Sirenes

Na de succesvolle pieper- en walkietalkieaanslagen op Hezbollah-strijders in Libanon werd het stil in Israël. Hoe zou Hezbollah gaan terugslaan en zou Iran zich ook openlijk in de strijd gaan mengen? Zoals verwacht nam allereerst de intensiteit van de raket- en droneaanvallen vanuit Libanon toe, evenals de reikwijdte van de raketten.

Onze woonplaats, zo’n 15 kilometer ten zuiden van Haifa, kreeg vorige week voor het eerst sirenes te horen vanuit omliggende dorpen en stadjes. Een buurvrouw filmde vanuit haar raam zo’n 15 Hezbollah-projectielen die uit de lucht werden geschoten. Een paar dagen later ging ook de sirene van ons dorp af. Lang niet iedereen heeft een safe room en de openbare schuilplaatsen zijn voor bijna niemand binnen een minuut te bereiken. De boem klonk gelukkig van verre.

Na de eliminatie van vrijwel de gehele Hezbollah-top, inclusief secretaris-generaal Nasrallah, op 27 september, werd voor het hele noorden, inclusief Haifa en het gebied rond Haifa, alarmfase 1 afgekondigd. Openbare bijeenkomsten werden afgelast en scholen gesloten. Een paar dagen later nam de stress wat af en volgde voor het gebied ten zuiden van Haifa alarmfase 2. Onze zoon kon (moest) de laatste dag voor de nieuwjaarsvakantie nog naar school.

Op 1 oktober deed Iran (voor een tweede keer) openlijk mee. Het sjiitische regiem vuurde in een halfuur tijd 181 raketten af, nu en vooral ook op het centrum van Israël, en stuurde daarmee bijna 10 miljoen mensen de schuilkelders in. Het resulteerde in één dode Palestijn (!) op de Westoever en twee gewonde Israëli’s. De luchtafweer bleek wederom uitermate effectief, al zijn er naast inslagen op open terrein een paar gebouwen in het centrum van het land vernield. Twee luchtmachtbases liepen schade op, overigens zonder gevolgen voor de operationele capaciteiten.

Goed voorbereid

Kwam de Hamas-invasie op 7 oktober vorig jaar voor bijna iedereen als een complete verrassing, op de agressie van Hezbollah had het leger (de IDF) zich al ruim 15 jaar voorbereid. De pieper- en walkietalkie-aanslagen, als onderdeel daarvan, zijn in alle opzichten uniek. Ze vergden vele jaren van voorbereiding en intelligence, en de explosies waren specifiek gericht op Hezbollah-strijders met als gevolg dat burgerslachtoffers (vrijwel) zijn voorkomen.

Zeer recent maakte legerwoordvoerder Hagari bekend dat, ver voordat de recente grondoperaties in het zuiden van Libanon van start gingen, het leger al een paar dagen na 7 oktober vorig jaar was gestart met uiteindelijk zo’n 70 geheime missies in Libanon, waarbij tal van stellingen, tunnels, bunkers en wapenopslagplaatsen, soms vlak bij de grens, zijn vernield. Hiermee werd een invasie in het noorden van Israël voorkomen.

Ondergrondse volkswoede

Volgens een schatting van de IDF stonden er na 7 oktober zo’n 2400 terroristen van de Radwan-unit en circa 500 strijders van de Islamitische Jihad klaar om Israël binnen te vallen. Een voorraad onlangs gevonden landkaarten toont aan dat het doel was om Galilea in het noorden te bestormen en om er, net zoals Hamas in het zuiden, flink op los te moorden en gijzelaars te verkrijgen.

Terwijl velen in het Westen pleiten voor een wapenstilstand met Hezbollah/Libanon, zijn er in Israël weinig mensen te vinden die daarvoor voelen. Toen Netanyahu, op weg naar de Algemene Vergadering van de VN, de Amerikanen liet weten er wel wat in te zien, ontstak er een soort ondergrondse volkswoede. 60.000 mensen uit het noorden die al vrijwel een jaar lang vluchteling in eigen land zijn en dan Hezbollah de kans geven zich te hergroeperen en herbewapenen? Een gotspe.

Nog voor zijn vliegtuig geland was, keerde hij op zijn schreden terug en het licht voor de aanslag op het hoofdkwartier van Hezbollah in Beirut ging op groen.

Netanyahu’s speech voor de VN maakte voor vriend en vijand in eigen land veel goed. ‘Israël zal Hezbollah blijven aanvallen tot de vluchtelingen uit het noorden weer veilig naar huis kunnen.’ Zijn speech was nog niet ten einde of Nasrallah en een aanzienlijk deel van de Hezbollah-top verhuisden naar een andere wereld. In delen van Syrië en Irak, waar Hezbollah in het verleden verschrikkelijk tekeer is gegaan, vierden soennitische moslims (mannen) op straat de succesvolle Israëlische aanslag door baklava en snoepjes uit te delen. Niet uit liefde voor de Israëli’s, maar vanuit een diepe haat voor Hezbollah.

Praten kan Netanyahu als geen ander. Allereerst benadrukte hij dat Israël de oorlog niet heeft gezocht. Nu niet en nooit. Het was Hamas die op 7 oktober op barbaarse wijze begon, Hezbollah volgde een dag later, Iran was al jaren eerder achter de schermen begonnen de boel op te stoken en financieren, en op een gegeven moment gingen de Houthi’s uit Jemen en terroristen op de Westoever ook meedoen.

Hamas is vrijwel verslagen

Wat Hezbollah betreft stelde Netanyahu dat ze hun eigen volk in gevaar hebben gebracht ‘door raketten in elke keuken, elke garage te plaatsen’. De merendeels sjiitische bewoners van het zuiden van Libanon konden van Hezbollah geld krijgen om hun huizen te verbouwen of in te richten voor de opslag van raketten en bovendien krijgen ze daarvoor een maandelijkse toelage. Het geld kwam en komt uit Iran.

Wat Gaza betreft stelde Netanyahu dat Israël de oorlog daar nu aan het winnen is. Eind vorige week bevestigde de IDF dat Hamas in vrijwel geheel Gaza verslagen is en nu in feite niet meer is dan een guerrilla. Daarom de strijd staken? ‘Als we niet doorgaan,’ aldus een legerwoordvoerder, ‘komt er waarschijnlijk geen enkele gegijzelde nog levend terug.’

Verder met Abraham-akkoorden

Tegelijkertijd beijvert het leger zich om te voorkomen dat Hamas de humanitaire hulpgoederen steelt en voor exorbitante prijzen aan de burgerbevolking verkoopt. Het blijft niet bij stelen alleen. Zo vermoordden drie gemaskerde Hamas-terroristen vorige week Islam Hijazi, een moeder van twee jonge kinderen en directeur van een Palestijnse gezondheidszorgorganisatie, omdat ze weigerde donaties aan haar organisatie af te staan. Ze stopten haar auto en vuurden zo’n 90 kogels op haar af. Vrijheidsstrijders?

In zijn VN-speech maakte Netanyahu nog eens duidelijk dat het ‘ondenkbaar’ en ‘ridicuul’ is te denken dat Hamas nog een rol kan spelen in het naoorlogse Gaza. Zonder deze keer een tweestatenoplossing geheel van tafel te vegen, gaf hij Mahmoud Abbas, president van de Palestijnse Autoriteit, wel een (terechte) veeg uit de pan. ‘Hij weigert nog steeds het bloedbad van 7 oktober te veroordelen en betaalt nog steeds honderden miljoenen aan Palestijnse terroristen die Israëli’s en Amerikanen hebben vermoord.’

Nog afgelopen dinsdag wisten Palestijnse terroristen van de Westoever in Jaffa zes Israëli’s in een lightrail en op straat met een gestolen machinegeweer te vermoorden. Perspectief is er, wat Netanyahu betreft, alleen door verder te gaan op de weg van de Abraham-akkoorden met als eerste stap vrede met (het soennitische) Saoedi-Arabië. Wellicht dat er met een door de Saoedi’s geleide vredesmacht ooit enige rust in het Midden-Oosten kan komen.

Guterres en Borrell niet meer welkom

Van de Verenigde Naties verwacht vrijwel niemand in Israël nog enig heil. Zo hield de UNRWA jarenlang de ogen gesloten voor de wapenopslag in en tunnels onder de eigen scholen en gezondheidscentra in Gaza. De mede door de Europese Unie gefinancierde en door UNRWA uitgegeven schoolboeken verheerlijken de jihad. UNRWA had en heeft bovendien de nodige Hamasterroristen op de loonlijst staan. De onlangs in Libanon gedode Fatah Sharif was niet alleen een senior medewerker van de UNRWA, maar ook een commandant van Hamas en voorzitter van de vakbond voor leraren in Gaza.

VN-secretaris-generaal António Guterres heeft vrijwel vanaf dag 1 van de oorlog opgeroepen tot een wapenstilstand in Gaza en daarmee impliciet tot een nieuwe moordpartij op Israëli’s. Op 1 oktober veroordeelde hij de ‘verbreding van het conflict in het Midden-Oosten’ zonder Iran te noemen en tot op heden heeft hij de gruwelen van 7 oktober niet veroordeeld. Hij is hier al geruime tijd persona non grata en, evenals EU-chef Borrell, ook letterlijk niet meer welkom.

Niet verbazend dat Israël de VN niet meer serieus neemt

Dan is er ook sinds jaar en dag de UNIFIL-missie in Libanon die moet toezien op de naleving van resolutie 1701, maar niet veel meer gepresteerd heeft dan bij weekenduitstapjes wat geld in de horeca van Tel Aviv te pompen.

Tot slot is er nog het Internationaal Strafhof, waarvan de aanklager wil dat er arrestatiebevelen worden afgekondigd voor Netanyahu en defensieminister Gallant voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Mag een land zich niet verdedigen tegen (barbaarse) aanvallen van buiten? Al met al mag het niet verbazen dat Israël de VN niet meer serieus kan nemen.

Ook na de hevige maar kortdurende aanval van Iran gaan de raket- en droneaanvallen door Hezbollah onverminderd door. Israël zal op zijn beurt doorgaan met bombarderen en selectieve infiltraties totdat de uit het noorden gevluchte Israëli’s weer veilig naar huis kunnen onder het motto: dat is de enige taal die de terroristen begrijpen. Het zal helaas dus nog wel duren en ook de nodige levens van Israëlische soldaten kosten. Deze week sneuvelden er al negen.

De stemming in het land is bedrukt en gelaten. De Rosh HaSjanah-tafels waren in veel families leger dan gewoonlijk. In onze familie dienen er inmiddels alweer drie neven, een nicht, een vriendje van en een zwager als reservist. Sjanah tovah.

Ik heb de voorgaande punt nog niet gezet of er klinken drie harde knallen gevolgd door drie rookpluimen boven zee en even later de sirene. Indachtig de foto van een gisteren naast het huis van mijn schoonzuster gevallen brokstuk, ren ik naar een beschutte hoek van ons huis. Ik hoor gelukkig niets vallen.

Herdenkingen

Op 7 oktober zal het begin van de oorlog herdacht worden. Allereerst door de vele families bij de graven van de vermoorde festivalgangers en gegijzelden, en de gesneuvelde burgers en soldaten. Door de situatie in het noorden is de onenigheid tussen de regering en families van de gegijzelden over het hoe en wat van een nationale herdenking gelukkig naar de achtergrond verdwenen.

