Het was meer dan terrorisme, aldus O’Neill, het was een ontsporing van onze beschaving. Een ontsporing die luidruchtig gevierd werd, en in het Westen nog steeds gevierd wordt. Steun voor Israël bleef uit. Integendeel, het gesprek gaat over ‘context’. De sympathie voor Hamas rolde over de universitaire campus heen als een vloedgolf. Het ‘keffiyeh chic’, de Palestijnse shawl, massaal gemaakt in China is overal aanwezig.  

Alarmerend 

Op de campussen, op sociale media en op straat zien we een explosie aan sympathie, niet voor Israël, maar voor Hamas. De meesten hebben geen idee waar de oorlog over gaat en evenmin van het Hamas-handvest dat verklaart dat de Joden uitgeroeid moeten worden.  

Uit een Harvard/Harris-onderzoek van december 2023 blijkt dat 60 procent van de Amerikaanse jeugd tussen de 18 en 24 jaar vindt dat de Hamas-aanval gerechtvaardigd was. Een alarmerende 50 procent staat aan de kant van Hamas. Iets meer dan de helft is voorstander van een één-staat oplossing: Israëlisch land moet aan Hamas overgedragen worden.  

O’Neill vraagt zich terecht af hoe deze hysterie kon ontstaan. Hij komt tot dezelfde conclusie als Douglas Murray in zijn boek over Europa: de westerse intelligentsia heeft zich afgekeerd van de Verlichting. De identitaire hysterie aan de universiteit heeft zijn werk gedaan, Israël wordt gezien als een wit westers land en deelt daarmee in de historische schuld van het Westen.  

In Israël wonen echter meer Joden uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika dan uit Europa. O’Neill schrijft dat de culturele elites de zonden van de westerse wereld op Israël hebben geprojecteerd. In de  recente oorlogen in Jemen, Myanmar, Ethiopië en Soedan vielen duizenden doden. De Amerikaanse invasie in Irak kostte zo’n 200.000 burgerdoden en in Afghanistan vielen 175.000 burgerdoden. Maar alleen Israël wordt ervan beschuldigd een bloedbad te hebben aangericht. Je hoort niemand over die andere oorlogen, niemand gaat er de straat voor op, want er zijn geen Joden bij betrokken.  

‘Gift van Allah’ 

Terwijl de pogrom nog voortduurde verklaarden 31 studentenorganisaties van Harvard University dat alleen Israël verantwoordelijk was voor het moorden en verkrachten. De hypersensitieve Harvard-studenten die het eten van sushi raciale arrogantie vinden, hebben geen enkel probleem met het vermoorden van meer dan duizend Joden. Dat is een van de dingen die we geleerd hebben na die 7^e oktober: ‘snowflakes have a secret genocidal streak’. Zo’n beetje alle Amerikaanse Ivy League-universiteiten gaven hetzelfde beeld te zien. Een islamitische wetenschapper aan de universiteit van Californië, Irvine, zag 7 oktober als een ‘gift van Allah’. In Londen riep een bende keffiyeh dragende islamisten: Khaybar, Khaybar, het leger van Mohammed komt u verslaan. Daarmee refereerden ze aan het bloedbad bij het 7^e-eeuwse Khaybar waar Mohammed en zijn bendes Joden vermoordden. De intelligentsia die zich verschuilt in ‘safe spaces’ met knuffeldieren en kleurboekjes, heeft geen probleem met de moordpartijen.   

Antisemitisme 

In de weken na die 7^e oktober nam het antisemitisme enorm toe. Het door haat gedreven geweld steeg in Londen met zo’n 1350 procent vergeleken met dezelfde periode in 2022. In Amerika was het niet veel beter, het aantal antisemitische aanslagen steeg met 400 procent, in Duitsland met 240 procent. En dat was meer dan een stijging in door haat gedreven aanslagen, schrijft O’Neill, het was een voortzetting van de pogrom.  

Nederland kent een hoge mate van antisemitisme in vergelijking met andere Europese landen. Alleen in Duitsland is het hoger. Van het totale aantal vormen van discriminatie nam het aandeel antisemitisme in Nederland toe van 39 procent in 2022 naar 48 procent in 2023. Sinds de Gaza-oorlog is er een duidelijke stijging.  

Zwijgende feministen 

UN Woman, de organisatie die zich vooral ziet als voorvechter van ‘gender equality’, liet het grandioos afweten. Toen uiteindelijk na lang getreuzel in maart 2024 een VN-rapport uitkwam met overtuigend bewijs van het gruwelijke seksuele geweld op 7 oktober, bleef het stil bij de feministen. Graeme Wood van de Atlantic schrijft terecht dat de pogrom puur sadisme was. #MeToo liet het op alle fronten afweten, ‘Believe woman’, werd ‘Believe Hamas’. Het Palestijns ministerie van buitenlandse zaken meldde dat Israël verantwoordelijk is voor de slachtoffers van het Nova-muziekfestival, en dat Israël het hele verhaal verzonnen had. Het is geen uitglijer van de feministen, zo schrijft O’Neill, het is een indicatie dat de Joodse staat als inferieur gezien wordt. De ontkenning van de moordpartij van de 7^e oktober lijkt overeen te komen met de Holocaust-ontkenning; het heeft ook jaren geduurd voor die gruwel erkend werd.  

O’Neills boek is een scherpe analyse en vlammende aanklacht tegen het vergoelijken en goedpraten van de pogrom van 7 oktober. Hoewel hij over Engeland en Amerika schrijft, is veel ook van toepassing op Nederland. Van de NRC, de Volkskrant en Trouw tot aan de NOS, het idee van een ‘genuanceerd beeld’ van de Gaza-oorlog vervalt overal tot partij kiezen voor Hamas. De aanval van Hamas op Israël is steeds meer een bijverschijnsel geworden, steeds meer is het Israël dat schuldig is aan deze oorlog.  

O’Neill heeft ongetwijfeld gelijk waar hij schrijft dat dit voortkomt uit het verval van rationeel denken, de emotie-gestuurde slachtoffer- en identiteitspolitiek heeft zijn desastreuze werk gedaan. Dat zagen we ook op de Nederlandse universiteiten, in Amsterdam sloopten de UvA-studenten tijdens hun bezetting het interieur van de Academische Club. Amerikaanse campusteksten werden overgenomen. En sinds die 7^e oktober maakt islamo-links de stad onveilig met hun demonstraties in keffiyeh chic.  

Het antisemitisme mag ook meedoen 

Het identiteitsdenken kent alleen interpretaties, er is geen uiteindelijke nastrevenswaardige waarheid. Wat eind vorige eeuw nog optimistisch door een Amerikaanse filosoof ‘de conversatie van de mensheid’ werd genoemd als model voor filosofie, is geperverteerd door het absolutisme van het slachtofferdenken. Zo lijkt iedereen zijn eigen waarheid te hebben, maar wordt opponenten de mond gesnoerd.  

De recente uitnodiging aan Samidoun-kopstuk Mohammed Khatib om op de Radboud Universiteit te spreken is een voorbeeld. Iedereen moet zijn verhaal kunnen houden. Ook het antisemitisme mag deelnemen aan de ‘conversatie’. Dat het antisemitisme met veel geweld binnendringt in de ‘discussie’ was dan weer niet voorzien in de ‘conversatie’.  

Suïcidaal opportunisme noemt O’Neill dit verbond van links met de islamisten. Joodse docenten blijven veelal thuis omdat ze niet veilig zijn op de universiteit. Voor hen is er geen ‘safe space’. En geen ‘inclusion’.   

Brendan O’Neill, After the Pogrom, 7 October, Israel and the crisis of civilization, Spiked Ltd, 2024. 

Brendan O’Neill is de politiek commentator van Spiked in Londen. Hij heeft een wekelijkse podcast, ‘The Brendan  O’Neill Show’. Eerder besprak ik zijn boek A Heretic’s Manifesto. 

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken.   

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Het verbond van links met de islamisten is geworteld in emotiegestuurd slachtofferdenken  verscheen eerst op Wynia's Week.

Dit advies is niets minder dan een oproep aan de regering om het beleid ten aanzien van Israël te veranderen, i.c. Israël te veroordelen en over te gaan tot een boycot van wapenleveranties aan Israël. De AIV, een conform de eigen statuten onafhankelijk adviesorgaan, gaat hiermee op de stoel van de politiek zitten, met een beleidsaanbeveling die zo uit de koker van GroenLinks had kunnen komen, en dus allesbehalve neutraal is.

Politiek standpunt

Kritiek op de AIV beperkte zich tot voor kort tot procedurele kwesties en nuanceringen van uitgebrachte adviezen. Met het laatste ongevraagde advies om het Nederlandse beleid te wijzigen, wijkt de AIV af van haar eigen beginselen en bedrijft zij politiek. Om precies te zijn komt zij met een politiek standpunt waarmee de linkse oppositie in de Tweede Kamer graag instemt.

Het is uitgesloten dat de huidige regering dit politiek beladen advies overneemt, maar dat het überhaupt het licht ziet wordt door menig commentator als ‘not done’ gekwalificeerd. En terecht, want voor politieke adviezen is de AIV niet opgericht. Daarvoor hebben we democratische instituties als de Tweede en Eerste Kamer.

Je kunt je daarom afvragen waarom de AIV met een dergelijk politiek beladen advies is gekomen. Het antwoord moet gezocht worden in de samenstelling van de AIV. Die is geen afspiegeling van het politieke spectrum in Nederland. In dit orgaan hebben voornamelijk personen van linkse huize zitting. Te beginnen met de voorzitter, voormalig PvdA-minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders, en vice-voorzitster Dorette Corbey, eveneens van de PvdA. Daarnaast zien we prominente partijleden van GroenLinks en D66 in de AIV, resp. voormalig lid van de Tweede Kamer Bram van Ojik en Janne Nijman, vriendin van Sigrid Kaag. De standpunten die zij indertijd als politici innamen vinden we één op één terug in het gewraakte advies.

Bezien we het advies nader dan valt tevens op dat er grote overeenkomsten zijn met de petitie die oud-minister Jan Pronk en een groep van oud-ambassadeurs onlangs indiende: een oproep aan de regering om zich harder jegens Israël op te stellen.

Die petitie werd ondersteund door protesterende ambtenaren van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Een gang van zaken die in mijn tijd als diplomaat ondenkbaar was. Als ambtenaar ben je loyaal aan de minister en zijn beleid, welke kleur die minister ook heeft, punt. Maar dit terzijde.

Adviesorganen steeds meer links-activistisch

De AIV was altijd een gerespecteerd instituut. Er zaten ‘éminences grises’ in, mensen die hun sporen hadden verdiend. Geen activisten. Dat veranderde in de afgelopen jaren. Benoemingen vonden plaats op voordracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken, een departement dat voornamelijk bestaat uit ambtenaren van D66, PvdA en GroenLinkse signatuur (in die volgorde).

Helaas is de AIV geen uitzondering. Steeds meer zien we dat adviesorganen van de overheid zich activistisch en politiek-links opstellen. Denk aan het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), met klimaatalarmistische adviezen ten detrimente van de industrie en de energierekening voor de burger,  het RIVM, met ondoordacht en dictatoriaal coronabeleidsadvies, en zelfs het CBS, met onheuse kritiek op de wetenschappelijke publicatie van dr. Jan van de Beek. Hoofdeconoom Van Mulligen van het CBS bestond het om Van Beeks boek Migratiemagneet Nederland als fopwetenschap te kwalificeren, zonder daarvoor enig argument aan te dragen.

Past niet in democratische samenleving

Al deze adviesorganen worden bevolkt door personen van een duidelijk linkse signatuur. Het wordt wel de lange mars door de instituties genoemd, van de actievoerders uit de jaren ’60. Die is in 1967 bepleit door de Duitse studentenleider Rudi Dutschke en sindsdien langzaam maar zeker gerealiseerd. De maatschappij diende volgens hem van binnenuit te worden hervormd. Een revolutionaire omwenteling leek hem niet langer haalbaar.

