Het betrof de beslissing van de Food and Drug Administration (FDA) om de anticonceptiepil toe te laten. Vier moedige pioniers hadden het project op poten gezet. Het was, zo schreef Jonathan Eig in zijn prachtige boek The Birth of the Pill (2014), een merkwaardig gezelschap:

De feministische verpleegkundige Margaret Sanger, die in 1916 in Brooklyn de eerste Amerikaanse kliniek voor geboortebeperking had geopend.

De visionaire, maar ook enigszins onberekenbare bioloog Gregory Pincus, die aan zijn experimenten met reageerbuisbevruchting bij konijnen de bijnaam ‘Dr. Frankenstein’ had overgehouden.

‘Silver-haired gynaecologist’ John Rock, zo weggelopen uit een ziekenhuisroman en aanvankelijk promotor van periodieke onthouding, die als rooms-katholiek over de juiste papieren leek te beschikken om de pil te promoten bij kerkelijke autoriteiten.

En Katharine McCormick, een steenrijke weduwe die voor de kliniek van haar vriendin Sanger al eens pessaria van Europa naar Amerika had gesmokkeld, en die bereid bleek het hele project te financieren.

Samen werden ze de John, Paul, George en Ringo van een baanbrekend anticonceptiemiddel dat als brandstof van de seksuele revolutie ging fungeren.

Voortplanting werd een kwestie van kiezen

Zeker voor de idealistische Sanger, die had verwacht dat de pil zou leiden tot meer huwelijksgeluk en een einde aan de groei van de wereldbevolking, gold dat ze niet alle gevolgen goed had voorzien. Het aantal echtscheidingen begon in de jaren zestig juist explosief te stijgen en de wereldbevolking stabiliseerde niet, maar groeide in hoog tempo door: van ongeveer drie miljard in 1960 naar naar ruim acht miljard nu.  

Maar toch: sinds de introductie van de pil – vanaf 1963 ook te koop in Nederland – is ons voortplantingsgedrag meer dan ooit tevoren een kwestie van kiezen geworden. Het wel of niet realiseren van een kinderwens is – hoe oneerbiedig het misschien ook klinkt – tot hetzelfde domein gaan behoren als het wel of niet aanschaffen van een nieuwe auto of het wel of niet boeken van een vakantie.

De logische consequentie daarvan zou moeten zijn dat burgers zoveel mogelijk zélf verantwoordelijkheid dragen voor hun beslissing om wel of geen kinderen te nemen. Minstens zo logisch zou het moeten zijn om het principe van eigen verantwoordelijkheid ook te laten gelden voor burgers die ervoor kiezen om het nemen van kinderen te combineren met het hebben van een baan buitenshuis.

Die keus kan in een liberaal land immers niet minder ‘goed’ of ‘slecht’ zijn dan de keus om het nemen van kinderen níet te combineren met het hebben van een baan buitenshuis. En dus zouden politici ervoor moeten passen om die eerste categorie ouders door middel van ‘gratis’ kinderopvang gericht te ontlasten.

‘Gratis’ kinderopvang voor de Quote 500

Tot op heden is de vergoeding voor kinderopvangkosten afhankelijk van het inkomen: ouders met een lager inkomen krijgen meer vergoed dan gezinnen die het breder hebben. Maar in hun onlangs gepresenteerde hoofdlijnenakkoord kondigen PVV, VVD, NSC en BBB aan dat de plannen van het demissionaire kabinet voor een stelselherziening van de kinderopvang worden doorgezet. Dat betekent dat er een inkomensonafhankelijke compensatie komt waarbij alle werkende ouders 96 procent van de kinderopvangkosten vergoed krijgen.

Kinderopvang wordt zo de facto een bijna ‘gratis’ publieke voorziening, óók voor werkende ouders met topinkomens. De malle consequentie daarvan is dat kinderloze burgers met modale en beneden modale inkomens met hun belastinggeld nóg meer gaan meebetalen aan de kinderopvangkosten (ook) van vermogende ouders. Buschauffeur Harry en zijn vrouw Anneke, die bewust hebben gekozen voor een kindvrij leven, financieren zo de crèche voor het kroost van Wijnand en Charlene uit de Quote 500.