Vooralsnog staat onder meer een groot concert in het Ha Yarkon-park in Tel Aviv gepland. Vanwege ‘de situatie’ zal het worden gestreamd en zonder publiek plaatsvinden. Bij ons in het dorp gaan we de stream in het amfitheater bekijken.

Willem Dercksen (1951) heeft in het verleden van alles en nog wat gedaan. Tropische roots en een Israëlische partner brachten hem naar Israël waar hij de trotse vader van twee kinderen is en de kost verdient met redactioneel werk.

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Israël, 7 oktober, een jaar oorlog verscheen eerst op Wynia's Week.

Er is een man aan wie ik dit jaar vaak heb moeten denken. Zijn naam weet ik helaas niet meer. Ik ontmoette hem een jaar of tien geleden, toen ik in Israël, op het terrein van Yad Vashem, een cursus over Holocaustonderwijs volgde. We kregen colleges over wat er was gebeurd, en leerden hoe je die beoogde verdelging van de Joden ter sprake brengt in een tijd van vergetelheid en van aversie tegen de herinnering aan die zwarte bladzijde.

Minachting

Een van de mannen die een lezing gaf, was geen geleerde maar een ervaringsdeskundige. Een al oude maar zeer vitale man, afkomstig uit Nederland, aan het begin van de oorlog een jonge man, die het had overleefd en toen per zeilboot van Nederland naar Israël was gevaren.

Het was een mooi verhaal, dat hij afsloot met een boodschap, een les die hij had geleerd na zijn ervaringen tijdens de oorlog en zijn jaren in Israël: ‘Eerst probeerden ze ons allemaal om te brengen, en nu komen ze ons vertellen hoe we het moeten doen.’ Hij spuugde van minachting voor die ‘ze’: Europese politici en beleidmakers die vooral kritiek hadden op de manier waarop Israël zichzelf verdedigt en te midden van vele vijanden probeert te overleven.

Ik vond toen al dat hij gelijk had. En hij heeft alleen maar meer gelijk gekregen.

Het is nu bijna een jaar geleden dat Hamas vanuit Gaza Israël binnenviel, honderden willekeurige Joden doodde of als gijzelaar naar Gaza meenam. Deze pogrom was bedoeld om aandacht te vragen voor de Palestijnse zaak, en dat is gelukt: al snel ging de sympathie niet uit naar de Joden die zoveel slachtoffers hadden te betreuren, maar naar de bevolking van Gaza die te maken kreeg met Israëlische bombardementen en invallen.

De oorlog is alleen zoet voor degenen die er niet mee te maken hebben, wist Erasmus al (dulce bellum inexpertis). Oorlog is verschrikkelijk, en de beelden die ons sinds 7 oktober vorig jaar bijna dagelijks hebben bereikt, getuigen van oneindig leed, een bron van levenslange trauma’s en wraakgevoelens.

‘Genocide’

Maar ook nu moet je je prioriteiten en loyaliteiten op orde hebben. Ten diepste en uiteindelijk staat het bestaansrecht op het spel van een volk dat bijna was uitgemoord, dat daaruit onder andere heeft geleerd dat je nooit op de vermeende welwillendheid van anderen kunt vertrouwen, en dat je je lot in eigen hand moet nemen. In je eigen land, met veiligheidsdiensten en een leger die dag en nacht, alle minuten van de dag, alle dagen in de week en alle weken in het jaar paraat staan – omdat je wordt omringd door volken met een oneindig territorium die jou je kleine plekje op aarde niet gunnen en het ten diepste betreuren dat de heer Adolf H. zijn klus niet heeft weten te klaren.

De eeuwen door zijn er in de publieke opinie redenen en argumenten voor antisemitisme gevonden: religieuze (‘godsmoordenaars’), raciale of politieke (‘kapitalistische samenzweerders’, ‘revolutionairen’). Het nieuwe, actuele voorwendsel is dat Joden een integraal onderdeel uitmaken van de blanke (‘witte’), westerse onderdrukkers. Daarom kunnen hun zelfverdediging en alle militaire acties die erop zijn gericht om in vrede en rust dat kleine stukje land aan de Middellandse Zee te kunnen bewonen, gebrandmerkt worden als ‘genocide’.

Haat en agressie

Een kwalijke alliantie tussen islamo-fascisten en progressief links heeft deze boodschap in het afgelopen jaar in talloze demonstraties en sit-ins op treinstations kunnen uitdragen. En laten we onder ogen zien dat ons eigen land in de ogen van deze activisten wat dit betreft uiteindelijk niet voor Israël onderdoet en dus ook een grondige verbouwing behoeft. Zelfs aanstaande maandag, op de herdenkingsdag zelf dus, zijn er nieuwe ‘pro-Palestijnse’ sit-ins aangekondigd, en in vele kranten maken columnisten er gewoon reclame voor. ‘Als je kunt, kom alsjeblieft’, schreef Volkskrant-columniste Asha ten Broeke.

Dat is misschien wel een van de schokkendste lessen die we in het afgelopen jaar hebben geleerd. We hebben altijd geleefd, dachten we althans, bij het ‘Nie wieder’ als grote les van de Tweede Wereldoorlog. Maar we wisten niet hoe zeer het antisemitisme nog virulent aanwezig was, verborgen veelal, totdat het dit jaar naar buiten barstte toen moslims en radicaal-links in hun Arafatsjalen de straten en pleinen bezoedelden met hun kreten van haat en agressie. De rot zit diep, al dan niet geïmporteerd. Politieagenten mogen zich zo laten inroosteren dat ze geen Joodse doelen meer hoeven te beschermen.

Schokkend was ook de welwillendheid waarmee deze stemmen in de media een podium kregen, en sowieso de ongekende bevooroordeeldheid van de media in dit conflict. Toen Israël Hezbollah aan ging vallen – een terroristische organisatie, proxy van het sjiitische Iran, die de acties van Hamas al een jaar lang met raketaanvallen vanuit Libanon ondersteunt – heette het dat Israël een nieuwe oorlog begon. Nora Stel, ‘Libanon-expert’ van de Radboud Universiteit, mocht in Nieuwsuur komen vertellen dat Israël eigenlijk net zo’n terroristische organisatie is als Hezbollah.

We zijn dus erg naïef geweest, zo blijkt na dit jaar. Niet alleen in eigen land, maar ook internationaal. Hezbollah in Libanon, Hamas in Gaza, de Houthi’s in Jemen: zij zijn onderdeel van de machtspolitiek van Iran, en het vrije Westen laat het gebeuren. Zelfs de ontwikkeling van kernwapens door de theocratische moellahs wordt niet effectief voorkomen.

Existentiële confrontatie

Verhelderend was een interview met een Israëlische arabist, docent aan de bar-Ilan Universiteit, Mordechai Kedar. Hij zei:

‘Stel je voor wat er kan gebeuren als de Iraanse moellahs straks een kernwapen hebben. Hoe kan het Westen dit accepteren? Intussen demonstreren in westerse hoofdsteden woke-studenten, samen met islamisten, vóór Hamas, Hezbollah en Iran. De postkoloniale schuld die deze activisten zeggen te voelen – over al het slechts dat het Westen historisch heeft aangericht – de behoefte om te boeten voor de zondes van hun voorouders door de halve wereld als immigranten op te nemen, leidt uiteindelijk tot de ondermijning van het Westen: een regio bovendien met enorme demografische problemen omdat jullie geen kinderen voortbrengen. Op deze manier stevent het Westen regelrecht af op de eigen ondergang.’

Zo bezien is een terugblik op het afgelopen jaar meer dan een journalistiek moetje, maar een existentiële confrontatie met onszelf, met onze loyaliteiten en keuzes: een keuze voor het leven, zoals de Joden dat vieren, of een keuze voor de dood, de ideologie van de islamisten en hun westerse fellow-travellers.

Bart Jan Spruyt is historicus en journalist. Zijn columns over politiek en samenleving verschijnen iedere zaterdag in Wynia’s Week. 

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Een jaar na 7 oktober: de rot in onze samenleving zit diep verscheen eerst op Wynia's Week.

De nacht van de Hamas aanval op Israël

Het is vrijdagnacht 6 oktober 2023. De meeste mensen in Israël slapen, maar de commandanten van het Israëlische leger worden een voor een gewekt. Er klopt iets niet, het leger en de veiligheidsdiensten zien wat onregelmatigheden aan de grens met Gaza. Rond middernacht gaan de binnenlandse veiligheidsdienst, de Shin Bet, het leger en andere diensten elkaar bellen. Iets na drieën neemt de stafchef van de IDF, Herzi Halevi, contact op met Ronan Bat van de Shin Bet.

Er was een groot muziekfestival gaande bij Reim, dicht bij de Gazastrook waar de Gaza Brigade verantwoordelijk voor was. Rond vier uur in de nacht gaat een team van de veiligheidsdienst naar Nahal Oz bij de grens met Gaza om te zien of er sprake kan zijn van terroristische infiltratie door Hamas. De IDF houdt zoals altijd de grens met Gaza in de gaten.

Om 06:29 uur worden de eerste korte afstand Qassam-raketten vanuit Gaza afgevuurd. De festivalgangers zien dat de raketten tijdig onderschept worden. De muziek stopt. En de Gaza-oorlog die de wereld gaat veranderen, is begonnen.

Het eerste slachtoffer in de oorlog is volgens mediadeskundigen de waarheid. En inderdaad zien we dat vrijwel alle informatie in de media en politiek over de Gaza-oorlog vervuild en vergiftigd is. Zo schrijft cultuurhistoricus Thomas von der Dunk in de Volkskrant dat we niet verbaasd moeten zijn ‘dat de ander ook een keer bloedig terugslaat’, na meer dan een halve eeuw onderdrukking. Maar Israël is sinds 2005 weg uit Gaza; Gaza is autonoom.

Wie even verder zoekt, ziet wel degelijk een enkele goed geïnformeerde journalist. Seth Frantzman, correspondent van The Jerusalem Post, is er zo een. Frantzman schrijft al jaren over Gaza, in 2009 was hij aanwezig als vrijwilliger toen Hamas de Israëlische plaats Sderot aanviel. Hij deed verslag van de oorlog in 2012, 2014 en 2021.

Zijn pas verschenen boek The October 7 War is gebaseerd op twee decennia ervaring aan de Gaza-grens, waarbij hij optrok met verschillende IDF-eenheden. Hij behoort tot de best geïnformeerde journalisten over het Midden-Oosten. In april besprak ik hier zijn boek After Isis.

Antisemitisme en steun voor Hamas

De aanval op Israël was de meest omvangrijke die Hamas ooit uitvoerde. Over een lengte van 64 kilometer vielen de terroristen Israël binnen, een menselijke aanvalsgolf: de Al Aqsa Flood Operation. Het doel was militair succes en het willekeurig vermoorden en kidnappen van Israëlische burgers.

In het Westen resulteerde dat tot vandaag aan toe in groeiend antisemitisme en steun voor Hamas. Rusland en China hebben de aanval nooit veroordeeld, anti-Israël groepen proberen onder de vlag van ‘human rights’ Israël als apartheidsstaat te brandmerken. Hamas kreeg erkenning in Qatar, Turkije, Libanon en Rusland.