Het is een verschijnsel dat niet past in een democratische samenleving. Het ondermijnt de democratie. Politiek dient bedreven te worden in het parlement en niet door adviesorganen en rechters (de Urgenda-uitspraak en de recente uitspraak over levering van onderdelen voor de F-35 straaljager aan Israël). De dreiging van een dikastocratie – het verschijnsel dat ook rechters op de stoel van de politiek gaan zitten – is zo veelomvattend dat die een aparte beschouwing verdient.

Terug naar de AIV. Het uitgebrachte advies behelst met name de erkenning van een Palestijnse staat. De aanbeveling luidt letterlijk: ‘Ga zo snel mogelijk over tot de erkenning van de Palestijnse Staat.’

Het AIV-advies wijkt sterk af van het Nederlandse standpunt dat een Palestijnse staat het resultaat moet zijn van onderhandelingen tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit, waarbij beide partijen concessies zullen moeten doen. Het gaat ook volkomen voorbij aan de veiligheid van Israël. Het land vecht momenteel voor z’n overleving. Het reageert op agressie, terwijl de verdedigingsacties van Israël in het rapport worden voorgesteld als Israëlische agressie. Het woord genocide wordt nog net niet in de mond genomen, maar valt tussen de regels door duidelijk te lezen.

Wordt subsidie gehandhaafd?

Een dergelijk advies over een internationaal vraagstuk aan regering of parlement is niet serieus te nemen. Het is een politiek standpunt, een standpunt dat weliswaar afwijkt, maar toch ook een aantal overeenkomsten vertoont met dat van de ‘From the river to the sea’-beweging, een beweging die onverholen steun verleent aan terreurorganisatie Hamas en de andere proxies van Iran, die op de vernietiging van Israël uit zijn.

De vraag rijst wat de toegevoegde waarde nog is van overheidsadviesorganen die dergelijke adviezen afgeven. De regering zit daar in ieder geval niet op te wachten. Is het verantwoord om schaars belastinggeld aan politiek activisme te besteden. In het huidige tijdsgewricht waarin bezuinigd moet worden en het adagium ‘back to basics’ is. Het antwoord laat zich raden, maar het is uiteraard aan het kabinet om te beslissen of de subsidie aan deze adviesorganen wel of niet gehandhaafd wordt.

Johannes Vervloed was gedurende bijna vier decennia verbonden aan het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, met als standplaatsen onder meer Jakarta, Sint-Petersburg en Parijs.  

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht De Adviesraad voor Internationale Vraagstukken bedrijft politiek activisme en ondermijnt daarmee de democratie verscheen eerst op Wynia's Week.

Sirenes

Na de succesvolle pieper- en walkietalkieaanslagen op Hezbollah-strijders in Libanon werd het stil in Israël. Hoe zou Hezbollah gaan terugslaan en zou Iran zich ook openlijk in de strijd gaan mengen? Zoals verwacht nam allereerst de intensiteit van de raket- en droneaanvallen vanuit Libanon toe, evenals de reikwijdte van de raketten.

Onze woonplaats, zo’n 15 kilometer ten zuiden van Haifa, kreeg vorige week voor het eerst sirenes te horen vanuit omliggende dorpen en stadjes. Een buurvrouw filmde vanuit haar raam zo’n 15 Hezbollah-projectielen die uit de lucht werden geschoten. Een paar dagen later ging ook de sirene van ons dorp af. Lang niet iedereen heeft een safe room en de openbare schuilplaatsen zijn voor bijna niemand binnen een minuut te bereiken. De boem klonk gelukkig van verre.

Na de eliminatie van vrijwel de gehele Hezbollah-top, inclusief secretaris-generaal Nasrallah, op 27 september, werd voor het hele noorden, inclusief Haifa en het gebied rond Haifa, alarmfase 1 afgekondigd. Openbare bijeenkomsten werden afgelast en scholen gesloten. Een paar dagen later nam de stress wat af en volgde voor het gebied ten zuiden van Haifa alarmfase 2. Onze zoon kon (moest) de laatste dag voor de nieuwjaarsvakantie nog naar school.

Op 1 oktober deed Iran (voor een tweede keer) openlijk mee. Het sjiitische regiem vuurde in een halfuur tijd 181 raketten af, nu en vooral ook op het centrum van Israël, en stuurde daarmee bijna 10 miljoen mensen de schuilkelders in. Het resulteerde in één dode Palestijn (!) op de Westoever en twee gewonde Israëli’s. De luchtafweer bleek wederom uitermate effectief, al zijn er naast inslagen op open terrein een paar gebouwen in het centrum van het land vernield. Twee luchtmachtbases liepen schade op, overigens zonder gevolgen voor de operationele capaciteiten.

Goed voorbereid

Kwam de Hamas-invasie op 7 oktober vorig jaar voor bijna iedereen als een complete verrassing, op de agressie van Hezbollah had het leger (de IDF) zich al ruim 15 jaar voorbereid. De pieper- en walkietalkie-aanslagen, als onderdeel daarvan, zijn in alle opzichten uniek. Ze vergden vele jaren van voorbereiding en intelligence, en de explosies waren specifiek gericht op Hezbollah-strijders met als gevolg dat burgerslachtoffers (vrijwel) zijn voorkomen.

Zeer recent maakte legerwoordvoerder Hagari bekend dat, ver voordat de recente grondoperaties in het zuiden van Libanon van start gingen, het leger al een paar dagen na 7 oktober vorig jaar was gestart met uiteindelijk zo’n 70 geheime missies in Libanon, waarbij tal van stellingen, tunnels, bunkers en wapenopslagplaatsen, soms vlak bij de grens, zijn vernield. Hiermee werd een invasie in het noorden van Israël voorkomen.

Ondergrondse volkswoede

Volgens een schatting van de IDF stonden er na 7 oktober zo’n 2400 terroristen van de Radwan-unit en circa 500 strijders van de Islamitische Jihad klaar om Israël binnen te vallen. Een voorraad onlangs gevonden landkaarten toont aan dat het doel was om Galilea in het noorden te bestormen en om er, net zoals Hamas in het zuiden, flink op los te moorden en gijzelaars te verkrijgen.

Terwijl velen in het Westen pleiten voor een wapenstilstand met Hezbollah/Libanon, zijn er in Israël weinig mensen te vinden die daarvoor voelen. Toen Netanyahu, op weg naar de Algemene Vergadering van de VN, de Amerikanen liet weten er wel wat in te zien, ontstak er een soort ondergrondse volkswoede. 60.000 mensen uit het noorden die al vrijwel een jaar lang vluchteling in eigen land zijn en dan Hezbollah de kans geven zich te hergroeperen en herbewapenen? Een gotspe.

Nog voor zijn vliegtuig geland was, keerde hij op zijn schreden terug en het licht voor de aanslag op het hoofdkwartier van Hezbollah in Beirut ging op groen.

Netanyahu’s speech voor de VN maakte voor vriend en vijand in eigen land veel goed. ‘Israël zal Hezbollah blijven aanvallen tot de vluchtelingen uit het noorden weer veilig naar huis kunnen.’ Zijn speech was nog niet ten einde of Nasrallah en een aanzienlijk deel van de Hezbollah-top verhuisden naar een andere wereld. In delen van Syrië en Irak, waar Hezbollah in het verleden verschrikkelijk tekeer is gegaan, vierden soennitische moslims (mannen) op straat de succesvolle Israëlische aanslag door baklava en snoepjes uit te delen. Niet uit liefde voor de Israëli’s, maar vanuit een diepe haat voor Hezbollah.

Praten kan Netanyahu als geen ander. Allereerst benadrukte hij dat Israël de oorlog niet heeft gezocht. Nu niet en nooit. Het was Hamas die op 7 oktober op barbaarse wijze begon, Hezbollah volgde een dag later, Iran was al jaren eerder achter de schermen begonnen de boel op te stoken en financieren, en op een gegeven moment gingen de Houthi’s uit Jemen en terroristen op de Westoever ook meedoen.

Hamas is vrijwel verslagen

Wat Hezbollah betreft stelde Netanyahu dat ze hun eigen volk in gevaar hebben gebracht ‘door raketten in elke keuken, elke garage te plaatsen’. De merendeels sjiitische bewoners van het zuiden van Libanon konden van Hezbollah geld krijgen om hun huizen te verbouwen of in te richten voor de opslag van raketten en bovendien krijgen ze daarvoor een maandelijkse toelage. Het geld kwam en komt uit Iran.

Wat Gaza betreft stelde Netanyahu dat Israël de oorlog daar nu aan het winnen is. Eind vorige week bevestigde de IDF dat Hamas in vrijwel geheel Gaza verslagen is en nu in feite niet meer is dan een guerrilla. Daarom de strijd staken? ‘Als we niet doorgaan,’ aldus een legerwoordvoerder, ‘komt er waarschijnlijk geen enkele gegijzelde nog levend terug.’

Verder met Abraham-akkoorden

Tegelijkertijd beijvert het leger zich om te voorkomen dat Hamas de humanitaire hulpgoederen steelt en voor exorbitante prijzen aan de burgerbevolking verkoopt. Het blijft niet bij stelen alleen. Zo vermoordden drie gemaskerde Hamas-terroristen vorige week Islam Hijazi, een moeder van twee jonge kinderen en directeur van een Palestijnse gezondheidszorgorganisatie, omdat ze weigerde donaties aan haar organisatie af te staan. Ze stopten haar auto en vuurden zo’n 90 kogels op haar af. Vrijheidsstrijders?

In zijn VN-speech maakte Netanyahu nog eens duidelijk dat het ‘ondenkbaar’ en ‘ridicuul’ is te denken dat Hamas nog een rol kan spelen in het naoorlogse Gaza. Zonder deze keer een tweestatenoplossing geheel van tafel te vegen, gaf hij Mahmoud Abbas, president van de Palestijnse Autoriteit, wel een (terechte) veeg uit de pan. ‘Hij weigert nog steeds het bloedbad van 7 oktober te veroordelen en betaalt nog steeds honderden miljoenen aan Palestijnse terroristen die Israëli’s en Amerikanen hebben vermoord.’

Nog afgelopen dinsdag wisten Palestijnse terroristen van de Westoever in Jaffa zes Israëli’s in een lightrail en op straat met een gestolen machinegeweer te vermoorden. Perspectief is er, wat Netanyahu betreft, alleen door verder te gaan op de weg van de Abraham-akkoorden met als eerste stap vrede met (het soennitische) Saoedi-Arabië. Wellicht dat er met een door de Saoedi’s geleide vredesmacht ooit enige rust in het Midden-Oosten kan komen.

Guterres en Borrell niet meer welkom

Van de Verenigde Naties verwacht vrijwel niemand in Israël nog enig heil. Zo hield de UNRWA jarenlang de ogen gesloten voor de wapenopslag in en tunnels onder de eigen scholen en gezondheidscentra in Gaza. De mede door de Europese Unie gefinancierde en door UNRWA uitgegeven schoolboeken verheerlijken de jihad. UNRWA had en heeft bovendien de nodige Hamasterroristen op de loonlijst staan. De onlangs in Libanon gedode Fatah Sharif was niet alleen een senior medewerker van de UNRWA, maar ook een commandant van Hamas en voorzitter van de vakbond voor leraren in Gaza.

VN-secretaris-generaal António Guterres heeft vrijwel vanaf dag 1 van de oorlog opgeroepen tot een wapenstilstand in Gaza en daarmee impliciet tot een nieuwe moordpartij op Israëli’s. Op 1 oktober veroordeelde hij de ‘verbreding van het conflict in het Midden-Oosten’ zonder Iran te noemen en tot op heden heeft hij de gruwelen van 7 oktober niet veroordeeld. Hij is hier al geruime tijd persona non grata en, evenals EU-chef Borrell, ook letterlijk niet meer welkom.

Niet verbazend dat Israël de VN niet meer serieus neemt

Dan is er ook sinds jaar en dag de UNIFIL-missie in Libanon die moet toezien op de naleving van resolutie 1701, maar niet veel meer gepresteerd heeft dan bij weekenduitstapjes wat geld in de horeca van Tel Aviv te pompen.

Tot slot is er nog het Internationaal Strafhof, waarvan de aanklager wil dat er arrestatiebevelen worden afgekondigd voor Netanyahu en defensieminister Gallant voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Mag een land zich niet verdedigen tegen (barbaarse) aanvallen van buiten? Al met al mag het niet verbazen dat Israël de VN niet meer serieus kan nemen.

