In het jaar 2000 verscheen in Letter & Geest van het dagblad Trouw een artikel met als kop: ‘Hoeveel immigratie willen wij?’ Het was geschreven door Trouw-redacteur Gerbert van Loenen. Volgens hem gaat achter alle discussies over de integratie van nieuwkomers de vraag schuil hoeveel immigratie we eigenlijk willen. Hoeveel immigratie kan onze samenleving aan?av

Van Loenen constateerde dat het aantal niet-westerse allochtonen in Nederland tussen 1990 en 2000 was gestegen met 62 procent (ofwel met een half miljoen tot circa 1,3 miljoen mensen). Hij vindt het gek dat over deze ‘grootste maatschappelijke verandering van de afgelopen dertig jaar’ nooit een debat is gevoerd. Vervolgens behandelt hij een lange reeks ‘debatdoders’: argumenten, kreten, dooddoeners en bezweringsformules die een antwoord op de vraag ‘hoeveel immigratie willen wij?’ in de kiem smoren.

Ik noem er een paar: ‘Je moet de multiculturele samenleving als een verrijking zien.’ ‘We zijn nu eenmaal een immigratieland.’ ‘We hebben nu eenmaal het vluchtelingenverdrag ondertekend.’ ‘We hebben de immigranten nodig om de vergrijzing te bestrijden.’ En de verdachtmaking: ‘Alleen extreemrechts maakt zich zorgen over immigratie.’ Hieraan verwant is het verbod op bepaalde woorden. In 2000 was dat ‘Überfremdung’. Nu is het ‘omvolking’.

Veel van deze debatdoders zijn nu, 25 jaar later, nog steeds springlevend. In het pasverschenen monumentale immigratieboek van Jan van de Beek, Migratiemagneet Nederland, en in de reacties daarop komen ze stuk voor stuk aan bod.

Jan van de Beek begint zijn boek trouwens met een nieuwe debatdoder. Centraal in zijn onderzoek staat de vraag hoeveel immigranten netto bijdragen aan de schatkist. En hij voorzag dat alleen al dat onderzoeksdoel op grote weerstand zou stuiten. ‘Je mag mensen toch niet langs de meetlat van de euro leggen?’ Mensen zijn toch meer dan alleen hun economische waarde?

Feiten en moraal

Daarop komt hij met twee antwoorden. Het eerste is dat bij elk overheidsbeleid mensen worden geraakt wat een berekening van de kosten niet in de weg staat. Een medicijn tegen kanker wordt alleen vergoed als het niet meer kost dan een bepaald bedrag per gewonnen levensjaar. Het tweede antwoord is dat de netto-baten of -kosten van een immigrant een heel goede indicatie blijken te zijn van zijn of haar mate van integratie. Hoe beter immigranten zijn voor de schatkist, hoe beter hun opleiding en hun baan, en hoe lager hun criminaliteit is. Ze zorgen dat hun kinderen goed onderwijs krijgen en gaan vaak relaties aan met autochtonen, wat hun integratie weer ten goede komt.

Bovendien: als je weet wat de baten en kosten zijn van de verschillende immigrantengroepen dan ben je beter in staat het migratiebeleid te sturen. En ook al zouden de kosten van sommige groepen zeer hoog zijn, dan nog kun je in de politiek besluiten om de immigratie van die groepen te laten doorgaan. Feiten en de waardering van feiten zijn twee verschillende zaken. Maar een morele discussie over het migratiebeleid kan beter worden gevoerd op basis van feiten dan van gevoelens.

De culturele afstand

Van de Beek berekent de nettobijdrage van een immigrant aan de schatkist door de kosten in de vorm van onderwijs, toeslagen en uitkeringen af te trekken van de baten in de vorm van accijnzen en belastingen. En dat vanaf de geboorte of het moment van immigratie tot de dood of de remigratie.

De bijdrage aan de schatkist van immigranten wordt vooral bepaald door hun culturele afstand tot Nederland. Om die afstand te meten, maakt Van de Beek gebruik van de World Values Survey, een langlopend onderzoek naar de waarden en normen in een groot aantal landen. Op basis van dat onderzoek kun je van elk land bepalen in hoeverre de inwoners ‘seculier-rationele’ of ‘traditionele’ waarden koesteren en in hoeverre zij gericht zijn op ‘zelfexpressie’dan wel op ‘overleving’.

Westerse landen zijn meer seculier-rationeel en zelfexpressief en Afrikaanse en islamitische landen meer traditioneel en overlevingsgericht. Het protestantse Europa staat helemaal rechtsboven op de kaart en de Afrikaans-islamitische landen linksonder. Tussen deze twee groepen van landen is de culturele afstand het grootst. Daar tussenin liggen het confucianistische China, katholiek Europa en Latijns-Amerika.

(Lees verder onder het kader)

Het pas verschenen boek ‘Migratiemagneet Nederland’ van dr Jan van de Beek (foto) waar in dit artikel sprake van is maakt veel los in het politieke en maatschappelijke debat. Het boek is een uitgave van Uitgeverij Blauwburgwal, is 470 pagina’s dik en overal te koop. Prijs: 23,50 (inclusief verzendkosten). Ook te koop in de winkel van Wynia’s Week: www.wyniasweek.nl/winkel.

De cultuur van een land bepaalt wat voorop staat, het individu of de familie of stam, ze bepaalt of het land een democratie kent of een autocratie en hoe technologisch ontwikkeld een land is. De nettobijdrage van een immigrant aan de Nederlandse samenleving hangt sterk samen met de cultuur van het land van herkomst. Immigranten uit westerse landen leverden in 2016 een bijdrage van gemiddeld 700 euro aan de schatkist, terwijl niet-westerse immigranten dat jaar gemiddeld 11.000 euro kostten. Van de Beek drukt het zo uit: Om de kosten van één niet-westerse immigrant te dekken is de nettobijdrage van 7 autochtonen nodig.

Twintig procent van de immigranten levert de schatkist geld op, terwijl tachtig procent geld kost. Immigranten die het meeste geld kosten zijn afkomstig uit Afrika en het Midden-Oosten.    

Aldus berekend bedroegen de kosten van de immigratie tussen 1995 en 2024 700 miljard euro. Veel meer dan de totale aardgasbaten tot nu toe van 540 miljard euro.   

Asielmigranten zijn het duurst

Anders dan je misschien zou verwachten hebben ook de gastarbeiders uit Turkije en Marokko geld gekost en dat geldt ook voor de huidige arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa. Deze mensen werken hard en hebben hun werkgevers vaak ook geld opgeleverd, maar na verloop van tijd komen velen toch in een uitkering terecht en komen ze dus ten laste van de gemeenschap. Daarbij komt dat met arbeidsmigranten vaak gezinsmigranten meekomen, en die kosten ook geld. Anderzijds leveren arbeidsmigranten uit westerse landen en Japan, de ‘expats’, de schatkist veel geld op.

Het allerduurste zijn de asielmigranten. Zij komen niet om te werken of te studeren, ze zijn vaak laag opgeleid en jong. En het belangrijkste: ze blijven hier veel langer dan de arbeids- en studiemigranten. Na 10 jaar is van de arbeidsmigranten nog maar 21% in Nederland, van de asielmigranten is dat 55%.

De meeste asielzoekers komen uit Afrika en het Midden-Oosten. Omdat hun cultuur het verst verwijderd is van die in Nederland en ze een lage opleiding hebben, is hun integratie in Nederland volgens Van de Beek ‘vrij dramatisch’. Vandaar ook hun hoge kosten voor de schatkist. Eén asielmigrant kost gedurende zijn levensloop inclusief volgmigratie van familie en de tweede generatie netto 800.000 euro.

Hoe slechter de integratie des te langer het verblijf

Het inwilligingspercentage van asielverzoeken is in Nederland 85% tegenover een EU-gemiddelde van 48%. Reden is volgens Van de Beek dat het juridisch bijna niet te doen is vluchtelingen te onderscheiden van economische migranten. Een asielzoeker geniet het voordeel van de twijfel en wordt door medewerkers van Vluchtelingenwerk grondig voorbereid op het gesprek met de IND-medewerker.

Van de Beek verwacht dat er tussen 2023 en 2027 door asielzoekers naar verwachting 175.000 inwoners bijkomen. Dat kost alleen al aan extra gezondheidszorg 200 miljoen euro per jaar. Aan bijstand kost het 1 miljard extra per jaar. In 2017 was 51% van de bijstandontvangers een niet-westerse immigrant. Er zijn duizenden extra plaatsen in het onderwijs nodig. Jonge asielmigranten komen twee keer zo vaak in het veel duurdere bijzonder onderwijs terecht dan autochtonen. En de criminaliteit neemt toe. In 2026 zijn er naar schatting 3600 extra verdachten en 600 extra gevangenisstraffen.

De definitieve klap is dat juist de migranten die het slechtst integreren, en het duurste zijn, het langst in Nederland blijven.   

Deze gegevens maken moedeloos. Van de Beek maakt glashelder dat economisch voordeel geen argument kan zijn om het huidige migratiebeleid in stand te houden. Ook is duidelijk dat je met immigranten de vergrijzing niet kunt bestrijden.

Naarmate je verder leest in zijn boek vraag je je vaker af: waarom doen wij dit? Waarom brengen we onze verzorgingsstaat, waar decennialang door generaties aan is gewerkt, in gevaar door zoveel mensen op te nemen die geen bijdrage kunnen leveren aan die verzorgingsstaat maar deze alleen maar uithollen?

Afwijzing van de westerse cultuur

Onder de immigranten bevinden zich betrekkelijk veel aanhangers van de islam, een godsdienst die haaks staat op de westerse waarden. In de islam bestaat er geen scheiding van kerk en staat en geen vrijheid van meningsuiting, is de vrouw volkomen ondergeschikt aan de man, is er geen vrijheid het geloof te verlaten en bestaat er weinig tolerantie ten aanzien van mensen met een ander geloof.

Van de Beek haalt enkele opiniepeilingen aan waaruit blijkt dat onder moslims die in het Westen leven een vrij breed gedragen afwijzing van de westerse cultuur bestaat. Ze zijn minder dan andere immigranten geneigd een relatie aan te gaan met iemand van buiten hun eigen cultuur. Een meerderheid van de Franse en de Duitse moslims vindt dat de islam gaat boven de Franse Republiek en de Duitse wetgeving. Ook is er een aanzienlijke bereidheid onder moslims in zes West-Europese landen om hun geloof met geweld te verdedigen. En zelfs om de cultuur van het gastland te vervangen door hun eigen cultuur.

Vanaf 9/11 zijn er in de westerse wereld veel aanslagen gepleegd door radicale moslims. In Engeland, Spanje, Duitsland en vooral in Frankrijk. In Nederland is in 2004 filmer Theo van Gogh vermoord door een islamist en zijn in 2019 vier doden en zes gewonden gevallen bij de tramaanslag door een islamist in Utrecht. PVV-leider Geert Wilders moet al jaren zwaar beveiligd worden tegen islamisten die hem dreigen te vermoorden. En vorige week donderdag waren het hoogstwaarschijnlijk vooral moslims die in Amsterdam de supporters van de Israëlische voetbalclub Maccabi Tel Aviv systematisch in een hoek hebben gedreven en mishandeld.

Waarom doen wij dit?

Van de Beek is erg pessimistisch over de integratie van islamitische immigranten. Ze zijn eerder geneigd zich op te sluiten in hun eigen cultuur dan op te gaan in de cultuur van hun gastland.   

Dit maakt de vraag nog klemmender wat ons bezielt om zoveel immigranten toe te laten van wie we weten dat ze ons miljarden gaan kosten en van wie een groot deel ook nog eens onze cultuur niet accepteert. Waarom doen wij dit?        

Ik denk dat de oorzaak van dat zelfdestructieve gedrag van veel westerse landen is gelegen in de christelijke grondslag van de westerse cultuur. De Nederlandse asielwet is gebaseerd op het VN-Vluchtelingenverdrag van 1951. Dat was aanvankelijk beperkt tot mensen die moesten vluchten als gevolg van gebeurtenissen die voor 1951 hadden plaatsgevonden, die samenhingen met de Tweede Wereldoorlog. Die beperking is in 1967 opgeheven, waarmee het Vluchtelingenverdrag een onbegrensde open-einde-regeling werd.  

Het Vluchtelingenverdrag is door meer dan 150 landen ondertekend. Saoedi-Arabië en de even rijke Golfstaten hebben het verdrag echter niet getekend en hoeven dus geen vluchtelingen op te nemen. Ook landen die wel getekend hebben, nemen lang niet allemaal vluchtelingen op. Zo erkende Japan, toch een land dat in veel opzichten vergelijkbaar is met westerse landen, in 2017 slechts 20 van de bijna 20.000 asielaanvragen. In 2020 daalde het aantal aanvragen flink, en werden 47 van de 3936 asielverzoeken toegekend. In 2021 waren dat 74 toezeggingen; in 2022 waren het er 202. Het aantal groeit, maar is in vergelijking met andere welvarende landen verwaarloosbaar.

