De BRICS-landen (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika) zijn in 2009 begonnen als een los samenwerkingsverband. Aanvankelijk was het niet meer dan een politieke praatclub, maar geleidelijk aan heeft de BRICS zich ontwikkeld tot een ‘Global South’-tegenhanger van de G-7, de ‘Westerse’ club van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, de Verenigde Staten en Canada.

Brazilië en India worden naar Rusland en China getrokken

De ‘Global South’ was (en is) niet tevreden met het door de VS gedomineerde financiële en handelssysteem, dat na WO II was opgericht in Bretton Woods: IMF, Wereldbank en WTO. Een deel van de BRICS, India en Brazilïe, wilde het Bretton Woods-systeem hervormen. Door bijvoorbeeld een betere vertegenwoordiging te krijgen in Bretton Woods-instituties als IMF en Wereldbank. Een ander deel, China en Rusland, wilde en wil echter verder gaan, met een alternatief voor de dollar en eigen instituties.

Deze tweespalt in de BRICS bestaat nog steeds. Brazilië en India willen weliswaar niet gedwongen worden hun handelstransacties in dollars te moeten afrekenen, maar willen niet weg uit IMF en Wereldbank, noch willen zij de VS volledig van zich verwijderen.

Wel worden zij steeds verder in het anti-westerse kamp van Rusland en China getrokken door de goedkope olie, gas en grondstoffen die ze vanwege de westerse sancties tegen een discount uit Rusland kunnen importeren.

In 2018 streefden de BRICS-landen de G7-landen voorbij voor wat betreft het totale bruto binnenlands product (bbp) van de wereld in termen van koopkrachtpariteit. In 2024 is het verschil nog groter geworden: de BRICS-landen zijn thans goed voor 35 procent van het wereldwijde bbp, terwijl dat van de G-7 30 procent bedraagt.

Ondertussen hebben de BRICS-landen een eigen investeringsbank opgericht, de New Development Bank, een tegenhanger van de Wereldbank alsmede een eigen Statistiek Bureau.

Met de komst van nieuwe leden – BRICS is inmiddels uitgebreid met Egypte, Ethiopië, Iran, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten en nog 24 landen in de wacht – zal de kracht van de organisatie verder toenemen.

Eén van die 24 landen is Turkije. Het heeft uitzicht op een lidmaatschap van de EU opgegeven en zoekt thans heil in een BRICS-lidmaatschap. Belangrijk voor de BRICS omdat het land de ‘gateway’ is tussen Oost en West. Turkije, een NAVO-lidstaat nota bene! President Erdogan zal ook aanwezig zijn op de Top in Kazan …

Agenda Kazan

Ondanks het verzet van India en Brazilië tegen de creatie van een volledig alternatief financieel – en handelssysteem, waarbij de wereld in twee blokken uiteenvalt, begint de BRICs zich wel degelijk tot een dergelijk alternatief te ontwikkelen. Onder aanvoering van China en Rusland wordt op grote schaal goud ingekocht als monetair reserve-alternatief voor Amerikaanse Treasury Bonds, die in grote getale van de hand worden gedaan.

Op de aanstaande Top in Kazan staat een verdere ontwikkeling van alternatieven voor het door de VS gedomineerde financiële en handelssysteem op de agenda. In de woorden van het dit jaar voorzittende Rusland: ‘promoting the entire range of partnership and cooperation within the framework of the association on three key tracks – politics and security, the economy and finance, and cultural and humanitarian ties’.

Zoals een wereldwijd betalingssysteem als alternatief voor SWIFT en afrekening van handelstransacties in lokale valuta in plaats van in dollars.

Maar het pronkstuk van de conferentie in Kazan wordt ongetwijfeld de officiële aankondiging van een frontale aanval op de dollar, de mogelijkheid om internationale handelstransacties af te rekenen zonder gebruik te maken van de dollar: ‘the launch of a new trading network that will not use the US dollar but instead use a basket of local currencies. The new trading network will be backed by gold and the use of blockchain technology.’

Fiat geld en bitcoins

Vooral het laatste is een ‘gamechanger’. Het betekent dat crypto currencies en vooral bitcoin de rol van internationale monetaire reserve gaan krijgen en zelfs als internationaal betaalmiddel worden geaccepteerd. Een ontwikkeling die de VS, maar eigenlijk alle landen met fiat currencies, met lede ogen aanzien.

Fiatgeld als de dollar, de euro en de yen, kan worden bijgedrukt. Het geeft hun overheden de mogelijkheid meer geld uit te geven dan er aan belasting binnenkomt. Met als gevolg inflatie, uitholling van de koopkracht van de burgers, met andere woorden: een verkapte belasting. Bitcoin kan niet worden bijgedrukt, er is een vastgelegd maximum van 21 miljoen. Het is derhalve inflatievrij. (Zie mijn blog).

De aanval op de dollar komt niet uit de lucht vallen. Saoedi-Arabië heeft al afscheid genomen van de petro-dollar (het afrekenen van alle olietransacties in dollars) in een currency swap met China. Het land wil niet langer exclusief afhankelijk zijn van het Westen voor z’n inkomsten uit de verkoop van olie.

Naast de toenemende rol van de BRICS-landen in de wereldeconomie ebt ook het vertrouwen in de dollar weg. De torenhoge schuld in de VS kan alleen nog maar gefinancierd worden met de geldpers: het uitgeven van treasury bonds. Met inflatie als gevolg, waardoor de waarde van de dollar afneemt. De FED moet een steeds hogere rente op de treasury bonds geven om ze te kunnen verkopen. De afnemende populariteit van de treasury bonds en de steeds grotere noodzaak de VS-schuld met de verkoop van deze bonds te financieren heeft een zichzelf versterkend effect teweeggebracht. Tenzij de Amerikaanse schuld hard gesaneerd wordt, zal dit effect alleen maar in kracht toenemen.

Afkalvende Amerikaanse invloed

Het vertrouwen in de dollar is bovendien behoorlijk geschaad door de westerse sancties tegen Rusland, vooral van de bevriezing van de Russische tegoeden is men geschrokken. Dat kan ons  – denken de BRICS-landen en de komende leden – ook gebeuren. Ook onze tegoeden kunnen worden geblokkeerd als ons beleid de VS niet zint.

Wat er voor de VS op het spel staat is wel duidelijk, een langzame maar zekere vermindering van het gebruik van de dollar en dito afkalving van de positie van de Amerikaanse invloed in de wereld. Voor de EU is het minder duidelijk. Betekent het einde van de dollardominantie bijvoorbeeld een opwaardering voor de euro? Ik betwijfel het.

Onhoudbare schulden eurolanden

De kracht van de euro wordt dermate onderuitgehaald door de interne zwakte van de eurozone, door de torenhoge schuldposities van de eurozone-lidstaten, dat het gebruik van de euro (of eurobonds) als monetaire reserve een hachelijke zaak is.

De schuldpositie van de eurolanden is vergelijkbaar met die van de VS, veel te hoog en op den duur niet houdbaar. Het betekent ingrijpen door de ECB in Frankfurt om de hoge schuldenlanden uit de wind te houden en hun schuld door middel van inflatie (voor een deel) te laten verdampen. Een daardoor in waarde dalende euro zal internationaal niet erg gewild zijn.

Een ander aspect van de opkomst van de BRICS als tegenhanger van de westerse G-7 is dat de EU en Nederland voor de keus worden gesteld met wie zaken te doen. We zien het nu al met ASML dat op aandringen van de VS z’n hypermoderne machines niet langer aan China mag leveren. Momenteel kiest de EU voor derisking (niet meer afhankelijk zijn van één leverancier, China) en niet voor – zoals de Amerikanen doen – decoupling (geen zaken meer doen met China). Maar met een verharding van het Amerikaanse beleid zou de EU wel eens gedwongen kunnen worden te kiezen, voor de VS of voor de BRICS. En dan lijkt de keus niet moeilijk. Wij zijn voor onze veiligheid en voor de bescherming wereldwijd van onze waarden afhankelijk van de VS.

De EU zelf als grootmacht die zelfstandig z’n belangen kan verdedigen is dagdromerij van de bureaucraten in Brussel en Macron. De overgrote meerderheid van de EU-lidstaten is wars van het nastreven van een dergelijke – op drijfzand berustende – ambitie. Gevaarlijk ook, omdat alleen de NAVO (lees: de VS) garant staat voor onze veiligheid.

Amerikaanse presidentsverkiezingen

Welke kant het opgaat zal ook afhangen van wie de nieuwe president van de VS wordt. Gaat hij/zij de confrontatie aan met de BRICS, de weg op van decoupling, waarmee de wereldeconomie in twee blokken uiteen zou kunnen vallen, of niet. Een andere weg zou namelijk kunnen zijn dat de wensen van de BRICS-leden India en Brazilië worden gehonoreerd en de ‘Global South’-landen een evenredige positie krijgen in de IMF, de Wereldbank en aanverwante instituties. Dat het huidige wereldwijde door de VS gedomineerde financiële en handelssysteem wordt aangepast aan de nieuwe machtverhoudingen in de wereld.

Het is te vroeg om een voorspelling te doen. In ieder geval moge duidelijk zijn dat met de opkomst van de BRICS (en vooral van het belangrijkste lid, China) de machtsverhoudingen in de wereld aan het kantelen zijn. Met consequenties voor het wereldwijde financiële en handelssysteem.

Johannes Vervloed was gedurende bijna vier decennia verbonden aan het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, met als standplaatsen onder meer Jakarta, Sint-Petersburg en Parijs.  

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Onstuitbare opkomst van China doet machtsverhoudingen in de wereld kantelen   verscheen eerst op Wynia's Week.

Deze discussie vindt al langer plaats in de VS. China steekt de VS naar de kroon om welke reden de VS China vooral als een rivaal ziet. De vraag is of de EU hierin mee moet gaan of dat een eigenstandige politiek versus China kan of moet worden gevoerd.

Strategische autonomie

In tegenstelling tot de VS is de EU geen grootmacht. Het is een economische reus, maar – zoals het gezegde luidt – op lemen voeten. Op geopolitiek gebied stelt de EU niets voor. Het heeft geen eigen buitenlandse politiek en geen eigen leger. Om China, zoals in de VS, als een ‘systemic rival’ te zien is derhalve naïef illusiedenken.

Wel bezit de EU een zekere mate van ‘strategische autonomie’ in de relatie met China. De Europese Commissie heeft de communautaire bevoegdheid om handelspolitiek te voeren. Om bijvoorbeeld maatregelen te nemen die de interne markt beschermen tegen oneerlijke praktijken van derde  landen. Als landen valsspelen en zich niet houden aan afgesproken internationale handelsregels, kunnen tegenmaatregelen worden genomen, zoals anti-dumping, importtarieven en specifieke heffingen op producten om weer een level-playing-field te creëren. De EU is met andere woorden een douane-unie, die op economische gebied ‘strategische autonomie’ bezit.

De vraag is dus of de EU het zich kan veroorloven een volledig autonome Chinapolitiek te voeren. Voor onze veiligheid – en, breder geformuleerd, voor onze positie in de wereld – zijn wij afhankelijk van de VS. Zonder de wereldwijde macht van de VS zouden wij niet onbekommerd wereldwijd zaken kunnen doen. Wij zouden overgeleverd zijn aan de luimen van grootmachten die vanuit hun machtspositie ons allerlei regels en voorwaarden opdringen.

Het is derhalve niet verstandig net te doen of afhankelijkheid van de VS niet bestaat en wij een volledig eigen Chinabeleid kunnen voeren. Wij zullen als bottomline in het ‘westerse kamp’ moeten blijven.

Internationale handel

Dat wil niet zeggen dat we de Amerikaanse Chinapolitiek klakkeloos over moeten nemen. In onze relatie met China doen we er weliswaar verstandig aan cruciale belangen van de VS niet te bruskeren. Maar dat wil niet zeggen dat wij geen handel met China kunnen drijven. Internationale handel is in de huidige geglobaliseerde wereld een levensader. Geen enkel land produceert meer volledig de eigen behoeften. En zelfs als die mogelijkheid bestond, zou dat niet slim zijn, want daarmee gooi je het kind met het badwater weg.

Met het verbreken van handelsrelaties met andere landen beroof je jezelf van de voordelen van internationale handel. De bekende wet van de comparatieve kostenvoordelen van Ricardo (het handelsvoordeel dat een land behaalt in een situatie van vrijhandel, wanneer het een bepaald product goedkoper kan produceren dan een handelspartner).

Handelsakkoorden

Je hoeft ook geen vriend te zijn van China om met China zaken te doen. Als we alleen maar handel kunnen drijven met landen wier regime, maatschappijvorm, milieuzorg, dierenwelzijn en mensenrechtenbeleid onze goedkeuring kan wegdragen, blijven er weinig landen over.

Dat geldt voor handel, maar ook voor handelsverdragen. Als de eisen die aan handelsakkoorden worden gesteld te streng zijn, worden er geen handelsakkoorden meer gesloten. Het kan niet zo zijn dat producten uit andere landen niet aan onze fytosanitaire voorwaarden hoeven te voldoen of dat met vervuilende kolencentrales goedkope zonnepanelen op de EU-markt kunnen worden afgezet. Maar eisen dat producten uit derde landen aan alle voorwaarden die in de EU gelden moeten voldoen werkt prohibitief. Het enkele jaren geleden gesloten EU-Canada Comprehensive Economic and Trade Agreement (CETA) is een goed voorbeeld. Daarin is een goede balans afgesproken die met alle veiligheids- en gezondheidseisen rekening houdt.

