Het was meer dan terrorisme, aldus O’Neill, het was een ontsporing van onze beschaving. Een ontsporing die luidruchtig gevierd werd, en in het Westen nog steeds gevierd wordt. Steun voor Israël bleef uit. Integendeel, het gesprek gaat over ‘context’. De sympathie voor Hamas rolde over de universitaire campus heen als een vloedgolf. Het ‘keffiyeh chic’, de Palestijnse shawl, massaal gemaakt in China is overal aanwezig.  

Alarmerend 

Op de campussen, op sociale media en op straat zien we een explosie aan sympathie, niet voor Israël, maar voor Hamas. De meesten hebben geen idee waar de oorlog over gaat en evenmin van het Hamas-handvest dat verklaart dat de Joden uitgeroeid moeten worden.  

Uit een Harvard/Harris-onderzoek van december 2023 blijkt dat 60 procent van de Amerikaanse jeugd tussen de 18 en 24 jaar vindt dat de Hamas-aanval gerechtvaardigd was. Een alarmerende 50 procent staat aan de kant van Hamas. Iets meer dan de helft is voorstander van een één-staat oplossing: Israëlisch land moet aan Hamas overgedragen worden.  

O’Neill vraagt zich terecht af hoe deze hysterie kon ontstaan. Hij komt tot dezelfde conclusie als Douglas Murray in zijn boek over Europa: de westerse intelligentsia heeft zich afgekeerd van de Verlichting. De identitaire hysterie aan de universiteit heeft zijn werk gedaan, Israël wordt gezien als een wit westers land en deelt daarmee in de historische schuld van het Westen.  

In Israël wonen echter meer Joden uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika dan uit Europa. O’Neill schrijft dat de culturele elites de zonden van de westerse wereld op Israël hebben geprojecteerd. In de  recente oorlogen in Jemen, Myanmar, Ethiopië en Soedan vielen duizenden doden. De Amerikaanse invasie in Irak kostte zo’n 200.000 burgerdoden en in Afghanistan vielen 175.000 burgerdoden. Maar alleen Israël wordt ervan beschuldigd een bloedbad te hebben aangericht. Je hoort niemand over die andere oorlogen, niemand gaat er de straat voor op, want er zijn geen Joden bij betrokken.  

‘Gift van Allah’ 

Terwijl de pogrom nog voortduurde verklaarden 31 studentenorganisaties van Harvard University dat alleen Israël verantwoordelijk was voor het moorden en verkrachten. De hypersensitieve Harvard-studenten die het eten van sushi raciale arrogantie vinden, hebben geen enkel probleem met het vermoorden van meer dan duizend Joden. Dat is een van de dingen die we geleerd hebben na die 7^e oktober: ‘snowflakes have a secret genocidal streak’. Zo’n beetje alle Amerikaanse Ivy League-universiteiten gaven hetzelfde beeld te zien. Een islamitische wetenschapper aan de universiteit van Californië, Irvine, zag 7 oktober als een ‘gift van Allah’. In Londen riep een bende keffiyeh dragende islamisten: Khaybar, Khaybar, het leger van Mohammed komt u verslaan. Daarmee refereerden ze aan het bloedbad bij het 7^e-eeuwse Khaybar waar Mohammed en zijn bendes Joden vermoordden. De intelligentsia die zich verschuilt in ‘safe spaces’ met knuffeldieren en kleurboekjes, heeft geen probleem met de moordpartijen.   

Antisemitisme 

In de weken na die 7^e oktober nam het antisemitisme enorm toe. Het door haat gedreven geweld steeg in Londen met zo’n 1350 procent vergeleken met dezelfde periode in 2022. In Amerika was het niet veel beter, het aantal antisemitische aanslagen steeg met 400 procent, in Duitsland met 240 procent. En dat was meer dan een stijging in door haat gedreven aanslagen, schrijft O’Neill, het was een voortzetting van de pogrom.  

Nederland kent een hoge mate van antisemitisme in vergelijking met andere Europese landen. Alleen in Duitsland is het hoger. Van het totale aantal vormen van discriminatie nam het aandeel antisemitisme in Nederland toe van 39 procent in 2022 naar 48 procent in 2023. Sinds de Gaza-oorlog is er een duidelijke stijging.  

Zwijgende feministen 

UN Woman, de organisatie die zich vooral ziet als voorvechter van ‘gender equality’, liet het grandioos afweten. Toen uiteindelijk na lang getreuzel in maart 2024 een VN-rapport uitkwam met overtuigend bewijs van het gruwelijke seksuele geweld op 7 oktober, bleef het stil bij de feministen. Graeme Wood van de Atlantic schrijft terecht dat de pogrom puur sadisme was. #MeToo liet het op alle fronten afweten, ‘Believe woman’, werd ‘Believe Hamas’. Het Palestijns ministerie van buitenlandse zaken meldde dat Israël verantwoordelijk is voor de slachtoffers van het Nova-muziekfestival, en dat Israël het hele verhaal verzonnen had. Het is geen uitglijer van de feministen, zo schrijft O’Neill, het is een indicatie dat de Joodse staat als inferieur gezien wordt. De ontkenning van de moordpartij van de 7^e oktober lijkt overeen te komen met de Holocaust-ontkenning; het heeft ook jaren geduurd voor die gruwel erkend werd.  

O’Neills boek is een scherpe analyse en vlammende aanklacht tegen het vergoelijken en goedpraten van de pogrom van 7 oktober. Hoewel hij over Engeland en Amerika schrijft, is veel ook van toepassing op Nederland. Van de NRC, de Volkskrant en Trouw tot aan de NOS, het idee van een ‘genuanceerd beeld’ van de Gaza-oorlog vervalt overal tot partij kiezen voor Hamas. De aanval van Hamas op Israël is steeds meer een bijverschijnsel geworden, steeds meer is het Israël dat schuldig is aan deze oorlog.  

O’Neill heeft ongetwijfeld gelijk waar hij schrijft dat dit voortkomt uit het verval van rationeel denken, de emotie-gestuurde slachtoffer- en identiteitspolitiek heeft zijn desastreuze werk gedaan. Dat zagen we ook op de Nederlandse universiteiten, in Amsterdam sloopten de UvA-studenten tijdens hun bezetting het interieur van de Academische Club. Amerikaanse campusteksten werden overgenomen. En sinds die 7^e oktober maakt islamo-links de stad onveilig met hun demonstraties in keffiyeh chic.  

Het antisemitisme mag ook meedoen 

Het identiteitsdenken kent alleen interpretaties, er is geen uiteindelijke nastrevenswaardige waarheid. Wat eind vorige eeuw nog optimistisch door een Amerikaanse filosoof ‘de conversatie van de mensheid’ werd genoemd als model voor filosofie, is geperverteerd door het absolutisme van het slachtofferdenken. Zo lijkt iedereen zijn eigen waarheid te hebben, maar wordt opponenten de mond gesnoerd.  

De recente uitnodiging aan Samidoun-kopstuk Mohammed Khatib om op de Radboud Universiteit te spreken is een voorbeeld. Iedereen moet zijn verhaal kunnen houden. Ook het antisemitisme mag deelnemen aan de ‘conversatie’. Dat het antisemitisme met veel geweld binnendringt in de ‘discussie’ was dan weer niet voorzien in de ‘conversatie’.  

Suïcidaal opportunisme noemt O’Neill dit verbond van links met de islamisten. Joodse docenten blijven veelal thuis omdat ze niet veilig zijn op de universiteit. Voor hen is er geen ‘safe space’. En geen ‘inclusion’.   

Brendan O’Neill, After the Pogrom, 7 October, Israel and the crisis of civilization, Spiked Ltd, 2024. 

Brendan O’Neill is de politiek commentator van Spiked in Londen. Hij heeft een wekelijkse podcast, ‘The Brendan  O’Neill Show’. Eerder besprak ik zijn boek A Heretic’s Manifesto. 

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken.   

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Het verbond van links met de islamisten is geworteld in emotiegestuurd slachtofferdenken  verscheen eerst op Wynia's Week.

Dit advies is niets minder dan een oproep aan de regering om het beleid ten aanzien van Israël te veranderen, i.c. Israël te veroordelen en over te gaan tot een boycot van wapenleveranties aan Israël. De AIV, een conform de eigen statuten onafhankelijk adviesorgaan, gaat hiermee op de stoel van de politiek zitten, met een beleidsaanbeveling die zo uit de koker van GroenLinks had kunnen komen, en dus allesbehalve neutraal is.

Politiek standpunt

Kritiek op de AIV beperkte zich tot voor kort tot procedurele kwesties en nuanceringen van uitgebrachte adviezen. Met het laatste ongevraagde advies om het Nederlandse beleid te wijzigen, wijkt de AIV af van haar eigen beginselen en bedrijft zij politiek. Om precies te zijn komt zij met een politiek standpunt waarmee de linkse oppositie in de Tweede Kamer graag instemt.

Het is uitgesloten dat de huidige regering dit politiek beladen advies overneemt, maar dat het überhaupt het licht ziet wordt door menig commentator als ‘not done’ gekwalificeerd. En terecht, want voor politieke adviezen is de AIV niet opgericht. Daarvoor hebben we democratische instituties als de Tweede en Eerste Kamer.

Je kunt je daarom afvragen waarom de AIV met een dergelijk politiek beladen advies is gekomen. Het antwoord moet gezocht worden in de samenstelling van de AIV. Die is geen afspiegeling van het politieke spectrum in Nederland. In dit orgaan hebben voornamelijk personen van linkse huize zitting. Te beginnen met de voorzitter, voormalig PvdA-minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders, en vice-voorzitster Dorette Corbey, eveneens van de PvdA. Daarnaast zien we prominente partijleden van GroenLinks en D66 in de AIV, resp. voormalig lid van de Tweede Kamer Bram van Ojik en Janne Nijman, vriendin van Sigrid Kaag. De standpunten die zij indertijd als politici innamen vinden we één op één terug in het gewraakte advies.

Bezien we het advies nader dan valt tevens op dat er grote overeenkomsten zijn met de petitie die oud-minister Jan Pronk en een groep van oud-ambassadeurs onlangs indiende: een oproep aan de regering om zich harder jegens Israël op te stellen.

Die petitie werd ondersteund door protesterende ambtenaren van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Een gang van zaken die in mijn tijd als diplomaat ondenkbaar was. Als ambtenaar ben je loyaal aan de minister en zijn beleid, welke kleur die minister ook heeft, punt. Maar dit terzijde.

Adviesorganen steeds meer links-activistisch

De AIV was altijd een gerespecteerd instituut. Er zaten ‘éminences grises’ in, mensen die hun sporen hadden verdiend. Geen activisten. Dat veranderde in de afgelopen jaren. Benoemingen vonden plaats op voordracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken, een departement dat voornamelijk bestaat uit ambtenaren van D66, PvdA en GroenLinkse signatuur (in die volgorde).