Typisch katholiek

Een dergelijke stelselherziening van de kinderopvang stond jarenlang vooral bij progressieve partijen hoog op de politieke agenda. Maar er is helemaal niets progressiefs aan. ‘Asociaal’ zou een betere typering zijn, of desnoods ‘typisch katholiek’. Want in Nederland was de rooms-katholieke staatsman C.P.M. Romme (1896-1980) de geestelijk vader van het – klaarblijkelijk – nog altijd zeer populaire idee dat mensen met kinderen inkomensonafhankelijke cadeautjes zouden moeten krijgen uit de staatskas.

Romme namelijk was als minister van Sociale Zaken in het vierde kabinet-Colijn (1937-1939) dé grote man achter de invoering van de kinderbijslag. Echtparen hadden volgens hem het ‘recht’ om een gezin te stichten en ‘dus’ had de staat de plicht om zulks door middel van een toeslag te vergemakkelijken.

Die opvatting had – uiteraard – alles te maken met Rommes rooms-katholieke inborst. Het huwelijk kende in zijn visie slechts één doel: voortplanting, liefst op zo ruim mogelijke schaal. Saillant detail: tijdens de Duitse bezetting bleek dat de nazi’s er niet veel anders over dachten, want onder hun leiding trad Rommes kinderbijslagwet op 1 januari 1941 in werking.

Roelof Bouwman is columnist en adjunct-hoofdredacteur van Wynia’s Week. Hij schrijft over politiek, geschiedenis en media.

Wynia’s Week is jarig! Bent u al donateur? Doneren kan op verschillende manieren. Hartelijk dank!

Het bericht Ook het nieuwe kabinet wil ‘gratis’ kinderopvang. Dat is niet progressief, maar asociaal verscheen eerst op Wynia's Week.

Een bizarre hellingshoek

Die hellingshoek ligt vaak vast op 6,75 procent. Vraag me niet waarom, dat is misschien vijftig jaar geleden zo besloten, en laat zich kennelijk niet meer veranderen, want de ambtenaren en hun ministers missen de politieke moed om over te schakelen op nieuwe systemen. Want stel je voor dat die overschakeling vanwege hoge kosten dan zelf ook weer een schandaal wordt.

De hellingshoek van 6,75 procent betekent dat zodra een huishouden 10.000 euro per jaar meer gaat verdienen, de toeslag daalt met 675 euro. Dat levert bizarre resultaten op met het zogenoemde kindgebonden budget (kgb), een van de acht (!) heffingskortingen en toeslagen voor huur, zorg en kinderen. Voor 2024 hebben de ambtenaren namelijk de hoogte van het kgb belangrijk verhoogd in een goedbedoelde maar onhandige actie tegen kinderarmoede. In de grafieken waarin het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de nieuwe toeslagen illustreert, is de top van de heuvel drie keer zo hoog als vroeger, maar de helling naar beneden is hetzelfde gebleven.

Dat is een onverwachte bonus voor de alleenstaande met twee kinderen die met een inkomen van ‘slechts’ 120.000 euro per jaar sinds januari 2024 bovenop de kinderbijslag ook nog 2000 euro netto extra krijgt (zie de grafiek). De ambtenaren schrijven zonder blozen: ‘Door de beleidsmatige verhogingen van de kindbedragen en de alleenstaande ouderkop [dat is de extra inkomensondersteuning voor alleenstaande ouders] is het kindgebonden budget (-) pas afgebouwd bij een inkomen van circa € 247.000 in 2024. (-) Ook gezinnen met middeninkomens hebben dus voordeel van het kindgebonden budget.’ Ja, noem het maar ‘middeninkomens’, zodat de minister er makkelijker reclame voor kan maken op de televisie.

Tot dit jaar kregen ouders met twee of meer kinderen via het kgb minder geld per ‘extra’ kind dan voor hun eerste kind. Nu is het bedrag voor elk kind identiek. Dat is nieuw. Waarom? In bijvoorbeeld Groot-Brittannië is het bedrag het hoogst voor het eerste kind, en krijgen tweede en volgende kinderen per kind twee derde van het bedrag voor het eerste kind. De regerende Conservatieven gaan de volgende Britse verkiezingen waarschijnlijk verliezen, maar Labour-leider Keir Starmer heeft al aangekondigd dit niet te willen veranderen. Het lijkt ook logischer dan de Nederlandse regeling. 

