Een zuster van Samuel Paty schreef onlangs een boek over haar broer: Le Cours de Monsieur Paty. Minstens het tiende boek over de vier jaar geleden onthoofde leraar. Het verscheen niet toevallig kort voor 4 november, de dag waarop het proces begon tegen acht verdachten van medeplichtigheid aan de moord. De moordenaar zelf, Abdoullakh Anzorov, werd destijds na verzet tegen zijn arrestatie door de politie ter plekke doodgeschoten.

‘Le Cours’, staat voor de cursus maatschappijleer van Paty, waarvan het hoofdstuk over Charlie Hebdo hem noodlottig werd. Zijn zuster Mickaëlle stelt vast dat haar broer door alles en iedereen in de steek werd gelaten, uit angst voor moslimleerlingen en vooral moslimouders. En al werd hij bedreigd, geen collega wilde een stukje met hem omlopen naar huis. Ze ergerden zich alleen maar aan Paty, met name vanwege die spotprent uit Charlie Hebdo in zijn les. ‘Pas de vague’ (‘geen ophef’) lijkt nog altijd het motto op Franse scholen.

Twee verdachten kunnen levenslang krijgen

Het proces tegen de verdachten van medeplichtigheid lijkt interessanter dan de uitspraak zelf – rond 20 december. Er wordt in het speciale hof van assisen een uitgebreid ecosysteem van moslimterrorisme blootgelegd. Neem bijvoorbeeld de enige vrouwelijke en als enige in Frankrijk geboren verdachte, Priscilla Mangel: 36 jaar en op haar zestiende bekeerd tot de islam. Ze wordt ervan beschuldigd de terrorist Anzorov te hebben opgestookt.

In de rechtszaal zit Mangel erbij alsof ze stomverbaasd is dat ze überhaupt voor een rechter moet verschijnen. Net als de andere verdachten, van wie er welgeteld één schuld heeft bekend.

Twee verdachten kunnen theoretisch levenslang krijgen. Dat zijn vrienden van Anzorov, die hem hielpen wapens te kopen en hem naar de school van Paty reden. Zij zijn letterlijk medeplichtig.

Dan staan er twee verdachten terecht die de lont in het kruitvat hebben gestopt, ook wel ‘de videomakers’ genoemd. Zij plakten Paty een schietschijf op de rug, en hen wordt ‘criminele vereniging met een terrorist’ ten laste gelegd.

Eén van hen is Brahim Chnina, een 52-jarige vader van Marokkaanse afkomst. Zijn dochter was degene die de hele zaak in beweging zette, door haar fanatiek islamitische vader leugens over Paty te verkopen: hij zou ‘pornografische afbeeldingen’ van de profeet hebben vertoond en alle moslimleerlingen de klas uit hebben gestuurd. In werkelijkheid was ze niet eens aanwezig. Eind vorig jaar werd ze veroordeeld tot een voorwaardelijke straf, met vijf andere scholieren, die Paty in ruil voor geld hadden aangewezen aan de terrorist.

Brahim Chnina blies de leugens van zijn dochter nog wat op en maakte ze openbaar in een video, die hij onder meer op de site van de grootste moskee van Parijs plaatste. Ook zijn vriend, een zekere Abdelhakim Sefroui, berucht als haatprediker, plaatste een video op internet. Daarin riep hij zijn geloofsgenoten in straffe termen op het ‘misdadige gedrag’ van Paty een halt toe te roepen. Zijn advocaat voert ter verdediging aan dat de moordenaar de video van zijn cliënt ‘niet eens had gezien’. Bovendien zou Sefroui alleen maar disciplinaire maatregelen tegen Paty hebben bedoeld.

Smileys bij foto’s van de onthoofde Paty

Tenslotte zijn er vier verdachten uit de ‘djihadosphère’: leden van militante moslimgroepen op sociale media, met name Snapchat. Het soort adolescenten dat achter de computer droomt van actieve deelname aan de jihad, maar die dromen hoogstzelden verwezenlijkt. Zij zouden Anzorov hebben aangemoedigd en opgestookt. En één van hen plaatste smileys bij foto’s van de onthoofde Paty, die Anzorov meteen on line had gezet.

Ook eerdergenoemde Priscilla Mangel hoort tot deze groep, opererend onder het pseudoniem ‘Cicatrice Sucrée’, gesuikerd litteken. Zij had vaak contact met Anzorov en stuurde hem onder meer de cursus van Paty, met de Charlie Hebdo-spotprent. In 2020 kwam Mangel ook met justitie in aanraking, toen het blad overwoog opnieuw spotprenten van Mohamed te publiceren.

‘Charlie Hebdo vraagt er weer om…’, had ze haar moslim-volgelingen getweet. Ook deze verdachten kunnen maximaal 30 jaar krijgen.

In Frankrijk is Samuel Paty niet meer de enige leraar die door een moslimextremist werd afgeslacht: een jaar geleden was de beurt aan Dominique Bernard in Arras.

De Franse Senaat, die eerder dit jaar nog met een rapport over dit soort problemen in het onderwijs kwam, spreekt daarin over de ‘verschrikkelijke eenzaamheid’ van leraren tegenover agressie en bedreigingen. Er gaan al tijden stemmen op om ouders van leerlingen die zich ernstig misdragen hun uitkeringen aan te pakken, maar of dat ooit gaat gebeuren, is zeer de vraag. In ieder geval is er tot nu toe helemaal niets veranderd.

‘We weten waar u woont’

Integendeel. Een dag of tien geleden was er nog ophef over een oorvijg die een lerares in Noord-Parijs kreeg uitgedeeld door een leerlinge, die ze had gevraagd haar religieuze gelaat bedekkende kleding uit te doen.

En vlakbij Parijs werd een lerares bedreigd door moslimleerlingen, omdat ze een cursus gaf over de rol van de hel in poëzie. Volgens die leerlingen is dat blasfemie. Eén van hen adviseerde de lerares goed om zich heen te kijken als ze ’s avonds later naar huis ging: ‘We weten waar u woont.’

*Alexander van der Meer is schrijver, wiskundige en documentairemaker. Dit artikel verscheen op 15 november op Doorbraak.be.

De Franse schrijver-journalist Stéphane Simon reconstrueert in ‘De laatste dagen van Samuel Paty’ minutieus, als in een thriller, de gebeurtenissen tijdens de twaalf dagen voorafgaand aan Paty’s onthoofding door een fanatieke moslim. Het boek verscheen bij Uitgeverij Blauwburgwal, kost € 20 en is overal te koop, ook in de winkel van Wynia’s Week.

Het bericht Bij het proces rond de moord op Samuel Paty komt een ecosysteem van moslimterrorisme tevoorschijn verscheen eerst op Wynia's Week.

Chnina vertelde het speciaal met terreurzaken belaste hof dat ook hij zich beschouwt als een slachtoffer van het islamistisch terrorisme, ‘want een van mijn zusters is ooit door jihadisten geronseld om zich in Syrië aan te sluiten bij Islamitische Staat.’ Hij kan tot dertig jaar worden veroordeeld wegens het aanzetten tot moord, wat hij ten stelligste ontkent. Zijn jarenlange voorarrest ervaart hij als ‘de hel’, vertelde hij het hof.

Spotprenten van Allah

Brahim Chnina is de vader van het meisje Zora, een destijds 13-jarige leerling van Samuel Paty wier leugen zijn dood inluidde. Hij verdiende straf, volgens haar, voor het tonen van spotprenten van Allah die eerder waren verschenen in het satirische blad Charlie Hebdo.

Zora werd eind vorig jaar met vijf andere leerlingen van de school van Samuel Paty, in de plaats Conflans-Sainte-Honorine bij Parijs, veroordeeld door een jeugdrechtbank. Ze kreeg anderhalf jaar voorwaardelijk. Haar medescholieren, die Paty’s moordenaar op straat zijn doelwit hadden aangewezen, kregen voorwaardelijke gevangenisstraffen van minstens veertien maanden. De zwaarste straf, een half jaar onvoorwaardelijk, thuis uit te zitten met een enkelband, was voor de jongen die driehonderd euro had aangenomen van de moordenaar. 

Dat was Abdoullakh Anzorov, de zoon van Tsjetsjeense immigranten. Hij stak Paty dood, onthoofdde hem en plaatste beelden daarvan op Snapchat voordat agenten hem enkele minuten later doodschoten.

Nu staan acht meerderjarige verdachten terecht, onder wie de 52-jarige Brahim Chnina. Op 7 oktober 2020 had hij Facebook, WhatsApp en andere sociale media overladen met scheldpartijen tegen ‘die schooier Paty’. Deze had Zora, een van zijn zes dochters, voor twee dagen van school gestuurd omdat ze die ‘zogenaamde leraar’ de les had gelezen. Paty had alle moslimleerlingen de klas uitgestuurd, volgens Chnina, zodat hij aan de anderen de Mohammed-cartoons kon tonen. Dat was een leugen. Paty had leerlingen slechts de kans geboden om het lokaal even te verlaten, of de andere kant op te kijken.

Bovendien was Zora niet bij de les aanwezig. De directrice van het collège du Bois-d’-Aulne, sinds vorige maand vernoemd naar Samuel Paty, had haar geschorst wegens wangedrag. Paty, die 47 mocht worden, had daar niets mee te maken.