Helaas is de AIV geen uitzondering. Steeds meer zien we dat adviesorganen van de overheid zich activistisch en politiek-links opstellen. Denk aan het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), met klimaatalarmistische adviezen ten detrimente van de industrie en de energierekening voor de burger,  het RIVM, met ondoordacht en dictatoriaal coronabeleidsadvies, en zelfs het CBS, met onheuse kritiek op de wetenschappelijke publicatie van dr. Jan van de Beek. Hoofdeconoom Van Mulligen van het CBS bestond het om Van Beeks boek Migratiemagneet Nederland als fopwetenschap te kwalificeren, zonder daarvoor enig argument aan te dragen.

Past niet in democratische samenleving

Al deze adviesorganen worden bevolkt door personen van een duidelijk linkse signatuur. Het wordt wel de lange mars door de instituties genoemd, van de actievoerders uit de jaren ’60. Die is in 1967 bepleit door de Duitse studentenleider Rudi Dutschke en sindsdien langzaam maar zeker gerealiseerd. De maatschappij diende volgens hem van binnenuit te worden hervormd. Een revolutionaire omwenteling leek hem niet langer haalbaar.

Het is een verschijnsel dat niet past in een democratische samenleving. Het ondermijnt de democratie. Politiek dient bedreven te worden in het parlement en niet door adviesorganen en rechters (de Urgenda-uitspraak en de recente uitspraak over levering van onderdelen voor de F-35 straaljager aan Israël). De dreiging van een dikastocratie – het verschijnsel dat ook rechters op de stoel van de politiek gaan zitten – is zo veelomvattend dat die een aparte beschouwing verdient.

Terug naar de AIV. Het uitgebrachte advies behelst met name de erkenning van een Palestijnse staat. De aanbeveling luidt letterlijk: ‘Ga zo snel mogelijk over tot de erkenning van de Palestijnse Staat.’

Het AIV-advies wijkt sterk af van het Nederlandse standpunt dat een Palestijnse staat het resultaat moet zijn van onderhandelingen tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit, waarbij beide partijen concessies zullen moeten doen. Het gaat ook volkomen voorbij aan de veiligheid van Israël. Het land vecht momenteel voor z’n overleving. Het reageert op agressie, terwijl de verdedigingsacties van Israël in het rapport worden voorgesteld als Israëlische agressie. Het woord genocide wordt nog net niet in de mond genomen, maar valt tussen de regels door duidelijk te lezen.

Wordt subsidie gehandhaafd?

Een dergelijk advies over een internationaal vraagstuk aan regering of parlement is niet serieus te nemen. Het is een politiek standpunt, een standpunt dat weliswaar afwijkt, maar toch ook een aantal overeenkomsten vertoont met dat van de ‘From the river to the sea’-beweging, een beweging die onverholen steun verleent aan terreurorganisatie Hamas en de andere proxies van Iran, die op de vernietiging van Israël uit zijn.

De vraag rijst wat de toegevoegde waarde nog is van overheidsadviesorganen die dergelijke adviezen afgeven. De regering zit daar in ieder geval niet op te wachten. Is het verantwoord om schaars belastinggeld aan politiek activisme te besteden. In het huidige tijdsgewricht waarin bezuinigd moet worden en het adagium ‘back to basics’ is. Het antwoord laat zich raden, maar het is uiteraard aan het kabinet om te beslissen of de subsidie aan deze adviesorganen wel of niet gehandhaafd wordt.

Johannes Vervloed was gedurende bijna vier decennia verbonden aan het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, met als standplaatsen onder meer Jakarta, Sint-Petersburg en Parijs.  

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht De Adviesraad voor Internationale Vraagstukken bedrijft politiek activisme en ondermijnt daarmee de democratie verscheen eerst op Wynia's Week.

Sirenes

Na de succesvolle pieper- en walkietalkieaanslagen op Hezbollah-strijders in Libanon werd het stil in Israël. Hoe zou Hezbollah gaan terugslaan en zou Iran zich ook openlijk in de strijd gaan mengen? Zoals verwacht nam allereerst de intensiteit van de raket- en droneaanvallen vanuit Libanon toe, evenals de reikwijdte van de raketten.

Onze woonplaats, zo’n 15 kilometer ten zuiden van Haifa, kreeg vorige week voor het eerst sirenes te horen vanuit omliggende dorpen en stadjes. Een buurvrouw filmde vanuit haar raam zo’n 15 Hezbollah-projectielen die uit de lucht werden geschoten. Een paar dagen later ging ook de sirene van ons dorp af. Lang niet iedereen heeft een safe room en de openbare schuilplaatsen zijn voor bijna niemand binnen een minuut te bereiken. De boem klonk gelukkig van verre.

Na de eliminatie van vrijwel de gehele Hezbollah-top, inclusief secretaris-generaal Nasrallah, op 27 september, werd voor het hele noorden, inclusief Haifa en het gebied rond Haifa, alarmfase 1 afgekondigd. Openbare bijeenkomsten werden afgelast en scholen gesloten. Een paar dagen later nam de stress wat af en volgde voor het gebied ten zuiden van Haifa alarmfase 2. Onze zoon kon (moest) de laatste dag voor de nieuwjaarsvakantie nog naar school.

Op 1 oktober deed Iran (voor een tweede keer) openlijk mee. Het sjiitische regiem vuurde in een halfuur tijd 181 raketten af, nu en vooral ook op het centrum van Israël, en stuurde daarmee bijna 10 miljoen mensen de schuilkelders in. Het resulteerde in één dode Palestijn (!) op de Westoever en twee gewonde Israëli’s. De luchtafweer bleek wederom uitermate effectief, al zijn er naast inslagen op open terrein een paar gebouwen in het centrum van het land vernield. Twee luchtmachtbases liepen schade op, overigens zonder gevolgen voor de operationele capaciteiten.

Goed voorbereid

Kwam de Hamas-invasie op 7 oktober vorig jaar voor bijna iedereen als een complete verrassing, op de agressie van Hezbollah had het leger (de IDF) zich al ruim 15 jaar voorbereid. De pieper- en walkietalkie-aanslagen, als onderdeel daarvan, zijn in alle opzichten uniek. Ze vergden vele jaren van voorbereiding en intelligence, en de explosies waren specifiek gericht op Hezbollah-strijders met als gevolg dat burgerslachtoffers (vrijwel) zijn voorkomen.

Zeer recent maakte legerwoordvoerder Hagari bekend dat, ver voordat de recente grondoperaties in het zuiden van Libanon van start gingen, het leger al een paar dagen na 7 oktober vorig jaar was gestart met uiteindelijk zo’n 70 geheime missies in Libanon, waarbij tal van stellingen, tunnels, bunkers en wapenopslagplaatsen, soms vlak bij de grens, zijn vernield. Hiermee werd een invasie in het noorden van Israël voorkomen.

Ondergrondse volkswoede

Volgens een schatting van de IDF stonden er na 7 oktober zo’n 2400 terroristen van de Radwan-unit en circa 500 strijders van de Islamitische Jihad klaar om Israël binnen te vallen. Een voorraad onlangs gevonden landkaarten toont aan dat het doel was om Galilea in het noorden te bestormen en om er, net zoals Hamas in het zuiden, flink op los te moorden en gijzelaars te verkrijgen.

Terwijl velen in het Westen pleiten voor een wapenstilstand met Hezbollah/Libanon, zijn er in Israël weinig mensen te vinden die daarvoor voelen. Toen Netanyahu, op weg naar de Algemene Vergadering van de VN, de Amerikanen liet weten er wel wat in te zien, ontstak er een soort ondergrondse volkswoede. 60.000 mensen uit het noorden die al vrijwel een jaar lang vluchteling in eigen land zijn en dan Hezbollah de kans geven zich te hergroeperen en herbewapenen? Een gotspe.

Nog voor zijn vliegtuig geland was, keerde hij op zijn schreden terug en het licht voor de aanslag op het hoofdkwartier van Hezbollah in Beirut ging op groen.

Netanyahu’s speech voor de VN maakte voor vriend en vijand in eigen land veel goed. ‘Israël zal Hezbollah blijven aanvallen tot de vluchtelingen uit het noorden weer veilig naar huis kunnen.’ Zijn speech was nog niet ten einde of Nasrallah en een aanzienlijk deel van de Hezbollah-top verhuisden naar een andere wereld. In delen van Syrië en Irak, waar Hezbollah in het verleden verschrikkelijk tekeer is gegaan, vierden soennitische moslims (mannen) op straat de succesvolle Israëlische aanslag door baklava en snoepjes uit te delen. Niet uit liefde voor de Israëli’s, maar vanuit een diepe haat voor Hezbollah.

Praten kan Netanyahu als geen ander. Allereerst benadrukte hij dat Israël de oorlog niet heeft gezocht. Nu niet en nooit. Het was Hamas die op 7 oktober op barbaarse wijze begon, Hezbollah volgde een dag later, Iran was al jaren eerder achter de schermen begonnen de boel op te stoken en financieren, en op een gegeven moment gingen de Houthi’s uit Jemen en terroristen op de Westoever ook meedoen.

Hamas is vrijwel verslagen

Wat Hezbollah betreft stelde Netanyahu dat ze hun eigen volk in gevaar hebben gebracht ‘door raketten in elke keuken, elke garage te plaatsen’. De merendeels sjiitische bewoners van het zuiden van Libanon konden van Hezbollah geld krijgen om hun huizen te verbouwen of in te richten voor de opslag van raketten en bovendien krijgen ze daarvoor een maandelijkse toelage. Het geld kwam en komt uit Iran.

Wat Gaza betreft stelde Netanyahu dat Israël de oorlog daar nu aan het winnen is. Eind vorige week bevestigde de IDF dat Hamas in vrijwel geheel Gaza verslagen is en nu in feite niet meer is dan een guerrilla. Daarom de strijd staken? ‘Als we niet doorgaan,’ aldus een legerwoordvoerder, ‘komt er waarschijnlijk geen enkele gegijzelde nog levend terug.’

Verder met Abraham-akkoorden

Tegelijkertijd beijvert het leger zich om te voorkomen dat Hamas de humanitaire hulpgoederen steelt en voor exorbitante prijzen aan de burgerbevolking verkoopt. Het blijft niet bij stelen alleen. Zo vermoordden drie gemaskerde Hamas-terroristen vorige week Islam Hijazi, een moeder van twee jonge kinderen en directeur van een Palestijnse gezondheidszorgorganisatie, omdat ze weigerde donaties aan haar organisatie af te staan. Ze stopten haar auto en vuurden zo’n 90 kogels op haar af. Vrijheidsstrijders?

In zijn VN-speech maakte Netanyahu nog eens duidelijk dat het ‘ondenkbaar’ en ‘ridicuul’ is te denken dat Hamas nog een rol kan spelen in het naoorlogse Gaza. Zonder deze keer een tweestatenoplossing geheel van tafel te vegen, gaf hij Mahmoud Abbas, president van de Palestijnse Autoriteit, wel een (terechte) veeg uit de pan. ‘Hij weigert nog steeds het bloedbad van 7 oktober te veroordelen en betaalt nog steeds honderden miljoenen aan Palestijnse terroristen die Israëli’s en Amerikanen hebben vermoord.’