Turkije en Oeganda nemen wel veel vluchtelingen op, maar die landen kennen geen verzorgingsstaat zoals de meeste westerse landen die wel kennen. En als je geen verzorgingsstaat hebt, schrijft Jan van de Beek, is het opnemen van vluchtelingen niet zo’n groot probleem. Je hoeft er immers niet voor te zorgen. Ze nemen alleen maar ruimte in, wat voor een klein, dichtbevolkt land als Nederland overigens ook al een groot probleem is.

Radicale ethiek

De landen met een verzorgingsstaat die veel vluchtelingen opnemen behoren alle tot de westerse cultuur. Die cultuur is in sterke mate gevormd door het christendom, dat, op zijn beurt, weer sterk is bepaald door het jodendom. Over de juiste houding tegenover vreemdelingen staat in het Oude Testament (Exodus 23,9): ‘Vreemdelingen mag je niet uitbuiten. Jullie weten immers hoe het voelt om vreemdeling te zijn, omdat jullie zelf vreemdelingen zijn geweest in Egypte.’ En Leviticus 19,33: ‘Iemand die als vreemdeling in jullie land verblijft mag je niet onderdrukken.’ 

In het Nieuwe Testament wordt echter een radicale ethiek gepreekt die veel verder gaat dan alleen een oproep om vreemdelingen goed te behandelen en in moeilijke omstandigheden op te nemen. Dat begint al met het gebod om uw naaste lief te hebben gelijk uzelf. Dat is al bijna niet te doen.

Maar in de Bergrede (Mattheüs, 5) gaat Jezus nog een stuk verder. Hij zegt daar dat hij niet gekomen is om de Wet en de Profeten af te schaffen, maar om ze tot vervulling te brengen. Dat tot vervulling brengen blijkt een nogal extreme aanscherping te zijn. Hij zegt dat je niet alleen geen moord mag plegen, maar ook niet woedend tekeer mag gaan tegen je broeder of zuster. En je mag niet alleen geen overspel plegen, maar iedereen die naar een vrouw kijkt en haar begeert heeft in zijn hart al overspel met haar gepleegd. En het oudtestamentische gebod om niet meer te vergelden dan een oog om een oog en een tand om een tand wordt door Jezus als volgt  geradicaliseerd: ‘Ik zeg jullie je niet te verzetten tegen wie kwaad doet, maar wie je op de rechterwang slaat ook de linkerwang toe te keren.’ Dat is nogal wat.

Heb je vijanden lief

Het toppunt wordt bereikt waar Jezus zegt: ‘Jullie hebben gehoord dat gezegd werd: “Je moet je naaste liefhebben en je vijand haten.” Dit zeg ik daarover: heb je vijanden lief en bid voor wie jullie vervolgen; alleen dan zijn jullie werkelijk kinderen van je Vader in de hemel. (…) Is het een verdienste als je liefhebt wie jou liefheeft? Doen de tollenaars niet net zo? En als jullie alleen je broeders en zusters vriendelijk bejegenen, wat voor uitzonderlijks doe je dan? Doen de heidenen niet net zo? Wees dus volmaakt, zoals jullie hemelse Vader volmaakt is.’

We worden hier opgeroepen volmaakt te worden, en zo gelijk te worden aan God, en gezegd wordt dat we dat kunnen bereiken door onszelf volledig weg te cijferen. We moeten sterven om opnieuw, en nu volmaakt, geboren te worden.

Nu denk ik dat Jezus’ oproep tot een dergelijk mystiek streven naar volmaaktheid, dat we ook in andere godsdiensten tegenkomen, is gericht tot het individu en niet tot de samenleving. Maar ik denk ook dat de westerse cultuur, die eeuwenlang een christelijke cultuur is geweest, is doordesemd van de uiterst zelfverloochenende, zo niet zelfdestructieve geest van de Bergrede.

Natuurlijk is het een groot goed om naar jezelf te kijken om te zien of je niet net zo bent als de mensen op wie je neerkijkt, de ‘tollenaars’ en de ‘heidenen’, maar het kan letterlijk levensgevaarlijk zijn om je vijand lief te hebben.

Niet te pruimen

In verband met deze nieuwtestamentische ethiek spreekt de Belgische filosoof Moyaert van de mateloosheid van het christendom. Het gebod van de naastenliefde kent volgens Moyaert geen grenzen: ‘Nooit kun je het vredige gevoel hebben dat je tenminste gedaan hebt wat je moest doen. De liefde tot je naaste wordt slechts door jezelf beperkt. Je schiet dus altijd tekort en daar ben je persoonlijk verantwoordelijk voor!’  

Moyaert zegt dat in het gebod ‘Heb uw vijand lief’ de naastenliefde op de spits gedreven wordt. ‘Dan moet je een misdadiger vergeven die geen berouw toont. Dat is niet te pruimen. Maar dát is het wezen van de christelijke naastenliefde.’

Gelukkig, zegt Moyaert, heeft de kerk de naastenliefde getemperd tot de werken van barmhartigheid. Een geestelijk werk van barmhartigheid is bidden. ‘Bid voor de levenden en de doden.’ Je kunt je naaste, maar ook je vijand dan liefhebben door voor hem te bidden. En voor hem bidden is nog iets anders dan hem moeten vergeven. In het bidden vraag je God of Hij iets voor je doet wat je zelf niet kunt doen: je vijand vergeven.

Nu zult u denken: ja maar het christendom is toch allang uitgestorven? Niemand weet toch meer wie Jezus was en wat de Bergrede inhoudt?     

Dat is zo. Maar dat lost het probleem van de naastenliefde niet op. Met het christendom is de naastenliefde niet verdwenen. Integendeel. De naastenliefde is sterker en dwingender dan ooit. Ze wordt tegenwoordig vooral geformuleerd in de gedaante van de mensenrechten. En er is geen instantie meer, zoals voorheen de kerk, die er paal en perk aan stelt. In de woorden van Paul Moyaert: ‘Als het geloof in God wegvalt, en de naastenliefde blijft bestaan, dan zal die naastenliefde ons uiteindelijk terroriseren. Wij zullen alles uit naastenliefde moeten doen. Hoever gaan wij in het helpen van een ander? Dat kent geen grenzen! Dat wordt een verschrikkelijk universum.’

Laten we de naastenliefde spreiden

In dat universum zijn we nu aangekomen. We weten dat het binnenhalen van duizenden vreemdelingen onze samenleving zal uithollen en op den duur vernietigen, maar we vinden het erg moeilijk er een eind aan te maken. Misschien moeten we onze naastenliefde beter en verstandiger gaan spreiden. Onze liefde voor de naasten die ver weg wonen, flauw gezegd de versteliefde, gaat ten koste van de naasten die dichtbij wonen en die dus pas echt onze naaststaanden zijn. Want de immigratie van kansloze immigranten gaat ten koste van degenen die aan de onderkant van onze samenleving verblijven, en onder hen bevinden zich veel immigranten van vorig jaar of het vorige decennium.

Misschien moeten we onze liefde voor de ver weg wonende naasten uitdrukken door hen daar te helpen en niet door hen hier naartoe te halen. Want een samenleving die met een beroep op de mensenrechten op grote schaal immigranten opneemt die de grondslag van die samenleving aantasten, maakt het zichzelf op den duur onmogelijk om een menswaardig bestaan te verschaffen aan de eigen inwoners en ook aan de mensen van buiten. Kort gezegd: wanneer je teveel vluchtelingen uit Afrika en het Midden-Oosten opneemt, word je op den duur zelf een Afrikaans of Midden-Oosters land waaruit mensen willen wegvluchten om elders asiel te vragen.  

Dit is de tekst van een lezing voor de herfstschool van de stichting Sociale Christendemocratie in Zorgvlied, 14 november 2024.

Jan van de Beek, Migratiemagneet Nederland, Amsterdam, Blauwburgwal, 23,50 euro.

Chris Rutenfrans is criminoloog en eindredacteur van Wynia’s Week.

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Waarom doen wij dit? Laat de naastenliefde ons niet vernietigen. Stop de immigratie. verscheen eerst op Wynia's Week.

Migratiemagneet Nederland begint met een hoofdstuk over taboe. Dat is geen toeval. Het boek gaat over immigratie en over de integratie van immigranten en hun kinderen. Allerlei heikele thema’s als verzorgingsstaat, cultuurverschillen en de (on)mogelijkheid van gelijke onderwijsuitkomsten worden bij de horens gevat. Die thema’s worden zo toegankelijk mogelijk beschreven, op basis van de beschikbare feiten en cijfers. De kortste omschrijving van het boek is wellicht ‘migratietaboes waaraan je kunt rekenen’.

Gevaarlijke kennis

De lens waardoor in Migratiemagneet Nederland naar de werkelijkheid wordt gekeken zijn de fiscale kosten en baten van immigratie. Die blijken namelijk samen te hangen met elke denkbare maatstaf voor integratie: uitkeringen, belasting, inkomen, zorg, jeugd, onderwijs, criminaliteit, noem maar op.

De kosten en baten van immigratie zijn op zichzelf een taboe. Dat is één van de bevindingen van het proefschrift dat ik schreef over dit onderwerp. Het is ‘gevaarlijke kennis’ waartegen de ‘gewone man’ beschermd moet worden door de weldenkende klasse van hoger opgeleiden.

Gevaarlijke kennis, die de gewone man aan zou kunnen zetten tot ‘verkeerd stemgedrag’ en zo ‘extreemrechts in de kaart zou kunnen spelen’. Gevaarlijke kennis, die zou kunnen leiden tot ‘blaming the victim’, waarbij immigranten ‘de schuld krijgen’ van woningnood of hervormingen van de verzorgingsstaat. Gevaarlijke kennis, die een streep zou kunnen zetten door het streven naar ‘gelijke uitkomsten’ als vervanger van ‘gelijke kansen’.

Gevaarlijke kennis, kortom, die te vuur en te zwaard bestreden moet worden. In Migratiemagneet Nederland worden al die normatieve argumenten ontzenuwd, maar dat neemt niet weg dat dit soort argumenten voor velen nog springlevend zijn.

Een taboe kan onzichtbaar zijn voor degenen die het hebben verinnerlijkt. Een taboe wordt zichtbaar voor en door degenen die het overtreden. En ook voelbaar, want overtreding wordt sociaal bestraft.

Dit alles wist ik voor publicatie van Migratiemagneet Nederland. Dus ik was niet verbaasd over hetgeen mij na publicatie ten deel viel. Maar de dingen die de afgelopen twee weken gebeurden, zijn deels wel verrassend, soms zelfs verbijsterend.   

Het begon eigenlijk heel rustig. Ik mocht het boek aankondigen bij Rick Nieman van WNL op Zondag en – op de dag van de publicatie – bij Goedemorgen Nederland. Er verscheen een artikel in de Telegraaf, een opname bij Wynia’s Week TV en een podcast met Wierd Duk. Daarnaast een prachtig interview met Nathalie Huigsloot in het nummer van HP/De Tijd dat nu in de schappen ligt.

De Volkskrant

En er verscheen een interview in de Volkskrant.

Op dat interview door Remco Meijer kreeg ik uit mijn omgeving veel positieve reacties: ‘Goed stuk in de Volkskrant’, ‘Mooi interview’, …

Maar het migratie-kritische verhaal dat ik in dat interview te berde breng, raakte bij de Volkskrant kennelijk een open zenuw. Het leek alsof het interview met mij de pagina’s van de Volkskrant had bezoedeld. Lezersbrieven stroomden binnen. Het was een schande.

Die schande moest worden uitgewist.

Er volgde een reinigingsritueel. Er verscheen een ad-hominem-column van Sander Schimmelpenninck, bekend van het veelvuldig gebruik van de kwalificatie ‘domrechts’ en andere ‘diepe’ analyses. In een andere column werd de stijlfiguur ‘medemenselijk gevoel tegenover kille cijfers’ opgevoerd.

Verdachtmakingen

Ook de wetenschap kwam eraan te pas, bij monde van Hein de Haas & Leo Lucassen. Dat laatste schoonmaakmiddel bleek overigens wat al te agressief en richtte nevenschade aan. Voor de hoogleraren zelf, maar ook voor de Volkskrant, een punt waar ik dadelijk op terugkom.

Het stuk van De Haas & Lucassen heeft twee hoofdcomponenten: verdachtmakingen en ‘feitelijke beweringen’ die mijn al te sombere migratiekritiek zouden weerleggen. Laten we beginnen met de verdachtmakingen. Die zijn niet mals:

‘Migranten krijgen overal de schuld van. Maar kijk eens goed naar de cijfers.’