Elementaire ontwerpfouten

Mijn voorstel: maak de kinderbijslag allereerst zo hoog dat we het ingewikkelde kgb niet meer nodig hebben. Dat is urgent want in dat kgb zitten sinds dit jaar drie elementaire ontwerpfouten. Eén: het loopt door tot boven de twee ton gezinsinkomen per jaar, dat is verspilling. Twee: kinderen nummer twee, drie en volgende ontvangen per kind evenveel als het eerste kind. Drie: de afbouw met die hellingshoek van 6,75 procent begint al bij 27.000 euro voor alleenstaanden of bij 36.000 euro voor paren (dat bedrag is dit jaar nota bene met 6000 euro verlaagd). Die afbouw raakt precies de miljoenen gezinnen die al te maken hebben met andere toeslagen en belastingkortingen die ook zo’n afbouw hebben. Het resulteert in een idioot hoge belastingdruk waarbij mensen bijna alles weer verliezen wat ze extra verdienen bij een periodieke verhoging, door meer uren te werken, of door van baan te veranderen.

Houd daarom alle bedragen liever constant tot een inkomen van 75.000 euro, zodat de ‘marginale druk’ voor iedereen tot aan dat bedrag serieus lager wordt. Betaal dat deels door het tweede en derde kind minder te betalen dan het eerste kind en door vanaf 75.000 euro sneller af te toppen dan nu.

Snellere afbouw voor hogere inkomens

Nog een paar details: maak de kinderbijslag voor het eerste kind 300 euro per maand voor kleine kinderen en 400 euro per maand voor middelbare scholieren (drie keer zo hoog als nu). Geef per volgend kind 250 euro per maand voor kleine kinderen en 325 euro per maand voor middelbare scholieren. Zo wordt het kgb overbodig en kan het dus worden afgeschaft. Betaal dat deels met een snellere afbouw voor de hogere inkomens. Het is veiliger om het verminderen van de kinderbijslag pas te starten bij een inkomen van bijvoorbeeld 75.000 euro, maar dan wel sneller. Dat is gunstiger voor alle inkomens onder die grens. Dan is er geen hinderlijke interactie meer met de afbouw van de huurtoeslag en de zorgtoeslag. Verminder dan de betalingen alleen voor hogere inkomens.

Er is ook een meer robuust protocol voor die afbouw denkbaar. Als we het slimmere Britse systeem hier kopiëren, dan stuurt de Belastingdienst aan iedereen met een inkomen hoger dan 120.000 euro een brief met de vraag of de geadresseerde misschien voor het gemak liever wil afzien van kinderbijslag om zo een terugbetaling achteraf te voorkomen. Bij een inkomen hoger dan 75.000 euro moet de belastingplichtige die kinderbijslag ontvangt voor elke duizend euro inkomsten bóven die 75.000 zelf de verschuldigde inkomstenbelasting op het aangiftebiljet verhogen met 150 euro, en wel tot aan het bedrag van de totaal ontvangen kinderbijslag (en waar van toepassing de alleenstaande ouderkop).

Het slimme van dit systeem is dat de Belastingdienst en de ontvanger niet zelf een schatting hoeven te maken van het inkomen vóórdat een inkomensafhankelijke toeslag wordt uitbetaald. Iedereen krijgt in eerste instantie immers precies hetzelfde bedrag dat uitsluitend afhangt van het aantal kinderen en van de mogelijke status als alleenstaande. Schattingen van het inkomen van te voren worden overbodig. Achteraf moeten sommigen met een hoog inkomen hun eigen aangifte voor de inkomstenbelasting verhogen.

Maximale kosten: 2 miljard euro

Als we daarmee kunnen leven, dan schat ik de totale kosten van het afschaffen van het kgb en vervanging door een veel hogere kinderbijslag op maximaal 2 miljard euro (0,2 procent van het bbp). Voordelen: veel simpeler, dus minder fraude en minder controleurs, en een eerste grote aanval op de idiote belastingdruk van miljoenen gezinnen.

We kunnen er direct op 1 januari 2025 mee beginnen, want we hebben de oude computers met die stomme 6,75 procent niet meer nodig. En de maximaal 2 miljard euro aan kosten smelten goeddeels weg als het makkelijker en aantrekkelijker wordt om meer uren te werken.