Een hetze die aanzette tot moord

Het meisje loog dus om haar straf een nobel trekje te geven. Haar moeder en vader geloofden haar en kwamen afzonderlijk verhaal halen bij de directrice. Vader Brahim begon op sociale media een hetze die, volgens de aanklacht, een van zijn honderden volgers, Abdoullakh Anzorov, aanzette tot de moord. Die vond plaats negen dagen na Chnina’s eerste van haat vervulde boodschappen op sociale media.

Daarop vermelde hij ook de naam en het adres van Paty’s school. Chnina destijds: ’U heeft nu de naam en het adres van die leraar om hem te zeggen: STOP.’

Een bekende van de politie

In het boek De laatste dagen van Samuel Paty, uitgegeven bij Blauwburgwal, schetst schrijver-journalist Stéphane Simon hoe Chnina tegen de directrice helemaal losgaat tegen de ‘islamofoob’ Paty. Hij eist het onmiddellijke ontslag van ‘die schooier’. Weigert de directrice, dan dreigt hij moslims overal in Frankrijk op te roepen om voor de school te demonstreren. Gezien de link met de Mohammed-cartoons, die leidden tot het uitmoorden van de redactie van Charlie Hebdo in 2015, een ernstige bedreiging.

De directrice weet niet dat zij een ‘bekende van de politie’ voor zich heeft. De in het Algerijnse Oran geboren Chnina heeft in zijn jonge jaren in Frankrijk een gevangenisstraf uitgezeten wegens diefstal, bedreiging en de invoer van drugs. Later kreeg hij te maken met beschuldigingen van oplichting en vrouwenmishandeling.

Een zelfbenoemde imam

In de rechtszaal, waar de twee zusters van Samuel Paty steeds aanwezig zijn, glimlachte Brahim Chnina naar familieleden op de publieke tribune. Hij werd kort na Paty’s dood opgepakt. Het proces gaat tot medio december door.

Chnina is de bij het Franse publiek ‘bekendste’ verdachte, meer nog dan de islamistische activist Abdelhakim Sefrioui (65) die eveneens de aanklacht van aansporing tot haat ontkent. Hij verscheen donderdag voor het eerst in de rechtszaal. Ook Sefrioui, een zelfbenoemde imam, was een bekende van de politie. Hij werd al jaren in de gaten gehouden wegens onder meer het organiseren van protesten bij openbare scholen tegen het verbod op het dragen van ‘islamitische’ kledij. Hij was het, volgens de aanklacht, die Chnina adviseerde hoe in heel Frankrijk moslims op te jutten tegen Samuel Paty.

Sefrioui werd geboren in de Marokkaanse stad Fès, Paty’s moordenaar was een vluchteling uit Tsjetsjenië. De dader en de belangrijkste verdachten, onder wie de twee jongens die Anzorov zouden hebben geholpen bij de voorbereiding van de aanslag, wat ze ontkennen, zijn dus ‘afkomstig uit de immigratie’, volgens het Franse cliché. De enige vrouw onder de acht verdachten is de tot de radicale islam bekeerde Française Priscilla Mangel. Ze zou tot kort voor de moord online contact hebben gehad met Anzorov. Haar voorlopige hechtenis is geschorst.

On-islamitische lesstof

In zijn boek onthult Stéphane Simon dat de Franse immigratie-autoriteiten lang aarzelden alvorens de clan-Anzorov asiel te verlenen. Hun verhalen over vervolging waren nogal ongeloofwaardig, zeker omdat de pater familias na zijn ‘vlucht’ voor langere tijd naar Tsjetsjenië was teruggekeerd alvorens naar Frankrijk te vertrekken.

Ook vroegere collega’s van Samuel Paty zijn elke dag in de rechtszaal te vinden. Zij staan pal voor de verdediging van de vrijheid van meningsuiting in het onderwijs, aldus een van hen tegen persbureau Reuters.

Zulke ferme uitspraken steken pijnlijk af bij de dagelijkse realiteit. Want een onderzoekscommissie van de Franse Senaat concludeerde onlangs dat tijdens de eerste drie maanden van dit jaar op Franse scholen ruim 1100 incidenten hebben plaatsgevonden ‘waarin religie en de scheiding van kerk en staat een rol speelden’. Vertaling: moslimleerlingen maakten bezwaar tegen on-islamitisch geachte lesstof. De senatoren betreuren ‘de eenzaamheid’ van onderwijzend personeel tegenover allerlei bedreigingen en constateren dat sinds de moord op Paty steeds meer leraren gevoelige zaken liever laten rusten dan de toorn van jonge moslims te trotseren. Een beschuldiging van islamofobie kan immers ernstige gevolgen krijgen.

René ter Steege is journalist, schrijver en vertaler.

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Na de moord op Samuel Paty vrezen Franse leraren de toorn van jonge moslims verscheen eerst op Wynia's Week.

The New York Times noemde ze ‘grandioos’, en doelde daarmee ook op de openings- en slotceremonies. The Los Angeles Times, de krant van de stad van de volgende Spelen, vroeg zich af hoe LA dit gaat evenaren. Een welkomstvideo met inmiddels wat bejaarde rappers tegen de achtergrond van een strandtent met de letters LA 2028 stemde het blad niet vrolijk. 

In Frankrijk fungeerde de publieke omroep, vooral de tv-zender France2, ruim twee weken als aanjager van het van bovenaf verordonneerde olympisch enthousiasme. Weinigen zeurden daarover, het door president Emmanuel Macron gewenste ‘olympisch bestand’ functioneerde naar behoren. Iedereen respecteerde het tijdelijk verbod op het p-woord, de p van politique.  

Franse triomf  

Het bestand volgde op weken van uitputtend geharrewar en, vooral, linkse hysterie die het slechtste in Frankrijk en de Fransen naar boven had gebracht. Minachting jegens de politieke tegenstander, schreeuwen en met Palestijnse vlaggen zwaaien in het parlement, dreigen met geweld, irrealistische ultimatums stellen, het droeg bij tot een naar klimaat dat burgers op de zenuwen werkte.   

Nu ‘moesten’ politici en politieke verslaggevers minstens twee weken lang hun mond houden. Dat had van Fransen best wat langer gemogen, bleek uit opmerkingen van kijkers naar de talloze sportevenementen tegen de indrukwekkende achtergrond van de beroemdste Parijse monumenten. Verslaggevers van het persbureau Reuters werden onthaald op afwerende gebaren bij het uitspreken van het p-woord. En op uitingen van treurnis over het naderende einde aan de olympische droom die het beste in de Fransen had losgemaakt. ‘Frankrijk heeft alle clichés over zichzelf, zijn bewoners en zijn geschiedenis weten te ontzenuwen,’ schreef de doorgaans nuchtere krant Le Monde in een lyrisch commentaar.  

De krant, gewoonlijk wars van nationalisme, loofde de Spelen en alles eromheen als een triomf van de Franse soft power, waar kennelijk nog geen Frans equivalent voor bestaat. De Spelen maakten een, voorlopig, einde aan de Franse neiging tot ‘passions tristes’, aan bespiegelingen over de eigen neergang en uitbarstingen van xenofobie. Niemand jammerde volgens de krant over de ‘diversiteit’ onder Franse atleten in alle disciplines. Dat was in het nabije verleden, toen Jean-Marie Le Pen twijfelde aan hun vaderlandsliefde, wel anders.  

Helaas, na de olympische euforie zit het land zit nog steeds zonder regering en premier en dreigt de verruwing van de politieke omgangsvormen weer de norm te worden. Al maandenlang waren de arme Fransen ermee geconfronteerd. De Europese verkiezingen werden gehouden op 9 juni, maar de campagne had minstens twee maanden het binnenlands nieuws overheerst, al kon het de burgers weinig boeien. De uitslag was zoals van meet af aan voorspeld: de radicaal-rechtse partij Rassemblement National (RN) van Jordan Bardella en Marine Le Pen verpletterde de naaste ‘concurrent’, de partij Renaissance van president Macron en aanhang. Waarop de president meteen vervroegde parlementsverkiezingen uitschreef, die begin juli geen duidelijke winnaar opleverden.  

De linkse coalitie Nieuw Volksfront kreeg de meeste zetels, maar niet genoeg voor de absolute meerderheid in de Assemblée Nationale. Daarin werd Le Pens partij de grootste fractie, een hele prestatie gezien het front van bijna alle partijen tegen het RN en een tsunami aan negatieve stemadviezen. Op verkiezingsdag zelfs van paus Franciscus. Het gejuich over een linkse zege vraagt dus om enige nuancering. 

Na zijn debacle bij de Europese verkiezingen wenste Macron verduidelijking in de politieke verhoudingen. Dat was zijn verklaring voor zijn besluit tot nieuwe verkiezingen. Nu zit Frankrijk opgescheept met een ‘hung parliament’ en de dreiging van onbestuurbaarheid. 

Compromissen leren 

De president beschouwt het succes van de Spelen, ondanks alle zorgen vooraf, als bewijs dat politici boven zichzelf kunnen uitstijgen als de natie het vraagt. Hij, een man van het politieke midden, werkte bij de voorbereidingen immers goed samen met de socialistische burgemeester van Parijs en de conservatieve présidente van de omliggende regio Île-de-France. Uit die kringen zou de nieuwe premier moeten komen, een functie die meer gewicht krijgt dan gewoonlijk nu geen enkele partij de dienst uitmaakt in het parlement.  