‘Stop met politieke stemmingmakerij en selectief shoppen in de feiten.’

‘Omdat Van de Beek pretendeert mythen door te prikken, is het nuttig het feitelijke gehalte van een aantal van zijn uitspraken te toetsen.’

‘Van de Beeks eenzijdig sombere visie wordt dus niet gesteund door de feiten die hij zelf beweert zo belangrijk te vinden. En daarmee scheert hij hele bevolkingsgroepen over één kam en voedt hij een politieke stemmingmakerij, die de schuld voor een hele reeks problemen in Nederland – van criminaliteit tot de wooncrisis – inmiddels eenzijdig legt bij immigratie.’

Om misverstanden te voorkomen: Migratiemagneet Nederland is een heel feitelijk boek, gebaseerd op massa’s gegevens van het CBS, het SCP, het CPB en andere overheidsinstituten. Het is ook een heel genuanceerd boek, omdat het een gedetailleerde beschrijving geeft van uiteenlopende herkomstgroepen en migratiemotieven die qua integratie een heel uiteenlopend beeld vertonen, van heel gunstig tot heel ongunstig. En in de analyses van wat er goed of juist niet goed gaat, richt ik hooguit mijn pijlen op de beleidsmakers en niet op de immigranten zelf.

Dan de ‘feitelijke beweringen’ van De Haas & Lucassen. Die blijken stuk voor stuk onjuist te zijn. Een paar keer wordt mijn ongelijk ‘bewezen’ met beweringen die ik zelf al doe in Migratiemagneet Nederland. Ook alle cijfermatige beweringen bevatten redeneer- en rekenfouten en bevestigen vaak onbedoeld mijn gelijk op de punten die De Haas & Lucassen willen weerleggen. Hun kennis van migratie in Nederland vertoont onwaarschijnlijk grote hiaten. Zelfs basiskennis ontbreekt.

De Volkskrant plaatste toch maar niet

Na verwijdering van alle onjuiste inhoudelijke beweringen, resten alleen de ongefundeerde verdachtmakingen.

Wat alles nog erger maakte is de handelwijze van de Volkskrant. Ik wilde één en ander rechtzetten en drong aan op een opiniestuk. Uit de burelen van de Volkskrant bereikten mij berichten dat Pieter Klok instemde met een opiniestuk van ongeveer 800 woorden. De teneur zou moeten zijn dat zowel De Haas & Lucassen als ik naar de cijfers kijken en toch tot andere conclusies komen. Dat is natuurlijk niet waar want De Haas & Lucassen komen tot andere conclusies door verkeerd brongebruik en redeneer- en rekenfouten.

Om een lang verhaal kort te maken: de Volkskrant plaatste mijn repliek bij nader inzien toch niet. Het was te cijfermatig en ik had – inmiddels wantrouwig – eisen gesteld over instemming voor elke wijziging. Gelukkig bood GeenStijl aan om het wel te plaatsen.

Verbijsterende onthulling

Volkskrant volstond met een piepkleine en onvolledige rectificatie, weggemoffeld in een hoekje onderaan pagina 9. Een rectificatie die zelf ook weer een fout bevatte.

Verder verscheen er een zalvend en toedekkend stuk van data-analist Xander van Uffelen van de Volkskrant, geheel volgens de eerder aangegeven lijn van hoofdredacteur Pieter Klok: zelfde data, andere conclusies.

Van Uffelen deed op X ook een verbijsterende onthulling: ‘Rectificatie: De foute passage in betoog @Leolucassen en Hein de Haas over 45 procent is op suggestie van de eindredactie en met instemming van de auteurs in het stuk opgenomen.’

Ongekend in krantenland: een opinieredactie die optrekt met twee hoogleraren om een opinieartikel vol verdachtmakingen en foute cijfers te schrijven, met de kennelijke bedoeling om ongefundeerd iemands reputatie – in dit geval mijn reputatie – te beschadigen.

Ook op andere fronten gebeurde het nodige. Ik was uitgenodigd in het tv-programma Bar Laat bij Jeroen Pauw. Het zorgvuldig door de redactie voorbereide gesprek zou gaan over Migratiemagneet Nederland. Wellicht niet geheel toevallig zat PvdA-migratiewoordvoerder Kati Piri tegenover mij.

Mijn uitspraak dat de helft tot driekwart van de asielmigranten die sinds 2005 naar Nederland kwamen op enig moment een uitkering ontvangt (Figuur 23 in het boek), leidde tot ontkennend nee-schudden van mevrouw Piri. De enige onderbouwing bestond uit een autoriteitsargument: ze had in 11 jaar woordvoerderschap veel rapporten gelezen en deskundigen gesproken. Ik daagde haar uit haar weerlegging de volgende dag even op Twitter te zetten. Tot op heden mocht ik niets ontvangen.

De totale feitenresistentie van mevrouw Piri werd na afloop van de uitzending bevestigd. Ik stapte op haar af en bood haar mijn boek aan, in de – achteraf ijdele – hoop tot een meer op feiten gebaseerde dialoog te komen. Al snel kwam het gesprek op het opleidingsniveau van Syrische asielzoekers. Mevrouw Piri verkeerde in de veronderstelling dat die hoogopgeleid zouden zijn. Toen ik vertelde dat dit geenszins het geval is, volgde een stellig: ‘dat geloof ik niet’. Kennelijk had ze tijdens 11 jaar rapporten lezen, net dat ene SCP-rapport gemist waarin de mythe van de artsen, advocaten, apothekers en architecten uit Aleppo wordt ontzenuwd.

Peter Hein van Mulligen

Ook vlak voor de Bar Laat-uitzending gebeurde er iets interessants. Peter Hein van Mulligen – hoofdeconoom en zelfbenoemd ‘gezicht’ van het CBS – twitterde: ‘Beste journalisten en andere twitteraars, zullen we cherrypickende charlatans niet meer opvoeren als experts?’ Dat sloeg overduidelijk op mijn persoon. In een andere tweet stelde deze overheidsdienaar over mij dat ik geen wetenschapper ben, maar ‘iemand met de premisse dat migratie slecht is en daar cijfers bij zoekt’.

En dit incident stond niet op zichzelf. Maaike van Charante beschrijft soortgelijk gedrag van verschillende CBS’ers en vraagt zich af wat dat doet met het imago van het CBS:

‘Maar wat gebeurt er met het vertrouwen van Nederlanders in die objectiviteit als zij zien dat CBS-medewerkers openlijk partij kiezen in het publieke debat? Als zij zien dat deze medewerkers ideologie verkiezen boven feiten? En dat zelfs doen door wetenschappers die hen niet aanstaan uit te maken voor rotte vis?’

Kennelijk werd de druk vanwege dreigende imagoschade van het CBS te groot, want op 29 oktober moest Peter Hein van Mulligen publiekelijk door het stof.  Op X nam hij met de volgende woorden afstand van de gewraakte ‘charlatan’-uitspraak:

‘Vorige week heb ik hier een bericht gedeeld waarin ik een oordeel uitsprak over een onderzoeker die CBS-data heeft gebruikt. Zo’n oordeel hoort niet bij mijn functie en de bewoording was ongepast. Ik heb het bericht daarom verwijderd.’

Hans Siebers

Inmiddels was het kwaad al geschied. Sommigen grepen de uitspraken van Peter Hein van Mulligen aan als legitimatie van wel heel extreme uitlatingen. Universitair hoofddocent en auteur bij GroenLinksblad De Helling Hans Siebers schreef op LinkedIn:

‘Mensen die integer hun werk doen moeten beschermd worden tegen terreur van lieden als Jan van de Beek. Rechtgeaarde mensen als de baas van het CBS hebben gelukkig de moed om op te staan tegen terreur. Het is tijd voor verzet tegen de golf van fascisme die ons land overspoelt.’

De combinatie van de woorden ‘terreur’, ‘verzet’ en ‘fascisme’ wekken de indruk van een verkapte oproep tot geweld. Inmiddels heeft Siebers mede door interventie van de Universiteit Tilburg – waarvoor dank – enkele berichten verwijderd en aangepast.

Hoe is dit alles te duiden?

Opvallend is dat de felste reacties kwamen op mijn Volkskrantinterview en mijn optreden bij het BNN/VARA-programma Bar Laat. Kennelijk werd juist mijn optreden in deze twee als linksgeoriënteerd bekendstaande media als bedreiging gezien.

In een interview in de Telegraaf naar aanleiding van zijn boek De nieuwe standenstaat noemt voormalig Volkskrantcolumnist Martin Sommer de ‘kwestie-Van de Beek’ als illustratie van ‘een nieuwe aristocratie, die de waarheid in pacht meent te hebben [en] de onder hen gestelden – mensen met ’foute’ opvattingen – bestraffend toespreekt’:

‘Zij zijn de hoger opgeleiden, die zeggen zich te baseren op objectieve wetenschap. Dan heb je toch automatisch gelijk? … Er heeft nu een hoogoplopende discussie plaats rond asiel en migratie. Daaruit blijkt dat degenen die roepen dat zij beschikken over de júiste cijfers en de júiste wetenschap vooral een moreel standpunt uitdragen. … Van de Beek pelt al die argumenten af en wat blijkt: zijn tegenstanders claimen een wetenschappelijk gelijk, maar hun cijfers kloppen niet en zij gingen zelf onderuit. Zij vertegenwoordigen niet de feiten, maar een moreel universum.’

De krant vervolgt:

‘Sommer ziet de “kwestie-Van de Beek” als een mogelijk kantelpunt. “De reputatie van zijn tegenstanders ligt aan diggelen nu hun hoogmoedige moraal genadeloos is blootgelegd. Ja, verzet tegen de aristocratie brengt grote risico’s met zich mee, maar kijk wat er allemaal gebeurt.”’

De geest is uit de fles

Het is nog te vroeg om te beoordelen of de ‘kwestie-Van de Beek’ werkelijk een kantelpunt vormt. Het establishment – de nieuwe aristocratie in de woorden van Sommer – geeft zich uiteraard niet zonder slag of stoot gewonnen. Maar wel lijkt De weerstand tegen Migratiemagneet Nederland onderdeel te zijn van een achterhoedegevecht. Uit recente peilingen blijkt bijvoorbeeld dat niet alleen het overgrote deel van de rechtse kiezers, maar inmiddels ook een fors deel van de linkse kiezers kritisch is op immigratie en asiel. De geest is uit de fles.

Jan van de Beek is wiskundige en antropoloog en promoveerde op de geschiedenis van het economisch onderzoek naar het Nederlandse migratiebeleid. Hij is een van de auteurs van het rapport Grenzeloze Verzorgingsstaat. Zijn nieuwe boek Migratiemagneet Nederland is op 18 oktober verschenen bij uitgeverij Blauwburgwal. Contactadres voor media en de boekhandel: info@blauwburgwal.nl

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht De weerstand tegen Migratiemagneet Nederland is onderdeel van een achterhoedegevecht verscheen eerst op Wynia's Week.

Verder besteedt Van de Beek ruime aandacht aan de kosten van migratie. Daarbij vraagt hij zich af waarom het taboe in Nederland is om uit te rekenen wat de immigratie kost. In andere landen bestaat dat taboe namelijk niet.

Collectieve psychose

Na verschijning van het boek kreeg Jan van de Beek de gelegenheid het in een aantal dagbladen en tv-programma’s toe te lichten. Dit leidde tot een ‘collectieve psychose bij links Nederland’ zoals Wierd Duk dat in zijn podcast betitelde. Arnout Jaspers gaat hier uitgebreid op in.

De grootste zonde die Jan van de Beek begaan heeft is dat hij afwijkt van het heersende progressieve narratief op het gebied van migratie en asiel. Centraal hierin staan overtuigingen zoals de morele verantwoordelijkheid om vluchtelingen op te vangen, het belang van sociale rechtvaardigheid en het idee dat diversiteit een verrijking is voor de samenleving.

Deze morele overtuigingen spelen een belangrijke rol in het migratieonderzoek. Ik wil dit toelichten aan de hand van een publicatie van de Franse filosoof Michel Foucault. Foucault wordt gezien als een voorloper van het woke-denken, maar hij heeft toch ook interessante publicaties op zijn naam staan.

In december 1970 houdt Foucault een inaugurele rede bij de aanvaarding van het hoogleraarschap aan het Collège de France: L’ordre discours (in het Nederlands vertaald als ‘De Orde van het Spreken’). Hierin betoogt hij dat er vooral binnen de menswetenschappen in elke historische periode en elke samenleving een bepaald waarheidsregime bestaat: een manier waarop de waarheid wordt geproduceerd, gecontroleerd en verspreid. Hij verwijst naar de mechanismen en praktijken die bepalen welke uitspraken als waar en waardevol worden beschouwd, wie het recht heeft waarheid te spreken en hoe deze waarheid wordt geaccepteerd en verspreid.