Eduard Bomhoff is oud-hoogleraar economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, Nyenrode en Monash University. In 2002 was hij vicepremier in het eerste kabinet-Balkenende.   

Het zijn de donateurs die Wynia’s Week mogelijk maken. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER . Hartelijk dank!   

Het bericht Waarom maken we de kinderbijslag niet zo hoog dat we het ingewikkelde kindgebonden budget kunnen afschaffen?   verscheen eerst op Wynia's Week.

We moeten dus iets doen. Niet nog een toeslag, want toeslagen zijn ingewikkeld en daardoor kwetsbaar. Het toeslagenschandaal over fouten en fraude bij de kinderopvang is weer een jaar verder en een afsluiting is nog helemaal niet in zicht. Hulpverleners en advocaten hebben per gezin vele (dure) uren nodig om soms de kleinste fouten en vergissingen van jaren geleden uit te pluizen. En dan kunnen cliënten hun bonnetjes van acht jaar geleden nergens meer vinden en schieten we nog niet op. Intussen dreigt volgens NRC alweer een nieuw toeslagenschandaal.

Kinderbijslag

We moeten de hongerige kinderen dus wel helpen, maar op een manier die iedereen kan snappen, zonder extra formulieren en zo veel mogelijk bestand tegen vergissingen en fraude.

Daarom eerst gekeken naar de enige regeling  in de doolhof van  toeslagen en belastingkortingen voor gezinnen met kinderen die geen problemen met zich meebrengt. Dat is de kinderbijslag, een vast bedrag per kind dat stabiel blijft wanneer een of twee ouders meer of minder gaan verdienen. De kinderbijslag heeft ook geen gecompliceerde interactie met andere regelingen die gezin of inkomen anders definiëren.

Maar de kinderbijslag is te laag: 2,9 euro per dag voor kleine kinderen; 3-4 euro voor scholieren, en eens per drie maanden achteraf uitbetaald. Daarom is een serieuze verhoging van die kinderbijslag het aangewezen recept tegen kinderarmoede Jammer genoeg is het kabinet precies in de omgekeerde richting bezig, namelijk met een verhoging van de toeslagen in het ingewikkelde, fraudegevoelige en heel slecht ontworpen Kindgebonden Budget (KGB).

Het KGB is in 2024 aanzienlijk verhoogd, maar met grote risico’s voor de uitvoering. Daarbij vergeleken is een zeer aanzienlijke verhoging van de kinderbijslag, zó aanzienlijk dat we het KGB niet meer nodig hebben en kunnen afschaffen, robuuster, spaart enorm op de uitvoeringskosten, is niet fraudegevoelig, maar kost natuurlijk  meer. Misschien zo’n twee miljard extra, maar dan hebben we ook een regeling die iedereen begrijpt, die administratief super-eenvoudig is met een vast bedrag per kind en vanwege die eenvoud nooit een ‘affaire’ zal worden.

Kinderarmoede bestrijden of CO2

Twee miljard extra voor Nederlandse gezinnen kan bij Geert Wilders deel uitmaken van zijn ‘Wij gaan ervoor zorgen dat de Nederlander weer op 1 komt te staan’. Andere kiezers zullen liever de kinderregelingen zo zuinig mogelijk  houden. Dan maar 30.000 vaders en moeders naar het Rode Kruis, want we kunnen geen twee miljard besteden aan actie tegen kinderarmoede. Die twee miljard zijn  nog veel harder nodig voor CO2-bestrijding of voor aanhoudende royale opvang van asielzoekers uit Afrika.

Dat is een keuze, en daarover doe ik vandaag mijn kleine duit in het zakje, voordat ik dan in Wynia’s Week van 27 april uitleg hoe we met twee miljard wél de armoede in Nederlandse gezinnen met kinderen snel, simpel en secuur kunnen oplossen. 

Armoede in eigen land of overzee?