Dus moeten politici leren om compromissen te sluiten. Dat zijn ze niet gewend. In het Frans heeft ‘compromis’ niet een echt negatieve klank, maar het oneervolle ‘compromission’ wel. In de praktijk vervaagt het verschil nogal eens. Le Monde hoopt desondanks op een positieve weerslag van de Spelen op zowel burgers als politici. En herinnert aan die mooie weken ‘toen Fransen bewezen ook blij te kunnen zijn met successen van de tegenstander’. 

René ter Steege is journalist, schrijver en vertaler. Hij vertaalde het boek ‘De laatste dagen van Samuel Paty’ over de terroristische moord op een Franse leraar. Het boek is overal te koop, zoals in de winkel van Wynia’s Week. 

Wynia’s Week is onafhankelijk, ongebonden en broodnodig. De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Dat kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank!  

Het bericht Macron hoopt dat het succes van de Spelen orde schept in de politieke chaos die hij veroorzaakte verscheen eerst op Wynia's Week.

Enkele ogenblikken na het sluiten van de stembureaus hield echter niet RN-leider Jordan Bardella een overwinningstoespraak, maar blafte zijn ultra-linkse rivaal Jean-Luc Mélenchon de Fransen toe. Zijn linkse coalitie Nouveau Front Populaire (NPF) was eerste geworden, president Emmanuel Macrons alliantie Ensemble tweede, het RN derde.

Linkse kameraden beteuterd

Mélenchon sprak in Parijs tot een uitzinnige menigte, zwaaiend met Palestijnse, Algerijnse en zelfs enkele Franse vlaggen. Bizar, eigenlijk, dat hij zich de overwinning toeëigende. Hij is de leider van de grootste partij, La France Insoumise (LFI), binnen de linkse vierpartijencoalitie. Daarin kregen de gematigder socialisten slechts iets minder stemmen. Mélenchon is officieel niet de leider, ook geen parlementariër, maar vond kennelijk dat de rol van triomfator alleen hem toekwam.

Linkse kameraden stonden er beteuterd bij, want ook onder hen is Mélenchon omstreden. Maar zonder zijn dwingende overredingskracht zou links na de zege van het RN in de eerste ronde, op 30 juni, versplinterd zijn gebleven. En geen akkoorden met gematigd rechts hebben gesloten om een week later de gezamenlijke vijand te verslaan. Ondanks die tegenwerking en een vijandig kiesstelsel won het RN een veertigtal zetels en werd het de grootste fractie in de Assemblée. Inmiddels stemt bijna 80 procent van de rechtse kiezers op de partij van Bardella en Marine Le Pen. Het gejuich over de linkse zege behoeft dus enige nuance.

De in 1951 in het Marokkaanse Tanger geboren Mélenchon deelt met de jonge Bardella een zekere demonisering in de Franse media. De eerste wordt uitgemaakt voor antisemiet, de tweede voor islamofoob. Hun kiezers, bleek ook nu weer, trekken zich er niets van aan.

Mélenchons voorouders waren Spanjaarden die emigreerden naar Noord-Afrika toen dat nog ‘Frans’ gebied was. Zijn ouders verhuisden van het Algerijnse Oran naar Tanger, waar zijn vader bij de posterijen werkte en zijn moeder als onderwijzeres. Zijn ouders scheidden toen Jean-Luc 11 jaar oud was. Met zijn moeder vertrok hij naar Frankrijk, waar zij haar werk als onderwijzeres voortzette.

Oprichting La France Insoumise

Jean-Luc stond als middelbare scholier op de barricaden in mei 1968 voordat hij filosofie en Franse taal- en letterkunde ging studeren. Hij werkte in de Jura als leraar, freelance-journalist en tekenaar voor een katholiek blad, maar had nog tijd over voor een trotskistische organisatie. In 1977 werd hij lid van de Parti Socialiste (PS) van François Mitterrand. In de regio Parijs klom hij na Mitterrands eerste zege in 1981 op in de partijhiërarchie. Hij werd regionaal bestuurder, parlementariër, onderminister van Onderwijs en lid van het Europees Parlement.

Binnen de PS botste hij met voorstanders van de sociaal-democratie, die hij softheid verweet jegens de grote vijanden: het kapitalisme, de Verenigde Staten en de Navo. Tony Blair had Labour met een gematigd programma terug aan de macht gebracht, maar Mélenchon vond hem een ‘verrader van het socialisme’. In 2008 verliet hij de PS, stichtte en ontbond enkele linkse splinters tot hij in 2016 La France Insoumise oprichtte, Frankrijk dat zich niet onderwerpt.

Volksmenner-dichter

Wat begon als de zoveelste splinter, groeide uit tot een magneet voor liefhebbers van een authentiek oud-links geluid. Mélenchon doet soms denken aan wijlen de communistische leider Georges Marchais, die ook graag journalisten uitkafferde en zo heerlijk overzichtelijk kapitalisten en imperialisten de schuld gaf van Frankrijks kwalen.

Mélenchon geldt als een tribun, volksmenner. Franse media bedoelen dat niet per se negatief. Ze roemen zijn talent als redenaar in een land dat graag literaire gaven ziet in zijn politieke leiders. Zelf noemt hij zich een tribun-poète en koketteert met zijn boekenkasten. Aan het slot van een toespraak vraagt hij soms om stilte, ‘want poëzie heeft bezinning nodig’, voordat hij afsluit met een gedicht.

Bevriend met Chávez

De man die dankzij zijn afkomst vloeiend Spaans spreekt, was bevriend met wijlen de linkse Venezolaanse dictator Hugo Chávez. Wie durft te zeggen dat Chávez en zijn opvolger Nicolás Maduro Venezuela in de afgrond hebben gestort, krijgt de wind van voren. Het is immers zonneklaar dat de ‘barbaarse macht van het Amerikaanse imperialisme’ daarachter zit. De Navo is volgens hem medeverantwoordelijk voor de aanval op Oekraïne, Aleksej Navalny was een racist en een antisemiet en Rusland annexeerde de Krim om burgers daar te beschermen tegen Oekraïense neo-nazi’s.

Toch nemen steeds meer Fransen hem serieus. Mélenchon was drie maal presidentskandidaat en scoorde elke keer beter. In 2022 had het weinig gescheeld of hij en niet Marine Le Pen had het in de beslissende ronde opgenomen tegen Macron. Een jaar later schoot in Nanterre een politieman Nahel Merzouk dood na hem te hebben aangehouden in de Mercedes waarin de 17-jarige zonder rijbewijs niets te zoeken had. De rellen verspreidden zich vanuit Nanterre over heel Frankrijk, maar Mélenchon veroordeelde alleen het politiegeweld, niet de relschoppers, voornamelijk nazaten van Arabische en Afrikaanse immigranten. ‘La police tue!’ had hij eerder getweet bij een soortgelijk incident, en een politievakbond vergeleken met een criminele bende. 

Hij zorgt er altijd voor dat op een podium een jonge vrouw met een keffyeh naast hem staat, al dan niet vergezeld van Fransen met een kleurtje. In de deels geïslamiseerde banlieues is hij veruit de populairste politicus; in het departement Seine-Saint-Denis ten noorden van Parijs kreeg hij bij de laatste presidentsverkiezingen 49 procent van de stemmen, in stembureaus in ‘moeilijke wijken’ van Marseille tegen de 80 procent.

Rechts verwijt Mélenchon ‘Gaza’ de Franse politiek binnen te sleuren, uitsluitend om stemmen te winnen onder moslims. De aanval van Hamas op 7 oktober vorig jaar weigerde hij te veroordelen, antisemitische hondenfluitjes doen pijn aan de oren als hij solidariteit met Israël veroordeelt. Parlementsvoorzitter Yaël Braun-Pivet, die joods is, had in Tel Aviv volgens hem een ‘kampement’ opgeslagen ‘om het bloedbad (in Gaza) aan te moedigen’. De rector van de universiteit van Lille noemde hij ‘Eichmann’ wegens het verbod op een LFI-bijeenkomst. Toch ontwaarde GroenLinks-PvdA-fractieleider Frans Timmermans ‘verbinding’ in de Franse verkiezingsuitslag.

Politiek vacuüm

Op basis van die uitslag eist Mélenchon dat Macron hem, of een partijgenoot van LFI, tot premier benoemt. De kans daarop is miniem. Maar het is onduidelijk wat er wél gaat gebeuren nu Frankrijk na 7 juli in een politiek vacuüm is beland en partijen moeten leren om parlementaire coalities te smeden.

Mélenchon als premier is zelfs voor zijn socialistische coalitiegenoten onaanvaardbaar. Zeker nadat hij laatst het antisemitisme in Frankrijk ‘marginaal’ noemde, zelfs toen na ‘Gaza’ het aantal aangiften van incidenten omhoog schoot. De filosoof Alain Finkielkraut, nooit om een overdrijving verlegen: ‘Als Mélenchon aan de macht komt, is het met de Joden in Frankrijk gedaan.’

René ter Steege is journalist, schrijver en vertaler. Hij vertaalde het boek ‘De laatste dagen van Samuel Paty’ over de terroristische moord op een Franse leraar. Het boek is overal te koop, zoals in de winkel van Wynia’s Week.

Wynia’s Week is onafhankelijk, ongebonden en broodnodig. De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Dat kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Ook voor zijn socialistische coalitiegenoten is de ultra-linkse Jean-Luc Mélenchon onaanvaardbaar als premier verscheen eerst op Wynia's Week.