Ook na de hevige maar kortdurende aanval van Iran gaan de raket- en droneaanvallen door Hezbollah onverminderd door. Israël zal op zijn beurt doorgaan met bombarderen en selectieve infiltraties totdat de uit het noorden gevluchte Israëli’s weer veilig naar huis kunnen onder het motto: dat is de enige taal die de terroristen begrijpen. Het zal helaas dus nog wel duren en ook de nodige levens van Israëlische soldaten kosten. Deze week sneuvelden er al negen.

De stemming in het land is bedrukt en gelaten. De Rosh HaSjanah-tafels waren in veel families leger dan gewoonlijk. In onze familie dienen er inmiddels alweer drie neven, een nicht, een vriendje van en een zwager als reservist. Sjanah tovah.

Ik heb de voorgaande punt nog niet gezet of er klinken drie harde knallen gevolgd door drie rookpluimen boven zee en even later de sirene. Indachtig de foto van een gisteren naast het huis van mijn schoonzuster gevallen brokstuk, ren ik naar een beschutte hoek van ons huis. Ik hoor gelukkig niets vallen.

Herdenkingen

Op 7 oktober zal het begin van de oorlog herdacht worden. Allereerst door de vele families bij de graven van de vermoorde festivalgangers en gegijzelden, en de gesneuvelde burgers en soldaten. Door de situatie in het noorden is de onenigheid tussen de regering en families van de gegijzelden over het hoe en wat van een nationale herdenking gelukkig naar de achtergrond verdwenen.

Vooralsnog staat onder meer een groot concert in het Ha Yarkon-park in Tel Aviv gepland. Vanwege ‘de situatie’ zal het worden gestreamd en zonder publiek plaatsvinden. Bij ons in het dorp gaan we de stream in het amfitheater bekijken.

Willem Dercksen (1951) heeft in het verleden van alles en nog wat gedaan. Tropische roots en een Israëlische partner brachten hem naar Israël waar hij de trotse vader van twee kinderen is en de kost verdient met redactioneel werk.

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Israël, 7 oktober, een jaar oorlog verscheen eerst op Wynia's Week.

Er is een man aan wie ik dit jaar vaak heb moeten denken. Zijn naam weet ik helaas niet meer. Ik ontmoette hem een jaar of tien geleden, toen ik in Israël, op het terrein van Yad Vashem, een cursus over Holocaustonderwijs volgde. We kregen colleges over wat er was gebeurd, en leerden hoe je die beoogde verdelging van de Joden ter sprake brengt in een tijd van vergetelheid en van aversie tegen de herinnering aan die zwarte bladzijde.

Minachting

Een van de mannen die een lezing gaf, was geen geleerde maar een ervaringsdeskundige. Een al oude maar zeer vitale man, afkomstig uit Nederland, aan het begin van de oorlog een jonge man, die het had overleefd en toen per zeilboot van Nederland naar Israël was gevaren.

Het was een mooi verhaal, dat hij afsloot met een boodschap, een les die hij had geleerd na zijn ervaringen tijdens de oorlog en zijn jaren in Israël: ‘Eerst probeerden ze ons allemaal om te brengen, en nu komen ze ons vertellen hoe we het moeten doen.’ Hij spuugde van minachting voor die ‘ze’: Europese politici en beleidmakers die vooral kritiek hadden op de manier waarop Israël zichzelf verdedigt en te midden van vele vijanden probeert te overleven.

Ik vond toen al dat hij gelijk had. En hij heeft alleen maar meer gelijk gekregen.

Het is nu bijna een jaar geleden dat Hamas vanuit Gaza Israël binnenviel, honderden willekeurige Joden doodde of als gijzelaar naar Gaza meenam. Deze pogrom was bedoeld om aandacht te vragen voor de Palestijnse zaak, en dat is gelukt: al snel ging de sympathie niet uit naar de Joden die zoveel slachtoffers hadden te betreuren, maar naar de bevolking van Gaza die te maken kreeg met Israëlische bombardementen en invallen.

De oorlog is alleen zoet voor degenen die er niet mee te maken hebben, wist Erasmus al (dulce bellum inexpertis). Oorlog is verschrikkelijk, en de beelden die ons sinds 7 oktober vorig jaar bijna dagelijks hebben bereikt, getuigen van oneindig leed, een bron van levenslange trauma’s en wraakgevoelens.

‘Genocide’

Maar ook nu moet je je prioriteiten en loyaliteiten op orde hebben. Ten diepste en uiteindelijk staat het bestaansrecht op het spel van een volk dat bijna was uitgemoord, dat daaruit onder andere heeft geleerd dat je nooit op de vermeende welwillendheid van anderen kunt vertrouwen, en dat je je lot in eigen hand moet nemen. In je eigen land, met veiligheidsdiensten en een leger die dag en nacht, alle minuten van de dag, alle dagen in de week en alle weken in het jaar paraat staan – omdat je wordt omringd door volken met een oneindig territorium die jou je kleine plekje op aarde niet gunnen en het ten diepste betreuren dat de heer Adolf H. zijn klus niet heeft weten te klaren.

De eeuwen door zijn er in de publieke opinie redenen en argumenten voor antisemitisme gevonden: religieuze (‘godsmoordenaars’), raciale of politieke (‘kapitalistische samenzweerders’, ‘revolutionairen’). Het nieuwe, actuele voorwendsel is dat Joden een integraal onderdeel uitmaken van de blanke (‘witte’), westerse onderdrukkers. Daarom kunnen hun zelfverdediging en alle militaire acties die erop zijn gericht om in vrede en rust dat kleine stukje land aan de Middellandse Zee te kunnen bewonen, gebrandmerkt worden als ‘genocide’.

Haat en agressie

Een kwalijke alliantie tussen islamo-fascisten en progressief links heeft deze boodschap in het afgelopen jaar in talloze demonstraties en sit-ins op treinstations kunnen uitdragen. En laten we onder ogen zien dat ons eigen land in de ogen van deze activisten wat dit betreft uiteindelijk niet voor Israël onderdoet en dus ook een grondige verbouwing behoeft. Zelfs aanstaande maandag, op de herdenkingsdag zelf dus, zijn er nieuwe ‘pro-Palestijnse’ sit-ins aangekondigd, en in vele kranten maken columnisten er gewoon reclame voor. ‘Als je kunt, kom alsjeblieft’, schreef Volkskrant-columniste Asha ten Broeke.

Dat is misschien wel een van de schokkendste lessen die we in het afgelopen jaar hebben geleerd. We hebben altijd geleefd, dachten we althans, bij het ‘Nie wieder’ als grote les van de Tweede Wereldoorlog. Maar we wisten niet hoe zeer het antisemitisme nog virulent aanwezig was, verborgen veelal, totdat het dit jaar naar buiten barstte toen moslims en radicaal-links in hun Arafatsjalen de straten en pleinen bezoedelden met hun kreten van haat en agressie. De rot zit diep, al dan niet geïmporteerd. Politieagenten mogen zich zo laten inroosteren dat ze geen Joodse doelen meer hoeven te beschermen.

Schokkend was ook de welwillendheid waarmee deze stemmen in de media een podium kregen, en sowieso de ongekende bevooroordeeldheid van de media in dit conflict. Toen Israël Hezbollah aan ging vallen – een terroristische organisatie, proxy van het sjiitische Iran, die de acties van Hamas al een jaar lang met raketaanvallen vanuit Libanon ondersteunt – heette het dat Israël een nieuwe oorlog begon. Nora Stel, ‘Libanon-expert’ van de Radboud Universiteit, mocht in Nieuwsuur komen vertellen dat Israël eigenlijk net zo’n terroristische organisatie is als Hezbollah.

We zijn dus erg naïef geweest, zo blijkt na dit jaar. Niet alleen in eigen land, maar ook internationaal. Hezbollah in Libanon, Hamas in Gaza, de Houthi’s in Jemen: zij zijn onderdeel van de machtspolitiek van Iran, en het vrije Westen laat het gebeuren. Zelfs de ontwikkeling van kernwapens door de theocratische moellahs wordt niet effectief voorkomen.

Existentiële confrontatie

Verhelderend was een interview met een Israëlische arabist, docent aan de bar-Ilan Universiteit, Mordechai Kedar. Hij zei:

‘Stel je voor wat er kan gebeuren als de Iraanse moellahs straks een kernwapen hebben. Hoe kan het Westen dit accepteren? Intussen demonstreren in westerse hoofdsteden woke-studenten, samen met islamisten, vóór Hamas, Hezbollah en Iran. De postkoloniale schuld die deze activisten zeggen te voelen – over al het slechts dat het Westen historisch heeft aangericht – de behoefte om te boeten voor de zondes van hun voorouders door de halve wereld als immigranten op te nemen, leidt uiteindelijk tot de ondermijning van het Westen: een regio bovendien met enorme demografische problemen omdat jullie geen kinderen voortbrengen. Op deze manier stevent het Westen regelrecht af op de eigen ondergang.’

Zo bezien is een terugblik op het afgelopen jaar meer dan een journalistiek moetje, maar een existentiële confrontatie met onszelf, met onze loyaliteiten en keuzes: een keuze voor het leven, zoals de Joden dat vieren, of een keuze voor de dood, de ideologie van de islamisten en hun westerse fellow-travellers.

Bart Jan Spruyt is historicus en journalist. Zijn columns over politiek en samenleving verschijnen iedere zaterdag in Wynia’s Week. 

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Een jaar na 7 oktober: de rot in onze samenleving zit diep verscheen eerst op Wynia's Week.

De nacht van de Hamas aanval op Israël

Het is vrijdagnacht 6 oktober 2023. De meeste mensen in Israël slapen, maar de commandanten van het Israëlische leger worden een voor een gewekt. Er klopt iets niet, het leger en de veiligheidsdiensten zien wat onregelmatigheden aan de grens met Gaza. Rond middernacht gaan de binnenlandse veiligheidsdienst, de Shin Bet, het leger en andere diensten elkaar bellen. Iets na drieën neemt de stafchef van de IDF, Herzi Halevi, contact op met Ronan Bat van de Shin Bet.

Er was een groot muziekfestival gaande bij Reim, dicht bij de Gazastrook waar de Gaza Brigade verantwoordelijk voor was. Rond vier uur in de nacht gaat een team van de veiligheidsdienst naar Nahal Oz bij de grens met Gaza om te zien of er sprake kan zijn van terroristische infiltratie door Hamas. De IDF houdt zoals altijd de grens met Gaza in de gaten.

Om 06:29 uur worden de eerste korte afstand Qassam-raketten vanuit Gaza afgevuurd. De festivalgangers zien dat de raketten tijdig onderschept worden. De muziek stopt. En de Gaza-oorlog die de wereld gaat veranderen, is begonnen.

Het eerste slachtoffer in de oorlog is volgens mediadeskundigen de waarheid. En inderdaad zien we dat vrijwel alle informatie in de media en politiek over de Gaza-oorlog vervuild en vergiftigd is. Zo schrijft cultuurhistoricus Thomas von der Dunk in de Volkskrant dat we niet verbaasd moeten zijn ‘dat de ander ook een keer bloedig terugslaat’, na meer dan een halve eeuw onderdrukking. Maar Israël is sinds 2005 weg uit Gaza; Gaza is autonoom.

Wie even verder zoekt, ziet wel degelijk een enkele goed geïnformeerde journalist. Seth Frantzman, correspondent van The Jerusalem Post, is er zo een. Frantzman schrijft al jaren over Gaza, in 2009 was hij aanwezig als vrijwilliger toen Hamas de Israëlische plaats Sderot aanviel. Hij deed verslag van de oorlog in 2012, 2014 en 2021.

Zijn pas verschenen boek The October 7 War is gebaseerd op twee decennia ervaring aan de Gaza-grens, waarbij hij optrok met verschillende IDF-eenheden. Hij behoort tot de best geïnformeerde journalisten over het Midden-Oosten. In april besprak ik hier zijn boek After Isis.