Nog afgelopen dinsdag wisten Palestijnse terroristen van de Westoever in Jaffa zes Israëli’s in een lightrail en op straat met een gestolen machinegeweer te vermoorden. Perspectief is er, wat Netanyahu betreft, alleen door verder te gaan op de weg van de Abraham-akkoorden met als eerste stap vrede met (het soennitische) Saoedi-Arabië. Wellicht dat er met een door de Saoedi’s geleide vredesmacht ooit enige rust in het Midden-Oosten kan komen.

Guterres en Borrell niet meer welkom

Van de Verenigde Naties verwacht vrijwel niemand in Israël nog enig heil. Zo hield de UNRWA jarenlang de ogen gesloten voor de wapenopslag in en tunnels onder de eigen scholen en gezondheidscentra in Gaza. De mede door de Europese Unie gefinancierde en door UNRWA uitgegeven schoolboeken verheerlijken de jihad. UNRWA had en heeft bovendien de nodige Hamasterroristen op de loonlijst staan. De onlangs in Libanon gedode Fatah Sharif was niet alleen een senior medewerker van de UNRWA, maar ook een commandant van Hamas en voorzitter van de vakbond voor leraren in Gaza.

VN-secretaris-generaal António Guterres heeft vrijwel vanaf dag 1 van de oorlog opgeroepen tot een wapenstilstand in Gaza en daarmee impliciet tot een nieuwe moordpartij op Israëli’s. Op 1 oktober veroordeelde hij de ‘verbreding van het conflict in het Midden-Oosten’ zonder Iran te noemen en tot op heden heeft hij de gruwelen van 7 oktober niet veroordeeld. Hij is hier al geruime tijd persona non grata en, evenals EU-chef Borrell, ook letterlijk niet meer welkom.

Niet verbazend dat Israël de VN niet meer serieus neemt

Dan is er ook sinds jaar en dag de UNIFIL-missie in Libanon die moet toezien op de naleving van resolutie 1701, maar niet veel meer gepresteerd heeft dan bij weekenduitstapjes wat geld in de horeca van Tel Aviv te pompen.

Tot slot is er nog het Internationaal Strafhof, waarvan de aanklager wil dat er arrestatiebevelen worden afgekondigd voor Netanyahu en defensieminister Gallant voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Mag een land zich niet verdedigen tegen (barbaarse) aanvallen van buiten? Al met al mag het niet verbazen dat Israël de VN niet meer serieus kan nemen.

Ook na de hevige maar kortdurende aanval van Iran gaan de raket- en droneaanvallen door Hezbollah onverminderd door. Israël zal op zijn beurt doorgaan met bombarderen en selectieve infiltraties totdat de uit het noorden gevluchte Israëli’s weer veilig naar huis kunnen onder het motto: dat is de enige taal die de terroristen begrijpen. Het zal helaas dus nog wel duren en ook de nodige levens van Israëlische soldaten kosten. Deze week sneuvelden er al negen.

De stemming in het land is bedrukt en gelaten. De Rosh HaSjanah-tafels waren in veel families leger dan gewoonlijk. In onze familie dienen er inmiddels alweer drie neven, een nicht, een vriendje van en een zwager als reservist. Sjanah tovah.

Ik heb de voorgaande punt nog niet gezet of er klinken drie harde knallen gevolgd door drie rookpluimen boven zee en even later de sirene. Indachtig de foto van een gisteren naast het huis van mijn schoonzuster gevallen brokstuk, ren ik naar een beschutte hoek van ons huis. Ik hoor gelukkig niets vallen.

Herdenkingen

Op 7 oktober zal het begin van de oorlog herdacht worden. Allereerst door de vele families bij de graven van de vermoorde festivalgangers en gegijzelden, en de gesneuvelde burgers en soldaten. Door de situatie in het noorden is de onenigheid tussen de regering en families van de gegijzelden over het hoe en wat van een nationale herdenking gelukkig naar de achtergrond verdwenen.

Vooralsnog staat onder meer een groot concert in het Ha Yarkon-park in Tel Aviv gepland. Vanwege ‘de situatie’ zal het worden gestreamd en zonder publiek plaatsvinden. Bij ons in het dorp gaan we de stream in het amfitheater bekijken.

Willem Dercksen (1951) heeft in het verleden van alles en nog wat gedaan. Tropische roots en een Israëlische partner brachten hem naar Israël waar hij de trotse vader van twee kinderen is en de kost verdient met redactioneel werk.

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Israël, 7 oktober, een jaar oorlog verscheen eerst op Wynia's Week.

Er is een man aan wie ik dit jaar vaak heb moeten denken. Zijn naam weet ik helaas niet meer. Ik ontmoette hem een jaar of tien geleden, toen ik in Israël, op het terrein van Yad Vashem, een cursus over Holocaustonderwijs volgde. We kregen colleges over wat er was gebeurd, en leerden hoe je die beoogde verdelging van de Joden ter sprake brengt in een tijd van vergetelheid en van aversie tegen de herinnering aan die zwarte bladzijde.

Minachting

Een van de mannen die een lezing gaf, was geen geleerde maar een ervaringsdeskundige. Een al oude maar zeer vitale man, afkomstig uit Nederland, aan het begin van de oorlog een jonge man, die het had overleefd en toen per zeilboot van Nederland naar Israël was gevaren.

Het was een mooi verhaal, dat hij afsloot met een boodschap, een les die hij had geleerd na zijn ervaringen tijdens de oorlog en zijn jaren in Israël: ‘Eerst probeerden ze ons allemaal om te brengen, en nu komen ze ons vertellen hoe we het moeten doen.’ Hij spuugde van minachting voor die ‘ze’: Europese politici en beleidmakers die vooral kritiek hadden op de manier waarop Israël zichzelf verdedigt en te midden van vele vijanden probeert te overleven.

Ik vond toen al dat hij gelijk had. En hij heeft alleen maar meer gelijk gekregen.

Het is nu bijna een jaar geleden dat Hamas vanuit Gaza Israël binnenviel, honderden willekeurige Joden doodde of als gijzelaar naar Gaza meenam. Deze pogrom was bedoeld om aandacht te vragen voor de Palestijnse zaak, en dat is gelukt: al snel ging de sympathie niet uit naar de Joden die zoveel slachtoffers hadden te betreuren, maar naar de bevolking van Gaza die te maken kreeg met Israëlische bombardementen en invallen.

De oorlog is alleen zoet voor degenen die er niet mee te maken hebben, wist Erasmus al (dulce bellum inexpertis). Oorlog is verschrikkelijk, en de beelden die ons sinds 7 oktober vorig jaar bijna dagelijks hebben bereikt, getuigen van oneindig leed, een bron van levenslange trauma’s en wraakgevoelens.

‘Genocide’

Maar ook nu moet je je prioriteiten en loyaliteiten op orde hebben. Ten diepste en uiteindelijk staat het bestaansrecht op het spel van een volk dat bijna was uitgemoord, dat daaruit onder andere heeft geleerd dat je nooit op de vermeende welwillendheid van anderen kunt vertrouwen, en dat je je lot in eigen hand moet nemen. In je eigen land, met veiligheidsdiensten en een leger die dag en nacht, alle minuten van de dag, alle dagen in de week en alle weken in het jaar paraat staan – omdat je wordt omringd door volken met een oneindig territorium die jou je kleine plekje op aarde niet gunnen en het ten diepste betreuren dat de heer Adolf H. zijn klus niet heeft weten te klaren.

De eeuwen door zijn er in de publieke opinie redenen en argumenten voor antisemitisme gevonden: religieuze (‘godsmoordenaars’), raciale of politieke (‘kapitalistische samenzweerders’, ‘revolutionairen’). Het nieuwe, actuele voorwendsel is dat Joden een integraal onderdeel uitmaken van de blanke (‘witte’), westerse onderdrukkers. Daarom kunnen hun zelfverdediging en alle militaire acties die erop zijn gericht om in vrede en rust dat kleine stukje land aan de Middellandse Zee te kunnen bewonen, gebrandmerkt worden als ‘genocide’.

Haat en agressie

Een kwalijke alliantie tussen islamo-fascisten en progressief links heeft deze boodschap in het afgelopen jaar in talloze demonstraties en sit-ins op treinstations kunnen uitdragen. En laten we onder ogen zien dat ons eigen land in de ogen van deze activisten wat dit betreft uiteindelijk niet voor Israël onderdoet en dus ook een grondige verbouwing behoeft. Zelfs aanstaande maandag, op de herdenkingsdag zelf dus, zijn er nieuwe ‘pro-Palestijnse’ sit-ins aangekondigd, en in vele kranten maken columnisten er gewoon reclame voor. ‘Als je kunt, kom alsjeblieft’, schreef Volkskrant-columniste Asha ten Broeke.

Dat is misschien wel een van de schokkendste lessen die we in het afgelopen jaar hebben geleerd. We hebben altijd geleefd, dachten we althans, bij het ‘Nie wieder’ als grote les van de Tweede Wereldoorlog. Maar we wisten niet hoe zeer het antisemitisme nog virulent aanwezig was, verborgen veelal, totdat het dit jaar naar buiten barstte toen moslims en radicaal-links in hun Arafatsjalen de straten en pleinen bezoedelden met hun kreten van haat en agressie. De rot zit diep, al dan niet geïmporteerd. Politieagenten mogen zich zo laten inroosteren dat ze geen Joodse doelen meer hoeven te beschermen.

Schokkend was ook de welwillendheid waarmee deze stemmen in de media een podium kregen, en sowieso de ongekende bevooroordeeldheid van de media in dit conflict. Toen Israël Hezbollah aan ging vallen – een terroristische organisatie, proxy van het sjiitische Iran, die de acties van Hamas al een jaar lang met raketaanvallen vanuit Libanon ondersteunt – heette het dat Israël een nieuwe oorlog begon. Nora Stel, ‘Libanon-expert’ van de Radboud Universiteit, mocht in Nieuwsuur komen vertellen dat Israël eigenlijk net zo’n terroristische organisatie is als Hezbollah.

We zijn dus erg naïef geweest, zo blijkt na dit jaar. Niet alleen in eigen land, maar ook internationaal. Hezbollah in Libanon, Hamas in Gaza, de Houthi’s in Jemen: zij zijn onderdeel van de machtspolitiek van Iran, en het vrije Westen laat het gebeuren. Zelfs de ontwikkeling van kernwapens door de theocratische moellahs wordt niet effectief voorkomen.