Kennisuitsluiting

Foucault benoemt verschillende vormen van uitsluiting binnen de wetenschap. Hier ga ik na welke daarvan een rol spelen bij de reacties op Migratiemagneet Nederland. De eerste is kennisuitsluiting: sommige soorten kennis of perspectieven worden niet geaccepteerd binnen de wetenschappelijke gemeenschap. Als het gaat om migratie spelen deugfactoren daarbij een grote rol.

Zo verscheen op de website van BNN/Vara (‘Joop’) een kort interview met Peter Hein van Mulligen met de kop ‘Hoofdeconoom CBS legt haarfijn uit waarom Jan van de Beek een fopwetenschapper is’. Je mag dan toch wel een gedegen analyse verwachten van wat er wetenschappelijk gezien niet klopt aan het boek van Jan van de Beek. Heeft hij de verkeerde microdata (van het CBS!) gebruikt, is er iets mis met de onderzoeksopzet, gebruikt hij de verkeerde variabelen, had hij een ander rekenmodel moeten gebruiken? 

Verdachtmaking en zedepreek

Maar er wordt helemaal niets uitgelegd. Hoofdeconoom Van Mulligen spreekt over de ‘door Forum voor Democratie betaalde wiskundige Jan van de Beek’. Deze bewering klopt niet, want Jan van de Beek werkt als freelancer. Wel heeft het Renaissance Instituut, het wetenschappelijk bureau van Forum voor Democratie, eenmalig subsidie verleend voor het onderzoek ‘Grenzeloze Verzorgingsstaat’ van Jan van de Beek. Deze subsidie was ook nodig om het CBS te betalen voor het gebruik van microdata. Dus als Jan van de Beek subsidie aanneemt van het Renaissance Instituut is hij een fopwetenschapper, maar het CBS heeft er geen bezwaar tegen als datzelfde Instituut de rekening betaalt voor het gebruik van microdata.

Het Joop-artikel besluit met de stelling dat we volgens Van Mulligen beter kunnen luisteren naar migratie-expert Hein de Haas. Hein de Haas komt samen met Leo Lucassen uitgebreid aan het woord in de Volkskrant van vrijdag 25 oktober. Hun artikel begint met een zedenpreek: ‘Migranten krijgen overal de schuld van… Stop met politieke stemmingmakerij en selectief shoppen in de feiten.’ Vervolgens wijzen ze naar ‘het vele onderzoek dat gerenommeerde instituten als het CBS en het SCP de afgelopen decennia hebben uitgevoerd’. Als ze het boek Migratiemagneet Nederland hadden gelezen, hadden ze gezien dat Jan van de Beek wel degelijk gebruik heeft gemaakt van onderzoek van het CBS en het SCP. De meeste data komen juist van het CBS: zowel microdata als open data.

Daarna komen ze dan eindelijk met een aantal feiten. Voorbeeld: ‘Uit cijfers van het CBS blijkt dat van de asielzoekers die in 2014 een verblijfsvergunning kregen zo’n 45 procent een fulltime baan heeft.’ Zij verwijzen daarbij naar het SER-bericht over de arbeidsmarktpositie van vluchtelingen, waar dezelfde rekenfout wordt gemaakt. 

In het dashboard van het CBS staat namelijk dat 52% van het genoemde cohort na 7 jaar werkt. Van die 52% werkt 45% fulltime. Dus van de asielzoekers die in 2014 een verblijfsvergunning kregen heeft zo’n 23 procent een fulltime baan.

Institutionele uitsluiting

Foucault richt zijn aandacht ook op de institutionele structuren van de wetenschap, zoals universiteiten en onderzoeksinstellingen, waarbinnen bepaalde disciplines, methoden en onderzoeksthema’s als waardevoller worden beschouwd dan andere. Dit kan leiden tot uitsluiting van alternatieve benaderingen en onderwerpen die niet als ‘legitiem’ worden beschouwd.

In dit verband is het van belang dat bovengenoemde critici belangrijke machtsposities binnen de wetenschappelijke instituties innemen.

Leo Lucassen is hoogleraar arbeids- en migratiegeschiedenis aan de universiteit van Leiden, directeur van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis in Amsterdam en lid van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen.

Hein de Haas is als hoogleraar sociologie verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en als bijzonder hoogleraar migratie en ontwikkeling aan de Universiteit Maastricht. Hij is mede-oprichter en voormalig directeur van het International Migration Institute (IMI) aan de Universiteit van Oxford.

Peter Hein van Mulligen is hoofdeconoom bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en heeft vooral bekendheid verworven als woordvoerder economie en arbeidsmarkt voor die instelling. De wettelijke taak van het CBS is om de statistische informatie op een onafhankelijke wijze zo breed mogelijk te ontsluiten en gelijktijdig publiekelijk toegankelijk te maken.

Disciplinaire uitsluiting

De wetenschap oefent bepaalde vormen van discipline en controle uit op degenen die binnen de wetenschappelijke gemeenschap vallen. Foucault wijst op de invloed van bepaalde normen, regels en methoden binnen de wetenschap die ervoor zorgen dat sommige onderzoekers, ideeën en praktijken als onwenselijk of onacceptabel worden beschouwd.

In het voorwoord van de tweede druk van het onderzoek ‘Grenzeloze Verzorgingsstaat’ wordt een voorbeeld gegeven van disciplinaire uitsluiting. De Universiteit van Amsterdam (UvA) had onderdak geboden aan de onderzoekers, maar was niet blij met de eerste druk. Daarom moest het logo van de UvA verwijderd worden. Vanwege contractuele verplichtingen kon dat echter niet. Vervolgens ontving co-auteur professor emeritus Joop Hartog op de dag van publicatie een ultimatum dat zijn gastaanstelling beëindigd zou worden als het logo niet werd verwijderd. Aldus geschiedde: na tientallen jaren trouwe dienst bij de UvA en een glansrijke wetenschappelijk carrière werd het dreigement ten uitvoer gebracht. Ook werd Joop Hartog afgezet als voorzitter van een aantal reeds geplande promotieplechtigheden. Pas nadat ophef was ontstaan in de landelijke pers werd de intrekking van de gastaanstelling van Joop Hartog weer ongedaan gemaakt, maar publieke verontschuldigingen bleven uit.

De Amerikaanse sociaalpsycholoog Jonathan Haidt stelt dat studenten beter in staat zijn zelfstandig en kritisch te denken wanneer ze worden blootgesteld aan een breed scala aan opvattingen, in plaats van alleen aan een dominante, vaak eenzijdige ideologie.

Dus er is niets op tegen als studenten de publicaties van Hein de Haas en Leo Lucassen lezen, maar zet dan ook Migratiemagneet Nederland op de boekenlijst. Zo kunnen studenten hun eigen oordeel vormen.

De groei van kennis

Wetenschappelijk debat is van essentieel belang voor de vooruitgang van kennis. Het is nuttig dat er verschillende perspectieven en analyses worden gepresenteerd, vooral in maatschappelijk relevante gebieden zoals migratie. In plaats van de integriteit van Jan van de Beek ter discussie te stellen, zou het constructiever zijn om in het wetenschappelijk en publiek domein een inhoudelijke discussie aan te gaan over de methoden en conclusies die Van de Beek presenteert.

Feike Reitsma is meer dan veertig jaar werkzaam geweest op het gebied van overheidspersoneelsbeleid, arbeidsmarktbeleid en arbeidsmarktonderzoek.

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Ga in debat met Jan van de Beek! verscheen eerst op Wynia's Week.

Is het crisis, en rechtvaardigen ‘bijzondere omstandigheden’ noodwetgeving buiten het parlement om, of is er helemaal geen sprake van een crisis en moet het kabinet met spoedwetgeving gewoon langs Eerste en Tweede Kamer om de asielproblematiek aan te pakken?

Deze vraag vormde de kern van het debat dat het kabinet-Schoof tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen met de Tweede Kamer voerde.

Buitengewone omstandigheden

Het kabinet wil noodwetgeving, zo staat te lezen in het regeringsprogramma dat het op 13 september presenteerde. Voor de duidelijkheid: het gaat hier niet om een beroep op art. 103 van de Grondwet, waarin sprake is van een ‘uitzonderingstoestand’ omdat de nationale veiligheid op het spel staat. Waar het wel om gaat is het in werking stellen van de ‘uitzonderingsbepaling’ van de Vreemdelingenwet uit het jaar 2000. Dat voorziet in de mogelijkheid om bij Koninklijk Besluit artikel 111 van die Vreemdelingenwet in werking te stellen, en met een beroep op ‘buitengewone omstandigheden’ via een serie Algemene Maatregelen van Bestuur een tijd lang af te wijken van de geldende regels voor het verblijf in Nederland van vreemdelingen.

Het kabinet is dus van mening dat die ‘buitengewone omstandigheden’ er zijn: de asielketen loopt vast, en de druk op woningen en de voorzieningen van de verzorgingsstaat is door de aanhoudende immigratie en daaruit voortvloeiende bevolkingsgroei gewoon te groot. Die druk is zo groot dat de overheid nu niet meer in staat is om haar grondwettelijke taak om voor voldoende huisvesting te zorgen en de gezondheidszorg en het onderwijs behoorlijk vorm te geven, te vervullen. Dat is de crisis, dat zijn de ‘buitengewone omstandigheden’. En het is aan minister Faber van Asiel en Migratie (PVV) om een juridisch ‘dragend gemotiveerd’ voorstel aan de ministerraad voor te leggen.

Dat moet nog gebeuren, zo’n voorstel plus onderbouwing aan de ministerraad, juridisch onderbouwd, teneinde een Koninklijk Besluit te ‘slaan’ (zo heet dat), enkele Algemene Maatregelen van Bestuur te nemen en de periode vast te stellen waarin dit alles van kracht is (het voortduringswetsvoorstel). Er zijn al wel ambtelijke adviezen ingewonnen over de mogelijkheid van deze route. En daarmee begon het gedoe afgelopen donderdag.

De oppositie in de Kamer wilde die adviezen zien, want die verzet zich tegen dit traject waarin Tweede en Eerste Kamer immers in eerste instantie worden gepasseerd. Timmermans (GL/PvdA), Jetten (D66) en Bontenbal (CDA) noemen de gang van zaken ‘vandalisme’, een ‘rechtstreekse aanval op de democratische rechtstaat’. Zij zeggen inmiddels wel (opmerkelijk genoeg) overtuigd te zijn van de urgentie van alle kwesties rondom migratie en asiel (beter laat dan nooit!), maar willen bij de besluitvorming niet buiten spel worden gezet en zeggen zich constructief te willen opstellen bij het realiseren van spoedwetgeving.

NSC sloot zich aan bij oppositie

Bij het verzoek, aan het begin van het debat, om openbaarmaking van die stukken, begon Schoof opzichtig te wiebelen. Want hij hoeft dat helemaal niet te doen. Er bestaat een ‘Beleidslijn actieve openbaarmaking nota’s’, vastgesteld in juni 2022, en die bepaalt dat onderliggende stukken pas openbaar behoeven te worden gemaakt nádat de ministerraad een besluit heeft genomen. En dat is nog niet het geval, zoals we zagen, want Faber moet het juridisch onderbouwde voorstel om dat artikel 111 uit de Vreemdelingenwet te activeren, nog aan de ministerraad voorleggen. Dat duurt nog twee tot vier weken. We kunnen op grond van het regeerprogramma hooguit vaststellen dat het kabinet het voornemen heeft zo’n besluit te nemen.

Schoof had dus wel wat fermer op de drang en dwang vanuit de oppositie kunnen reageren. Maar in feite kon hij niet anders toen NSC, vertegenwoordigd door Nicolien van Vroonhoven, zich met een (onterecht) beroep op art. 68 van de Grondwet bij het oppositionele verzoek aansloot, waarmee zich een Kamermeerderheid tegenover Schoofs aanvankelijke weigerachtigheid had gevormd.

En toen moest het recht voor de macht buigen. En dus kwamen de ambtelijke adviezen alsnog naar de Kamer, eerst gelakt, later gewit, en die waren kritisch. Het activeren van het noodrecht om buiten de Kamer om strenge maatregelen te nemen om de immigratie terug te dringen, was onverantwoord, en ‘niet aanvaardbaar vanuit democratisch en rechtsstatelijk oogpunt’.

Aan het einde van de dag hielden de coalitiepartijen elkaar vast en bleven zij, ook NSC, bij het voornemen om zo’n voorstel ondanks die adviezen toch voor te bereiden, maar door het machtsspel van NSC en het daarop volgende gewiebel van Schoof is er wel een nieuwe politieke constellatie ontstaan. Ook de SGP steunt het plan voor een noodrecht-plan niet, zei woordvoerder Chris Stoffer nadat hij de adviezen had gelezen. En in een bijzinnetje voegde hij eraan toe dat zijn partij toch echt nodig is voor een meerderheid in de Eerste Kamer.