Handel drijven en handelsakkoorden met derde landen wil dus niet zeggen dat we alles maar moeten accepteren. Als China goederen op de EU-markt dumpt (onder de kostprijs verkoopt) en/of met ongeoorloofde staatssteun Europese firma’s van de markt probeert te verdringen, is het de plicht van de Europese Commissie om in te grijpen. Dat geschiedt momenteel met een onderzoek naar de prijszetting van Chinese elektrische auto’s (EV’s) die op de EU-markt worden afgezet. Als het onderzoek ongeoorloofde praktijken uitwijst, zal naar alle waarschijnlijkheid een importtarief (van 20 à 30 procent) worden ingesteld.

Dat zou overigens de winstmarge van de Chinese BYD en andere autofabrikanten niet volledig wegnemen. Ze zouden kunnen overleven totdat ze over de EU-tolmuren heenspringen. In casu met een EV-autofabriek in Hongarije. Dat is de reden dat Xi Jinping dat land als een van zijn drie bestemmingen in Europa uitkoos. Zijn bezoek aan Hongarije past in het Chinese streven om Europese landen tegen elkaar uit te spelen en op die manier te voorkomen dat de EU als eenheid tegen zijn land optreedt, de ‘strategische autonomie’ van de EU op economisch gebied tegen zijn land inzet.

Bezoek aan Servië en Frankrijk

De tweede bestemming van Xi Jinping is Servië, een land waarmee China eveneens intensieve economische betrekkingen onderhoudt. Hoewel (nog) geen EU-lid past Servië eveneens in het ‘tegen elkaar uitspelen’ van EU-lidstaten. Een van de projecten die tijdens het bezoek van Xi Jinping werd aangekondigd is een corridor van Belgrado naar Boedapest, als onderdeel van het Chinese Belt & Road project.

Een aanleiding voor het bezoek aan Servië was dat het exact 25 jaar geleden was dat de NAVO de Chinese ambassade in Belgrado bombardeerde. Dat gebeurde in het kader van de NAVO-interventie om onafhankelijkheid van Kosovo af te dwingen. Of de Chinese ambassade daarbij doelwit was, omdat de Chinezen de Serviërs hielpen of – zoals door de Amerkanen beweerd – een vergissing, een nabij gelegen militair object zou het doel zijn, is nooit opgehelderd.

Het derde land was Frankrijk. In tegenstelling tot Duitsland dat graag goede relaties met China onderhoudt vanwege de intense samenwerking op economisch gebied (omvangrijke Duitse export naar en investeringen in China) stelt Frankrijk zich kritisch op. Het verkoopt weliswaar graag Airbussen, maar wil ook de eigen industrie beschermen tegen Chinese concurrentie. Macron diende derhalve te worden geappaiseerd.

Wees niet afhankelijk van een leverancier

Welke de intenties van China zijn is één ding, de beantwoording van de vraag ‘hoe met China om te gaan’, hoe de EU en de lidstaten, waaronder Nederland zelf hun China-beleid invulling geven is een ander ding. De beste benadering zoals ik die zie is ‘de-risking’ en niet zoals de Amerikanen doen ‘decoupling’.

Het is in ons belang om de handelsbetrekkingen met China niet te verbreken. Een volledige verbreking, decoupling, zou betekenen dat veel producten die nu goedkoop in China worden geproduceerd, veel duurder worden voor de Europese consument. Een zelf veroorzaakt welvaartsverlies dus. Beter is een selectief handelsbeleid. In die zin dat we ons niet volledig afhankelijk maken van één leverancier. We zagen in de coronatijd hoe gevaarlijk dat is. Op een gegeven moment waren er geen mondkapjes en geen medicijnen meer. Dergelijke cruciale producten moet je zelf willen produceren of in ieder geval niet uit één land laten komen: de-risking.

De globalisering kent veel voordelen, maar ook nadelen. Zo verdween veel industrie uit de westerse wereld naar goedkope productielanden, met als gevolg werkloosheid en in bepaalde gebieden zelfs grootschalige verpaupering. Wallonië en Noord-Frankrijk zijn voorbeelden van wat er gebeurt als de zware industrie verdwijnt. In de VS is het bekendste voorbeeld de omgeving van Detroit, het voormalig economisch en industrieel centrum van de Verenigde Staten, thans de Rust Belt geheten.

Het tegenargument is dat andere industrieën of economische activiteiten opkomen en het verlies van de zware industrie voor wat betreft  werkgelegenheid compenseren en door innovatie en hogere arbeidsproductiviteit zelfs meer welvaart creëren. Het destructieve karakter van internationale concurrentie heeft dus ook heilzame effecten. Een pleidooi voor de-risking is dan ook geen pleidooi voor de-globalisering. Het roept slechts op tot meer selectiviteit in de handelsbetrekkingen met vooral een grotere spreiding van risico’s.

Spreiding van investeringen

Voor buitenlandse investeringen vanuit de EU geldt min of meer hetzelfde. Ook die dienen over meerdere landen te worden verspreid en daarmee het risico te verminderen dat als één markt om wat voor reden ook wegvalt er alternatieve productie overblijft. We zien dit ook al plaatsvinden. Vanwege het verslechterende klimaat voor buitenlandse investeringen in China verkassen veel buitenlandse bedrijven hun activiteiten naar landen als Vietnam, Indonesië en de Filipijnen.

Omgekeerd worden de Chinese investeringen in de EU met argusogen bekeken. Niet dus in Hongarije (en Griekenland, waar de haven van Piraeus volledig in Chinese handen is gekomen), maar wel in de meeste andere lidstdaten van de EU. Bang als men is ook qua productie in eigen land te afhankelijk van China te worden. Bovendien worden ook veiligheidsrisico’s gezien, zeker in high tech-industrieën en in infrastructurele projecten.

Lidstaten niet op een lijn

Zoals gezegd probeert China de EU-landen tegen elkaar uit te spelen. Het is niet in het Chinese belang dat de EU als eenheid optreedt. Verdeel-en-heers in hun devies. Dat lijkt ook aardig te lukken. De lidstaten van de EU zitten niet op een lijn. De Duitse auto-industrie zit bijvoorbeeld niet te wachten op Brusselse straftarieven voor Chinese autofabrikanten, bevreesd als ze is voor tegenmaatregelen. Los daarvan exporteren Duitse autobedrijven zelf ook vanuit China naar Europa, zodat ze langs die weg ook geraakt zouden worden door nieuwe Europese invoerheffingen.

Bondskanselier Scholz, die onlangs China bezocht, is dan ook voorzichtig met de Chinezen voor het hoofd te stoten. Ook Frankrijk neemt het dreigement van China serieus dat er een hoog invoertarief komt voor Franse cognac als de Europese Commissie haar plan doorzet om de Chinese stekkerauto’s te trakteren op een invoertarief van 30 procent.

Maar Frankrijk heeft geen grote autofabrieken in China zoals Duitsland dat wel heeft. De Franse automerken zijn veel minder afhankelijk van de Chinese markt dan Duitse merken als Volkswagen, BMW en Mercedes-Benz. Zij zien de goedkope, sterk gesubsidieerde Chinese elektrische auto’s juist als een rechtstreekse concurrent voor hun eigen kleine elektrische modellen. Terwijl Duitsland veel te verliezen heeft op de cruciale Chinese markt, is Frankrijk minder afhankelijk van China voor productie en verkoop. Frankrijk lijkt daarom minder terughoudend om strenge importmaatregelen tegen China te steunen dan Duitsland.

De Europese Commissie zal rekening moeten houden met zowel de Duitse als de Franse belangen. Ze zal vermoedelijk wel iets doen, maar een hard tarief van 30 procent lijkt niet in de rede te liggen. Een tarief van 20 procent (tussen de huidige 10 en de harde 30 procent) ligt voor de hand.

Nederland gebaat bij vrijhandel

Voor Nederland als handelsland is vrijhandel van groot belang. Wij hebben ook geen industrie meer die bescherming behoeft. Met de haven van Rotterdam en Schiphol, als Gateway to Europe, profiteren wij juist van de Chinese export naar de EU. Nu telt de stem van Duitsland en Frankrijk zwaarder dan die van Nederland, maar ook met het Nederlandse belang dient de Commissie rekening te houden.

Oneerlijke concurrentie van derde landen op de EU-markt kan de Commissie echter niet toestaan. De EU is weliswaar geen speler op het wereldtoneel, maar een volledig open speelveld, waar onze demissionaire minister-president nog niet zo lang geleden voor waarschuwde, is de EU evenmin.

Johannes Vervloed was gedurende bijna vier decennia verbonden aan het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, met als standplaatsen onder meer Jakarta, Sint-Petersburg en Parijs. 

Wynia’s Week verschijnt twee keer per week, 104 keer per jaar. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht EU moet wel zaken blijven doen met China maar hoeft niet alles te accepteren verscheen eerst op Wynia's Week.

De grotendeels op Westerse leest gegrondveste VN van na de Tweede Wereldoorlog is niet meer. De Veiligheidsraad speelt op veiligheidsgebied geen enkele rol meer en in de Algemene Vergadering wordt het Westen continu overstemd door een anti-Westerse meerderheid.

De machtsverhouding in deze twee hoofdorganen vindt z’n weerslag in de gespecialiseerde organisaties, programma’s, fondsen en agentschappen van de VN. Met als meest duidelijke voorbeelden de genoemde Mensenrechtenraad en de United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East (UNWRA), waar Palestijnen de dienst uitmaken. Hoe heeft het zover kunnen komen?

Dekolonisatie en Koude Oorlog veranderden de VN

Om de context van de veranderde VN goed te kunnen duiden, moeten we terug naar het dekolonisatieproces van na de Tweede Wereldoorlog, de jaren vijftig en zestig. Het in het Handvest van de VN verankerde zelfbeschikkingsrecht had wereldwijd een enorme impact en betekende in concreto de onafhankelijkheid van nieuwe lidstaten van de VN.

Het was vervolgens de tijd van de Koude Oorlog. De Verenigde Staten en de Sovjet-Unie streden om invloed in deze nieuwe landen met aan beide zijden wisselend succes. Dat veranderde met de implosie van de Sovjet-Unie in 1991. Deze werd door velen gezien als de ultieme overwinning van het liberale Westen. Het werd in 1992 zelfs ‘The End of History’ genoemd in het bekende boek van Francis Fukuyama.

Het pakte anders uit. China kwam op als nieuwe supermacht en Rusland wilde onder Poetin het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, ‘de grootste geopolitieke ramp van de twintigste eeuw’, ongedaan maken, met onder meer de Oekraïne-oorlog als gevolg.

De nieuwe lidstaten, maar ook andere derdewereldlanden, werden verleid om zich van de de VS – en het Westen in het algemeen – af te wenden. China deed dat met z’n Belt and Road Initiative (de ‘Nieuwe Zijderoute’) en Rusland met wapenleveranties en z’n Wagnergroep. De niet-gebonden landen, met India voorop, hielden vast aan hun neutrale positie. Nieuwe machtsblokken werden gevormd, als de BRICS (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika) en de Shanghai Cooperation Organisation (China, Rusland, Kazachstan, Kirgizië, Tadzjikistan en Oezbekistan).

Dit alles had grote gevolgen voor de stemverhoudingen in de VN. De algemene trend was dat steeds minder landen meestemden met door Westerse landen ingediende resolutievoorstellen.

De ‘funding’ van de gespecialiseerde organisaties, programma’s, fondsen en agentschappen is een tweede indicatie van de gewijzigde verhoudingen. Zo vermeerderde het budget voor UNWRA van 60 miljoen dollar in 1974 tot ruim een miljard dollar nu. Tevens zien we dat de donoren, de grote sponsors van de gespecialiseerde organisaties, fondsen en agentschappen – lees: de Westerse landen – zich terugtrekken.

Behalve onvrede is er ook afkeer

Het begon met de VS, die zich in 1984 afmeldde bij de UNESCO, gevolgd door Groot-Brittannië en Singapore. De opgegeven reden was onvrede over slecht management, maar de echte reden was ongenoegen in het Amerikaanse Congres over de anti-Israël houding en de spilzucht van de VN.

Een lange lijst van vooral Westerse landen zegde hun lidmaatschap op van de United Nations Industrial Development Organization (UNIDO). Slechte ‘performance’ was wederom het excuus, maar de echte reden was continue ‘overruling’ van voorstellen van Westerse door niet-Westerse landen.

Onvrede is er nog steeds, maar er is afkeer bijgekomen. Over het morele verval van de deelnemers aan topconferenties, maar ook over de ineffectiviteit van de organisatie. In de woorden van de Indiase minister van Buitenlandse Zaken Subrahmanyam Jaishankar: ‘De VN ontbeert geloofwaardigheid en effectiviteit (-) Grijp in of hef de VN op.’

Het resultaat zal zijn dat het animo voor de VN afkalft, ook bij de donoren. Vooral de gespecialiseerde organisaties, programma’s, fondsen en agentschappen van de VN zullen daar onder lijden en financieel droog komen te staan. Met als eerste kandidaat de Mensenrechtenraad, die tot op heden voor het overgrote deel door Westerse landen wordt gefinancierd.