Drie dagen daarvoor kwam er een einde aan het 14-jarige bewind van de Tories in het VK.

In Duitsland, het derde grote Europese land, kroop de ‘stoplicht’-coalitie van sociaal-democraten, groenen en liberalen (voorlopig) door het oog van de naald. Men wist met een ‘last minute’-begrotingsakkoord (de FDP had gedreigd bij het ontbreken daarvan de coalitie op te blazen) vervroegde verkiezingen – die het zou verliezen – te voorkomen.

In Frankrijk kwam onvrede tot een climax

De weg naar een andere, centrum-rechtse regering – een duidelijke ruk naar rechts – hadden kleinere Europese landen al eerder gevonden. De redenen van de politieke slachting op het Europese toneel zijn divers, maar de rode draad is anti-establishment, de kloof tussen politiek en bevolking. De tot voor kort zwijgende – en bij verkiezingen thuisblijvende – meerderheid voelde zich dermate gekwetst en door de regerende traditionele partijen genegeerd dat zij en masse naar het stemlokaal toog (zoals in Frankrijk afgelopen zondag met een opkomstpercentage dat met 67,5 procent aanzienlijk hoger was dan de vorige keer in 2022 met 46,2 procent) en op oppositiepartijen stemde.

In Frankrijk – revoluties beginnen altijd in Frankrijk – kwam de onvrede onder de bevolking tot een climax. Een relatief bedaard voorspel was nog de ‘gele hesjes’-beweging van enige tijd geleden, maar bij de verkiezingen voor het Europees Parlement werd een niet mis te verstane dreun uitgedeeld aan het politieke establisment. Het Rassemblement National van Marine Le Pen kreeg twee keer zoveel stemmen als de partij van Macron. Met een adhesiebetuiging aan de nieuwe, jonge sterspeler van het RN, Jordan Bardella.

In de tweede ronde van de door Macron vervroegd uitgeschreven parlementsverkiezingen behaalde RN echter geen meerderheid. Een in alle haast gesloten ‘cordon sanitaire’ tussen Ensemble, de partij van Macron, en een eveneens in haast in elkaar getimmerd NFP-volksfront van alle linkse partijen, voorkwam dat Bardella de nieuwe premier van Frankrijk werd.

Met als resultaat een verdeeld ‘hung’-parlement, dat geen beslissingen zal kunnen nemen. RN krijgt (met 37,1% van de stemmen) 142 zetels, NFP (met slechts 26,3%) 188 zetels en Ensemble (met 24,7%) 161 zetels. Met een kiessysteem van representatieve vertegenwoordiging, zoals wij dat in Nederland kennen, was een dergelijk verschil tussen het aantal stemmen en zetels niet mogelijk geweest. Dan was het RN als grootste fractie uit de bus gekomen.

Het is waarschijnlijk slechts uitstel van executie. In de presidentsverkiezingen van 2027 doet Macron niet meer mee en gooit Marine Le Pen hoge ogen om het roer in Frankrijk over te nemen. Een cordon sanitaire rondom RN zal dan niet werken, omdat een Front Républicain (alle partijen tegen het RN) het NFP met waarschijnlijk de ultra-linkse kandidaat Mélenchon aan de macht zou helpen. Dat zal voor veel Franse kiezers een brug te ver zijn.

Financiële markten oordelen negatief

Het komende ‘hung’-parlement in Frankrijk werpt z’n schaduw al vooruit. De markten reageerden er maandagmorgen negatief op en deden de Cotation Assistée Continue, index van de Franse aandelenbeurs, met 40 punten zakken. Een CAC die in de aanloop naar de verkiezingen al veel terrein (200 punten) had moeten prijsgeven.

Een tweede gevolg is de oplopende ‘spread’, het renteverschil, tussen de Franse en Duitse staatsobligaties. Dat is sinds de eerste ronde van de verkiezingen opgelopen van 0,50 tot 0,84%, hetgeen het voor de Franse overheid met een almaar oplopend begrotingstekort (inmiddels al 5,3%, terwijl volgens het eurozone Stabiliteits- en Groeipact maar 3% is toegestaan) steeds duurder maakt om dat te financieren.

Run op de euro dreigt

De markten hebben steeds minder vertrouwen in de Franse economie met een almaar oplopende staatsschuld (die met een ‘hung’-parlement, dat geen beslissingen kan nemen, alleen maar zal toenemen) van inmiddels 112% van het bruto binnenlands product (bbp), terwijl het toegestane schuldpercentage volgens het eurozone Stabiliteits- en Groeipact 60% bedraagt.

Wellicht dat de ECB, de Centrale Bank van de eurozone in Frankfurt, ingrijpt en met een grootschalige opkoop van Frans schuldpapier de ‘spread’ weet te verminderen, maar zo niet, dan dreigt een run op de euro, de munt die het afgelopen jaar toch al 16 procent ten opzichte van de Amerikaanse dollar heeft verloren.

De potentiële impact van het politieke slagveld in derhalve enorm. Of er komt een eurocrisis of de ECB gaat weer miljarden (ook Nederlands) belastinggeld verspillen om de euro overeind te houden.

Niet alleen in Frankrijk worden de politieke bordjes verhangen. In heel Europa verschuiven de machtsverhoudingen. In Oost-Europa was dat reeds het geval, vooral in Hongarije (Orbán) en Slowakije (Fico). In West-Europa begon het in 2020 in Oostenrijk met de regering-Kurz, die mogelijk werd gemaakt door een overwinning van de Freiheitliche Partei Österreichs (FPÖ).

Italië, Zweden, Finland en Spanje volgden, met respectievelijk overwinningen van Fratelli d’Italia (Meloni), Sverigedemokraterna (SD), Perussuomalaiset, Partido Popular en VOX. In Spanje leidde de rechtse overwinning niet tot een rechtse regering, omdat de huidige linkse regering met de Catalaanse en Baskische partijen een deal wist te maken en de meerderheid met één zetel wist te behouden.

Waarom Labour won

De trend zet door, met Rassemblement National in Frankrijk en met de sterke opkomst van Alternative für Deutschland (AfD) in Duitsland zien we een duidelijke verschuiving in het politieke spectrum van links naar rechts. Het VK lijkt een uitzondering. Daar wonnen de sociaal-democraten van Labour, maar niet omdat de Britse kiezer opeens voor Labour koos – met 36 procent van de stemmen was het resultaat niet anders dan bij de enorme nederlaag, die de voormalige ultra-linkse partijleider Corbyn indertijd tegen Boris Johnson leed.

Labour won voornamelijk dankzij de splitsing van de Conservatieve partij in een romp Conservatieve partij en de nieuwe, in aantal stemmen sterk opkomende, partij van superbrexiteer Nigel Farage, die 15% haalde.

Implicaties

In veel Europese landen zijn de panelen dus verschoven. En daarmee de machtsverhoudingen. De komende tijd zullen we zien welke implicaties dat heeft. Allereerst zullen we het merken bij de gang van zaken in de Europese Unie. Weliswaar heeft de traditionele meerderheid van christen-democraten, socialisten en liberalen (nog even snel) de topfuncties onderling verdeeld (hoewel de benoeming van Von der Leyen (VDL) nog door het Europees Parlement op 18 juli moet worden goedgekeurd), maar de echte regie wordt in de EU uitgeoefend door de lidstaten in de Europese Raad en niet door de Europese Commissie. Hoezeer VDL ons dat de laatste jaren ook heeft willen doen geloven. Een federale unie is de EU nog niet.

Daarnaast lijkt centrum-rechts in het Europees Parlement zelf de handen ineen te slaan. De nieuwe ‘patriotten’-fractie van Orbán (met onder andere de Nederlandse PVV), waarbij zich nu ook Marine Le Pen heeft aangesloten, vormt samen met de ECR-fractie van Giorgia Meloni een blok waar de traditionele meerderheid niet omheen zal kunnen.

Realistischer beleid op verschillende gebieden

De gewijzigde machtsverhoudingen zullen zich vooral doen gevoelen bij de grote thema’s in Europa: immigratie, veiligheid, klimaat en natuur en de concurrentiekracht van de economie tegenover de VS en China. Waar de traditionele politieke partijen een Open Grenzen-beleid voerden, veiligheid op straat niet handhaafden, een rigoreus klimaat- en natuurbehoudsbeleid voerden, dat de burger hard raakte en het bedrijfsleven, waaronder de agrarische sector, op concurrentieachterstand zette, zullen de nieuwe regeringen voorzichtiger zijn.

Zij zullen een restrictiever immigratiebeleid voeren, vooral op asielgebied, het wegkijkbeleid zal verdwijnen en plaatsmaken voor handhaving van recht en orde, een ‘lik op stuk’-beleid met een hogere strafmaat, klimaat- en natuurbeleid zullen worden afgezwakt met ‘reality checks’, opdat industrie en agrarische sector niet het onderspit delven en een pro-business beleid zal worden gevoerd om de concurrentiekracht op te krikken.

Op andere thema’s zal de nieuwe politieke wind eveneens voelbaar zijn, maar op deze vier grote thema’s zal het nieuwe beleid een merkbaar verschil maken.