De ‘intelligentsia’ op de universiteiten bereiden Hamas een warm welkom, de universiteitsbesturen in Nederland en Amerika accommoderen slechts wat de studenten willen. Joodse studenten zijn onveilig en Joodse scholen in Nederland worden permanent bewaakt.

De UNRWA

De United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees (UNRWA) beheert acht vluchtelingenkampen in Gaza. Het grootste kamp bevindt zich in Rafah. Deze kampen werden het middelpunt van de activiteiten van de terroristen. Ze konden er eenvoudig verdwijnen in hun tunnels en publieke gebouwen als ziekenhuizen. Recent vond de IDF hier zes geëxecuteerde gegijzelden.

UNRWA-medewerkers blijken voor 12 percent uit Hamas-terroristen te bestaan. 185 UNRWA-medewerkers zijn actief in de militaire tak van Hamas, en nog eens 51 in de militaire tak van de Palestijnse Islamitische Jihad. Maar het ministerie van Buitenlandse Zaken in Nederland wil niets liever dan de geldstromen naar UNRWA weer op gang brengen.

In 2014 viel de IDF voor het eerst de tunnels in Gaza binnen. Twee jaar eerder werd de eerste tunnel ontdekt in Nir Am dicht bij de grens met Gaza. Uiteindelijk ontdekte de IDF meer dan 30 tunnels. Maar dat was slechts een topje van de ijsberg, in die periode bouwde Hamas zo’n 640 km tunnel. Uiteindelijk werd het bijna 1000 km. Luchtaanvallen werden daardoor minder effectief, er moest een nieuwe strategie worden gevonden.

De IDF investeerde in die nieuwe technologie: drones, sensors, ‘smart fences’ en nieuwe divisies in het leger die snel konden opereren. De ‘Ghost Unit’ is er een van. Training vindt plaats in de Negev-woestijn.

De oorlog tegen Israël wordt niet alleen gevoerd vanuit Gaza of de Golan. Iran, dat uit is op de vernietiging van Israël, oefent zijn invloed uit van Irak tot Syrië en Libanon. Het Iraanse regime is een octopus met tentakels in Hamas, Hezbollah en zelfs de Houti’s. Frantzman schrijft op X dat Hezbollah de laatste 11 maanden meer dan 8.500 raketten afschoot. Maar veel politici in het Westen vinden dat Israël moet inbinden.

Oefenen voor de aanval

In 2023 begon Hamas met voorbereidingen van de oorlog. Het leek rustig aan de grens maar om te oefenen bouwde Hamas namaak grensposten, compleet met betonnen barrières, hekken en tanks. Ze gebruikten voor het eerst drones die de tanks konden uitschakelen, en konden massa’s gewapende terroristen inzetten om de hekken en betonnen verdedigingsmuren aan te vallen. Die oefeningen konden overdag plaatsvinden.

In de zomerkampen trainden ze kinderen voor aanslagen tegen IDF-posten. Ze oefenden hoe ze Israëli’s het beste konden kipnappen. Er werden meerdere van die trainingskampen gebouwd rond Khan Yunis. Maar de IDF was niet onder de indruk, ze zagen nog steeds dezelfde wapens als tien jaar geleden. Het leek wel of niemand zich nog druk maakte over Hamas. Maar Frantzman laat zien dat er wel degelijk politici en militairen waren die op korte termijn een aanval verwachtten. Niemand leek echter geïnteresseerd. De gevolgen waren desastreus.

De aanval

Op 7 oktober werden alle kibboetsiem aan de grens met Gaza aangevallen. In het eerste uur vuurde Hamas 3.000 raketten af op alles wat in de grensstrook lag. Frantzman geeft een gedetailleerd verslag hoe men dat eerste uur doorkwam. Niemand had door hoe omvangrijk de aanval was. Iedereen vroeg zich af waar de IDF bleef. Aan de Israëlisch kant was er die eerste uren geen coördinatie, het opperbevel overzag niet wat er precies aan de hand was. Dat veranderde in de dagen erna. Het leger herstelde langzaam maar zeker de chaos.

Israël reageerde niet meteen op de aanval van Hamas, de IDF plande een tegenoffensief en kreeg in die tussentijd Amerikaanse steun in de persoon van Defence Secretary Austin. Amerika had hun grootste vliegdekschip de General Ford richting Israël gestuurd als waarschuwing voor Iran. Alle legereenheden waren inmiddels naar de Gaza-grens getrokken. De grens zelf werd opnieuw beveiligd, en de IDF ging achter de Hamas commandoposten aan. Het werd een ‘waiting game’, zo schrijft Frantzman.

Maar Israël was nog niet de grens met Gaza over of de desinformatie begon al. Anti-Israël activisten scheurden de posters van de gegijzelden van de muren.

Hamas is door de jaren heen getraind om effectieve desinformatie te verspreiden. De raketinslag op het Al-Ahli-ziekenhuis is een voorbeeld. De inslag was veroorzaakt door een afzwaaiende raket van de Islamitische Jihad, maar het kwaad was al geschied. De Turkse media hadden het opgepikt en wereldwijd kreeg Israël de schuld, ook van de Nederlandse pers.

Het Shifa-ziekenhuis is een ander voorbeeld. Hamas bouwde tunnels en een commandopost onder het ziekenhuis. Elektriciteit werd afgetapt, maar officieel wist men van niets. Scholen, ziekenhuizen, woongebouwen en moskeeën worden gebruikt als opslag voor wapens en onderdak voor terroristen. Alleen al in Gazastad had Hamas 10.000 man verspreid over de stad. Hamas weet hoe je de media moet bespelen met het zo nu en dan vrijlaten van een enkele gegijzelde, het gebruik van ziekenhuizen en moskeeën, het bespelen van hun bondgenoten in Turkije en Qatar, Turkije een NAVO-lid, Qatar een bondgenoot van Amerika in het Midden-Oosten.

Tot slot

Frantzmans boek is het meest volledige verslag van een oorlog die nog steeds gaande is. Het boek geeft een gedetailleerde beschrijving van troepenbewegingen, wapensystemen en aanvalsplannen, in veel gevallen per dag, tot aan de verschillende fronten in de oorlog. Frantzman houdt zo veel mogelijk afstand van politieke stellingnames of persoonlijke oordelen, wat het boek een soms wetenschappelijk afstandelijk karakter geeft. Frantzman geeft een uitvoerig voetnoten-apparaat mee en een lijst van de belangrijkste personen in deze oorlog. Voor iedereen die iets wil weten over de oorlog die op 7 oktober 2023 begon is het een onmisbaar boek. 

Seth J. Frantzman, The October 7 War, Israel’s Battle for Security in Gaza, A Wicked Son Book, New York, 2024, 326 pagina’s
ISBN 979-8-88845-637-8

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken.  

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Het volledigste verslag van de Gaza-oorlog die een jaar geleden begon verscheen eerst op Wynia's Week.

Zeepbel kan zomaar uit elkaar spatten

Zelf leven we in een soort zeepbel. Niet alleen in en rond het Karmelgebergte. Vrijwel de gehele kuststrook van Haifa in het noorden tot voorbij Tel Aviv in het zuiden ligt – vooralsnog – buiten het bereik van de raketten en drones vanuit Libanon en inmiddels op veilige afstand van Gaza. Aan de buitenkant is hier niet of nauwelijks te zien dat het oorlog is. De cafés en restaurants zitten vol, de stranden zijn drukbevolkt en de files als vanouds. Maar als het ook officieel oorlog wordt in het noorden, kan de zeepbel maar zo uit elkaar spatten.

Aan de binnenkant is het bepaald anders. Karin, een Nederlandse vrouw die in de kibboets En Carmel de woonruimtes en kunstenaarsstudio’s beheert, vertelt me dat ze vrijwel dagelijks gebeld wordt door evacués. Of ze een plekje vrij heeft. Velen zitten al maanden met het gezin in een hotelkamer en willen graag wat bewegingsvrijheid en groen om zich heen. Van velen krijgt ze ook hun verhalen te horen … vaak getraumatiseerd en gevangenen in eigen land.

Iedereen kent wel jongens en mannen in gevechtsposities in het leger. De meeste telefoontjes en ontmoetingen beginnen dan ook met de vraag ‘Hoe is het met …?’ Soms zijn er mooie momenten zoals op de video waarin de dienstplichtige dochter van een Nederlandse vriendin een bus uitkomt terwijl naast haar een bus vanaf de grens met Gaza stopt waaruit haar dienstplichtige vriendje stapt die ze al twee maanden niet heeft gezien.

Alles wordt gefilmd of gefotografeerd tegenwoordig. Als je een nieuwssite opent, is je eerste angst dat je een bekend gezicht ziet van een gesneuvelde soldaat. Ook onbekende gezichten voelen als mokerslagen. Tal Lahat, 21, is vooralsnog de laatste. Op 7 oktober redde hij nog de nodige bewoners van de kibboets Nahal Oz aan de grens met Gaza.

Het noorden staat in brand

In het noorden woedt sinds 8 oktober een verkapte oorlog. Vrijwel dagelijks bestookt Hezbollah het noorden met raketten en met explosieven geladen drones. Israël slaat tot ver in Libanon terug. Inmiddels zijn er aan de Israëlische kant 29 dodelijke slachtoffers gevallen (waaronder 12 burgers), tal van huizen zijn verwoest, tot op 5 kilometer van de grens met Libanon zijn de bewoners geëvacueerd en overal woeden door de beschietingen veroorzaakte branden. Circa 20.000 hectare is in vlammen opgegaan (> 200 km²), waaronder grote delen van natuurgebieden.

‘Het is onmogelijk alle branden te bestrijden’ vertelt mijn zwager, onder meer medewerker van de Israëlische autoriteit voor natuur en parken. ‘We proberen er zoveel als mogelijk te controleren en bestrijden alleen de branden die groot gevaar opleveren.’ Hij vertelt het tijdens een familiebijeenkomst in eigen huis nabij Rosh Pinna. ‘Goede timing’ vertelt mijn schoonzuster een paar dagen later nadat er die dag vlakbij de nodige raketten uit de lucht waren geschoten. ‘Zelfs mijn wederhelft kwam in onze safe room. We hadden er nooit met zijn allen in gepast.’

Het Palestijnse narratief

We zien hier ook beelden uit het buitenland. De talloze pro-Palestinakampementen en demonstraties (waaronder in Nederland). From the river to the sea … Ik vertaal dit als een oproep om (onder meer) mijn kinderen te vermoorden. Ongenuanceerd? Noem me een islamitisch land waar meer dan een handvol Joden leeft.

We lezen over (gelukkig nog) incidentele moorden of aanslagen op Joden in het buitenland, over Pink Floyd-frontman Roger Waters die beweert dat er geen bewijs is dat Hamasterroristen Israëlische vrouwen hebben verkracht op 7 oktober (hij is bepaald niet de enige), beschuldigingen van genocide. Het Palestijnse narratief, zoals dat met een geleerd woord wordt genoemd, heeft vele gelovigen.

Niet dat het zal helpen om mensen van hun geloof af te helpen, maar toch:

1. Er is nooit een Palestijnse staat geweest, dus er valt wat dat betreft ook niets te bevrijden.

2. Jezus en zijn ouders Jozef en Maria – oorspronkelijke bewoners – waren Joods en voor en na hen hebben nog talloze Joden geleefd in en rond het gebied dat de Romeinen Palestina hebben genoemd.