Ongekend precedent

Schoof concludeerde dan ook dat die noodwet na het debat niet dichterbij is gekomen. Alles wat van de week in de Kamer is gezegd, zou hij meenemen naar de discussies in het kabinet over de besluitvorming over zo’n noodwet.

Terwijl hij dat niet hoefde te doen, heeft Schoof de Kamer dus inzage gegeven in stukken die de twijfel aan een noodwet versterkten en onderbouwden, en daarmee heeft Schoof zelf onder druk van NSC een politieke werkelijkheid gecreëerd waarin die noodwet uit het zicht lijkt te verdwijnen. Een ongekend precedent brengt de bestaansreden en de missie van dit kabinet in direct gevaar, want Wilders zal natuurlijk op zo’n noodwet blijven aandringen.

Bart Jan Spruyt is historicus en journalist. Zijn columns over politiek en samenleving verschijnen iedere zaterdag in Wynia’s Week. 

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Bart Jan Spruyt: Schoof wiebelde en bracht daarmee de noodwet tegen immigratie in gevaar verscheen eerst op Wynia's Week.

1. ‘De asielinstroom is maar 10 of 12 procent van de totale immigratie.’

Deze gedachte werd de afgelopen jaren onder andere geuit door migratieonderzoekers, journalisten en vertegenwoordigers van organisaties als het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut, de Adviesraad Migratie en het ministerie van Justitie en Veiligheid. Zoals ik eerder uiteenzette in Wynia’s Week is dit juist maar toch misleidend.

Op zichzelf klopt het dat asielmigratie relatief gering is; over de periode 2013-2022 maakt asielimmigratie inderdaad slechts 12 procent uit van de totale immigratie. Maar asielmigranten blijven veel vaker lang of permanent in Nederland dan studie- en arbeidsmigranten. Als we kijken naar het migratiesaldo – immigratie minus emigratie – dan is asiel over de periode 2013-2022 minstens een kwart van de totale immigratie en in omvang ongeveer even groot als arbeidsmigratie.

Tellen we de tijdelijke bescherming van Oekraïners ook mee als een vorm van humanitaire immigratie, dan loopt het migratiesaldo van asiel – afhankelijk van hoe je het berekent – zelfs op tot maximaal een derde van het totale migratiesaldo.

Het gaat bij de maatschappelijk impact van immigratie natuurlijk vooral om het migratiesaldo. Dat bepaalt namelijk het effect op bevolkingssamenstelling, woningnood, zorg, criminaliteit en dergelijke. Daarom is het ronduit misleidend om dat cijfer achterwege te laten in discussies over die impact.

• ‘Slechts een klein percentage van de sociale huurwoningen gaat naar statushouders.’

Ook dit is een veelgehoorde misvatting die de afgelopen jaren regelmatig geuit wordt door journalisten, wetenschappers en vertegenwoordigers van onder meer gemeenten en woningbouwverenigingen. Hier is de denkfout dat men niet vergelijkt met de groep waarmee statushouders het sterkst concurreren: jonge sociale-huur-starters met een laag inkomen. Hun vaak toch al hemeltergend lange wachttijd, wordt aanzienlijk verlengd in perioden dat er veel statushouders gehuisvest moeten worden.

• ‘De volgmigratie bij asiel is heel bescheiden in omvang.’

Ook deze misvatting heeft een duidelijk bagatelliserend karakter. De kerngedachte is dat alle verhalen over volgmigratie bij asiel zwaar overdreven zijn. Zo stelde Martijn van der Linden – de persvoorlichter van Vluchtelingenwerk – op 25 augustus 2023 op X bijvoorbeeld dat er per ingewilligd asielverzoek maar 0,3 volgmigrant komt.

Afgelopen maandag – 16 september 2024 – kopte de Volkskrant in de rubriek ‘Cijfers bij het Nieuws’: ‘Nareizigers vormen slechts een klein deel van het totale aantal asielzoekers.’ In het artikel staat: ‘In 2023 kwamen volgens de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) ruim tienduizend gezinsleden van asielzoekers met een verblijfsvergunning naar Nederland: iets meer dan een vijfde van het totale aantal asielaanvragen dat jaar.’

Rekenfout en denkfout

Maar klopt dit wel? Het antwoord is nee. Dit citaat bevat een rekenfout en een denkfout.

Eerst de rekenfout. Volgens CBS-StatLine waren er 10.125 nareizigers op een totaal van 39.765 asielverzoeken en dat komt neer op 25 procent en niet de 20 procent (‘een vijfde’) die de Volkskrant noemt.

Dan de denkfout. Je kunt nareizigers helemaal niet vergelijken met asielverzoeken, omdat niet elk asielverzoek ingewilligd wordt. Je moet nareis daarom vergelijken met de totale asielmigratie (nareis plus ingewilligde asielverzoeken). Dan blijkt nareis opeens een stuk hoger uit te vallen. In de periode 2013-2022 waren er volgens CBS-StatLine 217.000 asielmigranten en 85.000 nareizigers en dat is al 39 procent van het totaal.

Zelfs dat is nog een onderschatting, vanwege de gezinsmigranten die komen nadat de nareisperiode van een half jaar verstreken is. Nareis en gezinsmigratie vormen samen eerder ongeveer 50 procent van de totale asiel-gerelateerde immigratie.

• ‘Uiteindelijk gaan de statushouders aan het werk en komt alles goed.’

Een eerdere variant van deze misvatting – onder andere tijdens de vluchtelingencrisis van 2015 gepropageerd door toenmalig COA-directeur Gerard Bakker – was dat met name Syrische asielzoekers gemiddeld zo hoog waren opgeleid dat Nederland er beter van zou worden. Inmiddels is die mythe allang doorgeprikt.

Een nieuwe variant is dat asielzoekers na een moeizame start uiteindelijk aan het werk gaan en dat het dan allemaal goed komt. Een recent voorbeeld is een tweet van Maarten Keulemans, een wetenschapsredacteur van de Volkskrant. De meeste statushouders hebben volgens Keulemans al na vijf jaar een baan. Als ‘bewijs’ levert hij een wat gedateerd grafiekje over de uitkeringsafhankelijkheid van asielzoekers die in 2014 naar Nederland kwamen.

Wie echter het CBS-dashboard Asiel en Integratie raadpleegt, ziet na enig rekenwerk dat van het cohort 2014 slechts 18 procent een baan heeft gedurende de eerste vijf verblijfsjaren. In de periode daarna stabiliseert het percentage met baan rond 49 procent, minder dan de helft dus. Bovendien gaat het merendeels om deeltijdbanen en ligt het besteedbaar inkomen na vijf verblijfsjaren nog slechts rond de helft van het Nederlands gemiddelde.

Bovenstaande uitspraken deed Keulemans in de context van een tweet waarin hij suggereert dat, als je spreekt van een ‘asielcrisis’, je ook wel zou kunnen spreken van een ‘ouderencrisis’: ‘Ze hebben haast allemaal een uitkering, souperen veruit de meeste zorgkosten, drinken en veroorzaken woningnood omdat ze gezinswoningen bezet houden. Daarom: #ouderencrisis!’

Als een andere Twitteraar hem er fijntjes op wijst dat ouderen hun leven lang hebben gewerkt en belasting hebben betaald, antwoordt Keulemans: ‘Die asielzoekers gaan dat nog doen.’ En dat laatste is een misrekening. Ongetwijfeld gaan asielzoekers wel iets betalen, maar veel te weinig. Berekeningen op basis van grote hoeveelheden gedetailleerde CBS-microdata laten zien dat de gemiddelde asielzoeker de schatkist netto € 800.000 kost over de levensloop. De betaalde premies en belastingen zijn simpelweg veel te laag om de hoge kosten te dekken.

Deze tweets van Keulemans illustreren ook mooi het vijfde en laatste punt: de misvatting dat er geen asielcrisis is.

• ‘Er is geen asielcrisis (maar een opvangcrisis).’

Het verhaal dat er geen asielcrisis is kent vele varianten. Eén variant is dat er geen sprake is van een asielcrisis in juridische zin. Er is geen sprake van een acute noodtoestand, die door overmacht is ontstaan. Eerder is de crisis het gevolg van een gebrek aan opvangcapaciteit. Het is een opvangcrisis, heet het dan.

Allereerst: in tijden van extreme woningnood ‘kan de overheid het niet maken’ om een grote reserve-asielopvangcapaciteit in stand te houden, met woonunits waar menige twintiger die noodgedwongen nog bij paps en mams op zolder woont, alleen maar van kan dromen.

Daarnaast is het evident dat de opvang vooral overbelast is omdat de verwerkingscapaciteit van de IND is overschreden en de doorstroom naar sociale huurwoningen stokt vanwege de woningnood. De opvangcrisis is dus geen oorzaak, maar een gevolg van een asielinstroom die de absorptiecapaciteit overschrijdt.

Een andere variant is dat de asielinstroom nu helemaal niet hoger is dan bij eerdere asielpieken. Op zichzelf klopt dat. Echter, de instroom in de jaren negentig bestond voor een fors deel uit Europeanen die relatief ‘goed’ integreerden. Afgemeten aan hun nettobijdrage aan de Nederlandse schatkist ongeveer ‘twee keer zo goed’ als asielmigranten uit Afrika en het Midden-Oosten.

Belangrijker nog: de effecten van asiel zijn cumulatief. Omdat de integratie zo slecht verloopt, wordt met elke nieuwe asielpiek de integratie-opgave verder vergroot. Dat blijkt uit een toenemend beslag op de bijstand, het (special needs-) onderwijs, de zorg en de sociale huur. Zoals de overheid terecht stelt, komen grondwettelijke taken inzake zorg, onderwijs en huisvesting mede door asielmigratie steeds verder onder druk te staan. Dit alles is echter het topje van de ijsberg.

Alle integratieseinen op rood

In mijn boek Migratiemagneet Nederland (verschijnt 18 oktober bij Uitgeverij Blauwburgwal) toon ik op basis van veel data aan dat bij asielmigratie uit Afrika en het Midden-Oosten alle integratieseinen op rood staan. Met realistische demografische scenario’s laat ik zien dat de asielmigratie uit die regio bij ongewijzigd beleid naar verwachting hoog zal blijven. Asielmigranten zullen dan een steeds groter deel van de bevolking vormen.

Het opleidingsniveau van de eerste generatie en de opleidingspotentie van de tweede generatie zijn beide ondergemiddeld, hetgeen de verzorgingsstaat ondermijnt. De integratieproblemen worden verder versterkt door een zeer grote ‘culturele afstand’ (heel andere normen en waarden) en een geringe geneigdheid tot het aangaan van gemengde relaties, dé integratiemotor bij uitstek.

De overheid kan integratie van deze groep hooguit een beetje faciliteren, maar niet afdwingen. Dat is de echte asielcrisis. Die asielcrisis is er al en zal bij ongewijzigd beleid steeds groter worden. Bij het klimaatbeleid probeert men problemen die zich grotendeels in de toekomst af zullen spelen, nu al met beleid te ondervangen. Bij de asielcrisis moeten we dat ook doen. Regeren is vooruitzien!

Jan van de Beek is wiskundige en antropoloog en promoveerde op de geschiedenis van het economisch onderzoek naar het Nederlandse migratiebeleid. Hij is een van de auteurs van het rapport Grenzeloze Verzorgingsstaat. Zijn nieuwe boek Migratiemagneet Nederland verschijnt op 18 oktober bij uitgeverij Blauwburgwal. Contactadres voor media en de boekhandel: info@blauwburgwal.nl

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Jan van de Beek: Dit zijn de vijf belangrijkste misvattingen waarmee de asielcrisis wordt ontkend verscheen eerst op Wynia's Week.

Dit nieuwe standpunt kwam dinsdag nogal plotseling naar buiten. Merz had ontbeten met de sociaaldemocratische bondskanselier Olaf Scholz, zo vertelde hij ’s middags tijdens een persconferentie, en had toen voorgesteld om samen de asielinstroom, vooral van Syriërs, drastisch in te perken, buiten de regeringscoalitie om. Omdat SPD en de CDU een meerderheid hebben in het Duitse parlement, zou dat in theorie kunnen.  

Vluchtelingen niet langer toelaten, dat was natuurlijk al in de lijn van Wilders, en Merz sprak ook nog eens – net als Wilders – van een ‘asielcrisis’. Een situatie dus waarin EU-verdragen aan de kant kunnen worden geschoven. Maar Merz wilde tegelijk ook de coalitie opzijschuiven en via een meerderheid in het parlement nieuw beleid doordrukken. Helaas voor Merz wilde Scholz niet meewerken aan een dergelijke constructie en ook niet aan beperkende maatregelen.

