COEN DE JONG praat in deze WYNIA’S WEEK TV met HANCO JÜRGENS over overeenkomsten en verschillen in de politieke toestand in Nederland en Duitsland.  Deze video is ook te beluisteren als podcast, zowel via Spotify als via Apple. Kijk HIER.

Boeren, warmtepompen

Net als Nederland kent ook Duitsland protesten van boeren met tractoren. Jürgens vertelt dat er ook onder politici en in de media groeiend verzet is tegen de verplichte warmtepomp en activistisch groen regeringsbeleid. De christendemocratische combinatie CDU-CSU van Friedrich Merz – nu in de oppositie – keert zich richting de verkiezingen voor het Europees parlement tegen het groene beleid van voorganger Angela Merkel en van de Duitse voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen.

Bovendien doen de Alternative für Deutschland (AfD) het goed in de peilingen voor de komende deelstaatverkiezingen in het oosten van Duitsland. De AfD is zo extreem dat ook Geert Wilders – die in Nederland op de drempel van meeregeren staat – er bewust afstand van houdt. In Duitsland gaan stemmen op de AfD te verbieden, al kan dat juist contraproductief werken.

Oekraïne

Binnen de SPD van kanselier Olaf Scholz is veel discussie over de steun aan Oekraïne met onder andere Taurus-raketten die doelen in Rusland kunnen raken. Toch is de band van Duitsland met de Verenigde Staten sinds de Russische inval in Oekraïne sterker dan ooit.

En de Duitse economie doet het – ondanks de sterke stijging van de energieprijzen nu het goedkope gas uit Rusland niet meer komt – zo slecht nog niet. Berichten in vooral de Angelsaksische pers over het einde van de Duitse auto-industrie zijn voorbarig. Duitsland heeft volgens Jürgens genoeg ‘hidden champions’ en zal in staat zijn de economie weer op de rit te krijgen.

De artikelen, video’s en podcasts van Wynia’s Week zijn gratis beschikbaar – voor iedereen! Dat wordt mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht ‘Succesvolle AFD in Duitsland wordt niet milder, maar juist wilder’ verscheen eerst op Wynia's Week.

Centrale rol voor Groenen en liberalen

Verwacht een Shakespeareaanse drie-dimensionele schaakpartij bij de aanstaande coalitie-onderhandelingen. Want de SPD mag dan als nipte overwinnaar uit de bus zijn gekomen, daarmee is het nog geen gelopen race dat Olaf Scholz de nieuwe bondskanselier zal worden.

De sleutel tot de coalitievorming ligt bij de twee onmisbare coalitiegenoten, Groenen en FDP. Die zullen bepalen of er een zogenaamde Stoplicht-coalitie van SPD, Groenen en FDP zal komen, of een Jamaica-coalitie van CDU/CSU, Groenen en FDP. Dat zijn de twee drie-partijen-opties die op tafel liggen, en dus is er een centrale rol weggelegd voor de Groenen en de liberalen.

Fatale ‘Nederlandse’ dynamiek

Zij zullen de voormalige grote volkspartijen SPD en CDU tegen elkaar uit willen spelen, temeer ook omdat beide partijen duidelijk andere voorkeuren hebben. De Groenen willen per se met de SPD in zee, maar de FDP prefereert juist een zwart- groen-gele Jamaica-coalitie met de Union (CDU/CSU).

Er zijn eigenlijk twee partijensetjes: SPD en Groenen tegenover Union en FDP. Een van die setjes zal overstag moeten gaan. Dit lijkt enigszins op de fatale dynamiek in de Nederlandse kabinetsformatie, waarin D66 per se met de progressieve partijen in zee wilde, terwijl VVD en CDA aan de alliantie met de ChristenUnie willen vasthouden. 

‘Kanzler Krimi’

Hoe zal de machtsdynamiek zich in Duitsland precies ontwikkelen? Dat is op dit moment moeilijk te voorspellen. Men verwacht een formatie van zeker drie maanden, en daarin kan veel gebeuren.

Olaf Scholz zal zeer vermoedelijk het voortouw nemen en afkoersen op een Stoplicht-coalitie met Groenen en FDP onder zijn leiding.

De ijdele en eigenzinnige FDP-leider Christian Lindner zal zich zeker niet helemaal in deze fuik willen laten opsluiten, en de weg naar een plan-B-coalitie met zijn favoriete partner CDU/CSU willen openhouden.

Armin Laschet schijnt inmiddels intern gezegd te hebben, dat hij als kanselier klaarstaat mochten de onderhandelingen over een Ampel-coalitie vastlopen.

Het heeft er dus alle schijn van dat al die maanden formatietijd twee coalities als in een schimmenspel om elkaar heen zullen draaien, waarbij de Groenen en FDP als ‘Kanzler Macher’ het maximale zullen opeisen. Bild Zeitung kopte de dag na de verkiezingen dan ook al met suspense dat de verkiezingsuitslag een ‘Kanzler Krimi’ heeft opgeleverd.

Union mentaal aan de grond na historische dreun

Het enige wat dit zou kunnen verhinderen is een totale implosie van de CDU/CSU. De verkiezingsuitslag is als een bom ingeslagen in het Konrad Adenauer Haus, de partijcentrale in Berlijn. Aan alle kanten lekken de dagen na de verkiezingen uitspraken naar buiten van prominente CDU- en CSU-politici. De afrekening met Armin Laschet is begonnen.