Een volledige ommekeer is echter niet te verwachten. Hoewel ook Labour, zoals aangekondigd door de nieuwe minister van Financiën, een pro-business beleid zal voeren, heeft de partij nog steeds een linkervleugel die zich bij tijd en wijle zal roeren. Het omvangrijke Volksfront-contingent in de Franse Assemblée Nationale zal verzet plegen tegen wijziging van het tot voor kort gevoerde beleid op de vier grote thema’s en in Duitsland is de ‘stoplicht’-coalitie nog niet weg. De bakens in Europa zijn echter verzet en doordenderen en doordrammen van huidig beleid zal stoppen of in ieder geval sterk worden afgezwakt.

Na de Bondsdagverkiezingen volgend jaar zal Duitsland een andere regering krijgen. Waarschijnlijk bestaande uit de christen-democratische CDU/CSU, klassiek-liberale FDP en wellicht ook de van Die Linke-partij afgesplitste nieuwe (economisch linkse, cultureel rechtse) partij van Sahra Wagenknecht.

Ander beleid

Nieuwe verkiezingen in Spanje zullen de centrum-rechtse Partido Popular weer aan de macht brengen. Nieuwe verkiezingen lijken onontkoombaar, omdat de onafhankelijkheidsstrijder en voormalig premier van Catalonië Puigdemont van het Spaanse Hooggerechtshof geen amnestie heeft gekregen, om welke reden zijn Junts-partij waarschijnlijk de stekker uit de centrum-linkse regering van Sanchez trekt.

En in 2027 zullen de presidentsverkiezingen in Frankrijk het Rassemblement National waarschijnlijk definitief aan de macht helpen.

Vooropgesteld dat de huidige trend doorzet zal in Europa links-liberaal worden vervangen door centrum-rechts en zal een dito ander beleid worden gevoerd.

Johannes Vervloed was gedurende bijna vier decennia verbonden aan het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, met als standplaatsen onder meer Jakarta, Sint-Petersburg en Parijs. 

Wynia’s Week verschijnt twee keer per week, 104 keer per jaar. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht In heel Europa wordt beleid inzake immigratie, klimaat, veiligheid en economie rechtser verscheen eerst op Wynia's Week.

Op 30 juni kreeg het RN van Jordan Bardella en Marine Le Pen 33,15 procent van de stemmen, de linkse gelegenheidscoalitie Nieuw Volksfront 27,99 procent. Zondag 7 juli, tijdens de beslissende tweede ronde, moet blijken of het RN de absolute meerderheid haalt in de Assemblée Nationale, de Tweede Kamer. En dus een regering kan vormen.

Nuchtere analyse van Meloni

Europa heeft de bibbers, dus viel de nuchtere analyse van de Italiaanse premier Giorgia Meloni extra op. ‘De demonisering van de beweging van Marine Le Pen werkt niet meer,’ zei ze bij wijze van voorzichtige felicitatie.

Nu kan men tegenwerpen dat Meloni extreemrechts is, en haar uitspraak beschouwen als extra bewijs van Le Pens en Bardella’s slechtheid. En dat zij een hekel heeft aan president Emmanuel Macron, die haar berispte over de behandeling van asielzoekers. Schadenfreude om Macrons vernedering van afgelopen zondag, toen zijn coalitie Ensemble derde werd met 20 procent van de stemmen. De president die in 2017 beloofde af te rekenen met extreemrechts, moet er na 7 juli misschien de macht mee delen.

Meloni’s conclusie over de flop van de demonisering van het Front National, later Rassemblement National, is echter volstrekt juist. Een partij die sinds de jaren tachtig keihard is tegengewerkt door de regeringen van dienst, de media, de culturele sector, de vakbonden, de economische elites en dan toch de macht dicht nadert, dat is opmerkelijk. Het RN is nu Frankrijks belangrijkste politieke beweging, een ontwikkeling die tot voor zeer kort uitsluitend behoorde tot het literaire domein van de politique fiction. Afgelopen zondag kreeg de partij 10,6 miljoen stemmen, haar beste resultaat ooit bij parlementsverkiezingen.

Een cultuurredacteur van Le Monde laakte, kort voor de eerste ronde, de minachting van de spreekwoordelijke elites voor het ‘lepenistische gepeupel’. Wat zijn de druiven zuur nu dat canaille mogelijk afstevent op regeringsverantwoordelijkheid. Een opmerkelijk artikel in een krant die hel en verdoemenis voorspelt als Bardella straks premier wordt.

De vreugde bij veel Fransen en ontzetting bij anderen zouden dan vergelijkbaar zijn met de cultuurschok na de eerste overwinning van de socialistische president François Mitterrand in mei 1981. De zevende juli kan een ware contrarevolutie markeren. Op 10 mei 1981 sloeg rechts Frankrijk de schrik om het hart, ook vanwege de aanwezigheid van communistische ministers in de regering. De historicus Pierre Vermeren schreef dinsdag in Le Figaro dat het irrealistische schrikbeeld van Russische tanks in de straten van Parijs Fransen echt bang maakte. De angst voor financiële chaos was echter wél gerechtvaardigd, want het linkse economische beleid bracht de ene devaluatie van de franc na de andere, kapitaalvlucht, valutarestricties en hoge inflatie. Twee jaar later gooide Mitterrand, die conservatieven ook had getart met de legalisering van illegalen, het roer om.

Een omgeerde parallel

Pierre Vermeren ziet een omgekeerde parallel met wat op 7 juli kan gebeuren, als het Rassemblement National de absolute meerderheid haalt in de Assemblée van 577 zetels. Ook nu hysterische reacties bij de tegenstanders. Macron voorspelde vorige week een ‘burgeroorlog’ als de ‘extremen’ winnen. Hij doelde behalve op het RN ook op het Nouveau Front Populaire, met de uiterst linkse partij La France Insoumise (LFI) als belangrijkste coalitiegenoot.

Anderen voorspellen dat Frankrijk onder premier Bardella, en in 2027 mogelijk onder présidente Marine Le Pen, de burgerlijke vrijheden gaat beperken, de jacht opent op illegalen, vrouwen- en lhbti-rechten beknot, de Europese Unie verlaat en meer uiterst onwaarschijnlijke zaken. Ook in Frankrijk staan een Grondwet en een Constitutioneel Hof garant voor de bescherming van de rechtsstaat en mensenrechten. Nergens in het RN-regeringsprogramma staat dat de partij de democratie wil afschaffen.

Wel kan het klimaat voor ‘buitenlanders’ onaangenaam worden, vooral als ze crimineel zijn, of illegaal. Volgens opiniepeilingen vinden veruit de meeste Fransen sinds jaar en dag dat hun land te veel ‘buitenlanders’ telt, die te vaak voor problemen zorgen. De omvangrijke niet-Europese migratie bracht behalve welkome arbeidskrachten ook islamistische terreur met zich mee, hoge criminaliteitscijfers, gettovorming, terugkerende geweldsuitbar-stingen in de deels geïslamiseerde banlieues, de verloedering van het straatbeeld.

230 zetels zou al (contra)revolutionair zijn

Het inhakken op ‘buitenlanders’ is uiteraard niet de enige troefkaart van het RN, waar kundige populisten slim gebruikmaken van gevoelens van onbehagen onder de burgerij, variërend van de benzineprijzen en de haperende gezondheidszorg tot luid toeterende Arabische bruiloftsstoeten.

Wil de contrarevolutie echt van de grond komen, dan heeft het RN een absolute parlementaire meerderheid nodig van 289 zetels. Peilingen variëren, met de nodige slagen om de arm, van 230 tot 280 zetels. Realisering van de laagste prognose zou al (contra)revolutionair zijn en de zo verfoeide partij tot de belangrijkste parlementaire machtsfactor maken.

Zondag 7 juli om 20.00 uur, bij de eerste exitpoll, zal Frankrijk de adem inhouden. Politie en gendarmerie houden de reacties in de banlieues scherp in het oog. Hier nadert de werkelijkheid de fictie in onder meer Michel Houellebecqs roman Onderworpen (2015): de banlieues bereiden zich voor op gewapend verzet als Marine Le Pen president dreigt te worden.

René ter Steege is journalist, schrijver en vertaler. Hij vertaalde het boek ‘De laatste dagen van Samuel Paty’ over de terroristische moord op een Franse leraar. Het boek is overal te koop, zoals in de winkel van Wynia’s Week.

Wynia’s Week is onafhankelijk, ongebonden en broodnodig. De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Dat kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht De demonisering van Le Pen werkt niet meer. Maar hoe reageren zondag de banlieues? verscheen eerst op Wynia's Week.

Sinds de Europese electorale triomf van de partij van Jordan Bardella en Marine Le Pen (31,3 procent van de stemmen) verkeert links Frankrijk in een anti-fascistische en anti-racistische hysterie. Voetballers uit de banlieues, linkse media, YouTubers met miljoenen volgers, een keur van bekende Fransen en de uiterst linkse partij La France Insoumise (LFI) vrezen een autoritair regime onder leiding van premier Bardella.

Buitenlanders, voor zover niet blank, kunstenaars, betogers, ambtenaren, werkers in de culturele sector krijgen het dan zwaar te verduren, volgens de linkse krant Libération: ‘Frankrijk wordt dan als het Hongarije van Viktor Orbán.’ En toch bereikt de hysterie niet dezelfde massale omvang als in 2002, toen Jean-Marie Le Pen de tweede ronde haalde van de presidentsverkiezingen. Theatermaker Ariane Mnouchkine verzuchtte in de krant Nice-Matin: ‘Een deel van onze medeburgers is onze onmacht, ons narcisme, ons sektarisme beu.’