Antisemitisme en steun voor Hamas

De aanval op Israël was de meest omvangrijke die Hamas ooit uitvoerde. Over een lengte van 64 kilometer vielen de terroristen Israël binnen, een menselijke aanvalsgolf: de Al Aqsa Flood Operation. Het doel was militair succes en het willekeurig vermoorden en kidnappen van Israëlische burgers.

In het Westen resulteerde dat tot vandaag aan toe in groeiend antisemitisme en steun voor Hamas. Rusland en China hebben de aanval nooit veroordeeld, anti-Israël groepen proberen onder de vlag van ‘human rights’ Israël als apartheidsstaat te brandmerken. Hamas kreeg erkenning in Qatar, Turkije, Libanon en Rusland.

De ‘intelligentsia’ op de universiteiten bereiden Hamas een warm welkom, de universiteitsbesturen in Nederland en Amerika accommoderen slechts wat de studenten willen. Joodse studenten zijn onveilig en Joodse scholen in Nederland worden permanent bewaakt.

De UNRWA

De United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees (UNRWA) beheert acht vluchtelingenkampen in Gaza. Het grootste kamp bevindt zich in Rafah. Deze kampen werden het middelpunt van de activiteiten van de terroristen. Ze konden er eenvoudig verdwijnen in hun tunnels en publieke gebouwen als ziekenhuizen. Recent vond de IDF hier zes geëxecuteerde gegijzelden.

UNRWA-medewerkers blijken voor 12 percent uit Hamas-terroristen te bestaan. 185 UNRWA-medewerkers zijn actief in de militaire tak van Hamas, en nog eens 51 in de militaire tak van de Palestijnse Islamitische Jihad. Maar het ministerie van Buitenlandse Zaken in Nederland wil niets liever dan de geldstromen naar UNRWA weer op gang brengen.

In 2014 viel de IDF voor het eerst de tunnels in Gaza binnen. Twee jaar eerder werd de eerste tunnel ontdekt in Nir Am dicht bij de grens met Gaza. Uiteindelijk ontdekte de IDF meer dan 30 tunnels. Maar dat was slechts een topje van de ijsberg, in die periode bouwde Hamas zo’n 640 km tunnel. Uiteindelijk werd het bijna 1000 km. Luchtaanvallen werden daardoor minder effectief, er moest een nieuwe strategie worden gevonden.

De IDF investeerde in die nieuwe technologie: drones, sensors, ‘smart fences’ en nieuwe divisies in het leger die snel konden opereren. De ‘Ghost Unit’ is er een van. Training vindt plaats in de Negev-woestijn.

De oorlog tegen Israël wordt niet alleen gevoerd vanuit Gaza of de Golan. Iran, dat uit is op de vernietiging van Israël, oefent zijn invloed uit van Irak tot Syrië en Libanon. Het Iraanse regime is een octopus met tentakels in Hamas, Hezbollah en zelfs de Houti’s. Frantzman schrijft op X dat Hezbollah de laatste 11 maanden meer dan 8.500 raketten afschoot. Maar veel politici in het Westen vinden dat Israël moet inbinden.

Oefenen voor de aanval

In 2023 begon Hamas met voorbereidingen van de oorlog. Het leek rustig aan de grens maar om te oefenen bouwde Hamas namaak grensposten, compleet met betonnen barrières, hekken en tanks. Ze gebruikten voor het eerst drones die de tanks konden uitschakelen, en konden massa’s gewapende terroristen inzetten om de hekken en betonnen verdedigingsmuren aan te vallen. Die oefeningen konden overdag plaatsvinden.

In de zomerkampen trainden ze kinderen voor aanslagen tegen IDF-posten. Ze oefenden hoe ze Israëli’s het beste konden kipnappen. Er werden meerdere van die trainingskampen gebouwd rond Khan Yunis. Maar de IDF was niet onder de indruk, ze zagen nog steeds dezelfde wapens als tien jaar geleden. Het leek wel of niemand zich nog druk maakte over Hamas. Maar Frantzman laat zien dat er wel degelijk politici en militairen waren die op korte termijn een aanval verwachtten. Niemand leek echter geïnteresseerd. De gevolgen waren desastreus.

De aanval

Op 7 oktober werden alle kibboetsiem aan de grens met Gaza aangevallen. In het eerste uur vuurde Hamas 3.000 raketten af op alles wat in de grensstrook lag. Frantzman geeft een gedetailleerd verslag hoe men dat eerste uur doorkwam. Niemand had door hoe omvangrijk de aanval was. Iedereen vroeg zich af waar de IDF bleef. Aan de Israëlisch kant was er die eerste uren geen coördinatie, het opperbevel overzag niet wat er precies aan de hand was. Dat veranderde in de dagen erna. Het leger herstelde langzaam maar zeker de chaos.

Israël reageerde niet meteen op de aanval van Hamas, de IDF plande een tegenoffensief en kreeg in die tussentijd Amerikaanse steun in de persoon van Defence Secretary Austin. Amerika had hun grootste vliegdekschip de General Ford richting Israël gestuurd als waarschuwing voor Iran. Alle legereenheden waren inmiddels naar de Gaza-grens getrokken. De grens zelf werd opnieuw beveiligd, en de IDF ging achter de Hamas commandoposten aan. Het werd een ‘waiting game’, zo schrijft Frantzman.

Maar Israël was nog niet de grens met Gaza over of de desinformatie begon al. Anti-Israël activisten scheurden de posters van de gegijzelden van de muren.

Hamas is door de jaren heen getraind om effectieve desinformatie te verspreiden. De raketinslag op het Al-Ahli-ziekenhuis is een voorbeeld. De inslag was veroorzaakt door een afzwaaiende raket van de Islamitische Jihad, maar het kwaad was al geschied. De Turkse media hadden het opgepikt en wereldwijd kreeg Israël de schuld, ook van de Nederlandse pers.

Het Shifa-ziekenhuis is een ander voorbeeld. Hamas bouwde tunnels en een commandopost onder het ziekenhuis. Elektriciteit werd afgetapt, maar officieel wist men van niets. Scholen, ziekenhuizen, woongebouwen en moskeeën worden gebruikt als opslag voor wapens en onderdak voor terroristen. Alleen al in Gazastad had Hamas 10.000 man verspreid over de stad. Hamas weet hoe je de media moet bespelen met het zo nu en dan vrijlaten van een enkele gegijzelde, het gebruik van ziekenhuizen en moskeeën, het bespelen van hun bondgenoten in Turkije en Qatar, Turkije een NAVO-lid, Qatar een bondgenoot van Amerika in het Midden-Oosten.

Tot slot

Frantzmans boek is het meest volledige verslag van een oorlog die nog steeds gaande is. Het boek geeft een gedetailleerde beschrijving van troepenbewegingen, wapensystemen en aanvalsplannen, in veel gevallen per dag, tot aan de verschillende fronten in de oorlog. Frantzman houdt zo veel mogelijk afstand van politieke stellingnames of persoonlijke oordelen, wat het boek een soms wetenschappelijk afstandelijk karakter geeft. Frantzman geeft een uitvoerig voetnoten-apparaat mee en een lijst van de belangrijkste personen in deze oorlog. Voor iedereen die iets wil weten over de oorlog die op 7 oktober 2023 begon is het een onmisbaar boek. 

Seth J. Frantzman, The October 7 War, Israel’s Battle for Security in Gaza, A Wicked Son Book, New York, 2024, 326 pagina’s
ISBN 979-8-88845-637-8

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken.  

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Het volledigste verslag van de Gaza-oorlog die een jaar geleden begon verscheen eerst op Wynia's Week.

Henryk Broder, de befaamde columnist van de Duitse krant Die Welt, is sinds de Hamas-pogrom van 7 oktober vorig jaar, nog somberder over het lot van de Joden dan hij daarvoor al was: Er zijn nu wereldwijd ongeveer 14 miljoen Joden. En aan die 14 miljoen storen de mensen zich blijkbaar. Ik weet niet waarom, maar de wereld heeft blijkbaar een rekening te vereffenen met de Joden. En om het nog duidelijker te zeggen: het karwei dat halverwege 1945 werd afgebroken, moet worden afgemaakt. Dit keer in Palestina, from the river to the sea.’

Uw journalistieke strijd tegen antisemieten in Duitsland is legendarisch en heeft vaak voor veel ophef gezorgd. Na de terreuraanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023 is het antisemitisme in Duitsland hoger opgelaaid dan misschien zelfs u had verwacht.

‘Als je het hebt over antisemitisme in Duitsland, volstaat het om Karl Lagerfeld te citeren, want daarmee is eigenlijk alles wel gezegd: “Zelfs als er tientallen jaren tussen zitten, kun je niet eerst miljoenen Joden doden en dan later miljoenen van hun ergste vijanden het land in halen.” Dat kan natuurlijk wel, maar je moet wel weten welke gevolgen zoiets heeft.’

Waar was u op 7 oktober 2023?

‘Ik was in Berlijn en ik geloofde er in eerste instantie niets van. Het leek mij volkomen onmogelijk dat de Israëli’s zich zo konden laten overvallen; dat ze zo in de val gelokt konden worden en dat het in dat kleine land uren zou kosten om de politie en militaire eenheden van A naar B te krijgen. Erger kan de overheid niet falen. Tot nu toe heb ik altijd alleen in Duitsland naar extreme voorbeelden van overheidsfalen gezocht, en ze ook gevonden. Maar wat er nu in Israël is gebeurd, slaat alles.’

‘Het wordt met de dag erger. Gaza zou een beperkte operatie worden. Maar blijkbaar heeft het voormalige hoofd van de Israëlische binnenlandse inlichtingendienst, Ami Ayalon, gelijk als hij zegt: “Je kunt Hamas niet militair verslaan.” En ik denk ook niet dat je ze met andere middelen kunt verslaan. Dat gevoel heb ik al relatief snel na 7 oktober gekregen en het laat me sindsdien niet meer los. Het verlamt mij ook, want ik vrees dat dit het historische begin van het einde van Israël kan worden.’

Zo pessimistisch?

‘Ja. Ten eerste: alles wat fout kan gaan, zal op een gegeven moment ook fout gaan. Ten tweede: er is eenvoudigweg een grens aan wat zo’n klein land kan volhouden. Dit land is zo klein, de naam past niet eens op een landkaart. Je kunt een hightech-natie niet verdedigen tegen een horde barbaren. Je kunt niet de modernste middelen inzetten en veel bloed vergieten en denken dat je de oorlog daarmee zult winnen. In dit geval geldt wat Osama bin Laden ooit zo beeldend heeft gezegd: “Jullie houden van het leven, wij houden van de dood.” En je kunt niets beginnen tegen een massa barbaren die van de dood houdt.’

Helpt het dan niet dat Israël in de afgelopen jaren via de Abraham-akkoorden belangrijke stappen heeft gezet in de richting van vrede met zijn Arabische buren? Je kunt nu zelfs koosjer Pesach vieren in Abu Dhabi. En in de herfst van 2023 had Israël zulke afspraken ook al bijna gemaakt met Saoedi-Arabië, het land waar de Kaaba, het islamitische heilige der heiligen, zich bevindt. Dat zou Hamas waarschijnlijk wel het ergste vinden.

‘Helemaal niet. Dat is juist geweldig voor Hamas, omdat het daarmee een reden heeft om eindeloos, grenzeloos en planmatig mensen op te offeren. Het past juist precies in het concept van Hamas. Bovendien hebben wij allemaal – de Israëlische Joden, de Joden in andere landen, iedereen die pro-Israël is, iedereen die anti-Israël is – allemaal hebben we de situatie verkeerd ingeschat. We dachten allemaal dat er nu vrede met de Arabische wereld aan zat te komen.

‘En de meest idiote oplossing waarvoor je daarbij kunt kiezen is de tweestatenoplossing. Omdat de tweestatenoplossing een Europese fictie is, een hersenschim die de Europeanen moet helpen vergeten hoe fantasieloos ze de afgelopen vijftig jaar zijn geweest. De tweestatenoplossing is een voorbeeld van hoe weinig Europeanen afweten van het Midden-Oosten en hoe ze in hun eigen wereldbeeld trappen, net zoals ze in het idee trapten dat socialisme een menselijk gezicht had.’