Zondag deelstaatverkiezingen

Het nieuwe standpunt van Merz hing natuurlijk samen met de bloedige terroristische aanslag die vorige week vrijdag plaatsvond in Solingen. Dader: een Syrische asielzoeker die op dat moment helemaal niet meer in Duitsland had mogen zijn, maar die desondanks, geholpen door het bureaucratische systeem, niet was uitgezet.

Veel kiezers zijn daar boos over en dat is voor Merz een relevant gegeven. Aanstaande zondag zijn er namelijk verkiezingen in de Oost-Duitse deelstaten Thüringen en Saksen; drie weken later, op 22 september, ook in Brandenburg. Volgens de peilingen gaan de rechts-populisten van Alternative für Deutschland (AfD) die verkiezingen winnen. Merz hoopte kennelijk dat een naar rechts opgeschoven CDU een interessant optie zou kunnen zijn voor potentiële AfD-kiezers.

Maar al na twee dagen bond Merz weer in liet hij de leden van zijn CDU per brief weten dat hij heus geen wijziging van de asielwet op het oog had, laat staan van de grondwet.

Op het Duitse weblog Tichy’s Einblick sprak hoofdredacteur Roland Tichy zijn teleurstelling uit over die draai:

‘Je hebt de grondwet die zegt dat wie vervolgd wordt, recht heeft op asiel. Dat klinkt eenvoudig, maar dat is het niet. Je kunt landen niet dwingen om overvol te raken met asielzoekers. Daar zit een grens aan. De grondwet kan niet van een land eisen dat het overbelast raakt. Vandaar dat Friedrich Merz van een “noodsituatie” sprak.’

En, schrijft Tichy, die noodsituatie is er écht. ‘En dan niet specifiek in financiële zin. Er wordt in Duitsland zoveel geld over de balk gegooid aan onzin; dit zou er nog wel bij kunnen. Maar woningbouw, scholen, sociale cohesie, integratievermogen en interne veiligheid worden nu echt overweldigd. Er vallen doden door steekpartijen, meestal gepleegd door iemand die juist aan vervolging wilde ontsnappen. Die gaat dan achter de mensen aan die hem moesten redden. Zo kan het niet langer.’

Topje van een piramide

Het recht op asiel in de grondwet, constateert Tichy, is slechts het topje van een piramide van afspraken en EU-regels. ‘Toch is ook binnen de EU van alles mogelijk, want Zweden bijvoorbeeld gaat nu migranten, zelfs mensen die al een Zweeds paspoort hebben, terugsturen – of de uitkeringen stopzetten. Dat laatste zal terugkeer van de betrokken immigranten enorm bespoedigen, want dan valt er niets meer te halen.

‘En dan is er nog het lastige administratieve recht, en uitspraken van de rechter. Onder druk van de SPD en de Groenen hebben de Duitse deelstaten, aangemoedigd door de CDU, de regelgeving rond uitzetting zo ontzettend bureaucratisch gemaakt dat er een onwerkbare situatie is ontstaan. Rechters beschouwen zelfs uitzetting naar vakantieland Griekenland als onmenselijk. Het is blijkbaar onmenselijk om vluchtelingen uit te zetten naar een plek waar Duitse vakantiegangers graag dik voor betalen.

‘De rechtsstaat wordt een onrechtvaardige staat wanneer hij zo verstopt raakt met details en regeltjes dat de grondgedachte van het recht niet langer overeind blijft. Zo is de drievoudige moordenaar uit Solingen vorig jaar alleen maar niet uitgezet omdat hij op het moment dat hij werd opgehaald niet “aanwezig” was op het vermelde adres. Daardoor kon hij niet meer uitgezet worden en verwierf hij een paar maanden later automatisch een verblijfsvergunning. Dat mag dan volgens de regels zijn, het strookt niet met het recht.

‘Ondertussen is er geen enkele coulance voor de doorsnee Duitse belastingplichtige. Uitstel van betaling is er niet bij, bezwaar maken tegen een belastingaanslag levert alleen maar ellende op. Doelbewuste samenwerking tussen onverantwoordelijke politici, rechters en regeringen heeft in Duitsland een situatie gecreëerd waarin de lokale bevolking, ongeacht hun afkomst, wordt geplunderd door nieuwkomers.

‘En ja, Duitsland heeft immigranten heus nodig. Maar de mensen die er prima integreren, die er werken en wonen, juist die mensen worden vaak wél uitgezet. Omdat die via hun werk wel gemakkelijk traceerbaar zijn en in handen vallen van het administratieve systeem. Eerlijkheid en hard werken, dat zijn dingen voor de dommen. Zo kan het echt niet langer.

Gezwicht voor de druk

‘De media steunen de regering in dat beleid. Ze gedragen zich alsof het Duitslands plicht is om onbeperkte immigratie toe te staan. Ze doen alsof Duitsland dat best kan hebben. Minister Annalena Baerbock van de Groenen roept op tot voortzetting van dit beleid. De WDR, alle andere publieke omroepen en veel kranten vallen haar bij.’

Twee dagen hield Merz stand, concludeert Tichy. ‘Toen zwichtte hij voor al deze druk. Even hoopten we dat hij iets had geleerd, dat hij vastberadener was geworden. IJdele hoop. Zijn beloften haalden het eind van de week niet eens. Zondag zijn er verkiezingen. En nee, Friedrich Merz heeft het niet in zich om echt verkiezingsfraude te plegen. Hij geeft al toe vóór de verkiezingen en voordat de stemmen geteld gaan worden.’

Willy Hemelrijk schrijft regelmatig in Wynia’s Week. Ze is ook vertaalster.

De donateurs maken Wynia’s Week. U zorgt er als donateur voor dat ons onafhankelijke magazine twee keer per week en 104 keer per jaar kan verschijnen. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Ook na Solingen lukt het de CDU niet om definitief te breken met ‘Wir schaffen das’ verscheen eerst op Wynia's Week.

The Times 

In 2013 sprak Sammy met Andrew Norfolk van The Times omdat ze het idee kreeg dat niemand naar haar luisterde. De politie en sociale dienst lieten het afweten. Haar interview in The Times veroorzaakte grote deining en had het Jay Report tot gevolg dat de ongeveer 1400 genoemde gevallen van seksueel misbruik blootlegde.  

Het rapport bestrijkt de periode van 1997 tot 2013. Ongeveer een derde van de onderzochte gevallen bleek reeds gemeld te zijn bij de politie en andere instanties. Kinderen werden op grote schaal verkracht door meerdere veelal Pakistaanse daders, en verhandeld naar andere steden in het noorden van Engeland. Er zijn voorbeelden van kinderen die overgoten werden met benzine en bedreigd dat ze in brand gestoken zouden worden. Ze werden bedreigd met vuurwapens als ze iets zouden zeggen.  

Verbijsterend is dat het misbruik na het verschijnen van het rapport gewoon doorging, in 2014 waren er weer 51 gevallen. In 2013 vond de politie 157 rapporten over seksueel misbruik op haar bureau. 

Sammy (Samantha) komt uit een liefdevol gezin. Haar moeder stimuleerde haar waar mogelijk, haar vader was dol op haar, maar was ook degene die waar nodig een grens trok. In haar boek is ze uiteindelijk lovend over haar ouders, maar op haar 14^de was dat zacht gezegd anders. Ze was gek op dansen en lid van een dansclub waar ze al haar tijd in stak. Als haar schoolprestaties in de knel komen mag ze van haar ouders nog wel oefenen, maar niet meer meedoen aan de wekelijkse uitvoeringen. Ze doet wat iedere puber doet: grenzen opzoeken, cider drinken, uitgaan, jongens, en de eerste seks. Er werd gedeald in heroïne in Rotherham, maar zij blijft er vanaf. In de weekenden moet ze om klokslag 10 uur thuis zijn.  

Alles verandert als ze Ash tegenkomt. Sammy wordt hopeloos verliefd en beseft niet waar ze in verzeild raakt. Ash heeft een auto, meerdere auto’s zelfs, ziet er goed uit, is beleefd en voorkomend en zij raakt volledig onder zijn invloed. Hij neemt haar mee naar zijn vrienden op Clough Road, een buurt die bekend staat als ‘Paki-land’. De 10 uur-grens wordt overschreden en haar vader is woest. Hij vermoedt onraad, want ze komt voortdurend te laat. De politie wordt ingeschakeld, haar moeder is volledig overstuur. Sammy mag  
’s avonds de deur niet meer uit.  

Contacten bij de politie 

Ze verzint van alles om Ash te zien, ze spijbelt voortdurend. Ash’ broer Bash waarschuwt haar voor Ash: hij deugt niet en ze moet bij hem weg. Maar zij ziet niet in waarom. Bash zal wel jaloers zijn, denkt ze. Uiteindelijk loopt het steeds verder uit de hand, ze gaat  
’s nachts ongemerkt het huis uit, en hij ziet kans door het raam haar slaapkamer binnen te klimmen.  

De relatie bestaat vooral uit seks. Ze is nog steeds 14, maar fantaseert al over trouwen en samenwonen. Haar vader blijft de politie bestoken, maar die kan niets doen als zij geen aangifte doet. Ash heeft contacten bij de politie en lijkt onkwetsbaar. Een maand later is ze zwanger van Ash, ze is in de zevende hemel en fantaseert een mooie toekomst voor hen beiden.  

Wat volgt is complete chaos. Haar twee zussen weten dat ze zwanger is. Ze verzet zich met alle middelen tegen een abortus. Ze klimt overal waar ze opgesloten zit uit het raam om maar naar Ash te kunnen gaan, die haar altijd opvangt op een van zijn vele onderduikadressen. Uiteindelijk grijpen politie en jeugdzorg in. Ze besluit tot een abortus. 

Geweld wordt onderdeel van de relatie met Ash. Volgens hem hoort dat erbij als je verliefd bent. Ash gaat ook met haar vriendinnen naar bed, slaande ruzies volgen. Ze weet dat Ash in drugs handelt. Ze wil breken maar dat lukt haar niet. Dan wordt ze opnieuw zwanger. Dit keer wil ze haar zwangerschap een kans geven, en dat gebeurt ook. Jeugdzorg bemoeit zich ermee en ze krijgt een pleeggezin toegewezen. De volgende dag ontvlucht ze deze opvang en verdwijnt op een van Ash’ onderduikadressen. Een nieuw pleeggezin volgt. Haar ouders zijn dan al gebroken. 

‘Vertrouwelijk’ 

Ze krijgt het kind, trekt weer bij haar ouders in en breekt met Ash. Die is inmiddels in de gevangenis beland, wat haar rust geeft. Ze gaat werken in een stripclub, opent een schoonheidssalon met behulp van haar vader en trekt zich later weer terug. Ze redt de opvoeding van haar kind niet alleen. Haar ouders springen in. Maar Sammy wil dat haar kind een vader heeft en neemt ondanks alles weer contact op met Ash. Die is neergeschoten door een van zijn rivalen en in een rolstoel beland. Ook dan gaat het weer fout.  

Er komt pas verandering in haar situatie na het interview in The Times. Hoewel politie en kinderbescherming tegenwerken verschijnt naar aanleiding van dat interview in 2014 het Jay-rapport. Als Sammy later voor haar boek haar dossier bij de politie opvraagt, blijkt alles zwartgemaakt. In de kantlijn staat: ‘Vertrouwelijk. Niet verspreiden buiten het team’. 

In 2017 verschijnt het boek The Strange Death of Europe van Douglas Murray. Hij schrijft dat seksuele uitbuiting en misbruik in die jaren een publiek geheim was. Het blijkt dat Ash en zijn twee broers Bash en Bono er 54 meisjes op na hielden van wie Sammy er een was. Dat is bevestigd door het Jay-rapport. En het gebeurde niet alleen in Engeland zoals Murray laat zien, ook in de rest van Europa nam het aantal verkrachtingen door immigranten toe.  

Niemand wilde het er over hebben, het was ‘racistisch’ en je sprak er niet over. De Britse lokale overheid was doodsbang om er ook maar iets over te zeggen. Ook in Nederland bleef het doodstil, alleen Wierd Duk schreef in de Telegraaf in datzelfde jaar over Craig Davis wiens dochter Rebecca was misbruikt door de grooming gangs in Rotherham. Verder hulde de Nederlandse pers zich in stilzwijgen.  

Immigratie 

In Engeland kun je op dit moment de gevangenis ingaan als je iets negatiefs zegt over immigratie. Het totale failliet van politie en jeugdzorg in Engeland lijkt er niet toe te doen. Wie denkt dat premier Keir Starmer van Labour er iets aan gaat doen, moet toch nog even het begin van Murrays boek lezen: het was Labour dat de ongecontroleerde immigratie promootte. Het is Labour die je laat opsluiten als je je negatief uitlaat over immigratie. De hemel boven Engeland is wel erg donker geworden. 