Existentiële confrontatie

Verhelderend was een interview met een Israëlische arabist, docent aan de bar-Ilan Universiteit, Mordechai Kedar. Hij zei:

‘Stel je voor wat er kan gebeuren als de Iraanse moellahs straks een kernwapen hebben. Hoe kan het Westen dit accepteren? Intussen demonstreren in westerse hoofdsteden woke-studenten, samen met islamisten, vóór Hamas, Hezbollah en Iran. De postkoloniale schuld die deze activisten zeggen te voelen – over al het slechts dat het Westen historisch heeft aangericht – de behoefte om te boeten voor de zondes van hun voorouders door de halve wereld als immigranten op te nemen, leidt uiteindelijk tot de ondermijning van het Westen: een regio bovendien met enorme demografische problemen omdat jullie geen kinderen voortbrengen. Op deze manier stevent het Westen regelrecht af op de eigen ondergang.’

Zo bezien is een terugblik op het afgelopen jaar meer dan een journalistiek moetje, maar een existentiële confrontatie met onszelf, met onze loyaliteiten en keuzes: een keuze voor het leven, zoals de Joden dat vieren, of een keuze voor de dood, de ideologie van de islamisten en hun westerse fellow-travellers.

Bart Jan Spruyt is historicus en journalist. Zijn columns over politiek en samenleving verschijnen iedere zaterdag in Wynia’s Week. 

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Een jaar na 7 oktober: de rot in onze samenleving zit diep verscheen eerst op Wynia's Week.

De nacht van de Hamas aanval op Israël

Het is vrijdagnacht 6 oktober 2023. De meeste mensen in Israël slapen, maar de commandanten van het Israëlische leger worden een voor een gewekt. Er klopt iets niet, het leger en de veiligheidsdiensten zien wat onregelmatigheden aan de grens met Gaza. Rond middernacht gaan de binnenlandse veiligheidsdienst, de Shin Bet, het leger en andere diensten elkaar bellen. Iets na drieën neemt de stafchef van de IDF, Herzi Halevi, contact op met Ronan Bat van de Shin Bet.

Er was een groot muziekfestival gaande bij Reim, dicht bij de Gazastrook waar de Gaza Brigade verantwoordelijk voor was. Rond vier uur in de nacht gaat een team van de veiligheidsdienst naar Nahal Oz bij de grens met Gaza om te zien of er sprake kan zijn van terroristische infiltratie door Hamas. De IDF houdt zoals altijd de grens met Gaza in de gaten.

Om 06:29 uur worden de eerste korte afstand Qassam-raketten vanuit Gaza afgevuurd. De festivalgangers zien dat de raketten tijdig onderschept worden. De muziek stopt. En de Gaza-oorlog die de wereld gaat veranderen, is begonnen.

Het eerste slachtoffer in de oorlog is volgens mediadeskundigen de waarheid. En inderdaad zien we dat vrijwel alle informatie in de media en politiek over de Gaza-oorlog vervuild en vergiftigd is. Zo schrijft cultuurhistoricus Thomas von der Dunk in de Volkskrant dat we niet verbaasd moeten zijn ‘dat de ander ook een keer bloedig terugslaat’, na meer dan een halve eeuw onderdrukking. Maar Israël is sinds 2005 weg uit Gaza; Gaza is autonoom.

Wie even verder zoekt, ziet wel degelijk een enkele goed geïnformeerde journalist. Seth Frantzman, correspondent van The Jerusalem Post, is er zo een. Frantzman schrijft al jaren over Gaza, in 2009 was hij aanwezig als vrijwilliger toen Hamas de Israëlische plaats Sderot aanviel. Hij deed verslag van de oorlog in 2012, 2014 en 2021.

Zijn pas verschenen boek The October 7 War is gebaseerd op twee decennia ervaring aan de Gaza-grens, waarbij hij optrok met verschillende IDF-eenheden. Hij behoort tot de best geïnformeerde journalisten over het Midden-Oosten. In april besprak ik hier zijn boek After Isis.

Antisemitisme en steun voor Hamas

De aanval op Israël was de meest omvangrijke die Hamas ooit uitvoerde. Over een lengte van 64 kilometer vielen de terroristen Israël binnen, een menselijke aanvalsgolf: de Al Aqsa Flood Operation. Het doel was militair succes en het willekeurig vermoorden en kidnappen van Israëlische burgers.

In het Westen resulteerde dat tot vandaag aan toe in groeiend antisemitisme en steun voor Hamas. Rusland en China hebben de aanval nooit veroordeeld, anti-Israël groepen proberen onder de vlag van ‘human rights’ Israël als apartheidsstaat te brandmerken. Hamas kreeg erkenning in Qatar, Turkije, Libanon en Rusland.

De ‘intelligentsia’ op de universiteiten bereiden Hamas een warm welkom, de universiteitsbesturen in Nederland en Amerika accommoderen slechts wat de studenten willen. Joodse studenten zijn onveilig en Joodse scholen in Nederland worden permanent bewaakt.

De UNRWA

De United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees (UNRWA) beheert acht vluchtelingenkampen in Gaza. Het grootste kamp bevindt zich in Rafah. Deze kampen werden het middelpunt van de activiteiten van de terroristen. Ze konden er eenvoudig verdwijnen in hun tunnels en publieke gebouwen als ziekenhuizen. Recent vond de IDF hier zes geëxecuteerde gegijzelden.

UNRWA-medewerkers blijken voor 12 percent uit Hamas-terroristen te bestaan. 185 UNRWA-medewerkers zijn actief in de militaire tak van Hamas, en nog eens 51 in de militaire tak van de Palestijnse Islamitische Jihad. Maar het ministerie van Buitenlandse Zaken in Nederland wil niets liever dan de geldstromen naar UNRWA weer op gang brengen.

In 2014 viel de IDF voor het eerst de tunnels in Gaza binnen. Twee jaar eerder werd de eerste tunnel ontdekt in Nir Am dicht bij de grens met Gaza. Uiteindelijk ontdekte de IDF meer dan 30 tunnels. Maar dat was slechts een topje van de ijsberg, in die periode bouwde Hamas zo’n 640 km tunnel. Uiteindelijk werd het bijna 1000 km. Luchtaanvallen werden daardoor minder effectief, er moest een nieuwe strategie worden gevonden.

De IDF investeerde in die nieuwe technologie: drones, sensors, ‘smart fences’ en nieuwe divisies in het leger die snel konden opereren. De ‘Ghost Unit’ is er een van. Training vindt plaats in de Negev-woestijn.

De oorlog tegen Israël wordt niet alleen gevoerd vanuit Gaza of de Golan. Iran, dat uit is op de vernietiging van Israël, oefent zijn invloed uit van Irak tot Syrië en Libanon. Het Iraanse regime is een octopus met tentakels in Hamas, Hezbollah en zelfs de Houti’s. Frantzman schrijft op X dat Hezbollah de laatste 11 maanden meer dan 8.500 raketten afschoot. Maar veel politici in het Westen vinden dat Israël moet inbinden.

Oefenen voor de aanval

In 2023 begon Hamas met voorbereidingen van de oorlog. Het leek rustig aan de grens maar om te oefenen bouwde Hamas namaak grensposten, compleet met betonnen barrières, hekken en tanks. Ze gebruikten voor het eerst drones die de tanks konden uitschakelen, en konden massa’s gewapende terroristen inzetten om de hekken en betonnen verdedigingsmuren aan te vallen. Die oefeningen konden overdag plaatsvinden.

In de zomerkampen trainden ze kinderen voor aanslagen tegen IDF-posten. Ze oefenden hoe ze Israëli’s het beste konden kipnappen. Er werden meerdere van die trainingskampen gebouwd rond Khan Yunis. Maar de IDF was niet onder de indruk, ze zagen nog steeds dezelfde wapens als tien jaar geleden. Het leek wel of niemand zich nog druk maakte over Hamas. Maar Frantzman laat zien dat er wel degelijk politici en militairen waren die op korte termijn een aanval verwachtten. Niemand leek echter geïnteresseerd. De gevolgen waren desastreus.

De aanval

Op 7 oktober werden alle kibboetsiem aan de grens met Gaza aangevallen. In het eerste uur vuurde Hamas 3.000 raketten af op alles wat in de grensstrook lag. Frantzman geeft een gedetailleerd verslag hoe men dat eerste uur doorkwam. Niemand had door hoe omvangrijk de aanval was. Iedereen vroeg zich af waar de IDF bleef. Aan de Israëlisch kant was er die eerste uren geen coördinatie, het opperbevel overzag niet wat er precies aan de hand was. Dat veranderde in de dagen erna. Het leger herstelde langzaam maar zeker de chaos.

Israël reageerde niet meteen op de aanval van Hamas, de IDF plande een tegenoffensief en kreeg in die tussentijd Amerikaanse steun in de persoon van Defence Secretary Austin. Amerika had hun grootste vliegdekschip de General Ford richting Israël gestuurd als waarschuwing voor Iran. Alle legereenheden waren inmiddels naar de Gaza-grens getrokken. De grens zelf werd opnieuw beveiligd, en de IDF ging achter de Hamas commandoposten aan. Het werd een ‘waiting game’, zo schrijft Frantzman.

Maar Israël was nog niet de grens met Gaza over of de desinformatie begon al. Anti-Israël activisten scheurden de posters van de gegijzelden van de muren.

Hamas is door de jaren heen getraind om effectieve desinformatie te verspreiden. De raketinslag op het Al-Ahli-ziekenhuis is een voorbeeld. De inslag was veroorzaakt door een afzwaaiende raket van de Islamitische Jihad, maar het kwaad was al geschied. De Turkse media hadden het opgepikt en wereldwijd kreeg Israël de schuld, ook van de Nederlandse pers.

Het Shifa-ziekenhuis is een ander voorbeeld. Hamas bouwde tunnels en een commandopost onder het ziekenhuis. Elektriciteit werd afgetapt, maar officieel wist men van niets. Scholen, ziekenhuizen, woongebouwen en moskeeën worden gebruikt als opslag voor wapens en onderdak voor terroristen. Alleen al in Gazastad had Hamas 10.000 man verspreid over de stad. Hamas weet hoe je de media moet bespelen met het zo nu en dan vrijlaten van een enkele gegijzelde, het gebruik van ziekenhuizen en moskeeën, het bespelen van hun bondgenoten in Turkije en Qatar, Turkije een NAVO-lid, Qatar een bondgenoot van Amerika in het Midden-Oosten.

Tot slot

Frantzmans boek is het meest volledige verslag van een oorlog die nog steeds gaande is. Het boek geeft een gedetailleerde beschrijving van troepenbewegingen, wapensystemen en aanvalsplannen, in veel gevallen per dag, tot aan de verschillende fronten in de oorlog. Frantzman houdt zo veel mogelijk afstand van politieke stellingnames of persoonlijke oordelen, wat het boek een soms wetenschappelijk afstandelijk karakter geeft. Frantzman geeft een uitvoerig voetnoten-apparaat mee en een lijst van de belangrijkste personen in deze oorlog. Voor iedereen die iets wil weten over de oorlog die op 7 oktober 2023 begon is het een onmisbaar boek. 

Seth J. Frantzman, The October 7 War, Israel’s Battle for Security in Gaza, A Wicked Son Book, New York, 2024, 326 pagina’s
ISBN 979-8-88845-637-8

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken.  