Nieuwe rellen dreigen

Zondagavond, als om acht uur de eerste exitpolls verschijnen, zal Frankrijk extra letten op de acties van jongeren in de banlieues. Hoe reageren zij als volgens de laatste peilingen het racistisch geachte RN rond de 33 procent van de stemmen haalt, genoeg voor een relatieve parlementaire meerderheid? Een nieuwe opstand is dan niet uitgesloten, precies een jaar na het ongekend heftige oproer van 2023.

Maar ook extreem-linkse elementen kunnen zorgen voor geweld, dat in Frankrijk altijd dicht aan de oppervlakte ligt. Zeker omdat hun verzet tegen het ‘fascisme’ goeddeels wordt gelegitimeerd door LFI, die vorig jaar weigerde de geweldsexplosie van allochtone jongeren te veroordelen en de politie de schuld gaf. Le Monde citeerde een voormalige hoge politiefunctionaris: ‘Een RN-regering zal de spanningen en de verdeeldheid aanwakkeren, met alle kansen op geweld vandien, ook tijdens de Olympische Spelen in Parijs.’

Het Rassemblement National heeft nog moeite om de omvang te beseffen van zijn electorale triomf bij de Europese verkiezingen: in meer dan 32.000 van de 35.000 Franse gemeenten kwam de RN-lijst bovenaan. Nu regeringsverantwoordelijkheid wenkt, doet de partij er alles aan om niet extremistisch of verkwistend over te komen.

Zo belandde de verkiezingsbelofte over afschaffing of verlaging van de btw op honderd producten van eerste levensbehoeften en brandstof al in de ijskast. De veel rechtsere concurrent Reconquête, die ruziënd uiteen is gevallen, wordt op afstand gehouden. Marine Le Pens nicht Marion Maréchal, wegens insubordinatie uit Reconquête gezet door partijleider Eric Zemmour, ving bot toen ze haar tante verzocht om weer in genade te worden aangenomen.

Samenwerking met Les Républicains?

Marine Le Pen begint zich al presidentieel te gedragen. Ze wil ‘alle Fransen’ vertegenwoordigen, niet alleen rechtse. Wel hapert de missie van het RN om een geloofwaardige regeringspartij te worden. Want waar haalt de partij goede, niet door extremisme besmette, mensen vandaan? Mogelijk uit de dezer dagen geïmplodeerde post-gaullistische partij Les Républicains (LR).

Partijleider Eric Ciotti werd afgezet en uitgemaakt voor collaborateur toen hij samenwerking aanging met Le Pen en Bardella, maar de meeste LR-kiezers zijn daar juist voorstander van. De partij telt veel ervaren bestuurders. Overigens wil Bardella alleen premier worden als het RN de absolute meerderheid haalt in de Assemblée Nationale. Daar zijn 289 van de 577 zetels voor nodig. Peilingen voorzien, met de nodige slagen om de arm,  een RN-fractie van rond de 240 zetels. Dat zou al sensationeel zijn. In de ontbonden Assemblée had de partij er 89.

Mélenchon geliefd in banlieues

Alle aandacht gaat uit naar de voorspelde zege van het RN, waarbij de goede score van het linkse Nieuwe Volksfront naar de achtergrond verdwijnt. Alle invectieven ten spijt, stijgt deze gelegenheidscoalitie in de peilingen tot 27 procent. Fransen die gruwen van het RN zullen, desnoods met de neus dicht, stemmen op kandidaten van LFI, de Parti Socialiste, de Parti Communiste en de Groenen.

De leider van LFI, Jean-Luc Mélenchon, houdt zich er officieel buiten, op dringend verzoek van zijn partners die walgen van zijn Hamas-vergoelijkende standpunten en beledigingen. Maar hij kan bogen op veel meer aanhangers dan zijn coalitiegenoten. Vooral in de deels geïslamiseerde banlieues is hij geliefd. De beschuldigingen van antisemitisme deren zijn populariteit niet.

Maar het gelegenheidspact is vernederend voor gematigd-linkse politici als oud-president François Hollande die zich uitsluitend met hem hebben verbonden om het ultra-rechtse gevaar te keren. Hollande verzocht Mélenchon wel om tijdens de verkiezingscampagne zijn mond te houden. Lekker sfeertje bij de kameraden. Als straks de Franse politiek wordt beheerst door rechtse radicalen van het RN en linkse radikalinski’s van LFI liggen instabiliteit en geweld op de loer.

Geïsoleerde Macron mag blij zijn met een derde plaats

President Emmanuel Macron hintte daar maandag op, toen hij zei te vrezen voor een ‘burgeroorlog’ als ‘extremen’ aan de macht komen. Overdrijving blijft dus niet beperkt tot links. De president maakt na de zware Europese nederlaag van zijn partij (14,6 procent) een verwarde, geïsoleerde indruk. Hij had de vervroegde verkiezingen niet hoeven uitschrijven en kunnen aanblijven tot 2027. In plaats daarvan rekende hij op een schokeffect van de zege van het RN bij verkiezingen die Fransen weinig interesseren. Als het er wél op aankomt, zouden ze kiezen voor het veilige midden, vooral zijn partij Renaissance, en de extremen naar de marges duwen.

Het tegendeel gebeurde: RN en LFI werden nóg populairder. Macrons bondgenoten, voor zover niet gevlucht, mogen zondag blij zijn als ze de derde plaats behalen. Macron zal ongeacht de uitslag aanblijven als president, verzekerde hij zondag in een ‘brief aan de Fransen’. Hij is in eigen kring inmiddels zo ongeliefd, dat aspirant-parlementsleden van Renaissance zijn konterfeitsel van hun verkiezingsposters halen.

René ter Steege is journalist, schrijver en vertaler. Hij vertaalde het boek ‘De laatste dagen van Samuel Paty’ over de terroristische moord op een Franse leraar. Het boek is overal te koop, zoals in de winkel van Wynia’s Week.

Wynia’s Week is onafhankelijk, ongebonden en broodnodig. De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Dat kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Macrons hoop gaat niet in vervulling: uiterst rechts en uiterst links zijn populairder dan ooit verscheen eerst op Wynia's Week.

Deze eiste in zijn overwinningsspeech vervroegde verkiezingen, een rituele geste. Hij zal er zelf niet in hebben geloofd, tot dé schok van de verkiezingsavond: Macrons aankondiging dat hij, gezien de voor hem rampzalige uitslag, de Assemblée Nationale ontbindt.

Op 30 juni en 7 juli moeten de arme Fransen wéér naar de stembus, na een veel te lange ‘Europese’ campagne.

Een schrikbeeld voor velen

De man die de president ‘gek’ noemde, tegen de nieuwszender France Info, laakte het ‘immens grote risico’ dat Macron neemt. Ook andere partijgenoten van de president zijn als de dood dat hij hiermee de deur openzet voor een tweede zege binnen zeer korte tijd van het Rassemblement National van partijleider Bardella, de jonge kroonprins van  Marine Le Pen.

Dat zou Macron geen andere keus laten dan Bardella te benoemen tot premier.

Een schrikbeeld, volgens bijna alle partijen, behalve natuurlijk het RN en de nog rechtsere afsplitsing daarvan, Reconquête, aangevoerd door Marion Maréchal, een nicht van Marine Le Pen.

Met de 31,36 procent voor de Europese lijst van Bardella en de 5,47 procent voor die van Marion Maréchal omvat nationalistisch rechts in Frankrijk bijna veertig procent van het electoraat, uniek in Europa.

Links Frankrijk, verongelijkt over de zoveelste afwijzing door ‘het volk’, wentelt zich opnieuw in ‘anti-fascistische’ hysterie. Vier partijen bliezen maandag hun door ruzie uiteengevallen ‘Volksfront’ nieuw leven in om het gevaar te keren.

Immigratie nam hoge vlucht

Maar ook doorgaans nuchtere waarnemers vrezen het ergste. ‘Het gaat bij de vervroegde parlementsverkiezingen om de toekomst van de democratie,’ aldus de linksige krant Le Monde. De krant La Croix hamert op de noodzaak ‘het nationalistische gevaar’ te temmen. De gematigde socialist Raphaël Glucksmann beleefde de aankondiging van vervroegde verkiezingen als ‘een stomp in de maag’. Niets verplichtte de president volgens hem ‘om zich te verlagen tot inwilliging van Bardella’s eis’. Maar ook een leidend figuur van Macrons partij Renaissance sprak van ‘een riskante, gevaarlijke weddenschap’.

Macron beloofde of dreigde bij zijn eerste verkiezingszege, in 2017, dat hij zou afrekenen met extreem-rechts én met de redenen om op Le Pen c.s. te stemmen. Hij doelde vooral op de niet-westerse immigratie. Die heeft sindsdien echter zo’n hoge vlucht genomen, dat de linkse intellectueel Aquilino Morelle schrijft over een ‘immigration de peuplement’, waardoor Fransen zich verdrongen kunnen voelen.

Macron hield belofte niet

Morelle, oud-adviseur van president François Hollande, schrijft dit in zijn recente boek La Parabole des Aveugles. En komt daarmee in de buurt van de theorie van de ‘grand remplacement’, een groot taboe in linkse kringen. Overigens is zorg om niet-blanke immigratie slechts een van de vele redenen voor Fransen om op nationalistisch rechts te stemmen.