Sammy Woodhouse, Just a Child, Britain’s biggest child abuse scandal exposed, Blink Publishing, London 2018, 304 pp. 

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken.  

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!  

Het bericht Een slachtoffer van het grootschalige seksuele misbruik in Rotherham vertelt haar verhaal verscheen eerst op Wynia's Week.

Het vorige kabinet is erop gevallen, de verkiezingen gingen erover, en het wordt natuurlijk ook hét politieke thema van de komende tijd: migratie. Terwijl de nieuwe bewindslieden van hun zomerhuisjes zijn teruggekeerd en nu druk delibereren over de begroting voor Prinsjesdag en de uitwerking van hun hoofdlijnenakkoord, is nu al duidelijk dat al deze zaken bijna gerommel in de marge zijn in vergelijking met het thema van de migratie. Met alle aanpalende thema’s: eigenheid en cohesie van de coalitie tegenover de multiculturele droom van de kosmopolitische oppositie. 

‘Asielcrisis’ 

Minister Marjolein Faber nam al een voorschotje op dat debat door van de week te verklaren dat er sprake is van een ‘asielcrisis’. Van ‘gewoon een asielcrisis’ zelfs, omdat de problemen zich opstapelen. Daarmee doelde zij op de overvolle opvang van Oekraïense asielzoekers in de Utrechtse Jaarbeurs (die moest sluiten), op de locaties van het COA die overal ‘bomvol’ zitten, op de 40.000 ‘nareizigers’ die op een verblijfsvergunning wachten, en op de vele mensen die hier niet kunnen blijven en moeten worden uitgezet.  

Geert Wilders moedigde haar op X opzichtig aan: 

‘Wat heeft ze weer gelijk! 

Heel Nederland ziet het! 

We hebben een asielcrisis! 

En nu actie en maatregelen! 

Met haar ontwapenende eerlijkheid en gedrevenheid is Minister Faber (PVV) nu al de beste Minister van Nederland.’ 

Ze bleek zich een beetje vergaloppeerd te hebben, omdat het woord ‘asielcrisis’ een technische term is en een zaak die alleen bij wet kan worden uitgeroepen. Daarom kondigde zij aan met Prinsjesdag een ‘Asielcrisiswet’ te zullen presenteren met daarin maatregelen ‘om de acute asielinstroom en -opvangcrisis te bestrijden’. 

En tegelijk tekenden zich de contouren van het nieuwe spanningsveld af. Schoof was er snel bij om een beetje te sussen: die wet zal wat meer tijd vragen en er met Prinsjesdag nog niet zijn. Er werd herinnerd aan de uitspraak van Eurocommissaris Ylva Johansson van Migratie, die aan het begin van de zomer heur vingertje al ophief om Nederland eraan te herinneren dat het zo’n wet eerst goed moet onderbouwen en ter goedkeuring aan Brussel moet voorleggen. Het opschorten van de behandeling van asielaanvragen mag al helemaal niet, schreef zij.  

Morele verontwaardiging 

En de voltallige oppositie liet al doorschemeren hoe de vlag er daar bij hangt, door in een moreel verontwaardigde open brief op het voortgezette verblijf van de 11-jarige Mikael uit Armenië aan te dringen. Faber heeft in ieder geval de popular vote achter zich: 97 procent van de Nederlandse bevolking vindt het zo langzamerhand nodig een asielcrisis uit te roepen. Die crisis is ‘gewoon een feit’. 

De kaart van de morele verontwaardiging wordt ongetwijfeld de troefkaart van de voltallige oppositie tegen de voornemens van het nieuwe kabinet. Woorden als ‘schande’ en ‘inhumaan’ zullen de lucht vullen, gevolgd door een beroep op internationale verdragen zoals Europese afspraken waarop Nederland nu eenmaal niet mag ‘inbreken’ en als we die toch zouden schenden kan die mevrouw Johansson ons wel eens, naar ze al aankondigde, voor de Europese rechter dagen. 

Diversiteit als bestemming van de mensheid 

De tegenstellingen van de komende tijd zijn daarmee duidelijk. Het gaat om de autonomie om in eigen huis orde op zaken te stellen, zelf te bepalen of we hier nieuwkomers binnenlaten, en wie dan en hoeveel. Het gaat om de bevoegdheid om van nieuwkomers integratie te eisen. En om de macht om mensen die hier ten onrechte verblijven het land uit te zetten. 

Wat is eigenlijk het alternatief van de oppositie? We zouden het bijna vergeten maar de Grote Oppositieleider heeft zich in zijn vorig leven niet alleen als de grote klimaatpaus ontpopt, maar ook als de grote voorvechter van het multiculturalisme. ‘Europa zal divers zijn’, kreet hij in 2015 al uit (op het First Annual Colloquium on Fundamental Rights). Diversiteit is in zijn optiek de ‘bestemming van de mensheid’. Hij eiste daarom dat ook Midden- en Oost-Europese landen hun grenzen voor Afrikanen en Aziaten zouden openstellen en onomkeerbaar multicultureel zouden worden. Alleen diversiteit brengt vrede en veiligheid, in zijn optiek; wie zich ertegen verzet, neemt welbewust het risico op oorlog. 

Het kan zijn dat ons Frenske werkelijk in zijn dogma’s gelooft. We hebben de afgelopen decennia voortdurend te horen gekregen dat massa-immigratie economische noodzaak is, goed is tegen de vergrijzing of een humanitaire plicht is. Wie er net iets anders over denkt, is islamofoob, xenofoob, extreem-rechts of kortweg een nazi. 

Timmermans dogma’s zijn gebaseerd op een ideologie die alles relativeert: onze waarden, onze cultuur en beschaving. De ene cultuur is niet beter dan de andere, maar alleen maar anders. En het samenbrengen van die verschillen leidt alleen maar tot verrijking.  

Het is nu wel genoeg 

Voor de hogere klassen is dat misschien ook zo. Maar voor alle andere mensen is die droom een valse gebleken en zij weten inmiddels beter: de realiteit heeft hen geleerd dat al die diversiteit juist tot minder sociale cohesie leidt, tot wantrouwen en gevoelens van onveiligheid. En dat bevordert uiteindelijk de segregatie en de verpaupering en radicalisering van hele bevolkingsgroepen. Het door de straten dansende antisemitisme heeft het recent overduidelijk aan het licht gebracht en het populisme van de weeromstuit aan de macht geholpen. De etnische conflicten (vroeger ‘rassenrellen’ genoemd) zoals we die recent in Engeland hebben gezien, zijn elders allerminst denkbeeldig. 

We mogen daarom hopen dat dit kabinet inderdaad een ‘asielcrisiswet’ zal presenteren, Brussel Orbániaans zal trotseren en in eigen huis orde op zaken zal stellen. Het is nu wel genoeg. En onze toekomst staat op het spel als we de Timmermansen hun onverantwoordelijke gang laten gaan. 

Bart Jan Spruyt is historicus en journalist. Zijn columns over politiek en samenleving verschijnen iedere zaterdag in Wynia’s Week. 

Wynia’s Week verschijnt altijd, twee keer per week. Het zijn de donateurs die dat mogelijk maken. Nog geen donateur? Kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Hoog tijd dat we zelf gaan bepalen hoeveel en welke immigranten hier binnen mogen komen verscheen eerst op Wynia's Week.

Die uitspraak van Juliana uit 1979 was niet de eerste. Ook in de Troonrede van 1950 had zij al de zorg van de regering overgebracht over de onbeheersbare bevolkingsgroei. Ook toen noemde ze Nederland met tien miljoen inwoners al ‘vol, vol, vol’. Die zorgen werden gevoed door de naoorlogse geboortegolf, die veel meer monden aan tafel bracht dan men dacht dat het verarmde, moeizaam opkrabbelende Nederland ooit zou kunnen voeden.  

Spanning op de arbeidsmarkt 

‘Alles zoop en naaide, heel Europa was één groot matras’, dichtte Remco Campert over die wanhopige jaren. En dan was er nog de stroom terugkerende Indischgasten, Indo’s en Molukkers. Velen zagen er hier geen gat meer in en Nederland werd een emigratieland. Zo’n 400.000 mensen vertrokken in de jaren vijftig naar weidser streken zoals Canada en Australië.  

Maar stukje bij beetje krabbelde Nederland op. De welvaart steeg, de woningnood daalde, en daarmee maakte het spook van de overbevolking plaats voor spanning op de arbeidsmarkt. Voor de emigranten van de jaren vijftig begonnen in het buitenland geronselde gastarbeiders terug te komen. Aanvankelijk waren het voornamelijk Italianen, vanaf de vroege jaren zestig ook Spanjaarden en vooral steeds meer Turken en Marokkanen. En zo kon het gebeuren dat terwijl de mensen het beter kregen en daardoor het kindertal onder autochtone Nederlanders al in 1970 tot beneden het vervangingsniveau zakte, de bevolking toch bleef groeien.  

Want de gastarbeiders bleven geen gasten. Ze bleven alleen maar en   haalden vaak ook hun familie naar hier. Dat geldt ook voor de ooit zeldzame, maar in aantal enorm gegroeide vluchtelingen, ook economische. Een nieuwe groep zijn de buitenlandse studenten, waarvan men zelfs hoopt dat ze blijven. En dan zijn er nog arbeidsmigranten in alle soorten en maten, voornamelijk uit de rest van Europa.  

Volgens de zonnige filosoof Ralf Bodelier is dat allemaal geen probleem. Hij vindt onze groei tot achttien miljoen ‘prima nieuws’. Hoe meer zielen, hoe meer vreugd, want ‘telkens weer deed de bevolkingsstijging Nederland goed’, schreef hij op 19 augustus in NRC.  

Welvaartssprong  

Dat Nederland ‘vol’ zou zijn, zit volgens hem vooral tussen onze oren: ‘Stel dat je […] alle achttien miljoen Nederlanders gezellig bij elkaar zet, zoals tijdens een concert van Taylor Swift. Dan passen we met z’n allen op Schiphol.’ Zo’n voorstelling van zaken ‘slaat nergens op’, geeft hij toe. Maar waarom presenteert hij hem dan toch? Dat moet zijn om zijn denkfout te verhullen. Uit de samenloop van groeiende immigratie en groeiende welvaart leidt hij namelijk abusievelijk af dat die immigratie ook de oorzaak van die welvaartstoename is.  

Maar dat is niet zo. De welvaartssprong van de jaren 1960 is veeleer te danken aan het nu zo verguisde Slochterense aardgas, aan de in 1957 tot stand gekomen EEG en aan snelle technologische vooruitgang, waar gastarbeiders weinig aan konden bijdragen. Die werkten weliswaar hard, maar juist in sectoren waar steeds meer werkgelegenheid werd weggeautomatiseerd of die, zoals de mijnen en de Twentse textielindustrie, compleet verdwenen.  

Bovendien werden ze net als ieder ander ouder en zorgbehoeftiger, net als de door hen op grote schaal hierheen gehaalde bruiden en andere familieleden. De netto-opbrengst van de klassieke gastarbeiders, gemeten over het gehele leven, moet nog maar eens goed berekend worden. 

Seizoensarbeid 

Bevolkingsgroei is altijd goed, beweert Bodelier. Kijk maar naar de Gouden Eeuw, toen wij ons ‘de wetenschappelijke, culturele en intellectuele navel van de wereld mochten noemen’ en Nederland ‘de wereldwijde handel domineerde’. Vondel en Hals, Elsevier en Stevin, het waren allemaal immigranten.  

Wat hij verhult, is dat die immigranten van toen alleen permanent welkom waren als ze veel geld, knowhow en contacten meebrachten, zoals veel van de vluchtelingen die in 1585 uit Antwerpen kwamen, en in de late zeventiende eeuw de Hugenoten. De beste eigenschap van gewone arbeidsmigranten, zoals de hannekemaaiers, was toch dat ze na gedane seizoensarbeid weer opdonderden naar hun plaatsen van herkomst in, meestal, Duitsland. Voor scheepsvolk, waar eeuwenlang grote behoefte aan was, gold net zoiets: hup, schip op, en verder zien we je liever niet. 

Voordat paspoorten en grensafsluitingen in zwang kwamen, konden vluchtelingen en eenvoudige arbeidsmigranten zich min of meer vrij vestigen door te integreren en te assimileren. Daarna werden ze vooral geweerd. Ja, we vingen tijdens de Eerste Wereldoorlog heel veel Belgen op, maar die werden wel geïnterneerd en zodra de strijd voorbij was terug de grens over gezet. En in de jaren 1930 bleven onze grenzen voor de berooide Joodse vluchtelingen uit Hitlers Duitsland potdicht.  