3. Tijdens de Britse mandaatperiode zijn grote aantallen Arabieren naar het veel welvarender Britse Palestina getrokken. In het Palestijnse narratief worden ze gemakshalve tot de oorspronkelijke bewoners gerekend, al is in Gaza bijvoorbeeld circa de helft van de inwoners van Egyptische herkomst.

4. De door de Arabieren in 1948 gestarte Arabisch-Israëlische Oorlog heeft tot grote volksverhuizingen geleid. Circa 700.000 Arabische inwoners van het huidige Israël verlieten op advies van hun leiders of ontvluchtten uit angst voor of bedreiging door het Joodse leger huis en haard en belandden in vluchtelingenkampen in Jordanië, Libanon, Syrië, de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. Tegelijkertijd vluchtten circa 800.000 Joodse inwoners uit de Arabische buurlanden en vonden hun toevlucht in Israël.

5. Bedrijft Israël sinds 7 oktober volkerenmoord? De cijfers die de ronde doen zijn afkomstig van het door Hamas gerunde ministerie van Gezondheid in Gaza. Ruim 38.000 doden sinds 7 oktober, aldus deze bron. Het cijfer maakt geen onderscheid tussen strijders en burgers en evenmin tussen hen die een natuurlijke en niet-natuurlijke dood zijn gestorven. Israël stelt dat er in Gaza circa 15.000 Palestijnse strijders zijn gedood naast circa 1.000 terroristen die op of vlak na 7 oktober in Israël zijn gedood. Ik weet niet of er een getalsmatig criterium is om van genocide te spreken. Wel weet ik dat het niet juist is om Israël hiervan te betichten. Het zijn Hamas en de Islamitische Jihad die deze oorlog zijn begonnen en die niet alleen vanuit tunnels, maar ook vanuit scholen, ziekenhuizen, moskeeën en gebouwen van de Verenigde Naties in drukbevolkte woonbuurten vechten met schuldige en onschuldige burgers als menselijke schilden.

Verdeelde regering

In deze wereld heeft elk land nog steeds het recht zich te verdedigen als het aangevallen wordt. Wanneer is genoeg genoeg? Voor de Israëlische regering pas als Hamas en de Islamitische Jihad niet meer in staat zijn 7 oktober te herhalen. Wanneer dat moment is aangebroken, valt niet objectief vast te stellen. Voor veel Israëliërs is het zover en al wekenlang wordt er massaal gedemonstreerd voor een overeenkomst met Hamas om in ruil voor een staakt-het-vuren de gegijzelden vrij te krijgen. De demonstranten beschuldigen Netanyahu ervan om voor zijn eigen hachje te kiezen en niet voor de gegijzelden.

De regering is verdeeld. Minister van Defensie Gallant heeft naar verluidt wel oren naar een overeenkomst om de gegijzelden vrij te krijgen. In Likud, de partij van Netanyahu, gaan stemmen op om Gallant (voor een tweede keer) te ontslaan. Ben Gvir, minister van nationale veiligheid en leider van de ultrarechtse regeringspartij Otzma Yehudit, dreigde de regering te verlaten vanwege de beslissing van Netanyahu om een onderhandelingsteam onder leiding van Mossad-baas David Barnea naar Doha te sturen. Samen met de ultranationalistische minister van Financiën Smotrich kan Ben Gvir elke eventuele overeenkomst torpederen. Dit is een van de redenen dat er massaal gedemonstreerd wordt voor nieuwe verkiezingen.

Eind juni sprak het Hooggerechtshof in Israël unaniem uit dat ultraorthodoxe jesjiva-studenten niet langer van de dienstplicht mogen worden uitgezonderd en ook dat de staat ze niet langer financieel mag ondersteunen. ‘De last van ongelijkheid is zwaarder dan ooit.’ Rabbijnen hebben hun volgers inmiddels aangespoord om oproepen voor het leger te laten voor wat ze zijn. ‘Deze dienstplicht leidt tot destructie van de Torah en de zielen van heilige mensen’, aldus de een. ‘Een oorlogsverklaring tegen orthodoxen en de Torah’, aldus een ander. En zo zijn er veel meer.

Al met al kraakt de Israëlische regering, zo niet de gehele samenleving, in haar voegen. Massale demonstraties voor nieuwe verkiezingen, de twee ultranationalistische regeringspartijen die van geen deal met Hamas willen weten, twee orthodoxe regeringspartijen die loyaal zijn met de rabbijnen en wellicht de regering laten vallen als orthodoxe jongeren voor het leger worden opgeroepen, en dat bij een voortdurende oorlog en 116 gegijzelden die al meer dan 9 maanden gevangen zitten. Dit alles schreeuwt om eenheid in het Israëlische kamp dat evenwel meer weg heeft van onderling strijdende partijen die hun eigen massagraf aan het delven zijn.

Ook toen was genoeg niet genoeg

Volgens de laatste berichten zijn Israël en Hamas het eens geworden over een ‘framework’, met als belangrijkste punten een staakt-het-vuren, vrijlating van zowel gijzelaars als Palestijnse gevangenen en in ‘fase 2’ een bestuur van Gaza door een door de VS getrainde macht van 2.500 aanhangers van de Palestijnse Autoriteit. Hezbollahs secretaris-generaal Nasrallah heeft al een bonus in het vooruitzicht gesteld: ‘Als Hamas een staakt-het-vuren met Israël overeenkomt, stoppen wij met aanvallen.’

Ik vrees dat de onderhandelingen – nog steeds indirect en inmiddels naar Caïro verplaatst – zich nog wel een tijd kunnen voortslepen. Het is al vele jaren geleden, maar de herinnering komt steeds weer op als ik over de onderhandelingen lees. Die taxichauffeur in Caïro. We waren een prijs voor de rit overeengekomen. Nadat ik betaald had en uitstapte, stapte ook de chauffeur uit. Woedend. Hij wilde meer geld. ‘Maar we hadden toch afgesproken …’ repliceerde ik. ‘Ja, dat bedrag was voor de taxi, niet voor mij.’ Genoeg was toen niet genoeg en ik vrees dat het nu weer zo zal zijn.

Willem Dercksen (1951) heeft in het verleden van alles en nog wat gedaan. Tropische roots en een Israëlische partner brachten hem naar Israël waar hij de trotse vader van twee kinderen is en de kost verdient met redactioneel werk.

Wynia’s Week is er het hele jaar door. Met onafhankelijke, verrassende berichtgeving. Wynia’s Week is wel gratis, maar niet goedkoop. De lezers, kijkers en luisteraars maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Regering en samenleving in Israël kraken in hun voegen verscheen eerst op Wynia's Week.

Politici zijn geïnteresseerd in behoud van hun positie, meer dan in een hoogstaand moreel kompas, laat staan in waarheidsvinding. Als de publieke opinie ‘herstel van de orde’ wil, zullen de politici zeker blijven spreken over ‘het recht op demonstreren’, maar voor de meesten van hen wordt cruciaal dat zij niet in de media het verwijt krijgen van ‘slap’ en ‘meegaand’.

Ton Regtien

Zelf was ik een jaar fulltime actief in de studentenbeweging van de jaren zestig, en kijk terug op hetzelfde patroon. Als studenten radicaliseren, gaat hun beweging ten onder. Het begon allemaal zo goed met Ton Regtien die in Nijmegen in 1963 de Studentenvakbeweging (SVB) oprichtte. Later liet Regtien de leiding van de SVB over aan anderen om al zijn tijd te geven aan protest tegen de Vietnamoorlog (en niet door meubilair te vernielen, maar door praktische hulp aan Amerikaanse soldaten die wilden vluchten uit hun legerkampen in Duitsland, door eigen publicaties en door mee te werken aan de teach-ins over Vietnam).

Ik beklom de trappen naar zijn kamer in 1968 toen hij al van Nijmegen was verhuisd naar Amsterdam. Zo veel jaren later kun je niet je geheugen dwingen om alleen de hoofdzaak helder te reproduceren. Nu herinner ik me alleen nog dat Ton zei: ‘Als je heel veel koffie drinkt hoef je haast niet meer te slapen.’ Zijn boek over de Vietnamoorlog moest dat jaar naar de drukker.

Regtiens SVB kreeg in alle universiteitssteden weerklank en verzamelde ieder jaar meer stemmen bij de jaarlijkse studentenverkiezingen. In conservatief Leiden, waar ik studeerde, ging dat langzaam en bleef de vertegenwoordiging van de studenten in handen van Corpsleden. Eén jaar had de SVB niet te klagen over de voorzitter: Herman Tjeenk Willink (later bekend als vertrouweling van koningin Beatrix en vicevoorzitter van de Raad van State).

De serieuze en correcte Herman was toen al duidelijk een spijtoptant in het Corps en had belangstelling voor onze strijdpunten, waarvan eerlijke wachtlijsten bij de studentenhuisvesting het belangrijkste was. De Stichting Studentenhuisvesting had alle traditionele studentenhuizen aan de Leidse grachten vergeven aan leden van het Studentencorps (vooral rechten- en medicijnenstudenten, zoals Pieter van Vollenhoven). Dat gaf het Corps een enorm voordeel bij het werven van nieuwe leden, en was ook erg unfair.

Beroerd onderwijs

Behalve voor eerlijke verdeling van studentenkamers streden wij ook voor invloed van studenten op de kwaliteit van het onderwijs. In mijn eerste studiejaar in Leiden (1963) heb ik nog net meegemaakt bij de colleges natuurkunde in het Kamerlingh Onnes-laboratorium dat de vrouwelijke studenten in de collegebanken vooraan mochten zitten, vlak achter de ‘hennen’, de corpsleden, en helemaal achterin uw columnist en de andere ‘knorren’. Veel misten we niet, want onze eerstejaars docent besteedde royaal tijd om uit te leggen waarom hij niet de Nobelprijs had gekregen, maar collega’s wel.

Evaluaties van zulke colleges waren er toen nog niet. Voor meetkunde hadden wij een hoogleraar die binnentrad, een student op de eerste rij aansprak met ‘pardon, mag ik in uw schrift zien waar ik vorige week ben gestopt?’ en daarna twee keer 45 minuten het bord vulde met formules, wel regelmatig omkeek om te zien of wij hem konden bijhouden met het kopiëren, maar daarna met de rug naar de zaal weer verder ging.

Ons doel was niet terroriseren

Daar viel veel te verbeteren, en dus eiste de Studentenvakbeweging inspraak in het bestuur en betere kanalen tussen studenten en hoogleraren. In het jaar dat ik fulltime landelijk werkte voor de SVB had ons bestuur twee fulltime-leden, Paul Verheij en Tom van Heesch, voor pamfletten, spandoeken, acties en demonstraties. Aandacht trekken en dan overtuigen was ons doel, niet terroriseren.

In diezelfde tijd nam het Amerikaanse congres wetgeving aan tegen discriminatie, niet omdat Martin Luther King iedere keer harder en gewelddadiger demonstreerde, maar doordat hij bewondering wekte met de redelijkheid van zijn eisen en zijn moreel appèl om de idealen van de grondwet eindelijk te realiseren. De Democratische senatoren uit de Zuidelijke Staten wisten dat als zij instemden met de nieuwe wetgeving, hun partij waarschijnlijk voor de duur van een generatie de blanke kiezers in het Zuiden zou kwijtraken aan de Republikeinen. Toch kreeg president Johnson hen mee, en dat was nooit gelukt wanneer ds. King meubilair in de vijver op de Mall in Washington had gegooid.