De VN munt al niet uit in daadkracht – het vetorecht voor de permanente leden van de Veiligheidsraad voorkomt in de praktijk menig besluit, laat staan actie – maar zonder budget wordt de organisatie volledig tandeloos en dreigt irrelevantie.

Er gaan dan ook steeds meer stemmen op om het lidmaatschap van de VN dan maar op te zeggen. Toch is dat niet verstandig. Ten eerste is de VN het enige platform in de wereld waar alle landen regelmatig op hoog niveau samenkomen. Een gelegenheid bij uitstek voor diplomatiek overleg en zakelijke afspraken. In de wandelgangen zijn er ontelbare ontmoetingen, formele maar vooral informele. Contacten tussen wereldleiders die later van onmisbaar belang kunnen zijn.

Door de VN worden standaarden gezet

Ten tweede – niet onbelangrijk – worden onderwerpen die niet bilateraal kunnen worden opgelost in de VN geadresseerd. Met wisselend succes weliswaar, maar toch.

Door de VN worden er standaarden gezet, doelstellingen geformuleerd en verdragen gesloten, op het gebied van zelfbeschikking, mensenrechten, humanitair oorlogsrecht, genocide, zeerecht, ruimterecht, uitbanning van ziektes, bescherming van de ozonlaag, walvissen en andere bedreigde diersoorten, enzovoorts.

Zonder de VN zou er geen Zeerechtverdrag (United Nations Convention on the Law of the Sea) zijn, geen bescherming van internationaal erkend cultureel erfgoed, geen noodhulp, geen vredesmissies, geen Internationaal Gerechtshof, geen Internationaal Atoomenergieagentschap, geen afspraken over het beheer van Antarctica, de ruimte, de maan en binnenkort Mars.

Anders gezegd: de VN schept kaders waarbinnen lidstaten dienen te blijven en waarmee hun handelen aan beperkingen onderhevig is. Dat lidstaten zich hier niet altijd aan houden is duidelijk, maar zonder internationale kaders zou het wereldtoneel een chaos zijn, zonder internationaal erkende normen en waarden en een oorlog van allen tegen allen.

Voor lidstaten die zich wel netjes aan in VN-kader gemaakt afspraken houden, bijvoorbeeld internationale verdragen, bestaat er overigens de mogelijkheid van opzegging. In tegenstelling tot wat door sommigen wordt beweerd, geldt dat ook voor het VN-Vluchtelingenverdrag – dat z’n doel volledig is voorbijgeschoten. Een notificatie aan de Secretaris-Generaal is voldoende.

Zonder een VN zou het in de wereld ‘free for all’ zijn. Dan zou het recht van de sterkste volledig gelden. Dan is er geen platform meer voor ‘naming and shaming’ en voor discussie, ook al leidt die discussie niet onmiddellijk tot oplossingen. Uiteindelijk willen lidstaten in de ogen van de internationale gemeenschap geen paria zijn en schikken zij in.

Er is harde Realpolitik nodig

Kort en goed: het alternatief, in casu geen VN, is slechter dan een (zeer) gebrekkig functionerende VN. De huidige VN verdient niet de schoonheidsprijs, maar is wel het beste dat we hebben. De organisatie is een afspiegeling van de machtsverhoudingen in de wereld en dat zal voorlopig zo blijven. Je kunt dagdromen over een wereldregering, maar daarvoor bestaat niet eens het begin van een draagvlak.

Het Westen kan z’n lot vanzelfsprekend niet in handen leggen van de zwakke supranationale organisatie die de VN nu is. Met harde Realpolitik zullen de VS, de EU en de andere Westerse landen hun belangen moeten verdedigen: tegen een opkomend China, een assertief Rusland en een steeds mondiger wordende ‘Global South’, dat niet de Westerse waarden en normen wenst over te nemen.

De VN zal daarbij slechts een bescheiden rol kunnen spelen. Bij het opdoeken van de VN is echter niemand en dus ook ‘wij’, het Westen, niet gebaat.

Johannes Vervloed was gedurende bijna vier decennia verbonden aan het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, met als standplaatsen onder meer Jakarta, Sint-Petersburg en Parijs.

Wynia’s Week verschijnt twee keer per week, 104 keer per jaar. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht De VN is een anti-Westers bolwerk geworden. Maar géén VN is nog erger verscheen eerst op Wynia's Week.

Welkom in Veldhoven, thuisbasis van een on-Nederlands én oer-Nederlands mirakel. Vanuit Veldhoven heeft ASML een wereldmonopolie opgebouwd als fabrikant van de meeste chipmachines. Met zijn Brabantse wortels, zijn calvinistisch werkethos en zijn meest Nederlandse topmanagers is ASML Hollands Glorie. Zij vieren niet de eerst verkochte nieuwe machine, maar de 100-ste levering. Dan weet je zeker dat het kolossale apparaat écht werkt.

Meedogenloze concentratie op innovatie

ASML is on-Nederlands in de confronterende bedrijfscultuur waarin niemand wordt gespaard. On-Nederlands in de winnersmentaliteit die de eerste directeur, Gjalt Smit, zijn mensen inpeperde toen het een doodgeboren kindje leek uit het Philipslab. On-Nederlands is ook de meedogenloze concentratie op innovatie en detail. Vandaar dat NRC-redacteur Marc Hijink zijn zojuist verschenen boek over ASML Focus heeft genoemd. Openheid vooraf: Marc Hijink is een oud-collega.

En on-Nederlands dat dat ASML zo succesvol is, dat de Amerikaanse regering wil voorkomen dat China in Veldhoven nog chipmachines koopt. Washington DC ligt 6.257 kilometer van het ASML-hoofdkantoor, vanuit Beijing is het 7.860 kilometer, maar de Amerikaanse én de Chinese regering weten precies waar Veldhoven ligt.

Wat maakt ASML zo bijzonder? Onze eeuw is de eeuw van digitalisering en chips, simpel gezegd, de schakelingen voor de werkkracht van alledaagse producten, zoals auto’s en laptops, en van militaire toepassingen zoals luchtafweer en raketten. Wat olie was in de economische groeiexplosie in de 20ste eeuw, zijn chips nu. Olie was macht, geen leger, geen fabriek kon zonder. Chips hebben deze rol overgenomen. ASML maakt zelf geen chips, maar wel de machines die onmisbaar zijn voor de chipfabrikanten in Taiwan, Zuid-Korea en de Verenigde Staten.

Onder de Nederlandse industriële multinationals is ASML een nieuwkomer. Iedereen kent Philips van de gloeilampen en de reorganisaties. Iedereen kent Shell van de benzinepompen langs de snelwegen. Maar ASML? Geen ander Europees technologiebedrijf is op de beurs zoveel waard. Geen Nederlandse particulier bedrijf betaalt zoveel winstbelasting en krijgt zoveel belastingvoordeel vanwege innovaties. De groei van ASML is ontwrichtend voor Brabant. In Veldhoven werken ruim 20.000 van de in totaal 42.000 werknemers. En elke dag komen er mensen bij.

Radicaal andere bedrijfscultuur dan Philips

In Focus probeert Marc Hijink het geheim van Veldhoven en ‘het machtsspel om de meest complexe machine op aarde’ te doorgronden. Het boek schetst een fascinerend beeld van de groei en de groeistuipen. Hoe ASML het ‘geluk’ van de nieuwkomer had die met een technologische doorbraak oudere chipmachinefabrikanten kon aftroeven en stug bleef investeren. Eigenaar Philips verkocht alle ASML-aandelen ruim 20 jaar geleden op de beurs en verdiende miljarden. Philips heeft zichzelf de laatste decennia ontmanteld en doet nu in medische technologie. Maar wat als..? Als Philips niet ASML had verkocht, maar juist de rest? Philips is op de beurs 17 miljard euro waard, ASML 230 miljard.

De kans is echter gering dat ASML binnen Philips het succes was geworden dat het nu is. De bedrijfscultuur is radicaal anders, de werkwijze ook. Philips deed alles zelf. ASML besteedt zoveel mogelijk werk uit aan toeleveranciers, van familiebedrijf VDL in Eindhoven tot Zeiss in Oberkochen voor de lenzen. Met deze private ‘industriepolitiek’ legde ASML de basis voor de hightech samenwerking in Brainport. 

ASML schrijft succes in hoofdletters, maar hoe lang nog?

Twee puzzels

ASML moet de komende maanden twee puzzels oplossen. De een is de vraag wie de huidige leiding opvolgt en of hun opvolgers de ongewone, maar succesvolle bedrijfscultuur kunnen handhaven. De tweede puzzel ligt buiten Veldhoven: kan ASML zich staande houden in het geopolitieke krachtenveld en het Amerikaanse verbod op uitvoer van technologie naar China?

De interne puzzel is de pensionering in 2024 van de co-voorzitters in het bestuur, Peter Wennink en Martin van den Brink, een van de mensen van het eerste uur (1983). Een grote onderneming met twee voorzitters is al ongewoon. De rol van Van den Brink is zo mogelijk nog ongewoner.

Big Martin

De organisatie is op hem geënt: op zijn intenties, zijn waardepatroon. Hij is samen met de chipmachines de rode draad in het boek. Opvliegend, met woede-aanvallen, verwarring zaaiend. Hij kijkt ook ver vooruit en is per saldo gericht op samenwerking. Binnen ASML is er een afkorting voor managers die zijn gedrag naäpen: BIG. Brink imitatie gedrag. Ga in een vergadering nooit rechts naast hem zitten, want hij slaat in zijn enthousiasme je waterbeker in je schoot, zoals Peter Wennink overkwam.

Hijink citeert een anonieme ASML-commissaris die een parallel trekt met mediatoppers, zonder de naam Matthijs van Nieuwkerk te noemen. ‘Het is de combinatie van micromanagement en deadlinestress die ook het werk bij ASML uitademt.’ Van den Brink zelf zegt dat hij zijn vurige interventies beter onder controle heeft dan in zijn beginjaren. Van de nieuwe werknemers is na 12 maanden 95 procent nog in dienst bij ASML, schrijft Hijink ook.

De externe puzzel is geopolitiek. De Amerikaanse regering heeft vorige maand zijn beperkingen op de uitvoer naar China verder geïntensiveerd. Washington heeft feitelijk een exportverbod naar China afgekondigd voor de oudere modellen van ASML-machines omdat er componenten uit de VS inzitten. Voor levering van de modernste machine had ASML na Amerikaanse pressie al een Nederlandse exportvergunning nodig. De Amerikanen willen voorkomen dat de Chinese chipindustrie met zijn kolossale staatssteun de achterstand inhaalt op de westerse kennis. Hijink preludeerde in zijn boek al op zwaardere beperkingen: ‘Er is geen garantie dat de VS niet meer restricties afdwingt.’

De Amerikaanse restricties zijn maar een deel van de puzzel. De grootste klanten van ASML zitten in Taiwan en Zuid-Korea. China ziet Taiwan als een afvallige provincie die terug moet komen in de schoot van het moederland. Voor ASML komt het gevaar daarom niet alleen uit Washington, maar in potentie ook uit Beijing.

Restricties VS zijn ook steun voor eigen industrie

Tussen deze mastodonten is Nederland politiek gezien klein duimpje en ASML een groentje. Het bedrijf heeft tot enkele jaren geleden nooit geïnvesteerd in politieke bondgenoten, anders dan het ministerie van Economische Zaken. Maar dat is geen diplomatiek zwaargewicht. De vergelijking met Koninklijke Olie/Shell dringt zich op. Het oliebedrijf kon in tijden van spanning terugvallen op rugdekking van de Britse regering. Dat mist ASML.

De meest recente Amerikaanse restricties zouden op Europees niveau beantwoord moeten worden. Europa wil wel graag meedoen in de technologierace, maar tegengestelde nationale belangen zorgen voor een gebrek aan actie.

Op zijn beurt weten de VS veiligheidspolitiek én economische politiek feilloos te vermengen. Je kunt de restricties voor ASML lezen als deel van hun geopolitieke strijd met China, maar de beperkingen zijn ook steun voor hun eigen industrie door de Nederlandse koploper af te knijpen. Trump of Biden? Wat is het verschil? Voor hen staat voorop: America First.

Marc Hijink, Focus. De wereld van ASML. Uitgeverij Balans, ISBN 9789463823050, 24,99 euro.

Menno Tamminga  is economisch columnist van Wynia’s Week. Eerder was hij redacteur en columnist van Het Financieele Dagblad en van NRC Handelsblad.  

Wynia’s Week wordt mogelijk gemaakt door de vrijwillig betaalde abonnementen van de lezers. Doet u al mee? Doneren aan Wynia’s Week kan HIER. Hartelijk dank!  

Het bericht ASML. Het mirakel in Veldhoven dat Brabant ontwricht en de Amerikanen tot sancties drijft verscheen eerst op Wynia's Week.

China, zo betoogt professor Wen, heeft duizenden jaren geleden een sedentaire cultuur gecreëerd, terwijl het Westen nog steeds de kenmerken van zijn voorouders van jager-verzamelaars in zich draagt. China ‘assimileerde volkeren die zes grote en driehonderd kleinere taalgroepen vertegenwoordigden’, merkte ik op. In tegenstelling tot Europa, dat de bekering van zijn volkeren tot het christendom afdwong als voorwaarde voor toetreding tot de westerse beschaving, verenigde China zijn ongelijksoortige volkeren door middel van een gemeenschappelijk systeem van karakters en infrastructuur, terwijl lokaal gesproken talen, religie en cultuur konden blijven bloeien.  