Wat de CO2 betreft is duidelijk dat in de hele EU het enthousiasme afneemt. Politici beseffen dat ze geforceerd hard hebben gelopen, te veel de vrijheid van burgers en bedrijven hebben aangetast, en te makkelijk miljarden hebben uitgegeven. Om enig CO2-beleid te redden bij de publieke opinie is het nu wijzer om voorzichtiger aan te doen, zeker in Nederland met de hoogste benzineprijs van West-Europa en steeds meer faillissementen in het bedrijfsleven. Dan is nog steeds geld nodig voor intelligente adaptie aan de temperatuur, maar kunnen we armoede in eigen land voorrang geven boven lawaaierige warmtepompen  en windmolens in de Noordzee.

Ethisch moeilijker is de afweging tussen armoede in eigen land en armoede overzee. Charles Dickens gaf een beroemde beschrijving in zijn mooiste roman, Bleak House, waar hij Mrs Jelleby beschrijft: een hardwerkende, goed opgeleide moeder, die nu zeker lid zou zijn van Amnesty en Novib, en misschien wel vrijwilliger voor Vluchtelingenwerk, maar in de roman zonder oog voor de kinderen in eigen huis die honger hebben: ‘….with handsome eyes, though they had a curious habit of seeming to look a long way off. As if they could see nothing nearer than Africa!’

Dickens maakt duidelijk dat eigen kinderen voor moeten gaan. Een sterk argument daarvoor is dat die kinderen opgroeien in onze democratische en vrije samenleving en dat we ze later nodig hebben om weloverwogen keuzes te maken in het stemlokaal, om in te stemmen met het betalen van belasting, hoewel dat belastinggeld ook naar doelen gaat waar zij persoonlijk niet voor zijn, en om – in het ergste geval – bereidheid te tonen om hun land in een toekomstige oorlog te verdedigen.

Daarom moet Nederland de eigen kinderen vanaf de geboorte met respect behandelen. En de gemeenschap moet ook zo goed mogelijk helpen dat kinderen vertrouwen hebben in hun ouders – wordt dat niet moeilijker wanneer die ouders continu hun kinderen moeten teleurstellen omdat er niet genoeg geld is voor eten en kleding?

Vier niveaus van naastenliefde

Sommige ethici stellen toch dat we ons gelijkelijk moeten bekommeren om iedereen, en dat Afrika dus even belangrijk is als Nederland. Ik geloof dat ons gedrag in de praktijk iets anders laat zien. Treft een medische noodgeval een ouder, een zus of een kind in nood, dan springen we in en betalen we wat het ook kost. Bij ernstige ziekte van een vriend vragen we of we kunnen helpen in de vorm van een lening. Voor onze landgenoten stemmen we op een politieke partij die zorgt dat iedereen verzekerd is. En voor medische nood overzee geven we een gift aan Dokters Zonder Grenzen zonder de pretentie dat daarmee dan alle nood is opgelost.

Onze plicht jegens de naaste verloopt op vier niveaus: allereerst de eigen familie, dan onze vrienden, daarna  onze landgenoten en ten slotte de rest van de wereld. Kinderarmoede is overal naar; maar er is geen excuus om die in eigen land te verwaarlozen.

Behalve dat ongelimiteerd asiel miljarden kost, die we dan niet kunnen besteden aan Nederlandse kinderen, zijn er natuurlijk nog heel andere en zelfs zwaarder wegende argumenten tegen onbegrensde asiel-immigratie uit Afrika. Eén van mijn helden is Natan Sharansky, lang gevangene in de Goelag van Communistisch Rusland, later twee keer minister in Israël, en auteur van The case for democracy. Hij schrijft in een later boek, Defending Identity, dat Europa de eigen democratische normen ondermijnt door grote aantallen radicale moslims binnen te laten.

Hij vertelt nog eens hoe Kamerlid Ayaan Hirsi Ali groot gelijk had met haar waarschuwingen tegen islamitisch fundamentalisme, maar werd weggehoond door de elite toen ze actie vroeg tegen ‘honor killings’ en genitale verminking: ‘Want alle culturen zijn gelijkwaardig en je mag niet discrimineren.’

Niet alle culturen zijn even goed

Sharansky waarschuwt: wie democratie belangrijk vindt kan niet volhouden dat alle culturen even goed zijn. Democratie heeft een nationale identiteit nodig waar alle Nederlanders zich comfortabel bij voelen. Immigranten met heel andere visies op gelijkheid tussen man en vrouw, over gedwongen huwelijken, en over godsdiensttolerantie kosten niet alleen geld, maar – veel belangrijker dan geld – verzetten zich tegen de Nederlandse identiteit en brengen zo de democratie in groot gevaar. 