Minister van Onderwijs Gerard Veringa (CDA) kwam een keer naar een openbare discussie die wij hadden georganiseerd. Tegen het eind gooide iemand een rookbom. Niemand in ons bestuur was blij met de extra aandacht en met de grote foto in de krant van de minister in de rook. Want Nederland was niet in een prerevolutionaire situatie waarbij de anarchisten moeten hopen dat mensen niet alleen hoesten maar sterven door hun bommen. Doel is dan niet om sympathie en begrip te winnen, maar om de regenten te laten vluchten.

Sommige dingen waren in Nederland eenvoudiger in 1968. Provo van kabouter Van Duyn was toen vriendelijker dan de latere krakersbeweging. Premier Piet de Jong was standvastig (wij hadden één ontmoeting met hem waarvan ik me nog herinner dat de premier zei  ‘de universiteiten waren wel een beetje ouderwets geworden’). Minister Veringa werkte aan verbetering van de wet, en omdat de studenten geen meubilair in de gracht gooiden, was het leven ook makkelijker voor de politici om daarin mee te gaan. Pas in 1969 werden de studentenacties harder met de bezettingen van universitaire gebouwen in Tilburg en Amsterdam. Een jaar later was de studentenbeweging verdwenen. Eerst geradicaliseerd, toen uiteengevallen. Over bleven de Mao-aanhangers.

‘Slachtoffer versus slechterik’

Zo zal het ook gaan met de studentenprotesten van mei 2024. Politici kiezen voor de veilige verhaallijn dat alles vooral de schuld is van buitenlandse terroristen; de politie die het harde werk moet doen en de schoonmakers die de rommel moeten opruimen, zullen terecht op steeds meer sympathie kunnen rekenen. Verstandige studenten zullen instemmen met prof. Jessica Roitman die deze week schreef: ‘De universiteiten staren in een morele afgrond die ze zelf hebben gecreëerd. Dit gebeurt er als activistische academici complexe problemen behandelen als een simpele zaak – als een kwestie van slachtoffer versus slechterik’.

Niemand heeft tijd en talent om zelf meningen te vormen over alles wat speelt. We moeten wel afgaan op betrouwbare experts. Studenten zullen leren dat het dan niet slim is om af te gaan op wat universiteitsbestuurders opdringen over Israël, over Gaza, of over CO2 en dat we allemaal vegetariër moeten worden. Dat is een ware plaag geworden. Zie bijvoorbeeld in één minuut de massieve indoctrinatie in de hal van het Hoofdgebouw van de Vrije Universiteit. Tot slot nog een keer Prof Roitman van diezelfde Vrije Universitein:  ‘Om ons uit deze afgrond te redden, is hernieuwde inzet nodig voor het hoofddoel van de universiteit: het ontdekken en delen van kennis’.  

Eduard Bomhoff is oud-hoogleraar economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, Nyenrode en Monash University. In 2002 was hij vicepremier in het eerste kabinet-Balkenende.   

Het zijn de donateurs die Wynia’s Week mogelijk maken. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER . Hartelijk dank!   

Het bericht Als de studentenbeweging radicaliseert gaat ze ten onder. Net als in de jaren ’60. verscheen eerst op Wynia's Week.

Vlak voor ik ging studeren waren er namelijk aan de GU grootschalige studentenprotesten geweest met de Maagdenhuisbezetting als slotstuk. Radicale studenten hielden dit bestuurscentrum van de universiteit vijf dagen lang bezet. Zij wilden voor studenten meer zeggenschap in het bestuur. Die kregen ze uiteindelijk van de wetgever, hoewel begin jaren 1990 de toenmalige minister van Onderwijs Jo Ritzen (PvdA) die medezeggenschap grotendeels weer afschafte.

Aan de Vrije Universiteit leken orde en rust te heersen

In mei 1969 werden de bezetters echter eerst nog uit het Maagdenhuis verwijderd door de politie. Dat was mooi, maar voor mij toch geen geruststelling. Ik wilde niet bij een universiteit horen waar studenten de universiteit plat kunnen leggen. Ik wilde economie studeren zodat ik – en dat geloofde ik echt – de wereld zou kunnen helpen. Maar het waren wel de jaren ’60 met studentenprotesten in de hele westerse wereld, tegen autoritair bestuur en tegen de oorlog in Vietnam. Ook toen ging de beschuldigende vinger naar het land – de VS – dat de oorlog niet begonnen was.  

Volgens Eduard Bomhoff op Wynia’s Week ging het er toen bij bezettingen gemoedelijk aan toe. Het is maar net wat je gewend bent. Ik vond het toen dreigend genoeg voor mijn gemoedsrust. Dus ik ging naar de gereformeerde VU, want daar heerste orde en rust. Dan nam ik het bidden voor het college wel op de koop toe. Wat ik niet wist was dat er aan de VU inmiddels ook radicaal-linkse studenten rondliepen. Wat ik ook niet wist was dat er ook veel gereformeerde niet capabele hoogleraren waren. Van sommige van die hoogleraren kreeg ik college en ik begon me af te vragen of economie wel de goede studiekeuze was.

Maar ook de VU kon niet achterblijven bij de tijdgeest. Vanaf midden jaren 1970 begon de kwaliteit van onderwijs en onderzoek steeds belangrijker te worden. Bij benoemingen van hoogleraren en docenten aan de VU werd minder op geloof en meer op kwaliteit gelet. Dat sloeg ook op een of andere manier op studenten over.

Zeker sinds de jaren 1990 wilden studenten eenvoudigweg een opleiding volgen die toegang tot een mooie baan zou geven. Als docent aan de Universiteit van Tilburg heb ik het vanaf 1990 dan ook nauwelijks meegemaakt dat studenten tijdens college verhitte discussies begonnen over politiek brandende kwesties. Mijn vak – openbare financiën – gaf daar voldoende aanleiding toe: asielmigratie, overheidsschuld, betaalbaarheid ouderdomspensioen, enzovoort.

Studenten zijn niet erg consistent

Maar nu is dus opeens de geest van de jaren 1960 weer terug. Zoals toen aan alle universiteiten de gemoederen van studenten verhit raakten door de oorlog in Vietnam, zo is nu de oorlog in Gaza reden voor grootscheepse studentenprotesten tegen Israël. In de jaren 1960 waaiden de Vietnam-protesten over uit de VS. Zoiets geldt nu ook voor de pro-Palestijnse protesten. Begonnen aan de campussen op de VS hebben ze zich als een epidemie over de westerse wereld verspreid. In Nederland zijn inmiddels alle universiteiten door die epidemie aangetast.

Op mijn blog heb ik laten weten niet erg opgetogen te zijn over het onderscheidingsvermogen van de studenten. Het schijnt niet tot ze door te dringen dat, ondanks alles, Israël de enige democratie in het Midden-Oosten is. Bovendien begrijpen ze niet dat Hamas nog steeds uit is op de vernietiging van Israël. Er bestaat ook een grote inconsistentie in de mening van de protesterende studenten. Zij zijn ook vaak – misschien altijd – mensen die asielzoekers in Nederland steunen. Die asielzoekers zijn bij veel mensen in Nederland niet erg welkom.

Datzelfde gold voor de Joden die al voor de Eerste Wereldoorlog naar Palestina emigreerden. De Arabieren ter plaatse zaten niet op de Joden te wachten en wilden ze het liefst met geweld verdrijven. Dat geweld hebben de Arabieren nooit afgezworen. Zo steunen de studenten door hun protesten een houding tegen immigranten die ze in Nederland zouden afkeuren.

Hamas heeft geen belang bij vrede

Het onderscheidingsvermogen van de studenten die in de jaren 1960 protesteerden tegen de Amerikanen was ook niet erg groot. De Amerikanen probeerden Zuid-Vietnam vrij van communisten te houden. Dat deden ze, inderdaad, niet altijd even zachtzinnig. Bovendien mislukte het, zoals we nu weten.

Israël probeert het land en omliggende gebieden vrij van de terreurgroep Hamas te maken. Hamas heeft namelijk laten blijken geen enkel belang bij vrede in het Midden-Oosten te hebben. De terreurgroep heeft ook te veel vrienden in duivelse staten als Iran en Syrië. Je mag daarom ook vrezen dat Israël op een of ander moment onder de voet zal worden gelopen als de hulp van het Westen, misschien mede onder druk van de studentenprotesten, wegvalt.

Maar er is nog een andere reactie denkbaar waar ook de krant The Guardian op 29 april op wees. In de VS kregen in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 1968 vooral de Democraten te maken met de studentenprotesten. Tijdens de Nationale Conventie van de Democraten in Chicago dat jaar leidden demonstraties tot een gewelddadig politieoptreden dat live op televisie te aanschouwen was. Maar het betekende niet dat het publiek sympathie kreeg voor de demonstranten. Integendeel, een overgrote meerderheid van de bevolking in de VS keurde het harde politieoptreden goed. De protesten werden wel geassocieerd met de Democraten, maar niet met de Republikeinen. De ‘zwijgende meerderheid’ koos later dat jaar de republikein Richard Nixon tot president.

Proteststem

De pro-Palestina-acties brengen president Joe Biden daarom in een onmogelijke positie. Als hij Israël onverkort blijft steunen, zal hij de steun verliezen van Democraten aan de linkerzijde. Als hij gehoor geeft aan de roep van de protesterende studenten om Israël te boycotten, raakt hij de rechterzijde kwijt aan Donald Trump. De studentenprotesten kunnen daarom nog wel eens als een vermomde zegen voor Trump uitpakken.

Iets dergelijks kan hier ook gebeuren. Wilders heeft al gezegd dat om dit soort studentenacties mensen PVV zijn gaan stemmen. Het lijkt mij niet onmogelijk. Mocht de formatie mislukken en nieuwe verkiezingen nodig zijn, dan zou ik misschien ook wel een proteststem willen uitbrengen om de kortzichtigheid van de actievoerders te veroordelen.

Harrie Verbon was hoogleraar openbare financiën aan de Universiteit van Tilburg. Zijn artikelen verschijnen regelmatig in Wynia’s Week.

De donateurs vormen het fundament van Wynia’s Week. U maakt het als donateur mogelijk dat ons online magazine 104 keer per jaar verschijnt. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Alvast hartelijk dank!  

Het bericht Pro-Palestijnse protesten kunnen zegen zijn voor Trump en Wilders verscheen eerst op Wynia's Week.

In de Karmel hebben we het zelf niet live gezien, al hoorde onze dochter rond een uur of twee wel een luide boem die waarschijnlijk het gevolg was van een neergeschoten projectiel. Voor de inwoners van het noorden van het land, voor zover niet geëvacueerd, was het overigens niet heel bijzonder. Hezbollah schiet al sinds 8 oktober dagelijks raketten op Israël af.

Tegengas

De aanval van Iran biedt Israël op het wereldtoneel wat tegengas voor zijn bad guy-image dat zich al snel na 7 oktober steeds scherper begon af te tekenen. Een slachtoffer dat in de tegenaanval gaat en dat ook met veel militair succes doet, daar is een groot deel van de wereld niet van gediend. En zeker niet als er daardoor in delen van Gaza honger wordt geleden (al is dit door de VN met de media in het voetspoor steeds zwaar overdreven) en als het slachtoffer ook nog fouten begaat zoals onlangs met het neerschieten van een konvooi van de World Central Kitchen waarbij zeven hulpverleners om het leven kwamen.