De barbaarse dreiging  

Maar soms mislukte de assimilatie. In de 3de eeuw voor Christus bedreigde de nomadische Xiongnu de Han-dynastie. De Han-dynastie probeerde op veel verschillende manieren om met de noordelijke nomaden om te gaan. Ze voerde offensieve en defensieve oorlogen, betaalde schattingen, huwde haar Chinese prinsessen uit aan Xiongnu-leiders en moedigde hen aan de Chinese cultuur over te nemen.  

Uiteindelijk werd de Han-dynastie gedwongen om tegen de Xiongnu te gaan strijden. Pas in 124 v. Chr. versloeg het leger van generaal Wei Qing een grote Xiongnu-troepenmacht. Maar de barbaarse dreiging bleef bestaan. Meer dan duizend jaar later veroverden de Mongoolse en Mantsjoe-barbaren heel China. 

De veerkracht van de Chinese beschaving was zo sterk dat zij de barbaarse indringers uiteindelijk assimileerde, maar niet zonder enorm lijden en grote verliezen. Tijdens de Tang- en Song-dynastieën zijn alle sleuteltechnologieën van de Europese Industriële Revolutie uitgevonden. Historici vragen zich af waarom de Industriële Revolutie dan niet in China heeft plaatsgevonden. Het antwoord zou kunnen zijn dat barbaarse indringers China zo hadden ontwricht dat zijn innovaties niet tot bloei konden komen. 

Ondanks de ongekende economische groei en indrukwekkende militaire kracht van China is de barbaarse dreiging niet verdwenen. Tijdens mijn vele bezoeken aan China in de afgelopen tien jaar heb ik Chinese geleerden horen beweren dat de Verenigde Staten opzettelijk de jihadisten hebben uitgebroed om China te destabiliseren. Ik geloof niet dat de Verenigde Staten dit opzettelijk hebben gedaan, maar Amerikaanse misstappen in de zogenaamde Global War on Terror hebben zeker voor problemen voor China gezorgd. 

De opkomst van IS 

In 2008 gaf de regering-Bush in haar laatste jaar een blanco cheque aan generaal David Petraeus om de soennitische opstand tegen de door de Amerikanen gesteunde sjiitische meerderheidsregering in Irak te beteugelen. Petraeus betaalde 16 miljoen dollar per maand aan salarissen aan voormalige soennitische militaire officieren. 

Veel soennitische strijders, betaald en bewapend door de VS, vormden later de kern van IS. De Amerikaanse steun aan soennitische jihadisten in Syrië bevorderde de opkomst van IS, waarvoor een uitgelekt rapport van de Defense Intelligence Agency in 2012 waarschuwde. 

Anti-beschavingsjihad 

De Associated Press meldde in 2017: ‘Oeigoeren die in Syrië vechten, richten zich op China.’ In het AP-rapport stond: ‘Sinds 2013 zijn duizenden Oeigoeren, een Turkssprekende moslimminderheid uit West-China, naar Syrië gereisd om te trainen bij de Oeigoerse militante groep Turkistan Islamic Party en samen met Al-Qaida te vechten, waarbij ze een sleutelrol speelden in verschillende gevechten. De troepen van de Syrische president Bashar Assad komen in botsing met Oeigoerse strijders nu het zes jaar durende conflict zijn eindspel nadert. Maar het einde van de oorlog in Syrië kan het begin zijn van China’s grootste angsten. “Het kon ons niet schelen hoe de gevechten verliepen of wie Assad was”, zei Ali, die alleen zijn voornaam wilde noemen uit angst voor represailles tegen zijn familie thuis. “We wilden gewoon leren hoe we de wapens moesten gebruiken en dan teruggaan naar China.” 

Hamas maakt deel uit van dezelfde anti-beschavingsjihad die terroristen trainde om Chinezen te vermoorden. Als bestuurslid van een Israëlische stichting die zich bezighoudt met de betrekkingen tussen Israël en China, had ik het voorrecht om tijdens bezoeken aan China de standpunten te horen van vooraanstaande Chinese wetenschappers en militair strategen. De dreiging van de verspreiding van de jihad in Zuidoost-Azië is een voortdurende zorg. De Chinese geleerden benadrukten dat China nauwe betrekkingen onderhoudt met veel moslimlanden, met een bevolking die sympathiseert met de Palestijnse zaak. 

China heeft zijn eigen redenen om een ​​neutraal standpunt in te nemen over Israëlisch-Palestijnse kwesties, en ik ben niet van plan China te adviseren over de manier waarop het zijn diplomatie moet voeren. Het is echter mogelijk dat sommige dimensies van het probleem niet voldoende worden onderkend. 

Het Israëlische beleid ten opzichte van Hamas van de afgelopen jaren was een kopie van de aanvankelijke pogingen van de Han-dynastie om de Xiongnu gunstig te stemmen. Israël moedigde Qatar aan om Hamas 40 miljoen dollar per maand aan subsidies te verstrekken. In 2020 reisde het hoofd van de Mossad naar verluidt naar Qatar om dergelijke subsidies te promoten. Het afgelopen jaar heeft Israël de grens met Gaza opengesteld voor 20.000 Arabieren die in Israël werkten om hun economische omstandigheden te verbeteren. 

Zelfgenoegzaam 

In een essay voor de Amerikaanse website Law&Liberty schreef ik: ‘De Netanyahu-regering dacht dat zij alle strategische bases onder controle had en dat zij Hamas kon omkopen om aan de zijlijn te blijven terwijl zij onderhandelde over diplomatieke betrekkingen met Saoedi-Arabië. Ze wiegde zichzelf in een zelfgenoegzame waas die het zicht ontnam aan de weerspannige elementen van de oude wereld die zich verzetten tegen de moderniseringsimpuls van de Abraham-Akkoorden.’ 

Dat is de oorsprong van het ‘falen van de inlichtingendiensten” waardoor duizenden Hamas-terroristen Israël konden infiltreren en meer dan 1.300 Israëli’s konden vermoorden, waaronder honderden kinderen en tieners. De Israëlische rapporten over de begane wreedheden zijn geen instrument van westerse propaganda. We kennen de meeste uit video’s die online zijn geplaatst door Hamas zelf, die de Israëli’s en de westerse wereld angst wil aanjagen. 

Hamas wil de vernietiging van Israël 

Binnen het kader van professor Wen is Hamas een overblijfsel van de nomadische, pre-beschavingswereld die weigert geassimileerd te worden. Hamas wil geen tweestatenoplossing. Zijn handvest roept op tot de vernietiging van Israël en de oprichting van een islamitische staat in zijn plaats. Dit is geen gewoon etnisch conflict dat kan worden opgelost het midden tussen twee standpunten te zoeken. 

Het Handvest van Hamas stelt: ‘De Islamitische Verzetsbeweging is een vooraanstaande Palestijnse beweging, die trouw is aan Allah en wier levenswijze de Islam is. Het streeft ernaar om de vlag van Allah over elke centimeter van Palestina te hijsen.’ Ze voegt eraan toe: ‘Israël zal bestaan ​​en zal blijven bestaan ​​totdat de Islam het zal uitwissen, net zoals het anderen daarvoor heeft uitgewist.’ 

Zoals ik in december 2022 heb geschreven in een commentaar in guancha.cn is het inkomen per hoofd van de bevolking op de Westelijke Jordaanoever, waar Israël de ultieme autoriteit blijft, twee keer zo hoog als dat van Gaza, waar Hamas de macht greep met een staatsgreep in 2007 nadat Israël zich eenzijdig uit het gebied had teruggetrokken. De willekeurige slachting van onschuldige burgers, inclusief baby’s, is identiek aan de methoden van IS. 

Geen enkele staat die toestaat dat een buurland duizenden van zijn burgers vermoordt, kan overleven. Israël heeft geen andere keuze dan Hamas te vernietigen. Hamas probeert, zoals ik heb uitgelegd in het commentaar op guancha.cn, het aantal slachtoffers onder de eigen bevolking te maximaliseren om de sympathie van de wereld te winnen.  

Eigen raketten doden meer Gazanen dan Israëliërs 

Hamas beweert dat het de Israëlische ‘bezetting’ bestrijdt. In feite beëindigde Israël in 2005 eenzijdig de bezetting van Gaza en droeg het gebied over aan de Palestijnse Autoriteit. In 2007 wierp Hamas de regering van de Palestijnse Autoriteit omver. Sindsdien hebben jihadistische terroristen meer dan 20.000 raketten afgevuurd op burgerdoelen in Israël. Veel van die raketten waren slechte, ruwe apparaten, die vaak terugvielen in de dichtbevolkte Gazastrook en veel meer Arabieren dan Israëliërs doodden. De vernietiging van een ziekenhuis in Gaza op 17 oktober is een van de vele gevallen van terroristische raketten die Gazanen doden in plaats van Israëli’s. 

De acties van Israël ter verdediging van Israël zullen onvermijdelijk burgerdoden veroorzaken, omdat Hamas de burgers van Gaza als menselijk schild gebruikt. Dit zal de moslimopinie in veel delen van de wereld doen ontvlammen. De voorzichtige publieke houding van China is niet verrassend. Niettemin moet China zorgvuldig overwegen waar zijn belangen in het Gaza-conflict liggen. 

Export naar het Zuiden steeds belangrijker 

Op de korte termijn maakt China zich zorgen over de vrije oliestroom vanuit de Perzische Golf, die in 2022 54% van de Chinese olie-import uitmaakte. Het Chinese handelssucces in de Perzische Golf loopt gelijk op met zijn diplomatieke prestaties: de export naar Saoedi-Arabië is tussen 2018 en 2023 bijna verdrievoudigd. Iran is de belangrijkste wapenleverancier van Hamas en steunt Hamas in het huidige conflict. Ik ben er zeker van dat het Chinese advies aan Iran zal zijn om escalatie te voorkomen. 

Maar de Chinese belangstelling voor het conflict is breder dan energiezekerheid. De economische toekomst van China hangt voor een groot deel af van zijn export naar het Zuiden, die sinds 2019 is verdubbeld en nu de export naar de markten van ontwikkelde landen overtreft. 

Zoals ik schreef in mijn boek uit 2020: You Will Be Assimilated: China’s Plan to Sino-Form the World, en in veel daaropvolgende artikelen, brengt China een digitale en fysieke infrastructuur naar miljarden mensen die zich nu aan de rand van de wereldeconomie bevinden, en integreert hen snel in de wereldmarkt. 

Terwijl de binnenlandse beroepsbevolking afneemt, exporteert China kapitaal en technologie om de inspanningen van jongeren in het Zuiden te benutten. Dat is niet alleen een economische noodzaak, maar ook een beschavingsvereiste: China wil zijn door de infrastructuur aangedreven ontwikkelingsmodel over de hele wereld verspreiden. 

Jihadisten in Pakistan 

China is een moderniserende kracht voor de hele wereld. Het Belt and Road Initiative heeft de positie van China in het Zuiden vergroot. Daar is de publieke opinie over China zeer positief. Toch zal dit proces niet zonder tegenstand verlopen. Antimoderne impulsen van pre-beschavingselementen in die samenleving blijven bestaan ​​en vormen het grootste obstakel voor de Chinese ambities. 

Terroristische aanvallen door Hamas-achtige jihadisten in Pakistan hebben tientallen Chinese burgers gedood, en volgens persberichten  vertragen veiligheidsproblemen de Chinese investeringen in een land waar China al 65 miljard dollar in heeft geïnvesteerd. 

Als Hamas de huidige oorlog met Israël overleeft, zullen anti-beschavingselementen over de hele wereld moed vatten en op zoek gaan naar nieuwe doelen. Israël is nu de frontlinie van de beschaving. Het is in het fundamentele belang van China dat de barbaren uit Gaza worden verdreven. 

De weg van de minste weerstand wijst in de richting van een mondiale verdeeldheid rond pro- en anti-Amerikaanse lijnen. Israël werd na de oorlog van 1967 een Amerikaanse bondgenoot in het kader van de Koude Oorlog. Het is echter geen Amerikaanse marionet. Israël deed er alles aan om betrokkenheid bij de oorlog in Oekraïne te vermijden en goede betrekkingen met zowel China als Rusland te onderhouden. In juni kondigde premier Benjamin Netanyahu aan dat hij China zou bezoeken.  

Verharding kan tot catastrofe leiden 

In de huidige crisis heeft Amerika geen andere keuze dan een bondgenoot te steunen die op een gruwelijke manier is aangevallen, en de tegenstanders van Amerika staan ​​in de rij tegen zijn bondgenoot. Dat kan alleen maar leiden tot verdere confrontaties en uiteindelijk tot  verbreding van het conflict. 

Voorlopig is het niet waarschijnlijk dat Iran zich er mee zal bemoeien, maar het zal in de toekomst proberen Israël te omsingelen. Israël beschikt over een groot aantal kernkoppen en zal deze gebruiken als zijn voortbestaan ​​op het spel staat. Ik geloof niet dat we op de rand van een wereldoorlog staan, maar de verharding van de lijnen voor en tegen Israël zou in de toekomst tot een catastrofe kunnen leiden. 