‘Wat ik vind van de reacties in Duitsland en Europa na 7 oktober? Ik heb nooit gedacht dat er een Europa zonder antisemitisme zou kunnen bestaan. Wel moet gezegd worden dat Engeland en Frankrijk op dit moment veel sterker besmet zijn met antisemitisme dan Duitsland, en niet pas sinds 7 oktober. Er is geen overheidsantisemitisme in Duitsland, integendeel. En onder het grote publiek is het antisemitisme ook niet zo sterk aanwezig als in Frankrijk en Engeland.

‘Hoewel dat in Frankrijk en Engeland waarschijnlijk te wijten is aan het feit dat de massa-immigratie daar veel eerder op gang is gekomen en kwantitatief veel groter is dan in Duitsland. Het nieuwe Duitse antisemitisme komt onder het mom van kritiek op Israël. Het zijn jonge mensen die roepen: “From the river to the sea, Palestine will be free!” Jonge mensen die voor het ministerie van Buitenlandse Zaken sit‑ins houden en ‘Bevrijd Gaza van de Duitse schuld!’ eisen. Waar de mensen in de tijd van opa en oma riepen: ‘Joden eruit, naar Palestina!’, heet het vandaag: ‘Joden uit Palestina!’ Het gaat niet om een tweestatenoplossing, maar om de eenstaatoplossing: Israël moet weg! Daarmee vergeleken is de vogelpoep-zin van Alexander Gauland…’ (AfD-politicus Alexander Gauland noemde onlangs de nazi-tijd ‘slechts een vogelpoepje in de lange Duitse geschiedenis’.)

‘…eigenlijk gewoon vogelpoep. Een domme zin, maar geen dreigement voor een Endlösung van het jodenvraagstuk in het Midden-Oosten. Ik was in ieder geval niet verrast door de reacties op 7 oktober, want het antisemitische potentieel is er nog altijd, maar het is nu geïmporteerd antisemitisme en daar sluiten veel mensen nog steeds de ogen voor. Antisemitisme is in Duitsland immers onvermijdelijk verbonden met Auschwitz. Maar antisemitisme gaat met de tijd mee en heeft vele gezichten. Ik ben het beu om het steeds opnieuw te publiceren, omdat ik het al duizend keer heb geschreven.’

‘Auschwitz is nu een Disneyland van de dood.’ Dat is een citaat van u. Het stond op 27 januari 2014 in Die Welt. Staat u nog steeds achter deze uitspraak?

‘Ja, natuurlijk sta ik daar nog steeds achter. De zin klopt ook helemaal. In tegenstelling tot de slogan “Nooit meer Auschwitz” of “Auschwitz mag nooit meer in gebruik worden genomen”. Met dezelfde logica zou je ook kunnen zeggen dat de Titanic niet opnieuw mag zinken.
Bovendien zijn er allerlei redenen waarom ze Auschwitz nooit meer, God verhoede, in gebruik zullen nemen. Ten eerste zouden de Polen het tegenhouden. Dat konden ze destijds niet. En ten tweede: je kunt geen eco-neutrale concentratiekampen bouwen, dat is volstrekt onmogelijk. Nieuwbouw zou stuklopen op milieuregelgeving en CO2-uitstoot.’

‘Er was dus antisemitisme vóór Auschwitz, antisemitisme na Auschwitz, en er is altijd links en rechts antisemitisme geweest. Links antisemitisme is geen uitvinding van Alain Finkielkraut (Franse filosoof) en mij. Het was er aldoor al. Het was al groot sinds Marx, en vóór Marx zag je het al in de publicaties van de anarchisten. Voltaire was een antisemiet, Richard Wagner was er één – en wat voor een! – en natuurlijk mogen we ook Martin Luther, de grootste antisemiet in de Duitse geschiedenis, niet vergeten. En die hebben niet gewacht tot de nazi’s Auschwitz openden. Ze waren er gewoon.

‘Maar in ons collectief geheugen is antisemitisme het werk van de nazi’s. Toch is antisemitisme niet rechts en niet links. Het interesseert de antisemiet niet wat de Jood doet. Het stoort hem dat er Joden zijn, dat ze bestaan. Maar proberen de mensen dat aan het verstand te peuteren is een mission impossible.’

U noemde Alexander Gauland. Maar Björn Höcke nog niet, de AfD-partijleider in Thüringen. En de strafzaken tegen hem ook nog niet.

‘Höcke speelt een fantastische rol in dit land: hij is gepromoveerd tot staatsvijand nummer één. Alles kan op hem afgeschoven worden. Höcke wordt veroordeeld omdat hij publiekelijk de zinsnede “Alles voor Duitsland” heeft uitgesproken, waarvan ik tot dan toe niet wist dat het een SA-slogan was, en alle mensen die ik ken, wisten het ook niet. Deze processen tegen Höcke zijn een gerechtelijke aanfluiting. “Alles voor Duitsland” – ik snap niet hoe dat een antisemitisch, racistisch of nationaal-socialistisch motto zou kunnen zijn. In de jaren twintig was het een slogan van de SPD. En of de bruinhemden die kreet al dan niet gebruikten, daar stond die slogan bij de SPD los van. Dan zou “Make America Great Again” of “America First” misschien ook een racistische slogan zijn.

‘Höcke is hier uiteraard de zondebok. Ik vind hem buitengewoon onsympathiek, niet alleen vanwege zijn uitspraken over de geschiedenis, die inderdaad heel vreemd zijn, maar gewoon als type. Hij pleit voor een andere herinneringscultuur. Claudia Roth (van de  Groenen) wil ook het herdenken en herinneren hervormen. Die vind ik ook onsympathiek. Maar als je alle mensen die ik onaangenaam vind uit de politiek zou bannen en ze zou opsluiten, zouden de gevangenissen heel snel vol raken.

‘Volgens een uitspraak van de hoogste Beierse bestuursrechter is “From the river to the sea Palestine will be free” geen antisemitische, anti-Israëlische slogan maar een meningsuiting. Ik kan alleen maar vragen: wie is gevaarlijker voor de meningsvorming – Höcke of de hoogste Beierse bestuursrechter?’

Meneer Broder, we kennen elkaar al dertig jaar, en in die tijd heb ik u verschillende keren op tv en in kranten geïnterviewd. We zijn allebei wat ouder geworden, en ik denk dat ik u nu wel kan vragen om de balans van uw leven op te maken. U hebt het antisemitisme altijd zeer resoluut bestreden. Wat voor nut heeft dat gehad?

‘Helemaal geen. Het had geen enkele invloed. Maar ik ben ook nooit geïnteresseerd geweest in invloed. Ik ben Kurt Tucholsky of Karl Kraus niet en ik ben niet zo slim als de Beierse neuroloog Oskar Panizza, die het zo prachtig formuleerde: ‘Als waanzin epidemisch wordt, noemen we het gezond verstand.’

‘Kent u de trap met de drie treden die Tucholsky kort voor zijn dood getekend heeft? Op de onderste tree staat “spreken”, op de middelste “schrijven” en op de hoogste staat “stilte”. Ik ben nooit op zoek geweest naar invloed, bedoel ik daarmee te zeggen, want ik weet dat er geen invloed is. Hoogstens is er hoop op invloed, maar die is volkomen onvoorspelbaar. Niemand had er rekening mee gehouden dat de Berlijnse Muur zou vallen. Niemand had gedacht dat de Israëliërs uiteindelijk de Jom-Kippoeroorlog van 1973 zouden winnen.’

Hebt u nu de bovenste trede bereikt, namelijk de stilte?

‘Nee, nog niet. Ik kan niet zwijgen, want van zwijgen word ik ziek. Ik heb waarschijnlijk nog niet eens genoeg geschreven. Het gaat niet om invloed, het gaat om het registreren. Kort voordat de historicus Simon Dubnow in 1941 in Riga werd doodgeschoten, riep hij tegen de andere Joden: “Schrijf alles op!” Dat is het motto van mijn leven. Ik weet dat het geen zin heeft, maar ik moet het doen.’

In een interview uit juli 2006 zei u: ‘In principe heb ik er niets tegen dat er nu moslims naar Europa komen, integendeel.’ En een tweede citaat uit hetzelfde interview: ‘Wat ik echt een goede zaak vind, is dat we de huidige demografische structuur van Europa niet langer zo kunnen handhaven. Hoe eerder de Europeanen dat beseffen, hoe beter. Een paar steden zijn al best kleurrijk en niet langer ‘Arisch’ wit, en dat is helemaal niet verkeerd.’ Zou u dat vandaag ook zo zeggen?

‘Nee, zo zou ik het niet meer zeggen. Wat ik destijds zei, kwam overeen met mijn toenmalige kennisniveau en gemoedstoestand. Ik ben inderdaad voorstander van het vermengen van volkeren en naties. Mijn vriend Leon de Winter heeft daar eens een mooie opmerking over gemaakt: ‘Er zijn maar twee dingen die mensen dichter bij elkaar brengen: voetbal en gemengde huwelijken.’ En natuurlijk denk ik dat gemengde huwelijken nog effectiever zijn dan voetbal. Maar destijds legde ik, denk ik nu, een ondraaglijk optimisme aan de dag. Ik dacht echt dat immigratie bijdroeg aan diversiteit.

‘Ik heb ook niets tegen de komst van mensen die idiote of exotische godsdiensten aanhangen. Ik vraag me alleen af: waarom hebben we met de Vietnamezen geen problemen? We hebben ook geen grote problemen met Russische Joden of met de Oekraïners die hierheen zijn verhuisd. Ik ben dus voor immigratie, ik ben ook voor vermenging, maar dat kan alleen plaatsvinden tussen individuen. Er bestaat geen vriendschap tussen naties.’

Op de vraag: ‘Betekent een gekleurd Europa dat daaruit geen catastrofes meer zullen voortkomen?’ antwoordde u in datzelfde interview uit 2006: ‘Dat zou kunnen. Maar het zou ook kunnen betekenen dat Europa ophoudt te bestaan.’ Hebben we dat punt in 2024 bereikt?

‘Ja. Wij zijn op dat punt aangeland. Waarbij het dan wel zo is dat als Europa onder vreedzame omstandigheden ophoudt te bestaan, dan zou ik daar eigenlijk niets op tegen hebben. Ik vind het ook prima als het onder vreedzame omstandigheden door immigratie, of door een actieve geboortepolitiek ophoudt te bestaan. Ik kan de mensen niets voorschrijven.’

Wat ik u al heel lang wilde vragen: zijn de Joden nog steeds Gods uitverkoren volk?

‘Ja. Want misschien is dat vervolgd worden, jezelf keer op keer moeten verdedigen, steeds weer moeten vluchten om je eigen leven te redden, misschien is dat wel uitverkoren zijn.

‘Ik sprak daarover eens met onze wederzijdse vriend, de katholieke theoloog monseigneur Wilhelm Imkamp, en die zei tegen mij: “Ja, dat is de betekenis van uitverkoren zijn.” Dat is natuurlijk een verschrikkelijke gedachte, want als dat het is, uitverkoren zijn, dan zal het nooit ophouden.’

‘Er zijn nu wereldwijd ongeveer 14 miljoen Joden. Alleen al in Mumbai wonen ruim twintig miljoen mensen. En aan die 14 miljoen storen de mensen zich blijkbaar. De wereld heeft een probleem met Joden. Simpelweg omdat ze bestaan. Ik weet niet waarom, maar de wereld heeft blijkbaar een rekening te vereffenen met de Joden. Een jaar geleden zou ik hetzelfde gezegd hebben, maar ik zou niet gezegd hebben dat de wereld een probleem heeft met Joden; ik zou gezegd hebben dat Duitsland een probleem heeft met Joden. En om het nog duidelijker te zeggen: het karwei dat halverwege 1945 werd afgebroken, moet worden afgemaakt. Dit keer in Palestina, from the river to the sea.’

Meent u dat?

‘Ja. Als ik bijvoorbeeld hoor hoe gelaten Lars Klingbeil (SPD-parlementslid) ‘nazi’ zegt tegen Alice Weidel (lijsttrekker van de AfD), dan denk ik dat het probleem niet bij mevrouw Weidel ligt, maar bij Lars Klingbeil. Simpelweg omdat Klingbeil kennelijk dringend behoefte heeft aan rehabilitatie van oma en opa. Want als mevrouw Weidel een nazi is, als de AfD een nazibende is, dan waren de oorspronkelijke nazi’s van de jaren dertig en veertig blijkbaar een onschuldige beweging. Klingbeil voelt blijkbaar een sterke drang om de nazi’s te bagatelliseren, als hij mevrouw Weidel in de nazi-traditie plaatst.’