Het succesvol neerhalen van 99 procent van 170 door Iran afgevuurde drones, 30 kruisraketten en 120 ballistische raketten komt mede op het conto van de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Jordanië, en qua intelligence zelfs van Saoedi-Arabië en de emiraten, waarmee Israël zich zichtbaar in goed gezelschap bevindt. Jordanië wist overigens niet hoe snel het wereldkundig moest maken dat het alleen in actie is gekomen om de eigen bevolking te beschermen tegen niet goed gerichte drones en raketten. Begrijpelijk daar zo’n 50 procent van de Jordaanse bevolking Palestijn is en er al weken een soort volksbelegering van de Israëlische ambassade plaatsvindt.

Dat het Israëlische afweersysteem geen garanties biedt, bleek afgelopen  woensdag weer eens toen in het noordelijke grensstadje Arab al-Aramshe een met explosieven geladen drone in een gemeenschapscentrum insloeg. Vier burgers en veertien daar aanwezige soldaten werden gewond, waarvan één zwaar. Hezbollah eiste de aanslag op.

De Verenigde Staten spelen een steeds nadrukkelijker rol in de oorlog met Hamas. Het gepush om de toevoer van hulpgoederen voor Gaza te vergroten, heeft het beoogde resultaat bereikt. John Kirby, woordvoerder voor het Witte Huis, uitte afgelopen maandag hierover de tevredenheid van president Biden. Het voorgenomen Israëlische offensief in Rafah wordt gecoördineerd met de VS en is na bedenkingen van de grote broer wederom uitgesteld.

Vergeldingsactie tegen Iran

Ondanks verzoeken van de VS en veel andere landen heeft Israël in de nacht van donderdag op vrijdag wel een vergeldingsactie in Iran uitgevoerd op een luchtmachtbasis in de buurt van Isfahan, evenals op doelen in Irak en Syrië, maar deze acties zijn eerst gerapporteerd aan de VS en waren bescheiden voor zover je dat van militaire acties kunt zeggen. Iran ontkent enige schade en hopelijk blijft het hierbij. Het vliegveld in Teheran gaat weer open en volgens de eerste berichten heeft Iran niet het voornemen om direct terug te slaan. De oorlog is een politiek spel geworden waarin Israël moet zorgen de steun van de bondgenoten te behouden, wil het voorkomen dat de import van militaire goederen evenals de zo belangrijke materiële hulp van met name de VS gevaar loopt.

Ondertussen is Hamas spekkoper. De buitenwereld zorgt voor een voldoende bevoorrading van Gaza, er is nog maar één bataljon van het Israëlische leger in Gaza gelegerd en de Israëlische acties zijn geminimaliseerd. Ergo: geen perspectief op een akkoord over de vrijlating van de (volgens Israëlische informatie) 97 nog levende gegijzelden en 36 dode gegijzelden. De families van de gegijzelden hebben hier uiteraard op zijn minst uiterst gemengde gevoelens over.

De staat van het land is een drama op zich. Op 7 oktober was het toen politiek zwaar verdeelde land plotsklaps één – ‘nooit meer is nu’, deze moordpartij mag nooit meer kunnen gebeuren. De eenheid brokkelde daarna stukje bij beetje af. Een minister-president die, in tegenstelling tot de legerleiding, geen enkele verantwoordelijkheid wil nemen voor het falen van de bescherming van de bevolking rond Gaza. Onvrede over de inflexibiliteit van de regering in de onderhandelingen met Hamas over de vrijlating van de gegijzelden.

Demonstraties

Ook is er sterke verdeeldheid over de vraag of ultraorthodoxe jongeren ook in het leger moeten dienen. ‘We verhuizen naar het buitenland als we gedwongen worden in het leger te gaan’, aldus de chassidische rabbi Yitzhak Yosef. Zonder gebeden kan de oorlog immers niet gewonnen worden, zo luidt het excuus. Er zijn al weken massale demonstraties voor de vrijlating van de gegijzelden, en ook steeds massaler demonstraties tegen de regering. Voor velen vormen die demonstraties overigens een dilemma: tijdens een oorlog kun je toch moeilijk tegen je eigen regering demonstreren.

Settlers

Last but not least de rol van settlers op de Westoever. Israëls bad guy-image wordt daar weer flink opgepoetst. Na de moord op de 14-jarige herdersjongen Benjamin Achimeir vorige week vrijdag zijn settlers flink tekeergegaan in een aantal Arabische dorpen op de Westoever, waarbij één Palestijn het leven liet, meerdere Palestijnen gewond werden en huizen en auto’s in brand werden gestoken. Afgelopen maandag verloren weer twee Palestijnen het leven na een stormloop van settlers op het dorp Aqrabah. Het leger was aanwezig maar niet in staat of bereid het geweld te beteugelen.

Geen plan

Een zwaar punt van kritiek op de Israëlische regering is dat er geen plan was en is hoe het verder moet als de oorlog wordt beëindigd. Op 7 oktober werd de oorlog verklaard, besloten dat Hamas moest worden weggevaagd, dat dit alleen kan door militair geweld en dat dat de enige manier is om de gegijzelden vrij te krijgen. Maar daarna?

Inmiddels is duidelijk dat Hamas niet alleen een terroristische organisatie is, maar ook een wijdverspreide ideologie, mede gevoed door deels door de VN en Europese belastingbetalers bekostigd onderwijs en leermiddelen. Ideologieën laten zich niet met geweld bestrijden. De onderhandelingen over de gegijzelden mislukken keer op keer. Een antwoord op de vraag wat er na de oorlog in Gaza moet gebeuren, wordt met de dag urgenter.

Er circuleren uiteraard antwoorden. In ultrarechtse kringen wordt betoogd dat Israël Gaza weer terug moet nemen, en wel zonder de Palestijnen burgerrechten te geven. Ook de Palestijnse journalist Sami Obeid is die mening toegedaan blijkens een interview in The Times of Israel, zij het met Palestijnen als volwaardige burgers. ‘Er zullen nooit twee staten komen’ aldus Obeid. ‘Laten we daarom één land creëren waarin wij (Palestijnen) samen met jullie (Joden) leven. Het alternatief is een nooit eindigende oorlog waarin moslims Joden vermoorden en Joden moslims.’ Het is een mooie mening, maar naar mijn smaak wel erg naïef.

Beëindig de oorlog in ruil voor de gegijzelden

Een antwoord dat me meer aanspreekt, las ik ook in The Times of Israel in een interview met de voormalige generaal en huidige politiek commentator Giora Eiland. Hij ziet als beste optie voor Israël om Hamas aan te bieden de oorlog te beëindigen en alle troepen terug te trekken op voorwaarde dat alle gegijzelden worden vrijgelaten. ‘De kans is groot, maar niet zeker, dat Sinwar zo’n aanbod zal accepteren’, aldus Eiland. ‘We verkeren dan in de situatie dat Hamas 80% van zijn militaire macht kwijt is. Gaza ligt in puin. (…) Als we vervolgens met de VS kunnen overeenkomen om Qatar en andere landen zover te krijgen dat er geen reconstructie van Gaza komt zolang Hamas aan de macht is (…) en als de Palestijnse autoriteit en Egypte vervolgens een alternatief leiderschap op zich nemen, zou Hamas wel eens echt kunnen vallen.’

En: ‘dit betekent geen totale overwinning, maar Israël krijgt zijn gegijzelden terug (…) en de militaire dreiging vanuit Gaza is weg. (…) We hebben op 7 oktober een hoge prijs betaald die we niet gecompenseerd kunnen krijgen. Maar wat is gebeurd, is gebeurd. Als we verder willen, is dit wat ons te doen staat.’

Willem Dercksen (1951) heeft in het verleden van alles en nog wat gedaan. Tropische roots en een Israëlische partner brachten hem naar Israël waar hij de trotse vader van twee kinderen is en de kost verdient met redactioneel werk.

Wynia’s Week is er het hele jaar door. Met onafhankelijke, verrassende berichtgeving. Wynia’s Week is wel gratis, maar niet goedkoop. De lezers, kijkers en luisteraars maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Israël is opnieuw een politiek zwaar verdeeld land geworden verscheen eerst op Wynia's Week.

Zo mogelijk nog afschuwelijker vindt Phillips het ‘dat Groot-Brittannië, het schoothondje van de regering-Biden, voor de resolutie heeft gestemd’. Phillips: ‘Daarmee staan zowel de VS als Groot-Brittannië ​​op één lijn met de vijanden van het Westen, Rusland en China, tegen Israël, de enige verdediger van het Westen in het Midden-Oosten. Wat een schande.’

Wat een verschil in drie dagen

Phillips vindt de resolutie walgelijk ‘omdat zij een staakt-het-vuren niet afhankelijk maakt van de vrijlating van de gijzelaars, waardoor de kans dat dit laatste zal gebeuren, kleiner wordt’. Afgelopen vrijdag hadden de VS nog een ontwerpresolutie ingediend waarin ‘de vrijlating van alle gijzelaars’ nog wel een voorwaarde was voor een staakt-het-vuren. Juist daarom spraken China en Rusland er een veto over uit.

‘Wat een verschil maken drie dagen’, schrijft Melanie Phillips. De bewering van de woordvoerder van de Amerikaanse Nationale Veiligheidsraad, John Kirby, dat de Amerikaanse stem-onthouding van maandag geen beleidswijziging is, vindt zij onzinnig. Die resolutie maakt een staakt-het-vuren immers niet langer afhankelijk van de vrijlating van de gijzelaars. ‘Of Kirby heeft geen benul van taal of hij liegt.’

Volgens Phillips zou een onmiddellijk staakt-het-vuren betekenen dat Hamas zich kan hergroeperen en door kan vechten. Hamas ‘heeft nu geen enkele prikkel meer om in te stemmen met de gijzelingsovereenkomst waarover momenteel wordt onderhandeld. Als om dit te onderstrepen vuurde Hamas dinsdag na een stilte van twee maanden een spervuur ​​van raketten af ​​op Ashdod’.

Phillips vindt dat de Verenigde Naties (VN) zichzelf heeft gemanifesteerd als ‘een vijand van het Joodse volk’. ‘Zijn secretaris-generaal, António Guterres, legde de schuld voor de pogrom van Hamas op 7 oktober bij het gedrag van Israël. Meer dan vijf maanden later is de VN er nog steeds niet in geslaagd de massale wreedheden tegen Israëlische burgers te veroordelen. In schril contrast hiermee veroordeelde de VN-Veiligheidsraad onmiddellijk de dodelijke terreuraanslag van afgelopen vrijdag op een Russische concertzaal.’

Ook Biden sluit zich aan bij Hamas-propaganda

Phillips: ‘Ondanks de ontdekking dat elk ziekenhuis in Gaza als Hamas-basis is gebruikt, en ondanks de honderden Hamas-terroristen die de afgelopen dagen zijn gearresteerd of gedood in het Shifa-ziekenhuis in Gaza – terwijl ze vanuit de eerste hulp- en brandwondenafdeling bleven schieten op Israëlische troepen – is de VN er niet in geslaagd deze misbruiken van medische voorzieningen te veroordelen als oorlogsmisdaden.’