Als China stabiliteit in de regio en bloei van de beschaving wil, moet het hopen dat Israël erin slaagt de barbaren te vernietigen die het bestaan ​​van Israël op de korte termijn bedreigen, en de beschaving zelf op de lange termijn. 

Vertaling Chris Rutenfrans https://www.wyniasweek.nl/author/chrisrutenfrans/  

David P. Goldman is adjunct-hoofdredacteur van de Asia Times en is lid van de adviesraad van SIGNAL (Sino-Israel Government Network and Academic Leadership). Dit artikel verscheen op 18 oktober in de Asia Times. De daarin verwoorde standpunten zijn die van hemzelf en niet noodzakelijk die van een organisatie waarbij hij is aangesloten. 

Wynia’s Week is er het hele jaar door. Met onafhankelijke, verrassende berichtgeving. Wynia’s Week is wel gratis, maar niet goedkoop. De lezers, kijkers en luisteraars maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht David Goldman: ‘Het is in het fundamentele belang van China dat Israël erin slaagt de Hamas-barbaren te vernietigen’. verscheen eerst op Wynia's Week.

Maar bij socialisme, in de zin zoals de communistische partijen in China, de Sovjet-Unie en andere éénpartijstaten socialisme opvatten, is alles en iedereen onder controle van de staat. Dus lijkt de term ‘socialistische markteconomie’ een contradictio in terminis.

Chinese markteconomie is geen vrije markt

De ‘markteconomie’ van Deng Xiaoping betekende dan ook niet dat ondernemers zo maar hun gang konden gaan. Dat ondervond Dai Guofang die mogelijkheden zag om met zijn bedrijf, een staalverwerkende fabriek, bij te dragen aan de groeiende vraag naar staal door de snelle uitbreiding van de infrastructuur, wolkenkrabbers en dergelijke in China. Hij dacht dat hij door zijn productiemethodes, die efficiënter waren dan die van de staatsbedrijven, snel een groot marktaandeel zou kunnen verwerven.

In het boek Why nations fail wordt beschreven hoe de centrale leiding van de communistische partij in Beijing zijn project stopte en Dai Guofang voor vijf jaar in de cel deed belanden. Hij bleek geen toestemming voor zijn project bij de hoogste leiding van de partij te hebben gevraagd.

Iets soortgelijks overkwam Lai Chee-Ying, beter bekend als Jimmy Lai, multimiljonair en ondernemer in Hongkong, die zijn kritiek op de communistische partij moest bekopen met jarenlange gevangenisstraf en, min of meer gedwongen, afstand deed van zijn bedrijf.

Chinese bedrijven mogen zich dus alleen als marktbedrijven gedragen als ze de steun van het hoogste gezag, dus uiteindelijk president Xi Jinping, hebben. Het is zelfs sinds 2017 zo dat Chinese bedrijven op grond van de nationale veiligheidswet de Chinese AIVD moeten ondersteunen en assisteren bij zijn inlichtingenwerk.

Als dus TikTok, een bedrijf met Chinese eigenaars, zegt dat het de vele data van gebruikers waar het bedrijf over beschikt niet aan de Chinese autoriteiten over zou dragen als die daarom vragen, is dat niet erg geloofwaardig. 

Voor economische groei had China het Westen nodig

Veel van de ongekend hoge economische groei in China, de afgelopen decennia, komt door de sterke greep van de overheid op grote delen van de economie met alle nadelen van dien (zie hier). Anderzijds heeft China in economische zin de rest van de wereld nodig om op hetzelfde economische pad door te kunnen gaan. China kan profiteren van kennis en kapitaal en handel met de rest van de wereld.

Zoals ik elders heb uitgelegd, probeert China dat te bereiken niet door te presteren, maar door dwang en bedrog ten koste van de rest van de wereld. Zo is China in 2001 vrijwillig lid geworden van de WereldHandelsOrganisatie (WHO), maar voldoet het niet aan de spelregels van de WHO door te hoge buitentarieven te heffen en door van buitenlandse bedrijven die zich in China willen vestigen wel bedrijfsinformatie te vragen, maar informatie over Chinese bedrijven te blokkeren. Behalve deze vorm van eenzijdige gedwongen kennisoverdracht, komen er ook steeds meer signalen dat China zich bezondigt aan diefstal van hoogwaardige kennis van bedrijven in andere landen, zoals ASML is overkomen.

Dialoog met landen die bedrog en dwang toepassen?

Moeten wij contacten blijven onderhouden met een dictatuur als Rusland of China? Deze vraag is actueel sinds de inval in Oekraïne door Rusland. Er is jarenlang door Europese leiders geprobeerd met president Poetin in gesprek te blijven om hem van agressieve acties in Europa af te houden. Dat is duidelijk niet gelukt. De dialoog heeft hem niet minder agressief gemaakt. Dictators als Poetin laten zich niet via dialoog van hun plannen afbrengen. Zij doen alleen wat hen het beste uitkomt.

Dat geldt ook voor Xi Jinping. Een dialoog met China zal de plannen van Xi op geen enkele manier veranderen. Met bedrog en dwang op het internationale toneel probeert China een hoge economische groei te bereiken. Hoe ver kun je gaan door samen te werken met de Chinezen? Wanneer is er spraken van collaboratie en wanneer gaat het slechts om het openhouden van de communicatie? Wil je wel met Chinese  bedrijven samenwerken als je bijna zeker weet dat jouw informatie niet in veilige handen is?

Dat bedrog en die dwang werken niet alleen via bedrijven, maar ook via universiteiten. Dus ook samenwerking met Chinese universiteiten kan besmet zijn. Wetenschappelijke kennis kan door de Chinese autoriteiten bijvoorbeeld misbruikt worden om de eigen burgers in de gaten te kunnen houden, zoals dit voorbeeld uit Trouw laat zien. Samenwerking met Chinese universiteiten en onderzoekers kan al gauw tot schade voor de mensenrechten in China leiden. Die samenwerking wordt nog twijfelachtiger voor mensen uit de westerse wereld die als hoogleraar in China werken.

Is een westerse hoogleraar in China medeplichtig?

Dat de wetenschap en de universiteiten in China steeds meer onder de tucht van de communistische partij komen te staan, heb ik al eerder vastgesteld. Ook bij universiteiten is de vrijheid van handelen flink ingesnoerd. Het belang van de communistische partij moet voorop staan bij het onderwijs en het onderzoek. Dat dit de wetenschap op een zeker moment moet schaden, of nu al schaadt, lijkt mij duidelijk.

Wie als westerse buitenlander hoogleraar wordt in China weet daarom dat hij zijn ziel verkoopt om de communistische partij ter wille te zijn. Je bent daarom ook medeverantwoordelijk voor de censuur in de wetenschap en voor de schending van de mensenrechten in Xinjiang. Deze situatie is, wat mij betreft, relevant voor Frans Greidanus. Hij was 7,5 jaar topman voor Philips in China. Sinds 2014 is hij hoogleraar aan de Chinese Zhejiang University.

Frans Greidanus: de situatie in Xinjiang is ingewikkeld

Wat vindt Greidanus van de toenemende censuur in China die ook de wetenschap treft? Wat doet hij daaraan als wetenschapper in China? Kaart hij dit aan? Uit zijn LinkedIn-pagina blijkt dat hij zowel artikelen die kritisch zijn over China als artikelen die de dialoog met China open willen houden, interessant vindt.

Een merkwaardige opinie van hemzelf blijkt uit dit interview over het verbreken van de vriendschapsband tussen Eindhoven en Nanjing. Eindhoven verbrak die band wegens de behandeling van de Oeigoeren in Xinjiang. Greidanus heeft kritiek op die beslissing. De situatie in Xinjiang is heel ingewikkeld en moeilijk vanuit Nederland te beoordelen, zegt hij. Bovendien is het verbreken van de stedenband wel heel wrang voor de bewoners van Nanjing, want zij hebben te lijden gehad van het Bloedbad van Nanjing. Kortom, de mensenrechtensituatie in Xinjiang valt misschien nog wel mee, aldus Greidanus, terwijl wat de Japanners 85 jaar geleden deden met Nanjing veel erger is.

Dit soort relativeringen van schendingen van mensenrechten vind ik moeilijk te verteren. Ik interpreteer het als een verkapte vorm van zelfrechtvaardiging: ‘ik werk dan wel in de Chinese dictatuur, maar zo slecht is de situatie niet’.

Maar Greidanus weet natuurlijk wel beter. De situatie in Xinjiang is namelijk helemaal niet ingewikkeld. De Chinese overheid maakt zich in Xinjiang schuldig aan misdaden tegen de menselijkheid. Dat blijkt uit dit rapport van de VN. Oeigoeren worden willekeurig gevangen genomen, er zijn martelingen, gedwongen arbeid, enzovoorts.

Wopke Hoekstra: dominee en koopman

De Nederlandse regering vindt dat praten met China zin heeft. Dat blijkt althans uit het recente bezoek van minister Wopke Hoekstra aan China. Hij is daar, zoals Trouw schrijft, als koopman en als dominee. China zal zich echter weinig aantrekken van Nederlandse preken. De Nederlandse regering gaat sowieso volgens de Chinese autoriteiten zijn boekje te buiten door de situatie in Xinjiang aan te kaarten. De behandeling van de Oeigoeren is immers een Chinese binnenlandse aangelegenheid.

Het kan de Nederlandse regering ook niet ontgaan dat preken weinig effect op de Chinese autoriteiten heeft. Wat dan geconcludeerd kan worden is dat de houding van de Nederlandse regering gelijkenis vertoont met die van de onlangs 100 jaar geworden Henry Kissinger. Hij was een roemruchte Amerikaanse diplomaat en in de jaren 1960/70 minister van buitenlandse zaken onder de presidenten Richard Nixon en Gerald Ford. Hij streefde naar een vreedzaam samenleven tussen China en het Westen. Daarvoor moest het Westen zijn waarden over mensenrechten en democratie niet opdringen aan China. Het Westen en China moesten proberen elkaars gedeelde belang te zoeken.  

Het vermijden van oorlog

Voor Kissinger was dat gedeelde belang het vermijden van een catastrofale Derde Wereldoorlog. Wat hem betrof mochten mensenrechten voor dat belang wijken. Ook het sterke anticommunistische standpunt van president Nixon moest daarvoor wijken: Nixon bezocht toenmalig dictator Mao Zedong in februari 1972.

Als het vermijden van oorlog ook een impliciet doel van het bezoek van Wopke Hoekstra was, kunnen we daar alleen maar vraagtekens bijzetten. Het openhouden van de dialoog met Poetin had ook duidelijk tot doel een oorlog met Oekraïne te vermijden. Nu dat doel niet gelukt is grijpt de EU niet in om – inderdaad, à la Kissinger – een Derde Wereldoorlog te vermijden. Het geeft Poetin alleen maar meer motivatie om zijn agressieve gedrag door te zetten.

Wat dat andere doel van Hoekstra’s bezoek betrof, namelijk het in stand houden of verbeteren van de economische relaties tussen Nederland en China geldt, naast wat boven al gezegd is, dat Nederlandse bedrijven in China al gauw medeplichtig worden aan de schendingen van mensenrechten door China. Lees bijvoorbeeld dit onderzoek van FTM waaruit de duidelijke suggestie volgt dat Heineken hop voor zijn bierproductie gebruikt dat geoogst is door dwangarbeiders uit Xinjiang.

Bij economische relaties tussen Nederland en China – handel en investeringen – zouden er in ieder geval garanties moeten bestaan dat deze relaties niet tot onderdrukking van de eigen bevolking kunnen leiden. Die garanties lijken er niet te zijn.

Taiwan erkennen zie ik Rutte nog niet doen

Kortom, als dominee én als koopman lijkt het bezoek van Hoekstra weinige positieve effecten te hebben gehad. Preken helpt niet in China. Handel en investeringen over en weer kunnen op allerlei manieren misbruikt worden door China, maar ook Nederlandse bedrijven blijken niet altijd even kieskeurig te zijn. Wat zouden Mark Rutte en Liesje Schreinemacher die een vervolgbezoek aan China zullen afleggen daar nog aan veranderen?

Niets, vrees ik. Dictators kunnen misschien in hun agressieve gedrag gestuit worden door een geloofwaardige dreiging tegenover hun agressie te zetten. Als de westerse landen Oekraïne snel lid van de NAVO hadden gemaakt – iets dat volgens Kissinger ook had moeten gebeuren! – zou Poetin misschien van zijn oorlog met Oekraïne hebben afgezien. De angst van het Westen was juist dat Poetin zich teveel als een kat in het nauw zou gaan gedragen. Het Westen zou een signaal aan Xi kunnen geven door Taiwan te erkennen. Maar dat zie ik Rutte en Schreinemacher zeker niet doen.

Harrie Verbon is emeritus-hoogleraar openbare financiën aan de Universiteit van Tilburg. Zie hier zijn blog. Dit stuk bevat citaten van twee eerdere blogposts, namelijk deze en deze.

De donateurs vormen het fundament van Wynia’s Week. U maakt het als donateur mogelijk dat ons online magazine 104 keer per jaar verschijnt. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Alvast hartelijk dank! 