Als ik bij de demonstraties ‘tegen rechts’ de Antifa-slogan ‘Nazi’s weg!’ hoor, denk ik altijd: waarnaar toe dan ‘weg’? Welk land moet ze dan opnemen?

‘Het nieuwe Duitse fascisme draagt de naam Antifa. Ze rennen hier rond en roepen: “Een boom, een touw, een AfD-nek!” Ze willen mensen ophangen, vermoorden. Antifa, dat zijn de erfgenamen van de Waffen-SS, de SS, het Reichssicherheitshauptamt en alle andere nazi-organisaties. Het is een autoritair overblijfsel van het “Derde Rijk” dat hier misschien wel het voetvolk is voor de volgende dictatuur. “Een boom, een touw, een AfD-nek!” – het is je reinste moordzucht. En niemand wordt gearresteerd. Ze verdwijnen in de menigte.’

Dit interview met Henryk Broder verscheen op 1 augustus in Cato, Magazin für Neue Sachlichkeit.

Vertaling uit het Duits: Willy Hemelrijk

Henryk M. Broder (1946, Katowice, Polen) is een Duits-Joodse journalist en auteur. Van 1995 tot 2010 schreef hij voornamelijk columns en polemieken voor het tijdschrift Der Spiegel en voor het Berlijnse dagblad Der Tagesspiegel. Sinds 2011 is hij voor Die Welt, Welt am Sonntag en Welt online werkzaam. Zijn werken Hurra, wir kapitulieren!! (2006) en Das ist ja irre! Mein deutsches Tagebuch (2015) werden bestsellers.

Ingo Langner (1951, Rendsburg) is een Duitse schrijver, publicist en tv-producent. Sinds februari 2022 is hij hoofdredacteur van het politieke tijdschrift Cato.  

Het bericht Henryk M. Broder: ‘Dit kan het historische begin van het einde van Israël worden’ verscheen eerst op Wynia's Week.

Zeepbel kan zomaar uit elkaar spatten

Zelf leven we in een soort zeepbel. Niet alleen in en rond het Karmelgebergte. Vrijwel de gehele kuststrook van Haifa in het noorden tot voorbij Tel Aviv in het zuiden ligt – vooralsnog – buiten het bereik van de raketten en drones vanuit Libanon en inmiddels op veilige afstand van Gaza. Aan de buitenkant is hier niet of nauwelijks te zien dat het oorlog is. De cafés en restaurants zitten vol, de stranden zijn drukbevolkt en de files als vanouds. Maar als het ook officieel oorlog wordt in het noorden, kan de zeepbel maar zo uit elkaar spatten.

Aan de binnenkant is het bepaald anders. Karin, een Nederlandse vrouw die in de kibboets En Carmel de woonruimtes en kunstenaarsstudio’s beheert, vertelt me dat ze vrijwel dagelijks gebeld wordt door evacués. Of ze een plekje vrij heeft. Velen zitten al maanden met het gezin in een hotelkamer en willen graag wat bewegingsvrijheid en groen om zich heen. Van velen krijgt ze ook hun verhalen te horen … vaak getraumatiseerd en gevangenen in eigen land.

Iedereen kent wel jongens en mannen in gevechtsposities in het leger. De meeste telefoontjes en ontmoetingen beginnen dan ook met de vraag ‘Hoe is het met …?’ Soms zijn er mooie momenten zoals op de video waarin de dienstplichtige dochter van een Nederlandse vriendin een bus uitkomt terwijl naast haar een bus vanaf de grens met Gaza stopt waaruit haar dienstplichtige vriendje stapt die ze al twee maanden niet heeft gezien.

Alles wordt gefilmd of gefotografeerd tegenwoordig. Als je een nieuwssite opent, is je eerste angst dat je een bekend gezicht ziet van een gesneuvelde soldaat. Ook onbekende gezichten voelen als mokerslagen. Tal Lahat, 21, is vooralsnog de laatste. Op 7 oktober redde hij nog de nodige bewoners van de kibboets Nahal Oz aan de grens met Gaza.

Het noorden staat in brand

In het noorden woedt sinds 8 oktober een verkapte oorlog. Vrijwel dagelijks bestookt Hezbollah het noorden met raketten en met explosieven geladen drones. Israël slaat tot ver in Libanon terug. Inmiddels zijn er aan de Israëlische kant 29 dodelijke slachtoffers gevallen (waaronder 12 burgers), tal van huizen zijn verwoest, tot op 5 kilometer van de grens met Libanon zijn de bewoners geëvacueerd en overal woeden door de beschietingen veroorzaakte branden. Circa 20.000 hectare is in vlammen opgegaan (> 200 km²), waaronder grote delen van natuurgebieden.

‘Het is onmogelijk alle branden te bestrijden’ vertelt mijn zwager, onder meer medewerker van de Israëlische autoriteit voor natuur en parken. ‘We proberen er zoveel als mogelijk te controleren en bestrijden alleen de branden die groot gevaar opleveren.’ Hij vertelt het tijdens een familiebijeenkomst in eigen huis nabij Rosh Pinna. ‘Goede timing’ vertelt mijn schoonzuster een paar dagen later nadat er die dag vlakbij de nodige raketten uit de lucht waren geschoten. ‘Zelfs mijn wederhelft kwam in onze safe room. We hadden er nooit met zijn allen in gepast.’

Het Palestijnse narratief

We zien hier ook beelden uit het buitenland. De talloze pro-Palestinakampementen en demonstraties (waaronder in Nederland). From the river to the sea … Ik vertaal dit als een oproep om (onder meer) mijn kinderen te vermoorden. Ongenuanceerd? Noem me een islamitisch land waar meer dan een handvol Joden leeft.

We lezen over (gelukkig nog) incidentele moorden of aanslagen op Joden in het buitenland, over Pink Floyd-frontman Roger Waters die beweert dat er geen bewijs is dat Hamasterroristen Israëlische vrouwen hebben verkracht op 7 oktober (hij is bepaald niet de enige), beschuldigingen van genocide. Het Palestijnse narratief, zoals dat met een geleerd woord wordt genoemd, heeft vele gelovigen.

Niet dat het zal helpen om mensen van hun geloof af te helpen, maar toch:

1. Er is nooit een Palestijnse staat geweest, dus er valt wat dat betreft ook niets te bevrijden.

2. Jezus en zijn ouders Jozef en Maria – oorspronkelijke bewoners – waren Joods en voor en na hen hebben nog talloze Joden geleefd in en rond het gebied dat de Romeinen Palestina hebben genoemd.

3. Tijdens de Britse mandaatperiode zijn grote aantallen Arabieren naar het veel welvarender Britse Palestina getrokken. In het Palestijnse narratief worden ze gemakshalve tot de oorspronkelijke bewoners gerekend, al is in Gaza bijvoorbeeld circa de helft van de inwoners van Egyptische herkomst.

4. De door de Arabieren in 1948 gestarte Arabisch-Israëlische Oorlog heeft tot grote volksverhuizingen geleid. Circa 700.000 Arabische inwoners van het huidige Israël verlieten op advies van hun leiders of ontvluchtten uit angst voor of bedreiging door het Joodse leger huis en haard en belandden in vluchtelingenkampen in Jordanië, Libanon, Syrië, de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. Tegelijkertijd vluchtten circa 800.000 Joodse inwoners uit de Arabische buurlanden en vonden hun toevlucht in Israël.

5. Bedrijft Israël sinds 7 oktober volkerenmoord? De cijfers die de ronde doen zijn afkomstig van het door Hamas gerunde ministerie van Gezondheid in Gaza. Ruim 38.000 doden sinds 7 oktober, aldus deze bron. Het cijfer maakt geen onderscheid tussen strijders en burgers en evenmin tussen hen die een natuurlijke en niet-natuurlijke dood zijn gestorven. Israël stelt dat er in Gaza circa 15.000 Palestijnse strijders zijn gedood naast circa 1.000 terroristen die op of vlak na 7 oktober in Israël zijn gedood. Ik weet niet of er een getalsmatig criterium is om van genocide te spreken. Wel weet ik dat het niet juist is om Israël hiervan te betichten. Het zijn Hamas en de Islamitische Jihad die deze oorlog zijn begonnen en die niet alleen vanuit tunnels, maar ook vanuit scholen, ziekenhuizen, moskeeën en gebouwen van de Verenigde Naties in drukbevolkte woonbuurten vechten met schuldige en onschuldige burgers als menselijke schilden.

Verdeelde regering

In deze wereld heeft elk land nog steeds het recht zich te verdedigen als het aangevallen wordt. Wanneer is genoeg genoeg? Voor de Israëlische regering pas als Hamas en de Islamitische Jihad niet meer in staat zijn 7 oktober te herhalen. Wanneer dat moment is aangebroken, valt niet objectief vast te stellen. Voor veel Israëliërs is het zover en al wekenlang wordt er massaal gedemonstreerd voor een overeenkomst met Hamas om in ruil voor een staakt-het-vuren de gegijzelden vrij te krijgen. De demonstranten beschuldigen Netanyahu ervan om voor zijn eigen hachje te kiezen en niet voor de gegijzelden.

De regering is verdeeld. Minister van Defensie Gallant heeft naar verluidt wel oren naar een overeenkomst om de gegijzelden vrij te krijgen. In Likud, de partij van Netanyahu, gaan stemmen op om Gallant (voor een tweede keer) te ontslaan. Ben Gvir, minister van nationale veiligheid en leider van de ultrarechtse regeringspartij Otzma Yehudit, dreigde de regering te verlaten vanwege de beslissing van Netanyahu om een onderhandelingsteam onder leiding van Mossad-baas David Barnea naar Doha te sturen. Samen met de ultranationalistische minister van Financiën Smotrich kan Ben Gvir elke eventuele overeenkomst torpederen. Dit is een van de redenen dat er massaal gedemonstreerd wordt voor nieuwe verkiezingen.

Eind juni sprak het Hooggerechtshof in Israël unaniem uit dat ultraorthodoxe jesjiva-studenten niet langer van de dienstplicht mogen worden uitgezonderd en ook dat de staat ze niet langer financieel mag ondersteunen. ‘De last van ongelijkheid is zwaarder dan ooit.’ Rabbijnen hebben hun volgers inmiddels aangespoord om oproepen voor het leger te laten voor wat ze zijn. ‘Deze dienstplicht leidt tot destructie van de Torah en de zielen van heilige mensen’, aldus de een. ‘Een oorlogsverklaring tegen orthodoxen en de Torah’, aldus een ander. En zo zijn er veel meer.

Al met al kraakt de Israëlische regering, zo niet de gehele samenleving, in haar voegen. Massale demonstraties voor nieuwe verkiezingen, de twee ultranationalistische regeringspartijen die van geen deal met Hamas willen weten, twee orthodoxe regeringspartijen die loyaal zijn met de rabbijnen en wellicht de regering laten vallen als orthodoxe jongeren voor het leger worden opgeroepen, en dat bij een voortdurende oorlog en 116 gegijzelden die al meer dan 9 maanden gevangen zitten. Dit alles schreeuwt om eenheid in het Israëlische kamp dat evenwel meer weg heeft van onderling strijdende partijen die hun eigen massagraf aan het delven zijn.

Ook toen was genoeg niet genoeg

Volgens de laatste berichten zijn Israël en Hamas het eens geworden over een ‘framework’, met als belangrijkste punten een staakt-het-vuren, vrijlating van zowel gijzelaars als Palestijnse gevangenen en in ‘fase 2’ een bestuur van Gaza door een door de VS getrainde macht van 2.500 aanhangers van de Palestijnse Autoriteit. Hezbollahs secretaris-generaal Nasrallah heeft al een bonus in het vooruitzicht gesteld: ‘Als Hamas een staakt-het-vuren met Israël overeenkomt, stoppen wij met aanvallen.’