Phillips meent dat ‘de regering-Biden en Groot-Brittannië niet alleen de leugens van de VN en de banden die ze heeft met Hamas heeft laten voortbestaan, maar zich ook nog hebben aangesloten bij de Hamas-propaganda. Terwijl ze weigeren te erkennen dat het grootste deel van de hulp die ze naar Gaza hebben gestuurd door Hamas voor eigen gebruik is gestolen, hebben de VS en Groot-Brittannië Israël ten onrechte de schuld gegeven van het blokkeren van de hulpleveringen.’

Schijnheilig wanhopig over antisemitisme

Phillips noemt de dodencijfers in Gaza ‘belachelijk’. Die zijn bedacht door Hamas. Toch papegaait de VN die cijfers na. En op basis van diezelfde cijfers beschuldigen Groot-Brittannië en de VS Israël ervan een humanitaire catastrofe te hebben veroorzaakt. ‘Maar zoals professor John Spencer van de militaire academie West Point en de voormalige Britse legercommandant Richard Kemp hebben opgemerkt, heeft Israël met een geschatte verhouding van 1,5 gedode burger op 1 gedode strijder een lager aantal burgers gedood dan enig ander leger in enig andere oorlog in de wereldgeschiedenis.’

Phillips: ‘Door de demonisering van Israël te ondersteunen (…) tonen Cameron en de regering-Biden een kwaadaardigheid die zij jegens geen enkel ander land ter wereld aan de dag leggen. Bovendien wakkeren zij de vlammen aan van het antisemitisme dat in hun eigen land uit de hand loopt en waarover ze zo schijnheilig wanhopig doen.’

Phillips vindt dat de regering-Biden een onmogelijke eis aan Israël stelt door het te verbieden Rafah te bombarderen: ‘Dat Israël Hamas niet kan verslaan tenzij het de vier resterende Hamas-bataljons vernietigt die zich in de tunnels onder Rafah bevinden, wordt terzijde geschoven. Dat als Israël Hamas niet verslaat, meer Israëliërs zullen worden afgeslacht en gegijzeld, zoals op 7 oktober, kan de regering-Biden niet schelen.’

Phillips vindt dat de wreedheden van 7 oktober waarmee de oorlog begon, hebben kunnen gebeuren ‘omdat Iran, de beschermheer van Hamas, terecht inzag dat Amerika Israël uiteindelijk in de steek zou laten’. ‘De regering-Biden heeft niets gedaan om het Iraanse proxy-leger Hezbollah ervan te weerhouden Noord-Israël vanuit Libanon te bombarderen met honderden raketten en antitankraketten.’

Israël heeft geen keus

Volgens Phillips ‘had Biden de oorlog kunnen stoppen door Qatar, de beschermer van Hamas, te vertellen dat, tenzij het Hamas de opdracht zou geven de gijzelaars vrij te laten en zich over te geven, de VS hun voordelige relatie met Qatar zouden beëindigen en het land als een mondiale paria zouden gaan behandelen’.

Phillips begrijpt niet dat ‘Biden en Cameron niet erkennen dat Israël op deze manier vecht omdat het geen keus heeft. Nu Hamas bijna volledig ondergronds is gegaan, kan Israël er op geen enkele andere manier bij komen. Als het Hamas niet verslaat, blijft Israël te maken krijgen met genocidale aanvallen. Alleen door Hamas te verslaan en zijn leider in Gaza, Yahya Sinwar, te doden of gevangen te nemen, heeft Israël enige kans om enkele gijzelaars terug te krijgen. Alleen door Hamas te verslaan heeft Israël enige kans om een ​​oneindig veel verschrikkelijker totale oorlog met Hezbollah te vermijden’.

Volgens Melanie Phillips was de pogrom van 7 oktober ‘een duidelijk keerpunt voor het Westen. Zou het Israël steunen in de strijd voor beschaving en tegen de barbarij?’ Het antwoord dat de VS en Groot-Brittannië nu hebben gegeven, gaat niet alleen Israël aan maar ook henzelf, zegt Phillips.

Ze vraagt zich af of de VS en Groot-Brittannië nog willen overleven of in een doodsspiraal zitten: ‘Groot-Brittannië is druk bezig zichzelf te vernietigen door zijn historische cultuur en waarden op de brandstapel te gooien. Het openbaar bestuur is vrijwel ingestort, de autochtone bevolking sterft uit en het land heeft de controle over zijn grenzen verloren. In de VS woedt een kwaadaardige cultuuroorlog, er is een onoverbrugbare politieke en sociale verdeeldheid ontstaan, de elites hebben hun historische mondiale missie van exceptionalisme prijsgegeven – en ook de VS zijn de controle over hun grenzen kwijtgeraakt.’

Israël overleeft

Israël daarentegen zal overleven, welke verschrikkingen er ook in het verschiet liggen. ‘Gedurende eeuwen van vervolging heeft het Joodse volk tegen alle verwachtingen in overleefd – terwijl elke beschaving die heeft geprobeerd het te vernietigen, is verdwenen.’

Vertaling en selectie Chris Rutenfrans

*Melanie Phillips is een Engelse journaliste die ook buiten haar land bekend werd met haar boek Londonistan (2016). Ze schrijft onder meer voor The Times en The Jerusalem Post.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. Plus video’s en podcasts. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Melanie Phillips: Amerika heeft Israël in de steek gelaten en dat is nog het ergste voor Amerika verscheen eerst op Wynia's Week.

Frantzman is directeur van het Middle East Center for Reporting and Analysis, hij schrijft voor de Jerusalem Post, The Spectator, the National Interest, The Hill, the Washington Times en promoveerde aan de Hebrew University of Jerusalem. Hij is goed geïnformeerd over wat er in zijn land plaatsvindt.

De puzzel valt in elkaar

Het draaiboek voor de Gaza-oorlog is volgens Frantzman al ver voor de 7de oktober geschreven, en iedereen die nu onder deze oorlog lijdt is slechts een pion. De voorbereiding voor de Gaza-oorlog is decennia geleden in elkaar gezet. Het heeft alleen even geduurd voordat alle stukjes van de puzzel in elkaar vielen. Van de activisten met hun protesten in het Westen, de regionale oorlog met meerdere fronten tegen Israël (Hamas, Hezbollah en de Houthi’s in Jemen) tot aan de ‘human rights’-groepen die alles wat Israël doet en deed als ‘apartheid’ definiëren om zo de aanval van die 7de oktober op Israëlische burgers als ‘verzet’ te kunnen kwalificeren. Je ziet hoe men erop uit is de hele regio in brand te steken. Dat gebeurt door de massale steun voor Hamas buiten Gaza, door middel van de invloedrijke agenda’s van de media, de universiteiten, de NGO’s en landen als Amerika en Qatar.

Om iets te kunnen begrijpen van de ingewikkelde situatie in het Midden-Oosten is Seth Frantzmans boek After ISIS: America, Iran and the Struggle for the Middle East een waardevolle gids. Hij reisde vier jaar lang door het gebied, sprak met honderden mensen, generaals, spionnen, soldaten en vluchtelingen. Hoewel zijn boek After ISIS heet, gaat het wel degelijk over ISIS en de desastreuze naweeën van de oorlog in Syrië en Irak, die ook een effect hadden op Israël.

In feite is het boek een gedetailleerd verslag van de oorlog tegen ISIS. ISIS bedreigde ook Israël, Egypte, Jordanië en Libanon. De oorlog heeft geleid tot de meest ingrijpende veranderingen in de regio sinds de val van het Ottomaanse rijk, schrijft Frantzman. Een van deeffecten is dat Israël en Iran op voet van oorlog staan. En Iran is niet alleen. Aan het einde van zijn boek beschrijft hij de ‘Iraanse Nexus’, die bestaat uit Iran, de sjiieten in Irak, Syrië, Hezbollah en de Houthi’s.

Qatar

De Amerikaanse Republikeinse Senator Joni Ernst probeert op dit moment de druk op Qatar op te voeren. Er zijn 5 Amerikanen onder de gijzelaars van Hamas, en meer dan 30 Amerikanen zijn vermoord op 7 oktober. Dit komt vijf maanden te laat, zo reageert Seth Franzman. De oorlog had voorkomen kunnen worden door druk op Qatar uit te oefenen. Maar Qatar (hij noemt het land nooit bij naam; maar altijd ‘het land dat Hamas gastvrijheid verleent’), profiteert juist van deze verschrikkelijke oorlog. Het zijn Ankara, Moskou, Teheran en Doha die er hun voordeel mee doen, schrijft hij op X. Turkije steunde Hamas altijd al, en heeft innige betrekkingen met Moskou.

De Islamistische eeuw

In de lente van 2015 gaat Frantzman naar Erbil, de stad van de Koerden. Iedere buitenlander in Irak liep direct gevaar, James Foley en Steven Sotloff waren het jaar ervoor door ISIS vermoord. De verschrikkelijke beelden gingen het web over. Maar Frantzman ging naar de frontlinie. Een van zijn opmerkelijke contacten is ‘de professor’, een Syrische Koerd. In zijn huis in Erbil hing een poster van Charlie Hebdo, met de inmiddels beruchte afbeelding van de profeet waarvoor de hele redactie is uitgemoord. De Koerdische ‘professor’ had een voorspelling voor de toekomst: ‘Het samengaan van Syrië en Irak is een utopie. De toekomst is aan Turkije. Assad zal de oorlog overleven. Dit conflict gaat jaren duren. En het islamisme zal alleen maar toenemen. Dit wordt de nieuwe Islamistische eeuw’. Nu, bijna tien jaar later, lijkt het allemaal uit te komen. Al ziet Europa alleen maar ‘verbinding’.

Hezbollah intervenieerde in 2012 op verzoek van Assad in de Syrische burgeroorlog. Syrië had Libanon van 1976 tot 2005 bezet, maar werd nu zelf slachtoffer in een burgeroorlog. Hezbollah stelde in die tijd weinig voor, maar kwam hiermee in een meer centrale positie. In 2018 kreeg Libanon pro-Iraanse leiders uit Irak op bezoek om Hezbollah te versterken en Israël te bedreigen.

Iran won aan invloed als een direct gevolg van de oorlog tegen ISIS. Dat zorgde ervoor dat Saudi-Arabië en de Emiraten meer in Israël geïnteresseerd raakten als bondgenoot. Saudi-Arabië had net als veel OPEC-landen de band met Qatar verbroken. Nu verstoort de Gaza-oorlog dit potentiële bondgenootschap. De uiteindelijke nederlaag van ISIS veranderde de strategische posities van Jordanië, Qatar, Turkije en Egypte. Qatar en Turkije die Hamas en de Moslim Broederschap steunen, groeiden meer naar elkaar toe, Jordanië en Egypte moesten meer en meer aandacht besteden aan hun interne stabiliteit.

Antisemitisme tiert welig

Terug naar het nu. Op de universiteit van Berkeley is in de kamer van Ron Hassner ’s nachts het licht aan. Hij is een sit-in protest begonnen tegen het antisemitisme aan zijn universiteit. Hij geeft les op zijn kamer. Hij zit er nu ruim tien dagen. Zijn kamer is een vluchtheuvel geworden voor Joodse studenten die dagelijks uitgescholden en geïntimideerd worden op de campus. Antisemitisme tiert welig. Ron Hassner heeft zijn studenten een brief gestuurd waarin hij zijn actie verklaart. Zijn licht in de nacht is een baken voor Joodse studenten die altijd welkom zijn voor een praatje, koffie of een broodje.