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Het volledigste verslag van de Gaza-oorlog die een jaar geleden begon verscheen eerst op Wynia's Week.

Zeepbel kan zomaar uit elkaar spatten

Zelf leven we in een soort zeepbel. Niet alleen in en rond het Karmelgebergte. Vrijwel de gehele kuststrook van Haifa in het noorden tot voorbij Tel Aviv in het zuiden ligt – vooralsnog – buiten het bereik van de raketten en drones vanuit Libanon en inmiddels op veilige afstand van Gaza. Aan de buitenkant is hier niet of nauwelijks te zien dat het oorlog is. De cafés en restaurants zitten vol, de stranden zijn drukbevolkt en de files als vanouds. Maar als het ook officieel oorlog wordt in het noorden, kan de zeepbel maar zo uit elkaar spatten.

Aan de binnenkant is het bepaald anders. Karin, een Nederlandse vrouw die in de kibboets En Carmel de woonruimtes en kunstenaarsstudio’s beheert, vertelt me dat ze vrijwel dagelijks gebeld wordt door evacués. Of ze een plekje vrij heeft. Velen zitten al maanden met het gezin in een hotelkamer en willen graag wat bewegingsvrijheid en groen om zich heen. Van velen krijgt ze ook hun verhalen te horen … vaak getraumatiseerd en gevangenen in eigen land.

Iedereen kent wel jongens en mannen in gevechtsposities in het leger. De meeste telefoontjes en ontmoetingen beginnen dan ook met de vraag ‘Hoe is het met …?’ Soms zijn er mooie momenten zoals op de video waarin de dienstplichtige dochter van een Nederlandse vriendin een bus uitkomt terwijl naast haar een bus vanaf de grens met Gaza stopt waaruit haar dienstplichtige vriendje stapt die ze al twee maanden niet heeft gezien.

Alles wordt gefilmd of gefotografeerd tegenwoordig. Als je een nieuwssite opent, is je eerste angst dat je een bekend gezicht ziet van een gesneuvelde soldaat. Ook onbekende gezichten voelen als mokerslagen. Tal Lahat, 21, is vooralsnog de laatste. Op 7 oktober redde hij nog de nodige bewoners van de kibboets Nahal Oz aan de grens met Gaza.

Het noorden staat in brand

In het noorden woedt sinds 8 oktober een verkapte oorlog. Vrijwel dagelijks bestookt Hezbollah het noorden met raketten en met explosieven geladen drones. Israël slaat tot ver in Libanon terug. Inmiddels zijn er aan de Israëlische kant 29 dodelijke slachtoffers gevallen (waaronder 12 burgers), tal van huizen zijn verwoest, tot op 5 kilometer van de grens met Libanon zijn de bewoners geëvacueerd en overal woeden door de beschietingen veroorzaakte branden. Circa 20.000 hectare is in vlammen opgegaan (> 200 km²), waaronder grote delen van natuurgebieden.

‘Het is onmogelijk alle branden te bestrijden’ vertelt mijn zwager, onder meer medewerker van de Israëlische autoriteit voor natuur en parken. ‘We proberen er zoveel als mogelijk te controleren en bestrijden alleen de branden die groot gevaar opleveren.’ Hij vertelt het tijdens een familiebijeenkomst in eigen huis nabij Rosh Pinna. ‘Goede timing’ vertelt mijn schoonzuster een paar dagen later nadat er die dag vlakbij de nodige raketten uit de lucht waren geschoten. ‘Zelfs mijn wederhelft kwam in onze safe room. We hadden er nooit met zijn allen in gepast.’

Het Palestijnse narratief

We zien hier ook beelden uit het buitenland. De talloze pro-Palestinakampementen en demonstraties (waaronder in Nederland). From the river to the sea … Ik vertaal dit als een oproep om (onder meer) mijn kinderen te vermoorden. Ongenuanceerd? Noem me een islamitisch land waar meer dan een handvol Joden leeft.

We lezen over (gelukkig nog) incidentele moorden of aanslagen op Joden in het buitenland, over Pink Floyd-frontman Roger Waters die beweert dat er geen bewijs is dat Hamasterroristen Israëlische vrouwen hebben verkracht op 7 oktober (hij is bepaald niet de enige), beschuldigingen van genocide. Het Palestijnse narratief, zoals dat met een geleerd woord wordt genoemd, heeft vele gelovigen.

Niet dat het zal helpen om mensen van hun geloof af te helpen, maar toch:

1. Er is nooit een Palestijnse staat geweest, dus er valt wat dat betreft ook niets te bevrijden.

2. Jezus en zijn ouders Jozef en Maria – oorspronkelijke bewoners – waren Joods en voor en na hen hebben nog talloze Joden geleefd in en rond het gebied dat de Romeinen Palestina hebben genoemd.

3. Tijdens de Britse mandaatperiode zijn grote aantallen Arabieren naar het veel welvarender Britse Palestina getrokken. In het Palestijnse narratief worden ze gemakshalve tot de oorspronkelijke bewoners gerekend, al is in Gaza bijvoorbeeld circa de helft van de inwoners van Egyptische herkomst.

4. De door de Arabieren in 1948 gestarte Arabisch-Israëlische Oorlog heeft tot grote volksverhuizingen geleid. Circa 700.000 Arabische inwoners van het huidige Israël verlieten op advies van hun leiders of ontvluchtten uit angst voor of bedreiging door het Joodse leger huis en haard en belandden in vluchtelingenkampen in Jordanië, Libanon, Syrië, de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. Tegelijkertijd vluchtten circa 800.000 Joodse inwoners uit de Arabische buurlanden en vonden hun toevlucht in Israël.

5. Bedrijft Israël sinds 7 oktober volkerenmoord? De cijfers die de ronde doen zijn afkomstig van het door Hamas gerunde ministerie van Gezondheid in Gaza. Ruim 38.000 doden sinds 7 oktober, aldus deze bron. Het cijfer maakt geen onderscheid tussen strijders en burgers en evenmin tussen hen die een natuurlijke en niet-natuurlijke dood zijn gestorven. Israël stelt dat er in Gaza circa 15.000 Palestijnse strijders zijn gedood naast circa 1.000 terroristen die op of vlak na 7 oktober in Israël zijn gedood. Ik weet niet of er een getalsmatig criterium is om van genocide te spreken. Wel weet ik dat het niet juist is om Israël hiervan te betichten. Het zijn Hamas en de Islamitische Jihad die deze oorlog zijn begonnen en die niet alleen vanuit tunnels, maar ook vanuit scholen, ziekenhuizen, moskeeën en gebouwen van de Verenigde Naties in drukbevolkte woonbuurten vechten met schuldige en onschuldige burgers als menselijke schilden.

Verdeelde regering

In deze wereld heeft elk land nog steeds het recht zich te verdedigen als het aangevallen wordt. Wanneer is genoeg genoeg? Voor de Israëlische regering pas als Hamas en de Islamitische Jihad niet meer in staat zijn 7 oktober te herhalen. Wanneer dat moment is aangebroken, valt niet objectief vast te stellen. Voor veel Israëliërs is het zover en al wekenlang wordt er massaal gedemonstreerd voor een overeenkomst met Hamas om in ruil voor een staakt-het-vuren de gegijzelden vrij te krijgen. De demonstranten beschuldigen Netanyahu ervan om voor zijn eigen hachje te kiezen en niet voor de gegijzelden.

De regering is verdeeld. Minister van Defensie Gallant heeft naar verluidt wel oren naar een overeenkomst om de gegijzelden vrij te krijgen. In Likud, de partij van Netanyahu, gaan stemmen op om Gallant (voor een tweede keer) te ontslaan. Ben Gvir, minister van nationale veiligheid en leider van de ultrarechtse regeringspartij Otzma Yehudit, dreigde de regering te verlaten vanwege de beslissing van Netanyahu om een onderhandelingsteam onder leiding van Mossad-baas David Barnea naar Doha te sturen. Samen met de ultranationalistische minister van Financiën Smotrich kan Ben Gvir elke eventuele overeenkomst torpederen. Dit is een van de redenen dat er massaal gedemonstreerd wordt voor nieuwe verkiezingen.

Eind juni sprak het Hooggerechtshof in Israël unaniem uit dat ultraorthodoxe jesjiva-studenten niet langer van de dienstplicht mogen worden uitgezonderd en ook dat de staat ze niet langer financieel mag ondersteunen. ‘De last van ongelijkheid is zwaarder dan ooit.’ Rabbijnen hebben hun volgers inmiddels aangespoord om oproepen voor het leger te laten voor wat ze zijn. ‘Deze dienstplicht leidt tot destructie van de Torah en de zielen van heilige mensen’, aldus de een. ‘Een oorlogsverklaring tegen orthodoxen en de Torah’, aldus een ander. En zo zijn er veel meer.

Al met al kraakt de Israëlische regering, zo niet de gehele samenleving, in haar voegen. Massale demonstraties voor nieuwe verkiezingen, de twee ultranationalistische regeringspartijen die van geen deal met Hamas willen weten, twee orthodoxe regeringspartijen die loyaal zijn met de rabbijnen en wellicht de regering laten vallen als orthodoxe jongeren voor het leger worden opgeroepen, en dat bij een voortdurende oorlog en 116 gegijzelden die al meer dan 9 maanden gevangen zitten. Dit alles schreeuwt om eenheid in het Israëlische kamp dat evenwel meer weg heeft van onderling strijdende partijen die hun eigen massagraf aan het delven zijn.

Ook toen was genoeg niet genoeg

Volgens de laatste berichten zijn Israël en Hamas het eens geworden over een ‘framework’, met als belangrijkste punten een staakt-het-vuren, vrijlating van zowel gijzelaars als Palestijnse gevangenen en in ‘fase 2’ een bestuur van Gaza door een door de VS getrainde macht van 2.500 aanhangers van de Palestijnse Autoriteit. Hezbollahs secretaris-generaal Nasrallah heeft al een bonus in het vooruitzicht gesteld: ‘Als Hamas een staakt-het-vuren met Israël overeenkomt, stoppen wij met aanvallen.’

Ik vrees dat de onderhandelingen – nog steeds indirect en inmiddels naar Caïro verplaatst – zich nog wel een tijd kunnen voortslepen. Het is al vele jaren geleden, maar de herinnering komt steeds weer op als ik over de onderhandelingen lees. Die taxichauffeur in Caïro. We waren een prijs voor de rit overeengekomen. Nadat ik betaald had en uitstapte, stapte ook de chauffeur uit. Woedend. Hij wilde meer geld. ‘Maar we hadden toch afgesproken …’ repliceerde ik. ‘Ja, dat bedrag was voor de taxi, niet voor mij.’ Genoeg was toen niet genoeg en ik vrees dat het nu weer zo zal zijn.

Willem Dercksen (1951) heeft in het verleden van alles en nog wat gedaan. Tropische roots en een Israëlische partner brachten hem naar Israël waar hij de trotse vader van twee kinderen is en de kost verdient met redactioneel werk.