Ik vrees dat de onderhandelingen – nog steeds indirect en inmiddels naar Caïro verplaatst – zich nog wel een tijd kunnen voortslepen. Het is al vele jaren geleden, maar de herinnering komt steeds weer op als ik over de onderhandelingen lees. Die taxichauffeur in Caïro. We waren een prijs voor de rit overeengekomen. Nadat ik betaald had en uitstapte, stapte ook de chauffeur uit. Woedend. Hij wilde meer geld. ‘Maar we hadden toch afgesproken …’ repliceerde ik. ‘Ja, dat bedrag was voor de taxi, niet voor mij.’ Genoeg was toen niet genoeg en ik vrees dat het nu weer zo zal zijn.

Willem Dercksen (1951) heeft in het verleden van alles en nog wat gedaan. Tropische roots en een Israëlische partner brachten hem naar Israël waar hij de trotse vader van twee kinderen is en de kost verdient met redactioneel werk.

Wynia’s Week is er het hele jaar door. Met onafhankelijke, verrassende berichtgeving. Wynia’s Week is wel gratis, maar niet goedkoop. De lezers, kijkers en luisteraars maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Regering en samenleving in Israël kraken in hun voegen verscheen eerst op Wynia's Week.

Bij die laatste is een herstel van de situatie ex ante het ultieme strategisch doel van Oekraïne en zijn bondgenoten. We hebben niet de ambitie om met de miljarden extra investeringen in militair materieel in Rusland iets te veranderen. Terug naar de oude grenzen zou al een overwinning zijn. Gaza daarentegen kan niet als voorheen bestuurd blijven worden door de terroristische Hamasbeweging, die daar in 2006 aan de macht kwam. Er zal een nieuw regime moeten worden gevormd.

Verschil in aanpak

Na de Eerste en na de Tweede Wereldoorlog zagen we hetzelfde verschil in aanpak.

De Eerste Wereldoorlog eindigde met een wapenstilstand gesloten tussen de Duitse regering en de overwinnende landen. Die oorlog was geheel buiten Duitsland uitgevochten. Het land werd niet bezet, maar moest wel schadevergoeding betalen. De Duitsers zetten zelf hun keizer af en voerden een democratie in die bijna twintig jaar stand hield. Geïnteresseerden in die veel beschreven periode kan ik het recente boek Hoogteroes van Harald Jähner aanbevelen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog begingen de Duitsers met name in Oost-Europa en de Sovjet-Unie op veel grotere schaal dezelfde misdaden als Hamas vorig jaar in het zuiden van Israël. Met het naziregime wilden de geallieerden geen vrede sluiten. Het Duitse leger en het Duitse regime moesten volledig worden vernietigd en Duitsland werd plat gebombardeerd zonder enige aandacht voor burgerslachtoffers. Het hele grondgebied werd bezet waarbij vooral van Sovjetzijde gruwelijkheden tegen de burgerbevolking niet werden geschuwd.

De kopstukken van het verslagen Duitse regime pleegden zelfmoord. Winston Churchill wilde alle andere hoge nazi’s gewoon doodschieten. Jozef Stalin wilde daarnaast ook nog eens 100.000 Duitse officieren executeren. Maar de Amerikaanse regering overtuigde haar bondgenoten ervan dat een strafrechtelijke procedure beter was.

De overwinnende landen stelden daartoe een gezamenlijk rechtscollege in en zo kregen we de processen van Neurenberg. Daar werden in eerste instantie 24 personen aangeklaagd. Het argument dat ze geen enkele Duitse wet hadden overtreden, hield bij deze rechtbank geen stand. Elf van hen kregen de doorstraf. Op 16 oktober 1946 bleek Herman Göring in zijn cel zelfmoord te hebben gepleegd en werden de andere tien opgehangen in de sportzaal van de gevangenis van Neurenberg. Daarmee werd de basis gelegd van het nog steeds bestaande denkbeeld dat er internationaal recht bestaat.

Duitsland moest een landbouwsamenleving worden

Intussen hielden de geallieerden Duitsland bezet en lieten ze de burgerbevolking bewust verhongeren. Duitsland mocht geen industriële natie meer zijn. Het moest maar een landbouwsamenleving worden die nooit meer zijn buurlanden zou kunnen aanvallen. Daar hoorde een veel kleinere bevolking bij. Voedselhulp werd dan ook niet toegelaten. Ongetelde Duitse burgers, onder wie vele bejaarden en kinderen, stierven door ziekte en ondervoeding en werden in de winters van 1945-1946 en 1946-1947 in massagraven gedumpt. Na bijna twee jaar, in maart 1947, begonnen enkele Amerikanen de noodklok te luiden. Voormalig president Herbert Hoover waarschuwde dat de reductie van Duitsland tot een bezette landbouwstaat 25 miljoen Duitsers het leven zou kosten.

Meer indruk nog maakte een memo dat William Clayton, een succesvol zakenman die werkte als onderminister voor Economische Zaken, op 5 maart 1947 aan president Harry S. Truman stuurde:

‘The reins of world leadership are fast slipping from Britain’s competent, but now very weak hands. These reins will be picked up either by the United States or by Russia. If by Russia, there will almost certainly be a war in the next decade or so, with the odds against us. If by the United States, war can almost certainly be prevented.’

Geen ondergang, maar wederopbouw

Clayton bepleitte een ommekeer in het beleid. In plaats van Duitsland economisch, sociaal en politiek te laten instorten, moesten de Verenigde Staten Europa versterken en weer opbouwen om communistische agressie tegen te gaan. Zijn argumenten werden gehoord en vormden de basis van het Marshall Plan.

Dat laatste idee werd inzake Gaza vorig jaar meteen omarmd door het amorfe doch spraakmakende gezelschap dat de pers steevast ‘de internationale gemeenschap’ noemt. Sigrid Kaag legde begin dit jaar reeds haar functie van minister van Financiën van Nederland neer om weer bij de Verenigde Naties te gaan werken. Dit keer als ‘senior humanitair en wederopbouw coördinator’ voor Gaza.

In die functie valt echter weinig te doen totdat vaststaat wie Gaza na de oorlog zal besturen. Wie gaat dat doen? Na de Tweede Wereldoorlog bezetten en bestuurden de geallieerden Duitsland vier jaar lang. Maar niemand wil Gaza besturen, als het Israëlische leger zich terugtrekt. De Amerikanen willen geen eigen troepen aan land brengen. De Europese landen willen graag betalen, maar ook geen eigen militairen inzetten. De Verenigde Staten schijnen al maanden te proberen een coalitie van Arabische landen te vormen, die Gaza moeten bezetten en besturen, maar de regimes van die landen zien hun troepen vooral als een soort lijfwacht en gebruiken liever huurlingen voor acties verder van huis.

Er lijken maar drie oplossingen mogelijk. De eerste is dat de Palestijnse Autoriteit, die nu de Westoever bestuurt, ook Gaza (weer) gaat besturen. Die heeft genoeg ‘strijders’ ter beschikking, maar geen al te goede reputatie. Een alternatief is dat Egypte het gaat doen. Begin dit jaar heeft de EU dat land al 7 miljard aan giften en leningen toegezegd. Maar generaal Abdel Fatah al-Sisi heeft met de eigen moslimbroeders al genoeg te stellen.

Enige realistische optie: een Turks Gaza

Dan blijft nog maar één leverancier van de benodigde ‘boots on the ground’ over: het NAVO-land met het één na grootste leger zou Gaza kunnen bezetten. De Turkse president Recep Tayyip Erdogan lijkt daartoe niet ongenegen. Hij noemt Hamas geen terroristische organisatie, maar een verzetsbeweging. Hij steunt de Moslim Broederschap en droomt van het voorheen zo uitgebreide Ottomaanse rijk, waar Gaza tot aan de Eerste Wereldoorlog deel van uitmaakte.

Of we blij moeten zijn met een Turks Gaza betwijfel ik. Meer keus hebben we niet.

Paul Frentrop was achtereenvolgens journalist, bankier, ondernemer, pensioenbeheerder, hoogleraar en lid van de Eerste Kamer.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Turkije moet straks Gaza gaan besturen, er zit niks anders op  verscheen eerst op Wynia's Week.

Vlak voor ik ging studeren waren er namelijk aan de GU grootschalige studentenprotesten geweest met de Maagdenhuisbezetting als slotstuk. Radicale studenten hielden dit bestuurscentrum van de universiteit vijf dagen lang bezet. Zij wilden voor studenten meer zeggenschap in het bestuur. Die kregen ze uiteindelijk van de wetgever, hoewel begin jaren 1990 de toenmalige minister van Onderwijs Jo Ritzen (PvdA) die medezeggenschap grotendeels weer afschafte.

Aan de Vrije Universiteit leken orde en rust te heersen

In mei 1969 werden de bezetters echter eerst nog uit het Maagdenhuis verwijderd door de politie. Dat was mooi, maar voor mij toch geen geruststelling. Ik wilde niet bij een universiteit horen waar studenten de universiteit plat kunnen leggen. Ik wilde economie studeren zodat ik – en dat geloofde ik echt – de wereld zou kunnen helpen. Maar het waren wel de jaren ’60 met studentenprotesten in de hele westerse wereld, tegen autoritair bestuur en tegen de oorlog in Vietnam. Ook toen ging de beschuldigende vinger naar het land – de VS – dat de oorlog niet begonnen was.  

Volgens Eduard Bomhoff op Wynia’s Week ging het er toen bij bezettingen gemoedelijk aan toe. Het is maar net wat je gewend bent. Ik vond het toen dreigend genoeg voor mijn gemoedsrust. Dus ik ging naar de gereformeerde VU, want daar heerste orde en rust. Dan nam ik het bidden voor het college wel op de koop toe. Wat ik niet wist was dat er aan de VU inmiddels ook radicaal-linkse studenten rondliepen. Wat ik ook niet wist was dat er ook veel gereformeerde niet capabele hoogleraren waren. Van sommige van die hoogleraren kreeg ik college en ik begon me af te vragen of economie wel de goede studiekeuze was.

Maar ook de VU kon niet achterblijven bij de tijdgeest. Vanaf midden jaren 1970 begon de kwaliteit van onderwijs en onderzoek steeds belangrijker te worden. Bij benoemingen van hoogleraren en docenten aan de VU werd minder op geloof en meer op kwaliteit gelet. Dat sloeg ook op een of andere manier op studenten over.

Zeker sinds de jaren 1990 wilden studenten eenvoudigweg een opleiding volgen die toegang tot een mooie baan zou geven. Als docent aan de Universiteit van Tilburg heb ik het vanaf 1990 dan ook nauwelijks meegemaakt dat studenten tijdens college verhitte discussies begonnen over politiek brandende kwesties. Mijn vak – openbare financiën – gaf daar voldoende aanleiding toe: asielmigratie, overheidsschuld, betaalbaarheid ouderdomspensioen, enzovoort.

Studenten zijn niet erg consistent

Maar nu is dus opeens de geest van de jaren 1960 weer terug. Zoals toen aan alle universiteiten de gemoederen van studenten verhit raakten door de oorlog in Vietnam, zo is nu de oorlog in Gaza reden voor grootscheepse studentenprotesten tegen Israël. In de jaren 1960 waaiden de Vietnam-protesten over uit de VS. Zoiets geldt nu ook voor de pro-Palestijnse protesten. Begonnen aan de campussen op de VS hebben ze zich als een epidemie over de westerse wereld verspreid. In Nederland zijn inmiddels alle universiteiten door die epidemie aangetast.

Op mijn blog heb ik laten weten niet erg opgetogen te zijn over het onderscheidingsvermogen van de studenten. Het schijnt niet tot ze door te dringen dat, ondanks alles, Israël de enige democratie in het Midden-Oosten is. Bovendien begrijpen ze niet dat Hamas nog steeds uit is op de vernietiging van Israël. Er bestaat ook een grote inconsistentie in de mening van de protesterende studenten. Zij zijn ook vaak – misschien altijd – mensen die asielzoekers in Nederland steunen. Die asielzoekers zijn bij veel mensen in Nederland niet erg welkom.

Datzelfde gold voor de Joden die al voor de Eerste Wereldoorlog naar Palestina emigreerden. De Arabieren ter plaatse zaten niet op de Joden te wachten en wilden ze het liefst met geweld verdrijven. Dat geweld hebben de Arabieren nooit afgezworen. Zo steunen de studenten door hun protesten een houding tegen immigranten die ze in Nederland zouden afkeuren.