Met de gastarbeiders en het moderne lange-afstandsverkeer ontstond een nieuw probleem. Migranten uit andere Europese landen en uit de koloniën vonden we wel een beetje raar, maar ze koesterden grosso modo dezelfde culturele en religieuze basiswaarden als Nederlanders. Daardoor gingen zelfs grotere groepen immigranten, zoals de Italianen en degenen die bij de dekolonisatie uit Indië kwamen of terugkeerden, na verloop van tijd vrijwel geruisloos in de algemene bevolking op. Zo ging het na 1975 zelfs met de meeste naar Nederland uitgeweken Surinamers. Maar dat alles gold bepaald niet voor de instroom uit niet-westerse culturen. 

Parallelle wereld      

Op 19 augustus schatte een van de eerste Turkse gastarbeiders in Nederland in het NOS-journaal desgevraagd dat zo’n veertig procent van de Turken in Nederland goed geïntegreerd is. De meerderheid dus niet: ‘Die horen nergens bij.’ Dat is ernstig, en het is bij andere groepen niet beter. Turken, Marokkanen en nog andere niet-westerse groepen leven voor een aanzienlijk deel in een spiegelpaleis, een tamelijk geïsoleerde parallelle wereld, georiënteerd op het land van herkomst, waarvan ze onvermijdelijk toch ook vervreemden.  

Dat gaat soms ver, tot en met hier geboren Turkse jongeren die Nederland maar een kutland vinden, en Eritreeërs die hier hun conflicten uit hun thuisland uitvechten. In kleine aantallen kan een maatschappij zulk sektarisch gedrag wel hebben, maar het is altijd stof voor conflicten.  

Het migratieprobleem is dat het allang niet meer gaat om enkelingen of kleine groepjes die de maatschappij wel kan absorberen. Bovendien weten we allemaal dat de lontjes korter worden naarmate je meer mensen op een kluitje zet. In een volle lift voelt niemand zich fijn, in drommen ligt altijd de paniek op de loer en in een stad is de sfeer nerveuzer dan op een dorp.  

Net zo raken de zenuwen gespannener naarmate verschillende groepen zich nadrukkelijker van elkaar willen onderscheiden en hun stempel duidelijker op hun omgeving proberen te zetten. Dat wordt er niet beter op wanneer er tekorten zijn, zoals nu op de woningmarkt.  

Eerst wat lucht 

In die zin is Nederland – en Nederland niet alleen – al geruime tijd gevaarlijk vol. Er is daarom alle reden om, waar dat maar enigszins kan, immigratie van mensen die geen specifieke concrete reden hebben om juist hier naartoe te komen, krachtig af te remmen. Er moet eerst weer wat lucht in het land. 

Rik Smits is taalkundige en wetenschapsjournalist. 

Wynia’s Week wordt mogelijk gemaakt door de lezers, kijkers en luisteraars. Bent u al donateur? Hartelijk dank! 

Het bericht Alle reden om immigratie krachtig af te remmen  verscheen eerst op Wynia's Week.

De nieuwe premier van Groot-Brittannië, Keir Starmer, overweegt de bouw van ‘Emergency Detainment Camps’, tijdelijke gevangeniskampen, op de afgelegen, rotsige Falklandeilanden, voor de kust van Argentinië. In de Britse gevangenissen moet namelijk ruimte komen voor demonstranten die, na de moord op drie kleine meisjes, protesteerden tegen de onveiligheid op straten en scholen, en tegen verdere massa-immigratie. Afgelopen week is gebleken dat je in Engeland via een snelrechtprocedure in de gevangenis kunt belanden door alleen maar mee te lopen in een demonstratie of door je in een enkel Facebookberichtje kritisch uit te laten over de regering. 

Tegen geboefte, voor meer migratie 

Dit doet sterk denken aan de kampen in Zuid-Afrika die door de Universiteit van Kaapstad werden beschreven als ‘Britse concentratiekampen tijdens de Boerenoorlog van 1900-1902’. Deze keer gaat het niet om gewapende Boeren die zich verzetten tegen uitbreiding van de Britse macht in Zuid-Afrika. Nee, nu heeft de Britse overheid het gemunt op de eigen burgers die zich verzetten tegen de bezetting van de steden waar zij geboren zijn. Toch eist The Economist: ‘Punish the thugs. Stand up for immigration’. Oftewel: straf de relschoppers en strijd voor immigratie. 

De bekende Britse econoom Paul Collier – Left Behind is de titel van zijn nieuwste boek – beschrijft de sociale oorzaken van het protest: ‘De rellen spelen zich af in gebieden met een zeer hoge werkloosheid, slechte banen en lage lonen. Veel mensen daar hebben geen perspectief, vooral de jongeren niet. Veel asielzoekers worden juist in deze armere streken in hotels opgevangen, omdat de hotels in rijkere regio’s, zoals Londen, veel te duur zijn.’ Tja. 

En toch geeft Keir Starmer gehoor aan de oproep van The Economist om fors te straffen en nog meer immigranten toe te laten. Dat kan niet anders dan tot een geweldsspiraal leiden: legale en illegale immigratie naar Groot-Brittannië wordt weer gemakkelijker gemaakt. De plannen van de vorige regering gaan voorlopig de ijskast in: geen kampen meer in Rwanda, waar asielzoekers geïnterneerd zouden worden zolang hun zaak nog in onderzoek was. Het recente, harde optreden van de regering – met steun van de media en moslimmilities – tegen de protesterende, autochtone, blanke, bevolking is ongekend, niet alleen voor de EU, waar Groot-Brittannië geen lid meer van is, maar voor heel Europa. 

Hoe verder naar het westen, hoe hoger de immigratie. Het immigratiesaldo in Groot-Brittannië bedraagt ruim een miljoen per jaar, en is daarmee zelfs hoger dan dat van het grotere Duitsland. Terwijl het voor Europeanen na de Brexit moeilijker is geworden om in Engeland te verblijven, nam de toestroom van veel minder gekwalificeerde immigranten uit Afrika en delen van Azië flink toe. 

Verzonnen economische groei 

Ook Douglas Murray heeft onlangs in The Spectator over de achtergronden van de rellen geschreven, in een artikel getiteld ‘The unfashionable truth about the riots’, waarvan een Nederlandse vertaling verscheen in Wynia’s Week. De hotspots van de rellen zijn allemaal Britse steden met een werkloosheid van meer dan 25 procent, en de armoede neemt er snel toe. Het resultaat is steeds langere wachtlijsten in de gezondheidszorg, die toch al zo overbelast is in Engeland. De huren en andere kosten van levensonderhoud stijgen. Murray verwijt de regering in Londen dat die de economische groeicijfers manipuleert. Natuurlijk maken steeds meer mensen aanspraak op steeds meer uitkeringen, meer levensmiddelen en meer leefgeld, maar is dat dan economische groei? De economische productie per hoofd van de bevolking daalt. De taart groeit, maar de taartpunten krimpen. 

Nu zijn Britse hooligans natuurlijk wel een slag mensen dat je beter uit de weg kunt gaan. Maar het is opvallend hoe in Groot-Brittannië de traditionele, blanke onderklasse tegenover de immigranten komt te staan, die op hun beurt een nieuwe, migrantenonderklasse vormen. In de Amerikaanse bevolkingswetenschap bestaat al tachtig jaar de term ‘eth-class-society’, etnische-klassenmaatschappij. 

White trash, de witte bevolking die is afgehaakt, moet ruimte maken voor black trash, en allemaal zitten ze gevangen in dezelfde armoedeval. De blanke onderklasse verwijt dat vooral de overheid die geen respect toont. Dat roept weerstand op. Een demonstrant kon vorige week in Engeland, onder luid applaus en bijval van de menigte in alle ernst roepen: ‘Het zijn weerzinwekkende nazi-fascisten, en we moeten ze de hals afsnijden en ze allemaal uit de weg ruimen.’ 

Dit soort afschuwelijke oerbewoners concurreert om banen, huisvesting, kansen, gezondheidszorg en een plek op school voor hun kinderen, met de recentelijk in het land gearriveerde, voornamelijk islamitische, ‘zwarte’ of op zijn minst niet-blanke bevolking. 

Kunnen dergelijke sociale conflicten worden opgelost met gevangenisstraffen voor Facebook-pestkoppen en met grootscheepse politieoperaties tegen blanke relschoppers? Een politiecommissaris die in de week van de rellen omringd door moslim-functionarissen op tv verschijnt om de gemoederen te sussen, en die dan zijn betoog begint met een opgewekt ‘Salam Aleikum’, voedt bij het white trash de vermoedens van ‘two-tierpolicing’, een politiemacht die de oorspronkelijke bevolking anders behandelt dan immigranten. 

In Frankrijk is de situatie nauwelijks anders. Het heeft iets wonderlijks als de Britse premier Starmer uitlegt dat hij geen Franse toestanden wil met almaar grotere no-go-gebieden, waar de Franse politie en blanke Fransen niet meer naar binnen kunnen zonder hun leven te wagen. Starmers stevent daar met zijn beleid juist recht op af. 

Nu vloeit immigratie naar Groot-Brittannië en Frankrijk, maar ook naar België, Denemarken en Nederland natuurlijk ook voort uit het vroegere koloniale verleden. Spanje en Portugal merken dat ook: de Canarische Eilanden zijn een nieuwe toegangspoort. Dit is het Westen. 

Oost-Europa doet het anders 

Hoe anders is dat in Oost-Europa. Tsjechië, Slowakije en Hongarije bewaken hun grenzen. Zelfs Polen, dat nu een regering heeft die zich aan de EU-regels wil houden, heeft de rigide immigratieweigering van de vorige regering nauwelijks aangepast. Bulgarije en Roemenië zitten ook op die lijn. 

In Italië is het aantal bootimmigranten sinds het aantreden van Giorgia Meloni gehalveerd. Het is een publiek geheim dat Italië de nieuwkomers ruimhartig naar Duitsland en Frankrijk doorstuurt. Overigens onderhandelt Meloni met Rwanda over net zo’n vluchtelingendeal als de vorige Britse regering. Mogelijk komt er in Ruanda ruimte vrij als de nieuwe regering in Londen dit beleid niet doorzet. 

In heel Europa is de aanpak van migratie aan het verschuiven: Nederland, Zweden en Denemarken, laatstgenoemde geregeerd door sociaaldemocraten, proberen beperkingen op te leggen aan immigratie. In Duitsland en Oostenrijk woedt een binnenlands politiek conflict. 

Terwijl SPD-kanselier Olaf Scholz begin dit jaar pleitte voor beperkingen en gelijktijdige deportaties, staat hij nu op één lijn met zijn groene coalitiepartners. Vooral de Groene minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock pleit eigenlijk voor onbeperkte immigratie en heeft binnen de bestaande wetgeving afgifte van inreisvisa afgedwongen. In Oostenrijk zou bij de komende verkiezingen de FPÖ aan de macht kunnen komen, en die roept op tot strikte limieten. 

Repressie of afscherming 

Duitsers zijn nogal gecharmeerd van ontspannende vakanties aan de Oostzee, niet in Duitsland, maar in Polen. Daar vinden ze de steden schoner, de straten veiliger en de sfeer ontspannen. Ook vinden ze straatfeesten en kerstmarkten leuker in Hongarije en Slowakije, waar – anders dan in Duitsland – geen angstaanjagende tot de tanden toe bewapende politieagenten de wacht houden, en waar geen lelijke betonnen barrières de stadscentra hoeven te beschermen tegen aanvallers in vrachtwagens. 

Het contrast is opvallend en illustreert ook hoezeer de conflicten in de nieuwe eth-class-society bijvoorbeeld het Duitse bewustzijn hebben aangevreten. Een ontspannen, open en vriendelijke levenshouding, zoals in de naoorlogse Bondsrepubliek, is nu in de voormalige Oostbloklanden te vinden. In veel westerse landen vertrouwen de autoriteiten, nu de integratie op niets is uitgelopen, op repressie van de lokale bevolking en niet op afscherming van het eigen gebied, zoals in het Oosten. Dat kost veel geld. Hoe nijpender de situatie, en hoe dichterbij de verkiezingen, hoe strenger de inperking van burgerrechten, van vrijheid van meningsuiting.  

Dit zorgt voor een schisma in Europa. 

Roland Tichy is hoofdredacteur en uitgever van ‘Tichys Einblick’ www.tichyseinblick.de Hij was eerder onder meer hoofdredacteur van ‘Wirtschaftswoche’. 

Vertaling: Willy Hemelrijk. 

Wynia’s Week is jarig! Bent u al donateur? Doneren kan op verschillende manieren. Hartelijk dank! 

Het bericht Het Westen moedigt immigratie aan, in het Oosten leven de mensen vreedzaam verder verscheen eerst op Wynia's Week.