Het bericht Zet geloofwaardige dreiging in tegen agressieve staten als China verscheen eerst op Wynia's Week.

Maar het gaat verder dan dat. Kennelijk worden politieke dissidenten geïntimideerd door herhaaldelijke bezoeken of telefoonoproepen. Ook worden de stations gebruikt voor het verlengen van officiële Chinese documenten; een taak die belegd is bij de ambassade of het consulaat.

Minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra vraagt de Chinese ambassade of zij haar ‘politiebureaus’ in Nederland wil sluiten. Het is belangrijk en ook mogelijk dat de Nederlandse overheid actief tot die sluiting overgaat, betoogt criminoloog Bart Collard.

Sluiten van woningen

Op grond van artikel 174a van de Gemeentewet is de burgemeester bevoegd ‘een woning [of] een niet voor het publiek toegankelijk lokaal’ te sluiten ‘indien door gedragingen in de woning (…) de openbare orde rond de woning, het lokaal of het erf wordt verstoord’. Dat artikel wordt bijvoorbeeld gebruikt om woningen waar vanuit drugs wordt verhandeld te sluiten.

Er moet sprake zijn van een risico voor de gezondheid van omwonenden of andere aanwezigen in de omgeving. Is dat het geval bij een onofficieel buitenlands politiebureau? Wellicht. Het Chinese politiebureau spoort dissidenten op en intimideert ze. Liggen er wapens in de panden? Worden in de bureaus mensen onder druk gezet? Daarnaast zou het bestaan van dergelijke bureaus kunnen leiden tot uit de hand lopende demonstraties of andere acties tegen deze bureaus. En hoe zit het met Chinezen die rijbewijzen komen verlengen en ter plekke geïntimideerd of gechanteerd worden?

Oneigenlijk gebruik van een woning

Wellicht is er een makkelijker optie. Wanneer een woning onrechtmatig wordt gebruikt voor andere doeleinden dan bewoning vindt er woonfraude plaats. Artikel 21 en 35 van de Huisvestingswet stellen dat in dit geval een bestuurlijke boete opgelegd kan worden. Ook kan een last onder dwangsom worden opgelegd, om te voorkomen dat de bureaus na het betalen van de boete gewoon actief blijven in de ruimten.

Overige acties

Als een buitenlander in Nederland werkt voor een buitenlandse werkgever – zoals in deze casus lijkt te gelden – dient aan de Nederlandse arbeidswetgeving te worden voldaan. Er kan dus bijvoorbeeld een onderzoek worden gedaan naar de betaling van het wettelijk minimumloon in Nederland of naar werk- en rusttijden, arbeidsomstandigheden.

Ook is een onderzoek naar de verblijfsstatus van de Chinese politieagenten mogelijk. Voldoen zij aan de Vreemdelingenwet? Gelet op de informatie op de Chinese overheidswebsites waarin wordt gesteld dat de bureaus inlichtingen verzamelen, zou ook onderzocht kunnen worden in hoeverre er sprake is van strafbare spionagewerkzaamheden (Boek 2 titel I van het Wetboek van Strafrecht). Waarschijnlijk zijn er echter nog veel meer opties denkbaar om de Chinese politiebureaus aan te pakken. Maar waarom zoveel moeite doen?

Geweldsmonopolie

Waarom kan niet getolereerd worden dat China politiebureaus op Nederlands grondgebied heeft? De Nederlandse politie heeft het handhaven van de rechtsorde als taak. De politie dient de overtreding van onze wetten, die gemaakt zijn door gekozen volksvertegenwoordigers, te voorkomen en aan te pakken.

Als hoeder van de democratische rechtsorde beschikt zij over een geweldsmonopolie; slechts de politie is bevoegd om geweld te gebruiken. Daarbij is de politie ook weer aan strikte regels gebonden. De uitvoering van politiële acties door een buitenlandse dienst kan niet alleen illegaal zijn, maar tast ook de Nederlandse soevereiniteit aan.

Daarnaast kan worden gevreesd voor het welzijn van Chinese politieke dissidenten, die in Nederland worden opgespoord, geïntimideerd en beïnvloed. Het zijn acties die het Iraanse regiem al langer toepast op politieke dissidenten in Nederland. Gelet op het dodelijke geweld door Iraanse inlichtingendiensten op Nederlands grondgebied, moet ook China op dit gebied een halt worden toegeroepen. Een nieuwe wet omtrent moderne vormen van spionage gaat zulke zogeheten diasporaspionage overigens strafbaar stellen.

Wopke Hoekstra heeft de Chinese ambassadeur gevraagd om zijn politiebureaus te sluiten. Er is echter een nog krachtiger signaal nodig: Nederland tolereert zonder instemming geen werkende mensen van een buitenlandse politie-, inlichtingen- of veiligheidsdienst op zijn grondgebied. Tegen Chinese politiebureaus moet daarom hard worden opgetreden.

Wynia’s Week zit op het vinkentouw, 104 keer per jaar en twee keer per week. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht In Nederland hebben we alleen Nederlandse politie. Geen Chinese. verscheen eerst op Wynia's Week.

In een essay voor Bloomberg News van 5 juni jl. stelde historicus Niall Ferguson, de officiële biograaf en het gelegenheids-alter ego van Henry Kissinger, voor ‘dat vieze woord détente (ontspanning) af te stoffen en China daarbij te betrekken’. Ferguson schrijft:

‘Vroeger, in de jaren zeventig, was dat kleine Franse tweelettergrepige woord bijna synoniem aan ‘Kissinger’. Hoewel hij in mei 99 is geworden, is de vroegere minister van Buitenlandse Zaken niet het vermogen kwijtgeraakt om mensen ter linker- én rechterzijde woedend te maken – kijk maar naar de reactie op zijn voorstel op het World Economic Forum dat ‘de scheidslijn [tussen Rusland en Oekraïne] zou moeten terugkeren naar de status quo ante’ omdat ‘het voortzetten van de oorlog tot voorbij dat punt haar zou kunnen veranderen in een oorlog die niet gaat over de vrijheid van Oekraïne, … in een oorlog tegen Rusland zelf’.

Vooruitziende blik

Ferguson onderscheidde zich eerder dit jaar als scepticus ten aanzien van het westerse Oekraïne-beleid. Zo schreef hij op 9 maart:

‘Westerse media lijken te gretig om melding te maken van nieuws over Russische tegenslagen, en hebben onvoldoende aandacht voor het harde feit dat de binnendringers op meer dan één front vooruitgang boeken. Evenmin is er voldoende erkenning dat de Russische generaals snel beseften dat hun Plan A was mislukt, en overschakelden op een Plan B van massale bombardementen op belangrijke steden, een draaiboek dat bekend is van eerdere Russische oorlogen in Tsjetsjenië en Syrië.’

Met zijn scepsis toonde prof. Ferguson een vooruitziende blik. De door de VS geleide sancties halveren de Russische economie bij lange na niet, maar verlagen het bbp van Rusland met slechts 8% volgens de schatting van het Internationaal Monetair Fonds, lang niet genoeg om de Russische oorlogsinspanningen te verlammen. Volgens een Fins onderzoek bereikten de Russische inkomsten uit de export van energie tijdens de eerste 100 dagen van de oorlog een recordbedrag van € 93 miljard.

Bittere pil voor Biden

Rusland heeft Marioepol en Severodonetsk ingenomen met behulp van enorme artilleriebeschietingen die Oekraïne niet kan evenaren. Rusland voert een uitputtingsoorlog die zowel de Oekraïense mankracht als munitievoorraad ernstig heeft uitgeput. Rusland lijkt de lucht van Oekraïense drones te kunnen klaren, waardoor mogelijk de impact van Amerikaanse langeafstandsraketwerpers wordt geneutraliseerd. De uitkomst van de oorlog is verre van zeker; bij dit schrijven lijkt Rusland het strategische initiatief te hebben.

Het controversiële advies van Kissinger – om een ​​onderhandelde oplossing met het Rusland van Poetin te accepteren – is een bittere pil voor de regering-Biden, na de verklaring van de president dat Poetin een oorlogsmisdadiger is die niet in functie kan blijven. Maar de feiten ter plaatse zijn in het voordeel van Poetin. Oekraïne is niet goed gepositioneerd om een ​​uitputtingsoorlog te voeren tegen een agressor met een vier keer zo grote bevolking. Bovendien lijken de Oekraïense munitievoorraden bijna uitgeput te zijn en heeft het Westen niet de middelen om ze aan te vullen. (…)

Koelbloedig

Of het Westen de invasie van Rusland heeft uitgelokt door te manoeuvreren in de richting van het NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne (zoals prof. John Mearsheimer en paus Franciscus hebben gesuggereerd) is een belangrijke vraag, maar onder de huidige omstandigheden niet aan de orde. Hoe slecht we ook denken dat Poetin is, we zijn mogelijk niet in staat Rusland uit Oekraïne te verdrijven op een manier die geen nucleaire oorlog zou riskeren, en daarom zullen we moeten onderhandelen en ons op de een of andere manier moeten schikken naar de Russische strategische belangen. Dat zou vernederend zijn voor het Westen in het algemeen en de regering-Biden in het bijzonder, en prof. Ferguson verdient lof voor de koelbloedigheid waarmee hij de aandacht vestigt op deze optie.

Kan Amerika China weerhouden van invasie Taiwan?

In zijn essay van 5 juni waarschuwt Ferguson voor de ernstige gevolgen van een overhaaste confrontatie met China. Hij citeert Elbridge Colby’s boek Strategy of Denial, waarin wordt aangegeven op welke manieren de Verenigde Staten een hypothetische Chinese invasie van Taiwan (die Colby waarschijnlijk acht) zouden kunnen tegengaan, en waarschuwt:

‘Toch is het verre van duidelijk, zoals de gepensioneerde Taiwanese admiraal Lee Hsi-Min heeft betoogd, dat Taiwan in staat zou zijn om in het geval van een invasie door het Volksbevrijdingsleger net zo hardnekkig strijd te leveren als Oekraïne tegen Rusland. Bovendien verliest het Amerikaanse team in alle recente Pentagon-oorlogsgames over Taiwan consequent van het Chinese team. Om Graham Allison en Jonah Glick-Unterman, mijn collega’s van het Belfer Center van Harvard, te citeren: ‘Als er in de nabije toekomst een ‘beperkte oorlog’ komt over Taiwan of aan de buitengrenzen van China, zullen de VS waarschijnlijk verliezen – of moeten kiezen tussen verliezen en het opvoeren van de escalatie naar een bredere oorlog.’

Flagrante omissie

Colby’s boek, ‘populair onder de Chinese haviken’, zoals Ferguson opmerkt, zegt niets over China’s overweldigende superioriteit in antischeepsraketten en langeafstandsraketten. Ik wees op deze flagrante omissie in mijn recensie van het boek en heb Colby via Twitter en andere media gevraagd om te reageren. Er kwam geen antwoord. Ondertussen waarschuwde prof. Oriana Skylar Mastro, een luchtmachtstrateeg, op 28 mei in de New York Times:

‘China’s raketmacht wordt ook verondersteld in staat te zijn om schepen op zee aan te vallen om het belangrijkste Amerikaanse machtsinstrument, vliegdekschepen, te neutraliseren. De Verenigde Staten hebben de meest geavanceerde straaljagers ter wereld, maar toegang tot slechts twee Amerikaanse luchtbases binnen een gevechtsstraal van de Straat van Taiwan waarin ze niet hoeven te tanken – beide in Japan. China heeft 39 luchtbases binnen een straal van 500 mijl van Taipei.’

Gewoon even tellen

Pentagon-strategen weten dit al jaren. Wijlen Andrew Marshall, lange tijd directeur van het Office of Net Assessment (…) vertelde me dat Chinese raketten zonder twijfel Amerikaanse vliegdekschepen tot zinken kunnen brengen door de bestaande raketverdediging te verpletteren. Dat was nog voordat de Chinezen ‘hypersonische glide vehicles’ ontwikkelden waartegen momenteel geen verdediging bestaat.

In het geval van Rusland en Oekraïne zou een eenvoudige telling van mankracht, artilleriestukken en munitievoorraden hebben geleid tot de voor de hand liggende conclusie dat Rusland niet gemakkelijk te verslaan is in zijn ‘nabije buitenland’. Een telling van de Chinese militaire middelen, waaronder 1.300 middellange- en langeafstandsraketten, zestig onderzeeërs en duizend ‘interceptor’-vliegtuigen zou leiden tot de voor de hand liggende conclusie dat ‘het verre van zeker is dat de Verenigde Staten China kunnen tegenhouden’, zoals prof. Mastro schreef.

Militair wanbeleid

Het trieste feit is dat de Verenigde Staten na dertig jaar militair wanbeleid een leger hebben dat is ontworpen om ongeregeld tuig aan te vallen in plaats van tegen een moderne vijand te vechten. We schreven Rusland af en negeerden het ontwaken van de Chinese reus. We waren bedwelmd door onze overwinning in de Koude Oorlog en waren ervan overtuigd dat de wereld klaar was om het politieke model van Amerika over te nemen.

We vertrouwen op wapensystemen zoals vliegdekschepen die kwetsbaar zijn voor grote aantallen raketten die onze zeer beperkte raketverdedigingscapaciteiten kunnen overweldigen. Het probleem is dat elke hooggeplaatste officier die nu dienst doet werd gepromoveerd omdat hij de verkeerde dingen deed, en dat het hele complex van defensiedenktanks, tijdschriften, gespecialiseerde scholen en adviesbureaus werd gefinancierd om de verkeerde dingen te doen.