Hamas heeft geen belang bij vrede

Het onderscheidingsvermogen van de studenten die in de jaren 1960 protesteerden tegen de Amerikanen was ook niet erg groot. De Amerikanen probeerden Zuid-Vietnam vrij van communisten te houden. Dat deden ze, inderdaad, niet altijd even zachtzinnig. Bovendien mislukte het, zoals we nu weten.

Israël probeert het land en omliggende gebieden vrij van de terreurgroep Hamas te maken. Hamas heeft namelijk laten blijken geen enkel belang bij vrede in het Midden-Oosten te hebben. De terreurgroep heeft ook te veel vrienden in duivelse staten als Iran en Syrië. Je mag daarom ook vrezen dat Israël op een of ander moment onder de voet zal worden gelopen als de hulp van het Westen, misschien mede onder druk van de studentenprotesten, wegvalt.

Maar er is nog een andere reactie denkbaar waar ook de krant The Guardian op 29 april op wees. In de VS kregen in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 1968 vooral de Democraten te maken met de studentenprotesten. Tijdens de Nationale Conventie van de Democraten in Chicago dat jaar leidden demonstraties tot een gewelddadig politieoptreden dat live op televisie te aanschouwen was. Maar het betekende niet dat het publiek sympathie kreeg voor de demonstranten. Integendeel, een overgrote meerderheid van de bevolking in de VS keurde het harde politieoptreden goed. De protesten werden wel geassocieerd met de Democraten, maar niet met de Republikeinen. De ‘zwijgende meerderheid’ koos later dat jaar de republikein Richard Nixon tot president.

Proteststem

De pro-Palestina-acties brengen president Joe Biden daarom in een onmogelijke positie. Als hij Israël onverkort blijft steunen, zal hij de steun verliezen van Democraten aan de linkerzijde. Als hij gehoor geeft aan de roep van de protesterende studenten om Israël te boycotten, raakt hij de rechterzijde kwijt aan Donald Trump. De studentenprotesten kunnen daarom nog wel eens als een vermomde zegen voor Trump uitpakken.

Iets dergelijks kan hier ook gebeuren. Wilders heeft al gezegd dat om dit soort studentenacties mensen PVV zijn gaan stemmen. Het lijkt mij niet onmogelijk. Mocht de formatie mislukken en nieuwe verkiezingen nodig zijn, dan zou ik misschien ook wel een proteststem willen uitbrengen om de kortzichtigheid van de actievoerders te veroordelen.

Harrie Verbon was hoogleraar openbare financiën aan de Universiteit van Tilburg. Zijn artikelen verschijnen regelmatig in Wynia’s Week.

De donateurs vormen het fundament van Wynia’s Week. U maakt het als donateur mogelijk dat ons online magazine 104 keer per jaar verschijnt. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Alvast hartelijk dank!  

Het bericht Pro-Palestijnse protesten kunnen zegen zijn voor Trump en Wilders verscheen eerst op Wynia's Week.

In de Karmel hebben we het zelf niet live gezien, al hoorde onze dochter rond een uur of twee wel een luide boem die waarschijnlijk het gevolg was van een neergeschoten projectiel. Voor de inwoners van het noorden van het land, voor zover niet geëvacueerd, was het overigens niet heel bijzonder. Hezbollah schiet al sinds 8 oktober dagelijks raketten op Israël af.

Tegengas

De aanval van Iran biedt Israël op het wereldtoneel wat tegengas voor zijn bad guy-image dat zich al snel na 7 oktober steeds scherper begon af te tekenen. Een slachtoffer dat in de tegenaanval gaat en dat ook met veel militair succes doet, daar is een groot deel van de wereld niet van gediend. En zeker niet als er daardoor in delen van Gaza honger wordt geleden (al is dit door de VN met de media in het voetspoor steeds zwaar overdreven) en als het slachtoffer ook nog fouten begaat zoals onlangs met het neerschieten van een konvooi van de World Central Kitchen waarbij zeven hulpverleners om het leven kwamen.

Het succesvol neerhalen van 99 procent van 170 door Iran afgevuurde drones, 30 kruisraketten en 120 ballistische raketten komt mede op het conto van de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Jordanië, en qua intelligence zelfs van Saoedi-Arabië en de emiraten, waarmee Israël zich zichtbaar in goed gezelschap bevindt. Jordanië wist overigens niet hoe snel het wereldkundig moest maken dat het alleen in actie is gekomen om de eigen bevolking te beschermen tegen niet goed gerichte drones en raketten. Begrijpelijk daar zo’n 50 procent van de Jordaanse bevolking Palestijn is en er al weken een soort volksbelegering van de Israëlische ambassade plaatsvindt.

Dat het Israëlische afweersysteem geen garanties biedt, bleek afgelopen  woensdag weer eens toen in het noordelijke grensstadje Arab al-Aramshe een met explosieven geladen drone in een gemeenschapscentrum insloeg. Vier burgers en veertien daar aanwezige soldaten werden gewond, waarvan één zwaar. Hezbollah eiste de aanslag op.

De Verenigde Staten spelen een steeds nadrukkelijker rol in de oorlog met Hamas. Het gepush om de toevoer van hulpgoederen voor Gaza te vergroten, heeft het beoogde resultaat bereikt. John Kirby, woordvoerder voor het Witte Huis, uitte afgelopen maandag hierover de tevredenheid van president Biden. Het voorgenomen Israëlische offensief in Rafah wordt gecoördineerd met de VS en is na bedenkingen van de grote broer wederom uitgesteld.

Vergeldingsactie tegen Iran

Ondanks verzoeken van de VS en veel andere landen heeft Israël in de nacht van donderdag op vrijdag wel een vergeldingsactie in Iran uitgevoerd op een luchtmachtbasis in de buurt van Isfahan, evenals op doelen in Irak en Syrië, maar deze acties zijn eerst gerapporteerd aan de VS en waren bescheiden voor zover je dat van militaire acties kunt zeggen. Iran ontkent enige schade en hopelijk blijft het hierbij. Het vliegveld in Teheran gaat weer open en volgens de eerste berichten heeft Iran niet het voornemen om direct terug te slaan. De oorlog is een politiek spel geworden waarin Israël moet zorgen de steun van de bondgenoten te behouden, wil het voorkomen dat de import van militaire goederen evenals de zo belangrijke materiële hulp van met name de VS gevaar loopt.

Ondertussen is Hamas spekkoper. De buitenwereld zorgt voor een voldoende bevoorrading van Gaza, er is nog maar één bataljon van het Israëlische leger in Gaza gelegerd en de Israëlische acties zijn geminimaliseerd. Ergo: geen perspectief op een akkoord over de vrijlating van de (volgens Israëlische informatie) 97 nog levende gegijzelden en 36 dode gegijzelden. De families van de gegijzelden hebben hier uiteraard op zijn minst uiterst gemengde gevoelens over.

De staat van het land is een drama op zich. Op 7 oktober was het toen politiek zwaar verdeelde land plotsklaps één – ‘nooit meer is nu’, deze moordpartij mag nooit meer kunnen gebeuren. De eenheid brokkelde daarna stukje bij beetje af. Een minister-president die, in tegenstelling tot de legerleiding, geen enkele verantwoordelijkheid wil nemen voor het falen van de bescherming van de bevolking rond Gaza. Onvrede over de inflexibiliteit van de regering in de onderhandelingen met Hamas over de vrijlating van de gegijzelden.

Demonstraties

Ook is er sterke verdeeldheid over de vraag of ultraorthodoxe jongeren ook in het leger moeten dienen. ‘We verhuizen naar het buitenland als we gedwongen worden in het leger te gaan’, aldus de chassidische rabbi Yitzhak Yosef. Zonder gebeden kan de oorlog immers niet gewonnen worden, zo luidt het excuus. Er zijn al weken massale demonstraties voor de vrijlating van de gegijzelden, en ook steeds massaler demonstraties tegen de regering. Voor velen vormen die demonstraties overigens een dilemma: tijdens een oorlog kun je toch moeilijk tegen je eigen regering demonstreren.

Settlers

Last but not least de rol van settlers op de Westoever. Israëls bad guy-image wordt daar weer flink opgepoetst. Na de moord op de 14-jarige herdersjongen Benjamin Achimeir vorige week vrijdag zijn settlers flink tekeergegaan in een aantal Arabische dorpen op de Westoever, waarbij één Palestijn het leven liet, meerdere Palestijnen gewond werden en huizen en auto’s in brand werden gestoken. Afgelopen maandag verloren weer twee Palestijnen het leven na een stormloop van settlers op het dorp Aqrabah. Het leger was aanwezig maar niet in staat of bereid het geweld te beteugelen.

Geen plan

Een zwaar punt van kritiek op de Israëlische regering is dat er geen plan was en is hoe het verder moet als de oorlog wordt beëindigd. Op 7 oktober werd de oorlog verklaard, besloten dat Hamas moest worden weggevaagd, dat dit alleen kan door militair geweld en dat dat de enige manier is om de gegijzelden vrij te krijgen. Maar daarna?

Inmiddels is duidelijk dat Hamas niet alleen een terroristische organisatie is, maar ook een wijdverspreide ideologie, mede gevoed door deels door de VN en Europese belastingbetalers bekostigd onderwijs en leermiddelen. Ideologieën laten zich niet met geweld bestrijden. De onderhandelingen over de gegijzelden mislukken keer op keer. Een antwoord op de vraag wat er na de oorlog in Gaza moet gebeuren, wordt met de dag urgenter.

Er circuleren uiteraard antwoorden. In ultrarechtse kringen wordt betoogd dat Israël Gaza weer terug moet nemen, en wel zonder de Palestijnen burgerrechten te geven. Ook de Palestijnse journalist Sami Obeid is die mening toegedaan blijkens een interview in The Times of Israel, zij het met Palestijnen als volwaardige burgers. ‘Er zullen nooit twee staten komen’ aldus Obeid. ‘Laten we daarom één land creëren waarin wij (Palestijnen) samen met jullie (Joden) leven. Het alternatief is een nooit eindigende oorlog waarin moslims Joden vermoorden en Joden moslims.’ Het is een mooie mening, maar naar mijn smaak wel erg naïef.

Beëindig de oorlog in ruil voor de gegijzelden

Een antwoord dat me meer aanspreekt, las ik ook in The Times of Israel in een interview met de voormalige generaal en huidige politiek commentator Giora Eiland. Hij ziet als beste optie voor Israël om Hamas aan te bieden de oorlog te beëindigen en alle troepen terug te trekken op voorwaarde dat alle gegijzelden worden vrijgelaten. ‘De kans is groot, maar niet zeker, dat Sinwar zo’n aanbod zal accepteren’, aldus Eiland. ‘We verkeren dan in de situatie dat Hamas 80% van zijn militaire macht kwijt is. Gaza ligt in puin. (…) Als we vervolgens met de VS kunnen overeenkomen om Qatar en andere landen zover te krijgen dat er geen reconstructie van Gaza komt zolang Hamas aan de macht is (…) en als de Palestijnse autoriteit en Egypte vervolgens een alternatief leiderschap op zich nemen, zou Hamas wel eens echt kunnen vallen.’

En: ‘dit betekent geen totale overwinning, maar Israël krijgt zijn gegijzelden terug (…) en de militaire dreiging vanuit Gaza is weg. (…) We hebben op 7 oktober een hoge prijs betaald die we niet gecompenseerd kunnen krijgen. Maar wat is gebeurd, is gebeurd. Als we verder willen, is dit wat ons te doen staat.’

Willem Dercksen (1951) heeft in het verleden van alles en nog wat gedaan. Tropische roots en een Israëlische partner brachten hem naar Israël waar hij de trotse vader van twee kinderen is en de kost verdient met redactioneel werk.

Wynia’s Week is er het hele jaar door. Met onafhankelijke, verrassende berichtgeving. Wynia’s Week is wel gratis, maar niet goedkoop. De lezers, kijkers en luisteraars maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Israël is opnieuw een politiek zwaar verdeeld land geworden verscheen eerst op Wynia's Week.