Macron heeft dus zijn belofte over een afrekening daarmee niet gehouden. ‘Nu maakt hij de weg vrij voor Jordan Bardella als premier’, aldus een linkse politicus na het bekomen van de schrik over de nieuwe verkiezingen.  

Angst voor jonge Fransen onder Russisch vuur

Pijnlijker kan het inderdaad niet. Het RN kreeg zondag meer dan twee maal zoveel stemmen als de door Macron aangewezen lijsttrekker Valérie Hayer, 14,60 procent. De Parti Socialiste is dankzij Glucksmann bezig aan een langzame terugkeer met 13, 83 procent. Het ultra-linkse La France Insoumise van Jean-Luc Mélenchon haalde 9,89 procent, de centrumrechtse Les Républicains 7,24 procent.

Macron had zich nadrukkelijk met de Europese verkiezingscampagne bemoeid, vooral door te wijzen op het gevaar van een RN-zege nu in Europa opnieuw een oorlog woedt. Maar Macrons verwijzingen naar de russofilie van RN-leden in het Europees Parlement vielen in dorre aarde. Zijn weigering uit te sluiten Franse militairen naar Oekraïne te sturen joeg veel Fransen, niet alleen aan uiterst rechterzijde, de stuipen op het lijf. Zij voorzagen al jonge Fransen onder Russisch vuur in de loopgraven.

Opvallend tijdens de verkiezingsavond was het zwijgen van de bekendste politieke duiders op de vraag waarom de president had besloten tot ‘zijn sprong in het diepe’. Een analiste van de publieke omroep wist bij wijze van antwoord niets beters te bedenken dan wedervragen. Was Macrons besluit ‘riskant, gevaarlijk of handig’, ze kwam er niet uit.

Want de smadelijk verloren verkiezingen betroffen niet de Assemblée in Parijs maar een instelling die de meeste Fransen weinig of niets interesseert. De Grondwet, die de president grotere macht geeft dan in andere westerse landen, verplichtte hem niet tot dit staaltje blufpoker, aldus een ander veelgehoord cliché. De volgende presidentsverkiezingen, waarbij hij zich na twee ambtstermijnen niet opnieuw kandidaat kan stellen, zijn pas in 2027.

Demonisering

Macron regeert sinds 2022 zonder parlementaire meerderheid, hetgeen in een presidentiële democratie als de Franse geen probleem hoeft te zijn. Hoopt hij dat de schok van zondag kiezers overhaalt om hem een stevige parlementaire basis te verschaffen? Voor bijna veertig procent was de uitslag echter geen schok, maar reden tot grote vreugde. De triomf van zondag kan nationalistisch rechts vleugels geven. Waarom zouden deze kiezers over drie weken anders stemmen? Een peiling gepubliceerd op dinsdag 11 juni – hoe doen die peilers dat zo snel? – voorziet dan een nóg hogere score: 34 procent.

Ruim veertig jaar lang drukten het Front National van Jean-Marie Le Pen en het latere RN van zijn dochter hun stempel op de Franse politiek. Zonder ooit maar in de buurt van de macht te komen. Tot nu, als we bezorgde en bange Franse politici en media mogen geloven. De eerder genoemde Aquilino Morelle: ‘Ziedaar wat de demonisering van de Le Pens heeft opgeleverd.’

René ter Steege is journalist, schrijver en vertaler. Hij vertaalde het boek ‘De laatste dagen van Samuel Paty’ over de terroristische moord op een Franse leraar. Het boek is overal te koop, zoals in de winkel van Wynia’s Week.

Wynia’s Week is onafhankelijk, ongebonden en broodnodig. De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Dat kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Na triomf radicaal-rechtse Rassemblement National is weldenkend Frankrijk in paniek om vervroegde verkiezingen verscheen eerst op Wynia's Week.

De in 1995 in de noordelijke Parijse voorstad Drancy geboren Bardella koos als tweede op de lijst van het RN de dochter van Algerijnse immigranten uit Marseille, de erudiete polemiste Malika Sorel. 

Volgens de laatste peilingen gaat hun lijst op 9 juni triomferen met 32,5 procent van de stemmen. Het ‘dichtstbij’ komt de kandidate van president Emmanuel Macrons partij, Valérie Hayer, met 17 procent.

De rellen van 2005

Net zomin als Nederlanders zijn Fransen erg geïnteresseerd in het Europees Parlement, maar in Frankrijk geldt de stembusgang als de generale repetitie voor de presidentsverkiezingen van 2027 als Marine Le Pen naar verwacht voor de vierde keer meedoet. Het zou voor haar een enorme opsteker zijn als het multiculturele duo Bardella-Sorel straks de weinig ‘diverse’ tegenstanders wegvaagt.

Jordan Bardella was een kind toen hij, in 2005, voor het eerst aanschouwde waarmee de niet-westerse immigratie Frankrijk heeft opgezadeld. Met zijn in Turijn geboren moeder Luisa zag hij vanuit hun sociale huurflat in de Parijse voorstad Saint-Denis hoe, vooral, jongeren van Arabische en Afrikaanse afkomst rotzooi schopten in de eerste landelijke opstand die sindsdien voortsmeult en in de zomer van vorig jaar een gruwelijk hoogtepunt bereikte.

Later zou Jordan Bardella de rellen van 2005 omschrijven als zijn ‘eerste politieke herinnering’. Zijn moeder werkte als onderwijsassistent op kleuterscholen.

Jordans ouders scheidden toen hun enige kind twee jaar oud was. Zijn vader Olivier, kind van lang geleden naar Frankrijk geëmigreerde Italianen, vestigde zich in een welvarender omgeving met zijn bedrijfje in frisdrankautomaten. Jordan was regelmatig bij hem, maar moeder Luisa nam het grootste deel van de opvoeding op zich. Jordan was zestien toen hij lid werd van het Front National, de in 1972 door Jean-Marie Le Pen opgerichte partij. De vernielingen, plunderingen en brandstichtingen onder zijn raam hadden veel met die keuze te maken. 

Zo bezien beschikt Jordan Bardella over onberispelijke ‘volkse’ geloofspapieren, waar Marine Le Pen opgroeide in een meer bourgeois milieu. ‘Als jongen zag ik hoe mijn moeder haar best deed de eindjes aan elkaar te knopen, vooral tegen het eind van de maand,’ vertelde hij een tv-interviewer in 2022.

Jongerentak van het Front National

Zijn ouders stuurden hem naar een particuliere, katholieke middelbare school liever dan naar de openbare school in de buurt met een niet al te beste reputatie. Bij een terugblik op zijn jeugd in Saint-Denis en andere plaatsen in het departement Seine-Saint-Denis vertelde Bardella het weekblad Valeurs Actuelles: ‘Het zijn delen van ons land die niet echt meer behoorden tot de Republiek. Immigratie, armoede en misdaad tierden er welig. Drugsverkopers dealden er in en om de flatgebouwen. Ik kwam ze soms tegen als ik het onze wilde binnengaan.’

Na de middelbare school ging Bardella aardrijkskunde studeren aan de Sorbonne. Hij maakte zijn studie niet af en stortte zich op zijn werk als lid van de later door hem geleide jongerentak van het Front National. Daar trok hij de aandacht van Le Pen sr. en diens jongste dochter Marine. Zij zette in 2015 haar vader uit ‘zijn’ partij na de zoveelste racistische en antisemitische sneer. Drie jaar later gaf ze de partij de nieuwe naam RN.

Bardella kreeg de kans zich te bewijzen als lokale partijleider, raadslid en lid van het campagneteam van Marine Le Pen voor de presidentsverkiezingen van 2017. Le Pen werd hard verslagen door Emmanuel Macron. Toch benoemde ze Bardella tot haar woordvoerder en lijsttrekker van het RN bij de Europese verkiezingen van 2019. Hij won met 23 procent van de stemmen, net iets meer dan Macrons kandidate.

Leider van het RN

In 2022 werd Jordan Bardella gekozen tot leider van het RN. Bij interne verkiezingen versloeg hij met overmacht een vroegere levenspartner van Marine Le Pen, de huidige RN-burgemeester van Perpignan. Kort tevoren was Le Pen opnieuw door Macron verslagen bij de presidentsverkiezingen, maar nu eervoller dan vijf jaar eerder. Aan Bardella de taak de partij hoog in de peilingen te houden, zodat zij als leider van de fractie van 88  RN-parlementariërs, de grootste in de oppositie, verder kan werken aan een presidentieel imago. 

Ideale schoonzoon

Met Jordan Bardella aan het roer wordt de grootste nationalistische partij in Frankrijk niet langer geleid door iemand met de naam Le Pen, maar hij is wel nauw met de clan verbonden. Zijn vriendin, Nolwenn Olivier, is de dochter van Marines oudere zuster Marie-Caroline en haar man Philippe Olivier, een RN-apparatchik.

De lange, conventioneel geklede Bardella gaat door voor de ideale schoonzoon, met zijn goede manieren, atletische bouw en onverstoorbaarheid als opponenten of journalisten hem irriteren. Meestal bedient hij zich van een vocabulaire vol algemeenheden waaraan weinigen zich zullen storen.

Dit tot ergernis van links en sommige media, die een haatfiguur als Jean-Marie Le Pen missen. Deze is inmiddels 95 jaar. Onlangs werd hij onder bewind geplaatst op verzoek van zijn drie dochters.