Misschien meer daarover een andere keer. Nu eerst een pleidooi voor drie keer zo hoge kinderbijslag en opheffing van het KGB. Volgende week de financiële details.  

Eduard Bomhoff is oud-hoogleraar economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, Nyenrode en Monash University. In 2002 was hij vicepremier in het eerste kabinet-Balkenende.   

Het zijn de donateurs die Wynia’s Week mogelijk maken. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER . Hartelijk dank!   

Het bericht Bestrijd de kinderarmoede door de kinderbijslag te verhogen en het kindgebonden budget af te schaffen verscheen eerst op Wynia's Week.

Met de kinderbijslag betaalt de overheid mee aan de kosten die horen bij de opvoeding van een kind. Maar die kinderbijslag is deze maand net met drie procent verlaagd: omdat de energieprijzen niet meer zo hoog zijn als eind 2022 het geval was.  

De schade van ongezond eten is groot. Het is slecht, niet alleen voor de gezondheid en voor het risico van overgewicht en diabetes, maar ook voor de mentale ontwikkeling van kinderen. Dat staat wetenschappelijk vast, net als dat vaststaat dat de aarde warmer wordt door de uitstoot van CO2 en door verstedelijking, zij het dat de opwarming van de aarde wel langzamer gaat dan in eerdere rekenmodellen was aangenomen. Zo staan we oog in oog met twee slechte ontwikkelingen: veel kinderen worden ongezonder en zullen daar ook op school last van ondervinden, en de aarde warmt op. 

Ons financieringstekort heeft dankzij Sigrid Kaag de limiet bereikt 

Over vier maanden  – waarom zo idioot lang? – kunnen we bij de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen de voorkeur gevan aan partijen als D66, GroenLinks, PvdA, Partij voor de Dieren en Volt, die een absolute prioriteit geven aan de CO2-reductie, of aan partijen als BBB, PVV, SP, JA21 en – als ze op tijd wakker worden – VVD en CDA. Dat zijn partijen die niet willen stoppen met geld voor CO2-reductie, maar ook oog hebben voor de nood van kinderen in arme gezinnen.  

Het financieringstekort is dankzij minister Sigrid Kaag opgelopen tot 3 procent van het bruto binnenlandse product (bbp) en heeft de EU-limiet bereikt. Wie kinderen wil helpen, zal dus moeten aangeven waar we op klimaat- en natuurbeleid kunnen bezuinigen. Hoe zouden BBB, PVV, SP, JA21 en – eventueel – VVD en CDA dat kunnen doen?  

Het meest voor de hand ligt stoppen met het kostbare stikstofbeleid. Het blind strooien met geld ten behoeve van stikstofreductie werd door D66-klimaatminister Rob Jetten ingezet met een onsterfelijke gotspe: stikstof zou een stofje zijn dat ‘als je er teveel van hebt’ een ‘vestikkende deken legt over de natuur’.   

Daarna zakte het niveau nog verder en werd een theoretisch rekenmodel ingezet om boeren te terroriseren. Het model kon geen verschil maken tussen tijdelijke stikstofuitstoot (woningbouw, wegenaanleg) of een permanente toename en hield evenmin op een correcte wijze rekening met de impact van hoge schoorstenen en variërende windrichtingen. Arnout Jaspers heeft met deze onzin grondig afgerekend. 

Voor de vermindering van de stikstofuitstoot en de stikstofneerslag in combinatie met een omslag in de landbouw is door het nieuwe kabinet 25 miljard euro gereserveerd. Een flink deel van dat bedrag kan beter worden besteed aan het verhogen van de kinderbijslag. Om die ommezwaai politiek acceptabel te maken, moeten BBB, PVV, SP, JA21 en – ik geef de hoop niet op – VVD en CDA het hart van hun kiezers aanspreken. Dat is niet zo moeilijk.  

Hoe klinkt: ‘Asielzoekers die te lang moeten wachten op een overheidsbeslissing hebben automatisch recht op een bestuurlijke dwangsom van maximaal 1442 euro, maar kinderen die opgroeien in armoede krijgen geen compensatie voor de prijsstijging van gezond eten. Put uit het stikstoffonds om die kinderen royaal te helpen.’    