Wynia’s Week is er het hele jaar door. Met onafhankelijke, verrassende berichtgeving. Wynia’s Week is wel gratis, maar niet goedkoop. De lezers, kijkers en luisteraars maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Regering en samenleving in Israël kraken in hun voegen verscheen eerst op Wynia's Week.

De wereld is sinds 7 oktober vorig jaar veranderd. Als dat voor één bevolkingsgroep in ons land geldt, is het de Joodse. Terwijl Israël geconfronteerd werd met een regelrechte pogrom op haar grondgebied, gepleegd vanuit een terreurstaat, worden Joden in Nederland sindsdien geïntimideerd en aangevallen. Onophoudelijk en in steeds verhevigde mate.

Zelfs als scholieren worden uitgenodigd in een synagoge om hen bekend te maken met het jodendom staan na afloop de hakenkruizen in de synagogebanken gekerfd. Zelfs in wat per definitie juist je eigen veilige en heilige omgeving hoort te zijn, binnen de synagoge, weet je je geïntimideerd. Daarna durf je als Jood niet meer naar de synagoge, voel je je nergens meer veilig, dan ga je nergens meer heen. Want als je je zelfs in de synagoge niet meer veilig kunt voelen, waar dan nog wel?

Overheid faalt in steun aan Joodse medeburgers

Een groep kinderen van een Joodse jeugdvereniging werd uitgescholden en belaagd op straat en op het station. Eén van de vele trieste voorbeelden die ons bereiken. De burgemeester zwijgt, gemeenteraadsleden lopen weg, bang om hun stem te laten horen voor een motie die antisemitisme in hun eigen stad veroordeelt. Week na week komen er nieuwe voorbeelden bij. In plaats van het Joodse leven in Nederland te bevorderen en ervoor te zorgen dat Joden veilig zijn vindt het tegenovergestelde plaats, het wordt kapotgeterroriseerd.

Dit is hoe Nederland er op dit moment voorstaat in onze verhouding tot onze Joodse medeburgers en dat is zorgwekkend. De overheid moet vierkant achter onze Joodse medeburgers gaan staan, in woord en in daad. Zelfs in woord ontbreekt het hieraan, getuige het halfslachtige reageren van de staatssecretaris van Cultuur en Media in de Tweede Kamer na de verstoring van een concert van de Joodse zangeres Lenny Kuhr.

Woorden zijn te lang uitgebleven, appelleren aan de samenleving is prachtig maar het gaat in het bijzonder om daden waartoe de autoriteiten, zoals de minister-president, ministers, burgemeesters en het Openbaar Ministerie, gewoon verplicht zijn. Wat wij daarentegen zien is duikgedrag. Het OM zoekt uitvluchten als het gaat om de leus ‘From the river to the sea’.

De in Duitsland wel verboden organisatie Samidoun zien we hier volop bezig. Er worden amper demonstranten gearresteerd en burgemeesters rekken het demonstratierecht ad absurdum op. Het meest pijnlijke voorbeeld hiervan is het wangedrag dat werd getolereerd tijdens de plechtige opening van het Nationaal Holocaustmuseum in Amsterdam op 10 maart. De autoriteiten hebben Nederland wereldwijd te kijk gezet, door een gebeurtenis als deze zo van haar waardigheid te ontdoen. Over de rug van overlevenden en nabestaanden.

Nog steeds zijn de gegijzelden niet vrij

Autoriteiten moeten de veiligheid en het ongestoord doen en laten van iedere burger zekerstellen. De overheid is er om leven, vrijheid en eigendom te beschermen. Het lijkt wel alsof dit niet geldt voor Joodse burgers. Terwijl zij het zijn die de donkerste episode uit de Nederlandse geschiedenis als geen andere bevolkingsgroep met zich meedragen. Daarom alleen al heeft onze regering de morele plicht Israël onverminderd te blijven steunen in zijn strijd om Hamas uit te schakelen.

Nog steeds zijn de gegijzelden niet allemaal vrij. Nog steeds worden er vanuit Gaza raketten op Israël afgevuurd. En nog steeds vormt Iran de grootste bedreiging voor Israël (terwijl Israël totaal geen aspiratie jegens Iran koestert, laten we die asymmetrie niet uit het oog verliezen).

Israël kan het zich niet permitteren een oorlog te verliezen

Doet Israël alles goed? Nee, natuurlijk niet. Maar kan Israël het zich permitteren een oorlog te verliezen, een oorlog die woedt aan twee kanten van het land plus een geweldsspiraal in de gebieden onder Palestijns gezag? Nee, omdat als wij doorgaan met slecht voor onze Joodse medeburgers te zorgen er altijd nog een Israël moet zijn. Dat is waar onze Joodse medeburgers zich zorgen over maken.

Maar los daarvan, voor ons allen geldt dat Israël gewoon een staat is zoals iedere VN-lidstaat, dus met recht op volstrekte soevereiniteit. Daartegenover staat Iran, de openlijk drijvende kracht achter pogingen om een medeVN-lid, Israël, van de kaart te vegen. Waar we tot 7 oktober zagen dat diverse omliggende Arabische landen juist relaties aanknoopten met Israël, brengt Iran door Hamas in te zetten en aan alle kanten te steunen, dit toenaderingsproces juist om zeep.

Ga eens op bezoek in Qatar

Minister-president Rutte, u bent nu vaak genoeg naar Israël geweest. Het wordt de hoogste tijd dergelijke bezoeken te verleggen naar Qatar en naar Egypte. Daar ligt de sleutel voor de oplossing. Nog zijn de smokkeltunnels uit Egypte niet allemaal gesloten. Tunnels die uitkomen in de grensplaats Rafah. Hamas wordt bevoorraad onder de ogen van de Egyptische president al-Sisi.

De Hamasleiders die huisvesting genieten in Qatar kunnen door de emir in een handomdraai er toe geleid worden dat zij hun wapens neerleggen, zich ontdoen van de bevolking als menselijk schild en de Israëlische gegijzelden vrijlaten. Dan hoeft Rafah niet te worden aangevallen.

Tot de maatregelen die de regering moet nemen om onze Joodse medeburgers te beschermen en het Joodse leven te bevorderen, behoort niet in de minste plaats de onverminderde steun aan Israël in zijn strijd tegen Hamas. Andere EU-lidstaten zoals Duitsland en Oostenrijk lijken veel beter te begrijpen welke morele verplichting er is als het om Israël gaat. Ook ons land heeft deze verplichting.

Pak antisemitisme aan

Maar Israël is ook een door en door westers land. Een land dat tot de ‘one of us’-landen behoort. Nederland behoorde 75 jaar geleden tot de eerste landen die Israël heeft erkend. Premier Rutte, handel hier ook naar. Blijf Israël onverminderd steunen in de strijd tegen Hamas, sta op tegen Iran in Europees verband en in VN-verband. Ga over tot concrete stappen: zet bij de handhaving de aanpak van antisemitische gedragingen op 1 en haal om te beginnen Samidoun van de straten en verbied deze extremistische organisatie.

*Namens Klassiek Liberaal, met vriendelijke groet,
Reinier Geerligs, voorzitter Klassiek Liberaal

Wynia’s Week is jarig! Bent u al donateur? Doneren kan op verschillende manieren. Hartelijk dank!

Het bericht Premier Rutte, sta vierkant achter Israël, sta op tegen Iran en haal Samidoun van de straat verscheen eerst op Wynia's Week.

Zo mogelijk nog afschuwelijker vindt Phillips het ‘dat Groot-Brittannië, het schoothondje van de regering-Biden, voor de resolutie heeft gestemd’. Phillips: ‘Daarmee staan zowel de VS als Groot-Brittannië ​​op één lijn met de vijanden van het Westen, Rusland en China, tegen Israël, de enige verdediger van het Westen in het Midden-Oosten. Wat een schande.’

Wat een verschil in drie dagen

Phillips vindt de resolutie walgelijk ‘omdat zij een staakt-het-vuren niet afhankelijk maakt van de vrijlating van de gijzelaars, waardoor de kans dat dit laatste zal gebeuren, kleiner wordt’. Afgelopen vrijdag hadden de VS nog een ontwerpresolutie ingediend waarin ‘de vrijlating van alle gijzelaars’ nog wel een voorwaarde was voor een staakt-het-vuren. Juist daarom spraken China en Rusland er een veto over uit.

‘Wat een verschil maken drie dagen’, schrijft Melanie Phillips. De bewering van de woordvoerder van de Amerikaanse Nationale Veiligheidsraad, John Kirby, dat de Amerikaanse stem-onthouding van maandag geen beleidswijziging is, vindt zij onzinnig. Die resolutie maakt een staakt-het-vuren immers niet langer afhankelijk van de vrijlating van de gijzelaars. ‘Of Kirby heeft geen benul van taal of hij liegt.’

Volgens Phillips zou een onmiddellijk staakt-het-vuren betekenen dat Hamas zich kan hergroeperen en door kan vechten. Hamas ‘heeft nu geen enkele prikkel meer om in te stemmen met de gijzelingsovereenkomst waarover momenteel wordt onderhandeld. Als om dit te onderstrepen vuurde Hamas dinsdag na een stilte van twee maanden een spervuur ​​van raketten af ​​op Ashdod’.

Phillips vindt dat de Verenigde Naties (VN) zichzelf heeft gemanifesteerd als ‘een vijand van het Joodse volk’. ‘Zijn secretaris-generaal, António Guterres, legde de schuld voor de pogrom van Hamas op 7 oktober bij het gedrag van Israël. Meer dan vijf maanden later is de VN er nog steeds niet in geslaagd de massale wreedheden tegen Israëlische burgers te veroordelen. In schril contrast hiermee veroordeelde de VN-Veiligheidsraad onmiddellijk de dodelijke terreuraanslag van afgelopen vrijdag op een Russische concertzaal.’

Ook Biden sluit zich aan bij Hamas-propaganda

Phillips: ‘Ondanks de ontdekking dat elk ziekenhuis in Gaza als Hamas-basis is gebruikt, en ondanks de honderden Hamas-terroristen die de afgelopen dagen zijn gearresteerd of gedood in het Shifa-ziekenhuis in Gaza – terwijl ze vanuit de eerste hulp- en brandwondenafdeling bleven schieten op Israëlische troepen – is de VN er niet in geslaagd deze misbruiken van medische voorzieningen te veroordelen als oorlogsmisdaden.’

Phillips meent dat ‘de regering-Biden en Groot-Brittannië niet alleen de leugens van de VN en de banden die ze heeft met Hamas heeft laten voortbestaan, maar zich ook nog hebben aangesloten bij de Hamas-propaganda. Terwijl ze weigeren te erkennen dat het grootste deel van de hulp die ze naar Gaza hebben gestuurd door Hamas voor eigen gebruik is gestolen, hebben de VS en Groot-Brittannië Israël ten onrechte de schuld gegeven van het blokkeren van de hulpleveringen.’