De dagelijkse actualiteit lijkt Bardella’s boodschap te bevestigen dat er iets heel erg mis is in de parallelle, goeddeels geïslamiseerde samenlevingen in voorsteden en zelfs provincieplaatsen. Begin april werd een 15-jarige schooljongen doodgeslagen in de plaats Viry-Châtillon bij Parijs, omdat hij het ‘bevel’ had genegeerd van broers van zijn vriendinnetje om haar niet meer te zien. Hij bezoedelde de eer van de familie.

In de Elzas werd een schoolmeisje in elkaar geslagen omdat ze de Ramadan niet respecteerde, in Montpellier onderging een scholiere hetzelfde lot omdat ze zich volgens haar moeder kleedde ‘als een Europese’. Eerder had de directeur van een middelbare school in Parijs ontslag genomen na doodsbedreigingen omdat hij een moslimleerlinge had opgedragen haar hoofddoek af te doen.

Volgens niet alleen Bardella oogst Frankrijk daarmee wat het zaaide met ‘een volledig krankzinnige immigratiepolitiek gedurende veertig jaar’. Hij zegt dit soort dingen ook in vloeiend Italiaans, zoals bij bezoeken aan de Italiaanse zusterpartij La Lega van Matteo Salvini.

Bardella heeft geen last van de naam Le Pen

Een onderzoeksprogramma van de Franse publieke omroep beweerde onlangs dat Bardella zich jarenlang verschool achter een racistisch en anoniem Twitter-account. Hij ontkende. Franse media stelden vast dat Bardella’s fractiegenoten in het Europees Parlement de laatste jaren herhaaldelijk stemden tegen resoluties die het Kremlin kunnen mishagen. Of ze onthielden zich van stemming. Zelfs een veroordeling, in 2020, van een poging tot vergiftiging van Aleksej Navalny ging ze te ver. Het verklaart de verdenkingen dat Moskou ultra-rechtse politici betaalt.  Premier Gabriel Attal noemde RN-parlementariërs onlangs nog ‘de troepen van Poetin’. Het boeit de Fransen weinig, gezien Bardella’s opmars in de peilingen.

Zal hij ooit Marine Le Pen vervangen als presidentskandidaat van de partij? Zelfs haar aanhangers vrezen dat de naam Le Pen een obstakel zal blijven richting het Elysée. Jordan Bardella zou het ondanks een ‘buitenlands’ klinkende naam wél kunnen klaarspelen, net als in 2007 Nicolas Sarkozy, de zoon van een Hongaars immigrant en een Franse moeder.

Wynia’s Week is onafhankelijk, ongebonden en broodnodig. De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Dat kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank!

René ter Steege is journalist, schrijver en vertaler. Hij vertaalde het boek ‘De laatste dagen van Samuel Paty’ over de terroristische moord op een Franse leraar. Het boek is overal te koop, zoals in de winkel van Wynia’s Week.

Het bericht Jordan Bardella, de nieuwe leider van Rassemblement National, gaat de Europese verkiezingen in Frankrijk winnen verscheen eerst op Wynia's Week.

De feiten: Op 28 januari van dit jaar sprak de directeur van het Lycée Maurice Ravel drie gehoofddoekte meisjes aan buiten een klaslokaal. Hoofddoeken zijn in Frankrijk sinds 2004 in het openbaar onderwijs verboden. Evenals keppeltjes en andere kledij en zaken, zoals een ‘katholiek’ kruis, die iemands geloofsovertuiging uitdragen. Twee meisjes gehoorzaamden, de derde maakte luidkeels bezwaar.

Over wat vervolgens gebeurde lopen de versies uiteen. Volgens het meisje in kwestie werd de directeur gewelddadig en sloeg hij haar hard op een arm. Getuigenverklaringen weerspreken dat, en melden slechts een woordenwisseling waarbij het meisje de directeur brutaal tutoyeerde.

Vaststaat dat zij, sinds kort meerderjarig, op het nabije politiebureau van het twintigste arrondissement een klacht tegen hem indiende wegens mishandeling.

Geheel volgens de moderne mores deed ze haar verhaal ook op sociale media, waarna de eerste dreigementen de school bereikten. Meteen werd het gebouw extra bewaakt.

Valse beschuldiging

De bedreigingen gingen crescendo toen het meisje kort na het incident de school verliet en zich wendde tot het Collectief tegen de Islamofobie in Europa, CCIE. Ze mocht daar, met geblurd gezicht, helemaal losgaan tegen de directeur die haar had ‘geslagen’ en ‘uitgescholden’. En dat alleen maar omdat ze zich wilde kleden zoals een moslima volgens haar betaamt.

De CCIE is de opvolger van de CCIF, die kort na de moord op Samuel Paty werd ontbonden wegens de verspreiding van islamistische propaganda. De CCIF, de F staat voor Frankrijk, vond het niet nodig ‘Youssa’, zoals ze werd aangeduid, te wijzen op haar overtreding van de kledingvoorschriften.

Prompt demonstreerden medeleerlingen, niet per se allemaal moslims, voor het schoolgebouw tegen haar ‘mishandeling’. De politiebewaking werd opgevoerd, de minister van Onderwijs en de prefect van politie van Parijs bezochten de school om de leraren en de directeur een hart onder de riem te steken. Uit solidariteit hielden mede-directeuren van scholen in de regio Parijs een demonstratie voor de Sorbonne.

Kort daarop verscheen de directeur niet meer op school. In een kort communiqué aan leraren, leerlingen en hun ouders meldde hij afgelopen dinsdag: ‘Ik heb besloten om na zeven jaar mijn functie neer te leggen uit bezorgdheid om mijn eigen veiligheid en om die van de school.’ De onderwijsautoriteiten trachtten vergeefs om de ernst te bagatelliseren, door erop te wijzen dat de directeur kort voor zijn pensioen staat.

Het Paty-trauma speelt op

Premier Gabriel Attal, die het schoolhoofd discreet heeft ontvangen, legde meteen een verband met het drama van Samuel Paty. De leraar werd door een jonge moslimextremist van Tsjetsjeense origine onthoofd wegens het tonen van spotprenten uit Charlie Hebdo van de profeet Mohammed. Een leerlinge had gelogen dat Paty alle moslimleerlingen de klas had uitgestuurd zodat hij de anderen de prenten kon tonen. Haar ouders en een zelfbenoemde imam begonnen een hetze die de terrorist in de plaats Conflans-Sainte-Honorine aanzette tot zijn daad. (Voor een reconstructie leze men ‘De laatste dagen van Samuel Paty’,  Uitgeverij Blauwburgwal)

Eind vorig jaar stak een jonge moslim, ook afkomstig uit de Kaukasus, in Arras de leraar Dominique Bernard dood. Geen wonder dat angst zich heeft genesteld in het Franse onderwijs: een leerling hoeft een leerkracht op sociale media maar te beschuldigen van islamofobie, of een potentieel dodelijke hetze kan volgen.

Ook ‘Youssa’, inmiddels assistent op een kleuterschool, kreeg mogelijk steun van ouderen die een mooie aanleiding zagen de kaart van de ‘islamofobie’ te trekken. Hoe anders te verklaren dat zij een klacht indiende op een politiebureau, geen gebruikelijke reflex van een leerling bij problemen op school. Het openbaar ministerie neemt haar klacht overigens niet in behandeling en heeft haar, op basis van getuigenverklaringen, aangeklaagd voor het doen van smadelijke aangifte. Twee verdachten van online bedreigingen aan de directeur, wiens naam Franse media niet noemen, zijn gearresteerd.

Premier Attal beloofde steun aan onderwijspersoneel ‘dat strijdt tegen pogingen van islamisten om onze onderwijsinstellingen te ondermijnen’. Een zus van Samuel Paty heeft de Franse staat aangeklaagd wegens veronachtzaming van de gevaren die haar broer liep, zodra de hetze tegen hem was losgebarsten. Dat verwijt kan de staat moeilijk worden gemaakt in de kwestie van de bedreigde en opgestapte directeur. Paty, zo blijkt uit het boek over zijn aangekondigde dood, voelde zich echter in de steek gelaten.

Rechts Frankrijk gaat tekeer tegen ‘een regering die niet in staat is onze scholen te beschermen,’ aldus Marine Le Pen. De Parti Socialiste organiseerde vrijdag een betoging voor het lycée Maurice Ravel uit solidariteit met de directeur.

Het Franse onderwijs heeft het zwaar: de afgelopen dagen zijn bij 323 scholen professioneel verstuurde dreigmails binnengekomen om de gebouwen in brand te steken en ‘ongelovigen’ te onthoofden. Wie zitten erachter? Franse media twijfelen tussen ‘grappenmakers’, moslimextremisten en Russische experts in desinformatie die Frankrijk willen destabiliseren. Het gevolg is in elk geval dat de aanblik van gewapende agenten bij Franse openbare scholen even ‘normaal’ wordt als bij Joodse scholen in Amsterdam.

Wynia’s Week is onafhankelijk, ongebonden en broodnodig. De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Dat kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank!

René ter Steege is journalist, schrijver en vertaler. Hij vertaalde het boek ‘De laatste dagen van Samuel Paty’ over de terroristische moord op een Franse leraar. Het boek is overal te koop, zoals in de winkel van Wynia’s Week.

Het bericht Directeur weggepest door islamitische leerlinge: de terreur op Franse scholen gaat door verscheen eerst op Wynia's Week.