Bescherm kinderen net zo zorgvuldig als de Waddenzee 

Of: ‘De Waddenzee is een beschermd Natura 2000-gebied en dus moet het zand dat er wordt weggebaggerd om vaargeulen op diepte te houden, in de Waddenzee blijven. Rijkswaterstaat voert het dus niet af, maar stort het verderop – en even later is het weer terug. Maar hoe zit het met de bescherming van onze kinderen? Na twee jaar covid met onnodig lange schoolsluitingen zijn er nu naar schatting een kwart miljoen kinderen die niet gezond groente en fruit kunnen eten. Bescherm de volgende generatie ten minste net zo zorgvuldig als de Waddenzee. Dat kan met geld uit het stikstoffonds’.  

En komt er tegenspraak, vuur dan een tweede salvo af: ‘Aan de andere kant van de Waddeneilanden ligt de Noordzee en daar kan kennelijk alles wijken voor zwaar gesubisideerde windmolens die op grote schaal vogels doden. Zo willekeurig en excessief is het natuurbeleid.’ 

Ik ben geen opiniepeiler, maar dit lijkt me kansrijk. Lastiger wordt het voor BBB, PVV, SP en JA21 om ook het CO2-beleid om te buigen zonder de indruk te wekken dat het klimaat hen niet ter harte gaat.  

Ik zou beginnen met de plannen voor waterstof en ammoniak. Die zijn financieel riskant (want bij de huidige prijzen zeer verliesgevend) en ook gevaarlijk. Niet voor niets is ooit besloten om zo min mogelijk ammoniaktreinen door het land te laten rijden. Stopzetting van de bouw van waterstof- en ammoniakfabrieken totdat het proces rendabel en veilig is, is misschien politiek denkbaar, zeker voor BBB, PVV, SP en JA21, en wellicht ook voor VVD en CDA, die het veiligheidsaspect extra kunnen benadrukken.  

Zo kunnen we geld vrijspelen voor een aanzienlijke verhoging van de kinderbijslag, die dan beter ook per maand kan worden uitbetaald, en niet, zoals nu, per kwartaal. Daardoor is er een vertraging van zes maanden tussen het meten van de gemiddelde inflatie en de betaaldag. Als in de herfst gas en elektra opnieuw veel duurder worden, willen we gezinnen toch niet weer een half jaar laten wachten op hogere kinderbijslag. Betaal elke maand en laat de bedragen in de pas lopen met het geschatte actuele prijspeil. 

Minder suikerbieten en meer natuur 

D66, PvdA, GroenLinks, Partij voor de Dieren en consorten zullen zeker tegenwerpen dat de kinderbijslag voor de overheid onnodig kostbaar is, want rijke ouders krijgen die óók. Dat is waar, maar er staan twee belangrijke voordelen tegenover.  

De kinderbijslag is voor iedereen onbelast en verstoort dus niet nog meer de scheve uitkomst van één euro extra verdienen, maar 80 cent verliezen door meer belasting en minder toeslagen. Ook is politiek belangrijk dat de kinderbijslag – net als de aow – een transfer is die niet is omgeven met klachten en schandalen. Dat is natuurlijk omdat er geen ingewikkelde formulieren en wantrouwige ambtenaren aan te pas komen.  

En dan nog iets: zodra onze kinderen meer groente en fruit eten en minder snoep en andere suikerproducten, kan Nederland een paar suikerbietenplantages teruggeven aan de natuur. Mede dankzij Cees Veerman, ooit tegelijk minister van Landbouw én suikerboer (hoe kan het?), hebben we er daarvan in verhouding meer dan alle andere EU-lidstaten. Minder suikerbieten en meer natuur: klinkt dat niet als groen geluk? 

Eduard Bomhoff is oud-hoogleraar economie aan de EUR, Nyenrode en Monash University. In 2002 was hij vicepremier in het eerste kabinet-Balkenende. 

Het zijn de donateurs die Wynia’s Week mogelijk maken. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Verhoog de kinderbijslag met geld uit het stikstoffonds: mooi thema voor de verkiezingscampagne! verscheen eerst op Wynia's Week.