Schijnheilig wanhopig over antisemitisme

Phillips noemt de dodencijfers in Gaza ‘belachelijk’. Die zijn bedacht door Hamas. Toch papegaait de VN die cijfers na. En op basis van diezelfde cijfers beschuldigen Groot-Brittannië en de VS Israël ervan een humanitaire catastrofe te hebben veroorzaakt. ‘Maar zoals professor John Spencer van de militaire academie West Point en de voormalige Britse legercommandant Richard Kemp hebben opgemerkt, heeft Israël met een geschatte verhouding van 1,5 gedode burger op 1 gedode strijder een lager aantal burgers gedood dan enig ander leger in enig andere oorlog in de wereldgeschiedenis.’

Phillips: ‘Door de demonisering van Israël te ondersteunen (…) tonen Cameron en de regering-Biden een kwaadaardigheid die zij jegens geen enkel ander land ter wereld aan de dag leggen. Bovendien wakkeren zij de vlammen aan van het antisemitisme dat in hun eigen land uit de hand loopt en waarover ze zo schijnheilig wanhopig doen.’

Phillips vindt dat de regering-Biden een onmogelijke eis aan Israël stelt door het te verbieden Rafah te bombarderen: ‘Dat Israël Hamas niet kan verslaan tenzij het de vier resterende Hamas-bataljons vernietigt die zich in de tunnels onder Rafah bevinden, wordt terzijde geschoven. Dat als Israël Hamas niet verslaat, meer Israëliërs zullen worden afgeslacht en gegijzeld, zoals op 7 oktober, kan de regering-Biden niet schelen.’

Phillips vindt dat de wreedheden van 7 oktober waarmee de oorlog begon, hebben kunnen gebeuren ‘omdat Iran, de beschermheer van Hamas, terecht inzag dat Amerika Israël uiteindelijk in de steek zou laten’. ‘De regering-Biden heeft niets gedaan om het Iraanse proxy-leger Hezbollah ervan te weerhouden Noord-Israël vanuit Libanon te bombarderen met honderden raketten en antitankraketten.’

Israël heeft geen keus

Volgens Phillips ‘had Biden de oorlog kunnen stoppen door Qatar, de beschermer van Hamas, te vertellen dat, tenzij het Hamas de opdracht zou geven de gijzelaars vrij te laten en zich over te geven, de VS hun voordelige relatie met Qatar zouden beëindigen en het land als een mondiale paria zouden gaan behandelen’.

Phillips begrijpt niet dat ‘Biden en Cameron niet erkennen dat Israël op deze manier vecht omdat het geen keus heeft. Nu Hamas bijna volledig ondergronds is gegaan, kan Israël er op geen enkele andere manier bij komen. Als het Hamas niet verslaat, blijft Israël te maken krijgen met genocidale aanvallen. Alleen door Hamas te verslaan en zijn leider in Gaza, Yahya Sinwar, te doden of gevangen te nemen, heeft Israël enige kans om enkele gijzelaars terug te krijgen. Alleen door Hamas te verslaan heeft Israël enige kans om een ​​oneindig veel verschrikkelijker totale oorlog met Hezbollah te vermijden’.

Volgens Melanie Phillips was de pogrom van 7 oktober ‘een duidelijk keerpunt voor het Westen. Zou het Israël steunen in de strijd voor beschaving en tegen de barbarij?’ Het antwoord dat de VS en Groot-Brittannië nu hebben gegeven, gaat niet alleen Israël aan maar ook henzelf, zegt Phillips.

Ze vraagt zich af of de VS en Groot-Brittannië nog willen overleven of in een doodsspiraal zitten: ‘Groot-Brittannië is druk bezig zichzelf te vernietigen door zijn historische cultuur en waarden op de brandstapel te gooien. Het openbaar bestuur is vrijwel ingestort, de autochtone bevolking sterft uit en het land heeft de controle over zijn grenzen verloren. In de VS woedt een kwaadaardige cultuuroorlog, er is een onoverbrugbare politieke en sociale verdeeldheid ontstaan, de elites hebben hun historische mondiale missie van exceptionalisme prijsgegeven – en ook de VS zijn de controle over hun grenzen kwijtgeraakt.’

Israël overleeft

Israël daarentegen zal overleven, welke verschrikkingen er ook in het verschiet liggen. ‘Gedurende eeuwen van vervolging heeft het Joodse volk tegen alle verwachtingen in overleefd – terwijl elke beschaving die heeft geprobeerd het te vernietigen, is verdwenen.’

Vertaling en selectie Chris Rutenfrans

*Melanie Phillips is een Engelse journaliste die ook buiten haar land bekend werd met haar boek Londonistan (2016). Ze schrijft onder meer voor The Times en The Jerusalem Post.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. Plus video’s en podcasts. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Melanie Phillips: Amerika heeft Israël in de steek gelaten en dat is nog het ergste voor Amerika verscheen eerst op Wynia's Week.

Frantzman is directeur van het Middle East Center for Reporting and Analysis, hij schrijft voor de Jerusalem Post, The Spectator, the National Interest, The Hill, the Washington Times en promoveerde aan de Hebrew University of Jerusalem. Hij is goed geïnformeerd over wat er in zijn land plaatsvindt.

De puzzel valt in elkaar

Het draaiboek voor de Gaza-oorlog is volgens Frantzman al ver voor de 7de oktober geschreven, en iedereen die nu onder deze oorlog lijdt is slechts een pion. De voorbereiding voor de Gaza-oorlog is decennia geleden in elkaar gezet. Het heeft alleen even geduurd voordat alle stukjes van de puzzel in elkaar vielen. Van de activisten met hun protesten in het Westen, de regionale oorlog met meerdere fronten tegen Israël (Hamas, Hezbollah en de Houthi’s in Jemen) tot aan de ‘human rights’-groepen die alles wat Israël doet en deed als ‘apartheid’ definiëren om zo de aanval van die 7de oktober op Israëlische burgers als ‘verzet’ te kunnen kwalificeren. Je ziet hoe men erop uit is de hele regio in brand te steken. Dat gebeurt door de massale steun voor Hamas buiten Gaza, door middel van de invloedrijke agenda’s van de media, de universiteiten, de NGO’s en landen als Amerika en Qatar.

Om iets te kunnen begrijpen van de ingewikkelde situatie in het Midden-Oosten is Seth Frantzmans boek After ISIS: America, Iran and the Struggle for the Middle East een waardevolle gids. Hij reisde vier jaar lang door het gebied, sprak met honderden mensen, generaals, spionnen, soldaten en vluchtelingen. Hoewel zijn boek After ISIS heet, gaat het wel degelijk over ISIS en de desastreuze naweeën van de oorlog in Syrië en Irak, die ook een effect hadden op Israël.

In feite is het boek een gedetailleerd verslag van de oorlog tegen ISIS. ISIS bedreigde ook Israël, Egypte, Jordanië en Libanon. De oorlog heeft geleid tot de meest ingrijpende veranderingen in de regio sinds de val van het Ottomaanse rijk, schrijft Frantzman. Een van deeffecten is dat Israël en Iran op voet van oorlog staan. En Iran is niet alleen. Aan het einde van zijn boek beschrijft hij de ‘Iraanse Nexus’, die bestaat uit Iran, de sjiieten in Irak, Syrië, Hezbollah en de Houthi’s.

Qatar

De Amerikaanse Republikeinse Senator Joni Ernst probeert op dit moment de druk op Qatar op te voeren. Er zijn 5 Amerikanen onder de gijzelaars van Hamas, en meer dan 30 Amerikanen zijn vermoord op 7 oktober. Dit komt vijf maanden te laat, zo reageert Seth Franzman. De oorlog had voorkomen kunnen worden door druk op Qatar uit te oefenen. Maar Qatar (hij noemt het land nooit bij naam; maar altijd ‘het land dat Hamas gastvrijheid verleent’), profiteert juist van deze verschrikkelijke oorlog. Het zijn Ankara, Moskou, Teheran en Doha die er hun voordeel mee doen, schrijft hij op X. Turkije steunde Hamas altijd al, en heeft innige betrekkingen met Moskou.

De Islamistische eeuw

In de lente van 2015 gaat Frantzman naar Erbil, de stad van de Koerden. Iedere buitenlander in Irak liep direct gevaar, James Foley en Steven Sotloff waren het jaar ervoor door ISIS vermoord. De verschrikkelijke beelden gingen het web over. Maar Frantzman ging naar de frontlinie. Een van zijn opmerkelijke contacten is ‘de professor’, een Syrische Koerd. In zijn huis in Erbil hing een poster van Charlie Hebdo, met de inmiddels beruchte afbeelding van de profeet waarvoor de hele redactie is uitgemoord. De Koerdische ‘professor’ had een voorspelling voor de toekomst: ‘Het samengaan van Syrië en Irak is een utopie. De toekomst is aan Turkije. Assad zal de oorlog overleven. Dit conflict gaat jaren duren. En het islamisme zal alleen maar toenemen. Dit wordt de nieuwe Islamistische eeuw’. Nu, bijna tien jaar later, lijkt het allemaal uit te komen. Al ziet Europa alleen maar ‘verbinding’.

Hezbollah intervenieerde in 2012 op verzoek van Assad in de Syrische burgeroorlog. Syrië had Libanon van 1976 tot 2005 bezet, maar werd nu zelf slachtoffer in een burgeroorlog. Hezbollah stelde in die tijd weinig voor, maar kwam hiermee in een meer centrale positie. In 2018 kreeg Libanon pro-Iraanse leiders uit Irak op bezoek om Hezbollah te versterken en Israël te bedreigen.

Iran won aan invloed als een direct gevolg van de oorlog tegen ISIS. Dat zorgde ervoor dat Saudi-Arabië en de Emiraten meer in Israël geïnteresseerd raakten als bondgenoot. Saudi-Arabië had net als veel OPEC-landen de band met Qatar verbroken. Nu verstoort de Gaza-oorlog dit potentiële bondgenootschap. De uiteindelijke nederlaag van ISIS veranderde de strategische posities van Jordanië, Qatar, Turkije en Egypte. Qatar en Turkije die Hamas en de Moslim Broederschap steunen, groeiden meer naar elkaar toe, Jordanië en Egypte moesten meer en meer aandacht besteden aan hun interne stabiliteit.

Antisemitisme tiert welig

Terug naar het nu. Op de universiteit van Berkeley is in de kamer van Ron Hassner ’s nachts het licht aan. Hij is een sit-in protest begonnen tegen het antisemitisme aan zijn universiteit. Hij geeft les op zijn kamer. Hij zit er nu ruim tien dagen. Zijn kamer is een vluchtheuvel geworden voor Joodse studenten die dagelijks uitgescholden en geïntimideerd worden op de campus. Antisemitisme tiert welig. Ron Hassner heeft zijn studenten een brief gestuurd waarin hij zijn actie verklaart. Zijn licht in de nacht is een baken voor Joodse studenten die altijd welkom zijn voor een praatje, koffie of een broodje.

