het AR6 rapport en is dus uitstekend ingevoerd in alle ins en outs. Een meer betrouwbare bron is moeilijk voor te stellen.

Maar waar het KNMI de snellere opwarming vandaan haalt mag Joost weten. Het kan onmogelijk uit het nieuwe IPCC-rapport komen want dat rapport vertelt juist het tegenovergestelde. Dat heeft te maken met de herwaardering van de koolstofbudgetten in het nieuwe AR6 rapport. Een koolstofbudget geeft aan hoeveel CO2 er mag worden uitgestoten voordat een bepaalde opwarming wordt bereikt. In het nieuwe rapport zijn de koolstofbudgetten spectaculair toegenomen vergeleken met het voorlaatste rapport AR5 uit 2013. Het duurt dus langer voordat een bepaalde opwarmingsgrens wordt overschreden. Niks geen versnelling dus.

De onderstaande tabel toont de koolstofbudgetten per 01-01-2020 (uitgedrukt in GigatonCO2) voor een opwarming van 1,5°C en 2°C zoals gerapporteerd in AR5 en AR6.  De 1,5°C en 2°C zijn de onder- en bovengrens voor de toelaatbare opwarming vastgelegd in het Akkoord van Parijs. Tussen de ronde haken staat het aantal jaren dat een budget meegaat bij een constante uitstoot van 40 GtCO2/jaar, ruwweg de huidige uitstootsnelheid.

Zoals we kunnen zien is het AR6 koolstofbudget voor 1,5°C ten opzichte van AR5 toegenomen met bijna een factor 3. Ook het koolstofbudget voor 2°C is significant hoger. Op grond van het voorlaatste IPCC-rapport (AR5) zou het budget bij een constante uitstoot van 40 GtCO2/jaar voor de 1,5°C bij een constante uitstoot van 40 GtCO2/jaar al voor 2025 zijn uitgeput. Maar volgens de nieuwste bevindingen uit AR6 gaat het budget nu mee tot midden 2032 mee. Als we uitgaan van een lineaire reductie in de CO2 uitstoot wordt volgens AR5 de 1,5°C grens bereikt ruim voor 2030 en volgens AR6 rond 2045.

Komt er een rectificatie van het KNMI?

Er is dus geen sprake van een versnelling van de opwarming zoals het KNMI claimt, integendeel. Misschien beschikt het KNMI over eigen onderzoek dat nog niet is gedeeld met de internationale gemeenschap van klimaatonderzoekers. Niet zo waarschijnlijk. Het ligt meer voor de hand dat het KNMI-nieuwsbericht een slip-of-the-pen is geweest van een overijverige communicatiemedewerker met-een-groen hart en dat dit door de kwaliteitscontrole van het KNMI niet is opgemerkt.

Gelukkig krijgt het KNMI een herkansing. In oktober zal het KNMI een toelichting op het AR6 rapport uitbrengen onder de titel: Klimaatsignaal ‘21. Daarin zal zonder twijfel ook het tempo van de opwarming aan de orde komen. In afwachting daarvan zou het KNMI er verstandig aan doen op korte termijn met een rectificatie te komen. Dat is het instituut verplicht aan de vaderlandse media en niet te vergeten de vele lezers en kijkers die onjuist zijn voorgelicht. Een kwestie van wetenschappelijke integriteit.

Het bericht Warmt de aarde sneller op? Niet volgens het IPCC, wel volgens het KNMI. verscheen eerst op Wynia's Week.