Berkeley is de grootste ontvanger van fondsen uit Qatar, de bedragen lopen in de vele miljoenen. Andere Amerikaanse universiteiten ontvangen ook regelmatig aanzienlijke bedragen, maar Berkeley spant de kroon. Studenten nemen deel aan uitwisselingsprogramma’s met Qatars universiteit en bezoeken Doha voor korte of lange tijd. Dat blijft niet zonder gevolgen.

Op meer Amerikaanse universiteiten is hetzelfde patroon zichtbaar. Het is een belangrijk onderdeel van Frantzmans puzzel die nu in elkaar past. Nederlandse universiteiten kopiëren zoals altijd Amerika, antisemitisme is net als in Amerika overal aanwezig. Hier zijn de stations bezet, al hebben de antisemitische vlaggenzwaaiers geen idee dat ze een stukje van een politieke Midden-Oosten puzzel vormen.

Seth J. Frantzman, After ISIS: America, Iran and the Struggle for the Middle East, Gefen Publishing House, Jerusalem, Israel, 2019, 340 pp., US$ 16,95.

Wynia’s Week wordt mogelijk gemaakt door de vrijwillig betaalde abonnementen van de lezers. Doet u al mee? Doneren aan Wynia’s Week kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Gaza-oorlog vloeit voort uit de desastreuze oorlogen in Irak en Syrië verscheen eerst op Wynia's Week.

Onder de bezielende leiding van Greta Thunberg werd op de Klimaatmars in Amsterdam van afgelopen zondag nog flink wat in die scheur gewrikt, omdat zij na haar puberale klimaat-fase nu is doorgegroeid tot all-round wereldverbeteraar. En die zijn intersectioneel, zoals dat heet in hedendaags wokinees. Dat houdt in, dat je de wereld alleen kunt verbeteren door alles tegelijk aan te pakken wat je dwars zit. Dus moest er een Hamas-apologete naast haar op het podium komen, die de beruchte leus ‘From the river to the sea….’ scandeerde. Zelf herhaalde Greta vele malen door haar microfoon de mantra dat er geen klimaatrechtvaardigheid kan bestaan ‘op gekoloniseerd land’. 

De term ‘intersectioneel’ is recente mode, maar echte intellectuelen hebben al veel langer door dat je deugt en intelligent overkomt, als je van twee of meer kwesties die heel verschillend lijken, beweert dat ze in wezen hetzelfde zijn. Ze lusten er wel pap van: diepgravende verhandelingen schrijven die moeten aantonen dat probleem X onoplosbaar is als niet eerst of tegelijkertijd ook probleem Y wordt aangepakt, en/of de diepere oorzaak van beide. Helaas is probleem Y in zulke redeneringen altijd veelomvattender en veel moeilijker op te lossen dan probleem X, zodat dit in de praktijk slechts wegkijken en defaitisme promoot.

Voorbeeldje hoe dat ongeveer gaat: Overlast van asielzoekers uit veilige landen aanpakken? Zinloos als we niet de onderliggende oorzaak aanpakken, namelijk heel Noord-Afrika welvarend en gelukkig maken. In de corona-tijd zag je die diepe denkers parallellen trekken tussen de klimaatcrisis en de coronacrisis: eigenlijk precies hetzelfde, maar de een was de ander in slow motion. We zouden pas echt uit de coronacrisis komen met zeer ingrijpende, systemische maatregelen, die we in wezen net zo zouden kunnen toepassen om de klimaatcrisis op te lossen.

Vraag mij niet om dit uit te leggen; de wel haalbare oplossing bestond namelijk uit effectieve vaccins – in de ogen van zulke diepe denkers verderfelijke producten van Big Farma. Bovendien was de ongelijke verdeling van de vaccins over de wereld een misdaad tegen de menselijkheid, vraag maar aan VN-baas António Guterres.    

Het paradijs bestaat niet

Het allerwezenlijkste probleem dat ‘eigenlijk’ de diepere oorzaak is van elk probleem dat door deugintellectuelen op de agenda wordt gezet, is dat we niet in het paradijs leven. Er is te veel onrecht in de wereld, te veel geweld en discriminatie en racisme. Intersectioneel kan het dus niet zo zijn, dat voor probleem X een oplossing bestaat die niet ook het paradijs op aarde in al die andere opzichten dichterbij brengt.            

Daarom moet terugdringen van de CO2-uitstoot ook de economische ongelijkheid in de wereld terugdringen. Ontbossing bestrijden moet ook racisme bestrijden. Vaccinatiecampagnes voor kinderen in de derde wereld moeten ook de gendergelijkheid bevorderen. 

Dit alles is inmiddels VN-dogma. Verontrustend is, hoe hersenloos en dociel deze dogmatiek is overgenomen door het wetenschappelijke bedrijf. Zodra een onderzoek iets met klimaat, milieu of gezondheid te maken heeft, moeten de auteurs lippendienst bewijzen aan ‘het gebruik van lokale, inheemse kennis’, ‘het raadplegen van alle stakeholders’ en het bevorderen van inclusiviteit, gendergelijkheid en intergenerationele rechtvaardigheid. Dat laatste gaat twee kanten op: je schuldig voelen over wat jouw verre voorouders aan de wereld verpest zouden hebben, en over wat je zelf mogelijk je achterkleinkinderen aandoet. Welkom in het intersectionele vagevuur van erfzonde, herstelbetalingen en proactief schuldbesef.        

Zinloos: overal ‘systeem’ in zien

Nu even opletten, geachte intersectionelen: niet alles hangt met alles samen. Soms – eigenlijk nogal vaak – is een probleem gewoon wat het op het eerste gezicht lijkt. Nogal vaak is diepgravende analyse van onderliggende oorzaken nutteloos, en is de enige haalbare oplossing symptoombestrijding, zonder enige pretentie dat dit de rest van de wereld een sikkepit beter maakt.

Symptoombestrijding heeft veelal ten onrechte een slechte naam.  Als mensen lijden onder de symptomen, wat is er dan mis met het bestrijden van de symptomen? De vaccins hebben de wereld uit de coronacrisis gesleept. Ja maar, zegt de intersectioneel, we hebben de wereld niet echt, niet wezenlijk pandemie-bestendiger gemaakt. Eigenlijk was dat maar symptoombestrijding, want het kan zomaar opnieuw gebeuren.

Jazeker, waarschijnlijk breekt er binnen een jaar of vijftig weer een pandemie uit. Mogelijk een die veel dodelijker is dan corona. Maar waarom is of was dat relevant voor de toen haalbare oplossing? Dat is ook de reden dat klimaatactivisten kernenergie verketteren: daarmee kun je 1 op 1 alle kolencentrales in de wereld vervangen en de CO2-uitstoot gigantisch omlaag brengen, terwijl aan het economische systeem als zodanig niets verandert. Dat mag dus niet, klimaatverandering bestrijden zonder het kapitalistische systeem te ontmantelen.

Intersectionele warhoofdigheid

Wat ook niet kan, of mag, hoorden we van Greta op dat podium, is de klimaatverandering aanpakken voordat al het gekoloniseerde land in de wereld gedekoloniseerd is. Hier bereikt de intersectionele warhoofdigheid een stadium waar geen touw meer aan vast te knopen valt. Gaza en de Westbank – want daar gaat het over – kregen door Israël allerlei restricties opgelegd waardoor hun economie zich niet optimaal kon ontplooien. Dat is juist gunstig voor het klimaat, want economische ontwikkeling gaat altijd samen met een hoger energieverbruik en meer CO2-uitstoot.

Nu zijn Gaza en de Westbank qua uitstoot verwaarloosbare snippers op de wereldkaart, maar dit geldt veel breder. Laten we die ‘dekolonisatie’ maximaal ruim interpreteren als ‘bevrijding’ in welke vorm dan ook: van dictatoriale regimes, van importheffingen door rijke landen, van culturele stagnatie, van achterstelling van vrouwen en minderheden.

Rode Khmer als voorbeeld?

Altijd als zoiets plaatsvindt, bloeien daardoor handel en economie op, met bijbehorende stijging van CO2-uitstoot. Het is in de geschiedenis nog nooit voorgekomen, dat een zojuist bevrijd volk zelf besluit om de eigen welvaart omlaag te brengen en de modernisering af te zweren. Dat is één keer geprobeerd, door het terroristische regime van de Rode Khmer in Cambodja, en het resultaat daarvan is bekend.

Een rechtvaardiger en gelukkiger wereld is in principe een wereld die meer energie verbruikt en – in ieder geval deze eeuw nog – meer broeikasgassen uitstoot dan nu. Klimaatrechtvaardigheid suggereert dat er synergie is tussen de wereld rechtvaardiger en klimaatneutraler maken, maar die twee zitten elkaar eerder in de weg. Wat zal de klimaatbeweging dan in het uiterste geval het belangrijkste vinden?

Ik vrees, dat Greta destijds een afgezant van de Rode Khmer met open armen op het podium ontvangen had, omdat ze zo goed bezig waren met Cambodja te dekoloniseren van het Amerikaanse imperialisme. 

De wereldberoemde primaten onderzoekster Jane Goodall – net als Greta heilig verklaard door de milieubeweging – kiest al niet meer ondubbelzinnig voor rechtvaardigheid voor mensen. Zij betoogt, dat een duurzame wereld slechts mogelijk is als de mensheid 90 procent kleiner wordt, al laat ze wijselijk in het midden hoe dat doel bereikt moet worden.

Ontkennen dat moeilijke keuzes bestaan, is een hoeksteen van de deugpolitiek waarvan Greta het boegbeeld is: als je maar Het Goede doet, ligt de weg naar het aardse paradijs voor ons allen open. Zolang Timmermans zijn achterban dit kan laten geloven, slaagt hij er misschien in om zijn duopartij bij elkaar houden.

Klimaat en rechtvaardigheid gaan lastig samen

Maar de wereld zo snel mogelijk klimaatneutraal maken botst met de wereld rechtvaardiger maken. Dat vergt lastige compromissen waardoor die klimaatneutraliteit langer gaat duren. Een groot deel van de wereld eist begrijpelijkerwijs het recht op om eerst nog, aangedreven door vooral fossiele energie, een inhaalslag te maken qua economische ontwikkeling en welvaart.

Ook dat is rechtvaardigheid, maar die maakt de netto nul uitstoot in 2050 die volgens Timmermans nodig is om de wereld te redden, simpelweg onmogelijk. Dan warmt de wereld uiteindelijk wat verder op dan de afgesproken 2 graden, en zal klimaatadaptatie wat lastiger worden. Dat moet dan maar. Maar gaat Timmermans het politiek overleven als zijn kiezers daar achter komen?

Wetenschapsjournalist Arnout Jaspers schreef ‘De Stikstoffuik’, het boek dat ontleedt hoe Nederland in de handen van activistische ecologen raakte en zichzelf zo als enige land ter wereld een ‘stikstofcrisis’ bezorgde. Jaspers publiceert iedere zaterdag zijn column in Wynia’s Week.

Het bericht Wokiaanse koppelverkoop trekt diepe scheuren in de gloednieuwe partij van Frans Timmermans verscheen eerst op Wynia's Week.