Berkeley is de grootste ontvanger van fondsen uit Qatar, de bedragen lopen in de vele miljoenen. Andere Amerikaanse universiteiten ontvangen ook regelmatig aanzienlijke bedragen, maar Berkeley spant de kroon. Studenten nemen deel aan uitwisselingsprogramma’s met Qatars universiteit en bezoeken Doha voor korte of lange tijd. Dat blijft niet zonder gevolgen.

Op meer Amerikaanse universiteiten is hetzelfde patroon zichtbaar. Het is een belangrijk onderdeel van Frantzmans puzzel die nu in elkaar past. Nederlandse universiteiten kopiëren zoals altijd Amerika, antisemitisme is net als in Amerika overal aanwezig. Hier zijn de stations bezet, al hebben de antisemitische vlaggenzwaaiers geen idee dat ze een stukje van een politieke Midden-Oosten puzzel vormen.

Seth J. Frantzman, After ISIS: America, Iran and the Struggle for the Middle East, Gefen Publishing House, Jerusalem, Israel, 2019, 340 pp., US$ 16,95.

Wynia’s Week wordt mogelijk gemaakt door de vrijwillig betaalde abonnementen van de lezers. Doet u al mee? Doneren aan Wynia’s Week kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Gaza-oorlog vloeit voort uit de desastreuze oorlogen in Irak en Syrië verscheen eerst op Wynia's Week.

Nu heeft Iran een kans

De Gaza-oorlog dwingt Washington op zijn beurt tot een schoorvoetend beleid dat verdere escalatie moet voorkomen. En dat terwijl president Joe Biden de VS in oktober vorig jaar nog als ‘the essential nation’ kwalificeerde: de supermogendheid waar niemand omheen kan. De westerse kritiek op Rusland vanwege Oekraïne klinkt nu eerder hypocriet, vooral in niet-westerse landen.

Iran benadrukt intussen dat de zogenoemde As van Verzet (waarover hieronder meer) sterker en eensgezinder is dan ooit. Op papier is Teheran de voor de hand liggende vlaggendrager van de Palestijnse zaak. De diplomatieke toenadering tussen Irans aartsvijanden Saoedi-Arabië en Israël staat voorlopig in de vriezer. Nu lonkt voor Iran de kans om de regionale orde ingrijpend te veranderen en – wie weet – Israël er eindelijk onder te krijgen. Een win-winsituatie gloort.

Maar wacht, zo gemakkelijk incasseert Iran zijn lokkende winst toch niet. Teheran streeft er inderdaad naar een krachtige en zelfverzekerde regionale macht te zijn. Maar sinds de Hamas-aanval van 7 oktober stellen de Iraanse leiders zich opvallend terughoudend op. Eerder lijkt sprake van een delicate balanceeroefening. Ondanks alle strijdbare retoriek voelt Teheran zich blijkbaar niet zeker genoeg om ‘haar’ As van Verzet in te zetten om beslissende nieuwe fronten te openen in het Midden-Oosten tegen met name Israël en de VS.

De As van Verzet is een los-vast verband aangestuurd door Iran. De ad hoc-club bestaat uit Hezbollah, de Jemenitische Houthi-rebellen, Hamas en sjiitische milities in Irak en Syrië. Hezbollah is militair gezien het krachtigste lid van de As van Verzet, primair door een uitgebreid arsenaal aan raketten.

Opflakkerende strijd

De Houthi-rebellen maken de scheepvaart in de regio onveilig. Hun gelikte propagandafilmpjes op sociale media hebben de Houthi’s tot de rockstars van het anti-Israëlische verzet gemaakt. Een knappe Jemenitische ‘piraat’ werd door online-bewonderaars al snel ‘Tim-Houthi Chalamet’ gedoopt vanwege zijn gelijkenis met filmster Timothée Chalamet uit de kaskraker Wonka.

Syrische en Iraakse milities voeren met steun van Iran een regelmatig opflakkerende strijd tegen Amerikaanse troepen in het Midden-Oosten. Eind januari kwamen drie Amerikaanse militairen om in Jordanië door een drone-aanval. De afgelopen weken vielen ook tientallen Amerikaanse gewonden.

Geen beslissend offensief

‘Wanneer de misdaden van het zionistische bewind doorgaan’, dreigde opnieuw Khamenei, ‘zullen islamitische verzetskrachten ongeduldig worden.’ (Overigens, de Iraniërs hebben altijd een nogal losse relatie met Hamas gehad. Nog geen decennium geleden konden beide partijen niet door één deur omdat Hamas in Syrië de kant koos van de opstandelingen en dus tégen Irans bondgenoot president Bashar al-Assad. Bovendien hangt Hamas de soennitische variant van de islam aan en Iran de sjiitische variant.)

Maar toch, tot een krachtig of zelfs beslissend collectief offensief tegen Israël en de VS ‘via’ de As van Verzet is het nog niet gekomen. Voorlopig moet de conclusie zijn dat Iran volop chaos kan veroorzaken, maar niet bereid is – en zich niet in staat acht – om een beslissend offensief aan te gaan.

Wellicht kan deze conclusie nog iets verder worden uitgesponnen: de As van Verzet is niet op deze aarde om grootschalig in het offensief te gaan en Israël van de aardbodem te vegen (en de Amerikanen uit het Midden-Oosten te jagen). Haar ware bestaansrecht is bovenal om Iran zelf te verdedigen door Israël en de VS af te schrikken met het vooruitzicht van een frustrerende en niet-te-winnen regionale guerrilla-oorlog.

Zoals Ali Vaez van de International Crisis Group vaststelde, zou de Gaza-oorlog zelfs het effect kunnen hebben dat Iran er onzekerder door wordt. Duidelijk is in elk geval dat de leiders in Teheran geen zin hebben om bij een grootschalige oorlog betrokken te raken. Dat heeft ook te maken met de voortslepende binnenlandse economische crisis en de gebrekkige steun voor een oorlog onder de eigen bevolking. Een beslissende confrontatie met Amerika zou simpelweg te riskant zijn.

Iran wil kroonjuweel niet verspelen

Het is niet eens zeker dat Iran vooraf wist van de Hamas-aanval van 7 oktober. Hoe dan ook, Teheran toonde zich verrast door de impact die de aanval had en de meedogenloze reactie van Israël. Iran lijkt niet van plan Hamas tegen elke prijs te redden. Het is dan ook onwaarschijnlijk dat Iran Hamas heeft aangezet tot de aanval van 7 oktober.

Iran lijkt door de Hamas-aanval eerder ietwat uit het lood geslagen. Bovendien betaalt het zelf wel degelijk een prijs. Israëlische en Amerikaanse vergeldingsaanvallen kostten het leven van verschillende officieren van de Iraanse Revolutionaire Garde in Syrië en Libanon. Iran reageerde op zijn beurt met onder meer een raketaanval op een vermeend hoofdkwartier van de Israëlische geheime dienst Mossad in het Iraakse Erbil. Maar daar blijft het voor nu bij. Hezbollah is een kroonjuweel van de As van Verzet. Zoiets wil Iran niet verspelen aan het Israëlisch-Libanese front. Veelzeggend genoeg is bijvoorbeeld de Amerikaanse ambassade in Bagdad gespaard gebleven, toch een voor de hand liggend doelwit.

Poppenspeler Iran is niet almachtig

In breder perspectief is de Iraanse bedachtzaamheid alleszins begrijpelijk. Iran is de afgelopen decennia altijd al bezig geweest om zijn militaire zwakte tegenover Israël en de VS om te zetten in een voordeel. Dit staat bekend als asymmetrische oorlogvoering. Via de As van Verzet kan Iran – op momenten en plaatsen naar eigen keuze – flinke speldenprikken uitdelen aan Israël en zijn bondgenoten.

Iran levert het geld, de kennis en de wapens. Terwijl proxies als Hezbollah, Houthi’s, sjiitische milities en Hamas het vuile werk opknappen, houdt Teheran als een poppenspeler de touwtjes in handen. Overigens is ook de poppenspeler niet almachtig. De groeperingen binnen de As van Verzet zijn sterk geworteld in hun lokale gemeenschappen, met hun eigen wensen en grieven. Zeker de Houthi-leiders in Jemen laten zich niet zomaar sturen. ‘Adviezen van Teheran slaan ze vaak in de wind’, benadrukt ook Ali Vaez.

Nog een ander averechts effect is denkbaar. Als de Gaza-oorlog Iran inderdaad confronteert met zijn eigen beperkingen en minder zelfverzekerd maakt, dan zouden de leiders in Teheran wel eens naar een eeuwig verleidelijke optie kunnen grijpen: hervatting van het kernwapenprogramma. Dan lonkt immers hetzelfde soort militaire immuniteit waarover bijvoorbeeld Rusland en Noord-Korea beschikken.

Laten we niet vergeten dat Iran al een behoorlijk stuk op weg was met zijn kernwapenprogramma. In 2018 trok president Donald Trump de stekker uit de Iran Nuclear Deal. Sinds die tijd is Teheran stapje voor stapje doorgegaan met uitbreiding van het atoomprogramma. De internationale gemeenschap (met name het Internationale Atoomagentschap IAEA) heeft minder zicht op Iraanse atoomfaciliteiten. Volgens sommige schattingen heeft Iran aan één maand voldoende om genoeg verrijkt uranium te produceren voor enkele bommen. Voor de bouw van werkende atoomwapens heeft Iran nog enkele maanden extra nodig, volgens dezelfde schattingen.

Een nakende Iraanse kernbom

Zo’n scenario zou Israël en de VS ertoe kunnen brengen preventief Iraanse atoomfaciliteiten te bombarderen. Israël heeft altijd gezworen dat geen enkel ander land in de regio over kernwapens zal kunnen beschikken. Nu Israël en zijn bondgenoten afgeleid zijn, zou Teheran de komende maanden en zelfs jaren wel eens als een window of opportunity kunnen beschouwen. En als Iran eenmaal beschikt over voldoende verrijkt uranium en zelfs (componenten van) kernwapens, is een militaire ‘oplossing’ voor Israël en de VS welhaast ondoenlijk. In het uitgestrekte Iran laten de onderdelen van het kernwapenprogramma zich betrekkelijk gemakkelijk verspreiden en verbergen.

Volgen we deze redenering verder, dan is het grootste risico niet zozeer dat Iran de hele regio in brand zal zetten vanwege Gaza. Het risico zit ’m eerder in de vraag of Teheran zijn aantoonbare zwaktes en onzekerheden zal omzetten in een niet uit te sluiten stap: de definitieve verwerving van kernwapens. Geen van de betrokken partijen stuurt momenteel aan op een regionale oorlog vanwege Gaza. Israël en de VS al helemaal niet. Maar geconfronteerd met het vooruitzicht van een nakende Iraanse kernbom…

Militair historicus Christ Klep publiceert in Wynia’s Week regelmatig zijn actuele analyses over oorlog en andere veiligheidskwesties.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Een onzeker Iran zou zijn kernwapenprogramma wel eens kunnen hervatten   verscheen eerst op Wynia's Week.