Détente is slechts het halve verhaal

Elbridge Colby’s fantasie van een ‘ontkenningsstrategie’ die het vermogen van China negeert om alle militaire middelen die de VS in de westelijke Stille Oceaan kunnen inzetten te vernietigen, weerspiegelt de sociologie van de bredere defensiegemeenschap. Toegeven dat de VS het niet kunnen winnen van China, is toegeven aan de alomvattende incompetentie van een hele generatie strategische planning. Het defensie-establishment blijft liever fantaseren over een gemakkelijke overwinning op Rusland of een ‘ontkenning’ van Taiwan dan zijn systematische patroon van fouten toe te geven.

In dat opzicht heeft prof. Ferguson gelijk. We moeten het vieze woord ‘détente’ afstoffen omdat we verzwakt zijn en niet over de middelen beschikken om Rusland en China met geweld onze wil op te leggen. Maar dat is slechts het halve verhaal.

Herbewapening Amerika had met Kissinger niets te maken

Ferguson heeft zowel groot gelijk als vreselijk ongelijk. Zwakte dwong de Verenigde Staten in de jaren zeventig tot een strategische schikking met de Sovjet-Unie, maar onder het mom van ontspanning vonden de Verenigde Staten de digitale economie uit en een nieuwe generatie wapens die het tij in de Koude Oorlog keerden. Dat had niets te maken met Kissinger, die vond dat de Koude Oorlog moest worden beheerst maar niet gewonnen.

Kissingers opkomst begon met zijn aanval in 1957 op de Amerikaanse strategische doctrine van massale vergelding en zijn pleidooi voor een beperkte nucleaire oorlog, een hersenschim die werd omarmd door een groot deel van het Amerikaanse buitenlands beleid. Thomas Schwartz bespreekt dat in zijn boek Henry Kissinger and American Power uit 2020 (zie ook mijn artikel in Claremont Review of Books).

Ruslands enorme conventionele machtsoverwicht op het Europese toneel, inclusief zijn superioriteit in luchtdoelraketten, maakte Kissinger de belangrijkste man van dat moment. De hele reeks initiatieven op het gebied van buitenlands beleid die Kissinger naar voren bracht, inclusief wapenbeheersing, faalde jammerlijk, maar was niet de reden dat Nixon hem op die plek zette. Amerika moest tijd kopen.

Amerika op achterstand

Voormalig staatssecretaris van Defensie Bob Work legde de omstandigheden uit in een toespraak in 2016:

‘Toen, in 1973, leverde de Yom Kippoer-oorlog het dramatische bewijs van de vooruitgang in luchtdoelraketten, en de meest geavanceerde jachtvliegtuigen van Israël, gevlogen door de beste piloten in het Midden-Oosten, zo niet de beste ter wereld, verloren hun superioriteit voor minstens drie dagen vanwege een SAM-riem. En Israëlische gepantserde troepen werden vernietigd door ATGM’s, antitank geleide munitie.

‘Amerikaanse analisten zwengelden hun modelletjes aan en extrapoleerden dat de slag zou beginnen aan het centrale front van Europa en dat we uitgeput zouden raken op een manier die vergelijkbaar was met de Israëli’s. Dan zou de tactische luchtmacht van de VS binnen 17 dagen worden vernietigd en de NAVO zou letterlijk zonder tanks komen te zitten.

‘…. Minister van Defensie Harold Brown en zijn staatssecretaris van Defensie voor Onderzoek en Techniek Bill Perry begonnen een nieuwe compensatiestrategie te bedenken. Nu was het eerste wat we moesten doen om al onze tactische systemen een concurrentievoordeel te geven door moderne digitale elektronica in te bouwen.

… Maar de echte vooruitgang vond plaats toen ze zeiden: kijk, laten we al deze technologieën gebruiken en toepassen op het operationele niveau van oorlog – het campagneniveau, waarbij in de lucht een synthetische apertuur radar met hoge resolutie en bewegende doelindicatorradars worden gecombineerd, faciliteiten die al deze informatie kunnen laten samensmelten, en zowel in de lucht als vanaf de grond gelanceerde raketten die nieuwe, geleide munitie dragen, om de tweede en derde echelons aan te vallen voordat ze de voorste linie van de troepen bereiken.’

Amerika investeert massaal in defensie

Binnen twee jaar deed Sovjet-maarschalk Ogarkov zijn beroemde uitspraak dat verkenningsaanvalscomplexen (de Sovjet- en Russische term voor gevechtsnetwerken) dezelfde destructieve effecten konden bereiken als ‘beperkte’ tactische kernwapens.

Zoals een strateeg zei, ‘geloven’ de Sovjets nu ‘dat hun Amerikaanse rivalen wetenschappelijke tovenaars zijn. Wat ze zeiden dat ze konden doen, konden ze ook doen’.

Terwijl Kissinger zich bezighield met onderhandelingen over wapenbeheersing die uiteindelijk contraproductief bleken, liet Rusland zien dat het Amerikaanse vliegtuigen en tanks in grote aantallen kon vernietigen. Amerika reageerde met een enorme investering in het budget voor ‘research-and-development’ op defensiegebied. Een indicatie hiervoor is de omvang van het federale ontwikkelingsbudget (het bouwen en testen van prototypes) als percentage van het bbp, zoals gemeld door de National Science Foundation. Dit bleef tijdens de Carter- en Reagan-jaren rond de 0,8% van het bbp, terwijl het nu slechts 0,3% van het bbp is.

Amerika herstelt heerschappij

In 1976 gaf de Defense Advanced Research Projects Agency opdracht aan RCA-labs om snelle en energiezuinige microchips te bouwen, in eerste instantie om weersvoorspellingen mogelijk te maken in de cockpit van Amerikaanse jachtvliegtuigen. In 1978 maakte het fabricageproces van de CMOS-chip ‘lockdown radar’ mogelijk, die geavanceerde berekeningen vereist om beelden onder een vliegtuig van de achtergrond te onderscheiden.

In de negen jaar tussen de Arabisch-Israëlische oorlog van 1973 en de Israëlisch-Syrische luchtoorlog in 1982 boven de Bekaa-vallei, herstelden de Verenigde Staten de heerschappij over het luchtruim. Israël gebruikte een combinatie van ‘lockdown radar’, op AWAC gebaseerde commandovoering en zelfmoorddrones om bijna 100 moderne in de Sovjet-Unie gebouwde vliegtuigen en 17 van de 19 Syrische luchtdoelraketbatterijen te vernietigen, met het verlies van slechts één Israëlische jager. De betrokkenheid bij de Bekaa-vallei markeerde het begin van het einde van de Koude Oorlog en het einde van de superioriteit van de Sovjet-Unie op het gebied van belangrijke militaire technologieën.

Overmacht Rusland was motief voor ontspanningspolitiek

Het geleuter van Henry Kissinger over wapenbeheersing en zijn mijmeringen over een beperkte kernoorlog waren niet het motief van Amerika’s streven naar ontspanning. Na 1973 hadden we geen keus, omdat Rusland de overhand had. Maar daar lieten we het niet bij. We mobiliseerden onze technische en wetenschappelijke middelen op enorme schaal en creëerden de digitale revolutie.

Daardoor kregen we technologieën op conventioneel wapengebied waarmee je oorlogen kunt winnen en ontstond de belofte van een effectief raketverdedigingsschild (Reagans Strategic Defense Initiative). Hierbij waren beide politieke partijen betrokken. Het ministerie van Defensie van Jimmy Carter ontwikkelde onder leiding van een vooraanstaand natuurkundige, dr. Harold Brown, de meeste wapensystemen die Amerika zo formidabel maakten tijdens de daarop volgende Reagan-jaren.

Meedogenloze inventarisatie van onze tekortkomingen is noodzakelijk

Een détente (ontspanning) met Rusland en China die de dominantie van China in de wereldwijde hightechproductie en de daarmee gepaard gaande opkomst als dominante militaire macht accepteert, zou een overgave in slow motion zijn. Het zou het einde betekenen van Amerika’s aspiraties en een achteruitgang in Britse stijl tot strategische irrelevantie.

Maar een ontspanning die een meedogenloze inventarisatie maakt van onze eigen tekortkomingen en ons tijd geeft om onze technologische voorsprong weer op te bouwen, is een andere zaak. Het idee zal niet populair zijn onder Amerikaanse politici die het gemakkelijker vinden om Vladimir Poetin en Xi Jinping aan de kaak te stellen dan om onze zwakte thuis te verhelpen. Maar het is de enige weg tussen twee onaanvaardbare alternatieven: een confrontatie met Rusland en/of China die we zouden kunnen verliezen en die zou kunnen escaleren in een nucleaire oorlog, of afglijden naar nationale middelmatigheid.

Herculesarbeid

De omvang van het probleem is ontmoedigend. Om de federale research & development-financiering terug te brengen naar het niveau van eind jaren zeventig of tachtig in verhouding tot het bbp, zouden we nog eens 200 miljard dollar per jaar moeten uitgeven. De grote bedrijfslaboratoria, te beginnen met Bell Labs, bestaan ​​niet meer; ze zouden opnieuw moeten worden samengesteld.

Slechts 7% van onze studenten studeert techniek, tegen 33% in zowel Rusland als China; Alleen al in Rusland studeren elk jaar evenveel ingenieurs af als in de Verenigde Staten.

Dit wordt herculesarbeid. Maar we hebben de keus om het te verwezenlijken of om toekomstige generaties Amerikanen te veroordelen tot middelmatigheid. We hebben inspirerend leiderschap nodig om de Amerikaanse belastingbetalers te overtuigen om investeringen op deze schaal te financieren, zoals John F. Kennedy in 1962 toen hij de natie vertelde dat we naar de maan zouden gaan, of Ronald Reagan in 1984 toen hij zei Amerika te gaan beschermen tegen raketaanvallen.

Dit artikel verscheen in Law & Liberty van 18 juli 2022.

Vertaling Chris Rutenfrans

Uw digitale weekblad Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar, geheel gratis. Als donateur maakt u Wynia’s Week mogelijk. Doneren kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Ontspanning met Rusland en China geeft ons tijd om bewapening op peil te brengen verscheen eerst op Wynia's Week.

Zo bekeken zou de dollar moeten verzwakken omdat dictators wereldwijd zijn geschrokken van de acties tegen Putin en hun overzeese dollars beter snel kunnen  inruilen voor veilig papier. Maar het tegendeel is waar. Sinds de start van de Russische aanval op Oekraïne is de dollar 6 procent sterker geworden jegens de euro en 11 procent tegenover de Japanse yen.

Één verklaring voor een sterkere dollar heeft niet te maken met oorlog en dictators; de dollar hoort logisch sterker te worden wanneer de Amerikaanse rente stijgt, terwijl Europa en Japan aarzelen om hun eigen rentestanden in de pas met de dollar ook te verhogen (zie ook mjn voorspelling in Wynia’s Week van 19 maart).

Met dollar-reserves biedt China zekerheid aan buitenlandse investeerders

Een mooie, nieuwe verklaring voor de sterkere dollar kwam vorige week van drie van mijn ex-collega’s bij het Research Department van het Internationale Monetaire Fonds (IMF), Michael Dooley, David Folkerts-Landau en Peter Garber. Zij zien de enorme en stabiele wens om dollars aan te houden in de Chinese internationale reserves als de enige manier voor China om een geloofwaardig nationaal onderpand op te bouwen en zo buitenlandse investeerders meer zekerheid te bieden.

Als China zich plotseling zou manifesteren als ongewenste, onmogelijke partner voor westerse bedrijven – onwettelijke nationalisaties, grootscheepse diefstal van intellectueel eigendom, ernstige cybercrime op buitenlands grondgebied, een aanval op Taiwan of agressie tegen Korea of Japan, dan weet president Xi dat hij daarmee het risico loopt dat zijn internationale dollar-reserves worden bevroren of zelfs, zoals in het geval van Rusland, afgepakt.

Bij gebrek aan een rechtsstaat willen investeerders een onderpand

De hervormingen van Deng Xiaoping hadden alleen kans van slagen met grote buitenlandse investeringen, maar buitenlandse investeerders konden niet zo maar aannemen dat hij en de andere opvolgers van dictator Mao Zedong ruim baan zouden maken voor de vrije markt en voor internationaal zaken doen. Tijdens Mao’s Culturele Revolutie waren bij voorbeeld alle juridische faculteiten in China gesloten en afgeschaft omdat Mao zeker wist dat zijn vorm van communisme geen behoefte had aan wetboeken en advocaten.  

Eigendomsrechten van buitenlandse investeerders hebben wél behoefte aan een rechtsstaat en aan rechtbanken die onafhankelijk staan van de politiek. Dat is in China nog steeds niet het geval, en dus willen buitenlandse investeerders dan ten minste een vorm van onderpand op de nationale schaal. De Chinese internationale dollar-reserves groeiden mee met de buitenlandse investeringen en vervullen nog steeds die rol van nationaal onderpand.

China wil internationaal blijven meespelen

Dit jaar vertraagt de economisch groei in China tot 4,4 procent, niet genoeg voor de acht miljoen Chinese studenten die dit jaar hun diploma krijgen en een baan moeten vinden. Het land moet meer exporteren om de werkgelegenheid in de Chinese industrie te beschermen. En China moet ook met die export de vreemde valuta verdienen om te betalen voor de invoer van veevoer voor al die Chinese varkens. President Xi is dus beter af door zijn nationale onderpand in de vorm van dollar-reserves gewoon aan te houden en daarmee een signaal af te geven dat China internationaal mee wil blijven spelen.

Of beschouw het dilemma voor president Xi van zijn kant. Stel dat China snel de dollar-reserves afstoot en belegt in goud en die goudschat veilig opslaat in de verboden stad in Beijing. Omdat goud geen rente betaalt terwijl buitenlandse staatsschuld jaarlijks rendement biedt, brengt hij daarmee een enorm offer, en het Westen zou dat offer interpreteren als de aanloop tot een oorlog met Taiwan. Dan zouden westerse bedrijven en westerse importeurs besluiten om hun exposure op China zo veel mogelijk terug te brengen. En dat kan China zich niet veroorloven.

Xi is huiverig geworden

Diezelfde logica geldt ook voor andere landen waar eigendomsrechten van internationale ondernemingen bloot staan aan politieke risico’s. Landen willen nu nog meer dan vroeger internationale investeerders een signaal geven dat hun bezit niet zo maar zal worden genationaliseerd. Dooley c.s. concluderen dat daarom de inval in Oekraïne ‘de rol van de dollar als de voornaamste internationale reserve-valuta nog verder zal versterken’.

Vanuit ons westers perspectief is het ook mooi dat president Xi niet van tevoren weet waar hij mee weg kan komen en welke agressieve acties van zijn kant zouden leiden tot confiscatie van de Chinese dollar-reserves. Daarom helpt het de vrede in Oost-Azië dat het Westen snel en hardhandig tegen Rusland heeft ingegrepen – ook naar verluidt tot verrassing van president Poetin. Dat moet Xi huiveriger maken om zijn nationale onderpand op het spel te zetten en dat maakt het weer makkelijker voor het Westen om zaken te blijven doen met China.

Oekraïense verschrikkingen hebben wereld wellicht iets veiliger gemaakt

China heeft – lijkt mij – geen internationale ambities met de digitale yuan en mikt daarmee alleen op retail-gebruik in eigen land en in de regio. Zhou Xiaochuan, oud-president van de People’s Bank of China, gaf eerder deze maand ook toe dat het in België gevestigde Swift-netwerk voor internationale betalingen grote schaalvoordelen combineert met vertrouwen en veiligheid voor de deelnemende banken, en daarom ook niet zo snel concurrentie zal krijgen vanuit China.

Het internationale monetaire systeem blijft daarom asymmetrisch met een comfortabele eerste plaats voor de dollar, en op afstand een tweede tot vierde plaats voor de euro, de yen en de yuan. Dus maar hopen dat bij toekomstige conflicten alle partijen zich van te voren realiseren hoe snel, hard en verantwoordelijk de VS heeft ingegrepen na de Russische inval in Oekraïne. Zo kunnen de verschrikkingen van Oekraïne wellicht een factor zijn om de toekomst van de wereld iets veiliger te maken.

Het bericht Door snel en hard optreden van het Westen tegen Rusland blijft China op de dollar steunen verscheen eerst op Wynia's Week.

Eerst had ik de geest van kardinaal Richelieu geraadpleegd in de lagere regionen van de Parijse riolen, waarbij ik zijn schim had betoverd met een magnum Chateau Petrus uitgegoten in een koperen kwispedoor in plaats van het schapebloed waarmee Odysseus de schim van de ziener Tiresias voedde.

Door de experimentele Oculus-koptelefoon die ik stiekem had gekregen van een Metaverse-technicus was de reis naar Parijs overbodig geworden. De CGI-kardinaal klonk nog steeds als Maurice Chevalier, maar het beeld in vrolijke pastelkleuren ontbeerde de honende koude blik die we kennen van het portret van Phillipe de Campaigne.

Als je niet iedereen kunt verdedigen, kun je niemand verdedigen

‘Ik begrijp het niet, Eminentie’, stamelde ik. ‘Poetin en Xi vernederen het Westen. Poetin dreigt Oekraïne over te nemen en Xi is bezig de VS uit de Zuid-Chinese Zee te verdrijven.’

‘Jullie Amerikanen begrijpen niets van de wereld. Poetin en Xi redden het Westen van zijn eigen dwaasheden’, pareerde hij.

‘Dat slaat nergens op’, protesteerde ik.

‘Jullie Amerikanen begrijpen niets van de wereld. Wat is het precies dat Poetin eist?’ snoof Richelieu. ‘Alleen maar dat Oekraïne niet toetreedt tot de NAVO. En wat is de NAVO? De Noord-Atlantische Verdrags Organisatie – een defensief bondgenootschap tegen de Sovjet-Unie. Na de val van de Sovjet-Unie hebben jullie Amerikanen de NAVO uitgebreid met Albanië, Kroatië, Roemenië, Slowakije en de Baltische Staten, kleine landen op een afstand van duizend mijl van de Atlantische Oceaan, en veel te verspreid liggend om te kunnen verdedigen. Als je in een bondgenootschap niet iedereen kunt verdedigen, kun je niemand verdedigen.’

De NAVO heeft nog altijd een missie

‘Waarom denk je dat de Duitsers hun leger zo goed als ontmanteld hebben?’, vervolgde Richelieu. ‘Omdat jullie Amerikanen de NAVO hebben omgeturnd tot een opgeblazen, onverdedigbaar moeras. Jullie zijn net zo stom als de Oostenrijkse Habsburgers die met slimme dynastieke huwelijken Spanje, Vlaanderen, Napels en Sicilië wisten te verwerven. Tijdens de Dertigjarige Oorlog was hun bevolking twee keer zo groot als die van Frankrijk en hadden ze al het zilver van de wereld, maar Frankrijk heeft ze geruïneerd en Spanje voorgoed uitgewist van de lijst van supermachten.’

‘Maar toch heeft de NAVO nog altijd een missie’, protesteerde ik.

Richelieu’s virtuele snor trilde van woede.

De NAVO is een nonnenklooster

Een missie! Eén missie? Ze heeft elke missie! Hier heb je het officiële mission-statement van de NAVO aangaande, wat ze noemt, de menselijke veiligheid: ‘Menselijke veiligheid is een multi-sectorale benadering van veiligheid die mensen voorop stelt en zaken behelst als het bestrijden van mensenhandel, het beschermen van kinderen in gewapende conflicten, het voorkomen van en reageren op conflictgerelateerd seksueel geweld, het beschermen van burgers en het beschermen van cultuurgoederen.’ Ze is belast met het beschermen van mensen tegen ‘cyberbedreigingen en klimaatverandering’. De NAVO is een weeshuis, een zedenpolitie, een museumconservator, een nonnenklooster, een rondreizend circus – maar ze is geen militaire organisatie!’

Zonder Russisch gas bevriezen de Duitsers

‘Toch is ze ook een militaire organisatie’, hield ik vol.

‘Het is een smakeloze pantomime, een show’, smaalde de kardinaal. ‘De NAVO kan weinig stellen tegenover de 280.000 goed bewapende en goed getrainde soldaten van het Russische leger. Waarmee kan Washington dreigen tegen Rusland? Economische sancties als de Duitsers hun kerncentrales hebben gesloten en zonder Russisch gas zullen bevriezen? Of als China alle energie zal kopen die Rusland over land, buiten bereik van de Amerikaanse marine, kan leveren?’

Grondtroepen als laatste middel

‘Wat gaat er gebeuren?’, fluisterde ik.

‘Een idiote vraag! Wat er gaat gebeuren is wat de Russische belangen het beste dient! Als in het Westen het gezond verstand wint, zal Poetin krijgen wat hij wil – en wat hij dacht dat Rusland al in 1991 had – namelijk een garantie dat Oekraïne buiten de NAVO zal blijven. Anders krijgt Poetin met andere middelen wat hij wil. Poetin denkt net als ik tijdens de Dertigjarige Oorlog – zet alleen als laatste middel grondtroepen in. Ik betaalde de Denen om de Oostenrijkers te bevechten en toen die faalden betaalde ik Gustaaf Adolf om het Duitse Rijk binnen te vallen, en pas toen de Zweden kapot waren, heb ik Franse troepen gestuurd.’

Utopische waan

‘Maar waarom, Eminentie, zegt u dat Poetin het Westen een dienst bewijst?’

‘Omdat, jij dwaze Amerikaan, hij de NAVO zal terugdringen naar haar kerngebieden en haar oorspronkelijke missie. Waarom heeft Washington de NAVO veranderd in een transnationale instantie van alles en iedereen? Ze was bezeten van universele perfectie, van het Einde van de Geschiedenis, van het ingebeelde millennium van liberale democratie en vrije markten, van de herschepping van de wereld naar het beeld van Amerika.

‘Diezelfde duizendjarige gekte vernietigt Amerika van binnen; als je probeert te regelen dat niemand kan mislukken, dan zal ook niemand slagen. Een stevige klap van Poetin zou Amerika kunnen helpen wakker te worden uit zijn utopische waan en iets te doen aan zijn eigen problemen.’

Importen uit China

‘Eminentie, schendt China niet de mensenrechten van zijn Oeigoerse minderheid? U zei dat Xi Amerika ook een dienst bewijst. Hoe kan dat waar zijn?’

Richelieu’s avatar blies stoom uit zijn cartoon-oren. ‘Laat het me opsommen’, zei hij.

‘Om te beginnen houdt China de Amerikaanse economie draaiend: De Chinese export van duurzame goederen naar de VS is nu groter dan de orders van duurzame goederen bij Amerikaanse fabrikanten. Zonder de importen uit China zou de inflatie in Amerika nog veel erger zijn dan nu.

Amerikaanse blunders

‘Ten tweede ruimen China en Rusland de rotzooi op die Amerika heeft achtergelaten na zijn bemoeienis met de moslimwereld. Washington is verontwaardigd over de manier waarop China zijn Oeigoeren behandelt. Maar het separatisme van de Oeigoeren is een neveneffect van Amerikaanse blunders. Eerst verwoestten jullie de staat Irak, tot groot voordeel van Iran, en dwongen de Iraakse soennieten om staatloze partijen als IS te omhelzen.

‘Toen hebben jullie Kaddhafi ten val gebracht en zijn Libische wapenarsenaal verscheept naar de soennietische rebellen in Syrië. Jullie brachten je eigen bondgenoot Mubarak ten val in Egypte, en steunden het Moslim Broederschapsregiem dat hem verving. En ten slotte ontvluchtten jullie Afghanistan, waarbij voor 80 miljard aan Amerikaanse wapens werden achtergelaten in handen van de Taliban’, zei de kardinaal.

‘Jullie hebben een soennitische opstand aangestoken van Noshaq tot Nabi Yunis en daarmee het machtsevenwicht vernietigd dat Iran in bedwang hield. Denk je dat dit in Xinjiang onopgemerkt is gebleven? De zogenaamde Arabische Lente deed de hoop oplaaien van Oeigoerse separatisten, van wie duizenden meevochten met de soennietische jihad in Syrië. Natuurlijk komt jullie westerse gevoeligheid in opstand tegen de manier waarop China assimilatie dwingend oplegt aan minderheden.

Engelen van barmhartigheid

‘Maar bedenk wel dat Chinezen die dezelfde karakters schrijven nog steeds honderden onderling onverstaanbare dialecten spreken, wat betekent dat de Yue, de Hakka en de Wu en andere minderheden hun etnische identiteit beter hebben bewaard dan de Welsh, de Bretons of de Wenden. Jullie oorlogen om democratie te brengen naar Irak, Afghanistan, Syrië en Libië hebben mogelijk het leven gekost aan een miljoen burgers. Je moet medelijden hebben met wat de Oeigoeren te lijden hebben onder de harde hand van China, maar nog meer met de Afghanen die deze winter van honger zullen sterven.’

‘Natuurlijk’, voegde de kardinaal hier aan toe, ‘zijn de Russen en Chinezen engelen van barmhartigheid naast uw nederige dienaar. Ik heb hele gebieden uitgehongerd en tot kannibalisme gedreven; toen de Dertigjarige Oorlog ten einde liep waren er nog maar half zoveel Duitsers als toen hij begon.’

Rocky

‘Alstublieft Eminentie – zeg me wat Amerika nu moet doen!’ smeekte ik.

‘Jullie dwaze Amerikanen – altijd op zoek naar een simpele oplossing!’ siste Richelieu. ‘In feite is er iets heel eenvoudigs wat jullie nu kunnen doen en wat al jullie problemen zal oplossen…’

Voor de avatar zijn zin kon afmaken, vlogen de vonken van de koptelefoon; de kardinaal loste op en in zijn plaats verscheen een CGI-beeld van Donald Trump. De avatar van de vroegere president schreeuwde en gebaarde, maar zijn woorden werden overstemd door het thema van Rocky.

Ik werd wakker in een stapel lege blikjes Bud light.

Dit artikel verscheen in Asia Times van 4 februari 2022.

Vertaling Chris Rutenfrans

Het bericht Poetin en Xi bewijzen het Westen juist een dienst verscheen eerst op Wynia's Week.