Het kan zijn dat hij na een poosje geen stoelpoten meer over heeft om als reserve-kanselier op te zitten. Mentaal zit de Union, de eeuwige regeringspartij van Duitsland – de partij van Helmut Kohl en Angela Merkel -, aan de grond na deze historische dreun. Aan de andere kant staat deze partij bekend als effectieve machtsmachine en zullen ze er, ondanks Laschet, alles aan doen om toch een coalitie aan te voeren. De interne verhoudingen binnen de Union, gemeten naar het aantal dolkstoten in de rug, zullen bepalen of er überhaupt iets te kiezen zal zijn in de coalitievorming.

Welke concessies krijgt de FDP?

Mocht dat wel zo zijn, dan zal een compromis tussen FDP en Groenen de basis leggen voor de volgende Duitse coalitie. Veel hangt af van de concessies die aan de FDP worden toegestaan, mocht die in een Verkeerslicht-coalitie belanden.

Deze partij, een complexe mix tussen D66 en VVD, staat een andere aanpak van de klimaatcrisis voor dan de Groenen (geen verboden, maar ecologische modernisering door het bedrijfsleven) en is vooral een anti-belastingpartij, zowel binnenlands als in de Europese Unie.

FDP-aanvoerder Christian Lindner heeft herhaaldelijk gezegd de nieuwe minister van Financiën te willen worden.

Juist dat zal spanningen met zich mee brengen richting de Groenen die een ‘Klimaatkabinet’ willen dat investeert en die de klimaattransitie top-down afdwingt, en richting de SPD die van de Europese Unie een Investeringsunie wil maken, samen met de Franse president Macron.

Nieuwe coalitie bepaalt toekomstkoers Europa

Welke coalitie ook precies uit de bus zal rollen, de opgaven voor de nieuwe bondskanselier zijn enorm, en voor Nederland van groot belang. Duitsland zal de komende jaren de testing ground zijn, de proeftuin, voor een aantal belangrijke maatschappelijke vraagstukken en transities.  

Om te beginnen, en zoals eerder al in Wynia’s Week opgeschreven, bepaalt de nieuwe coalitie de toekomstkoers van Europa. Meer of minder solidair of solide, meer of minder Zuid-Europees of Noord-Europees. Meer of minder Europese strategische autonomie, ook op defensievlak. Meer of minder harde houding ten opzichte van China en Rusland. 

Is klimaatneutraal ook sociaalneutraal?

Van cruciaal belang is vooral ook hoe de klimaattransitie zich in Duitsland zal voltrekken. Duitsland is Industrieland nummer 1 van Europa en heeft tegelijk de sterkste en slimste Groene partij in huis. Met hoeveel politieke belangenstrijd gaat die transitie zich afspelen? En hoe houdt men de verdelingskosten van het klimaatbeleid in een toch al steeds ongelijker land sociaal beheersbaar en binnen de perken? Betekent klimaatneutraal ook sociaalneutraal? Duitsland zal daar de proeftuin voor zijn. Zij hebben niet 1 Tata Steel, maar 100 maal Tata Steel.

Jongeren tegenover ouderen, stad tegenover platteland

En hoe gaat Duitsland, niet alleen bij het klimaatbeleid, om met de Clash der Generaties. Demografische scheidslijnen worden steeds meer politieke en sociale scheidingen. Zo werden in deze verkiezing SPD en CDU/CSU louter door 60-plussers aan de meerderheid geholpen. Als het aan de jongeren had gelegen had Duitsland nu een Groene Bondskanselier: Annalena Baerbock.

Dit generatieverschil gaat ook over de tegenstelling tussen grote steden en platteland. De nieuwe kanselier zal, net als Merkel, Duitsland bij elkaar moeten zien te houden of sterker: opnieuw bij elkaar moeten brengen. Ossis en Wessis; jonge urban professionals in de grote steden en de in hun levensstijl aangevallen boeren en lager opgeleiden. Die Duitse formatie zou ook wel eens een nieuw record in maanden kunnen gaan worden. Want gefragmenteerde politiek regeert een verdeeld land.

Het bericht Shakespeareaans drama in Duitsland verscheen eerst op Wynia's Week.

Een cynicus of een buitenlandse waarnemer kan deze week zeggen: Merkel is er nog steeds, samen met een kabinet van CDU-verliezers en SPD-mislukkelingen. Demissionair natuurlijk, tot er een nieuwe kanselier wordt gekozen, maar zelfs in deze vorm kan en zal dat kabinet zijn verwoestende invloed nog doen gelden.

De EU zal een greep in de kas doen

1. De massa-immigratie stopt niet. Het EU-beleid blijft toewerken naar een situatie waarin de Duitse Bondsdag niet meer zelf, soeverein, over de Duitse begroting beschikt, maar waarin de EU haar eigen schatkist heeft en bepaalt waar het geld heen gaat. De volgende stap is dat de EU ook belasting gaat innen door een greep in de kas te doen bij de ‘liquide’ landen, dat wil zeggen: de nog kredietwaardige landen. Projecten als de-industrialisatie en vernietiging van de energievoorziening gaan vrolijk verder.

De meeste parlementariërs kennen hun kiezers niet meer

2. De Bondsdag, de Duitse Tweede Kamer, is nog groter geworden dan hij al was. In plaats van de grondwettelijk voorgeschreven 598 parlementsleden zijn het er nu 736. Kwantiteit, niet kwaliteit, lijkt hier te tellen. De macht van de rechtstreeks gekozen parlementsleden blijft afnemen, want dat worden er steeds minder. Het zijn er nu nog maar 298.

Dat betekent dat een steeds grotere meerderheid van de Duitse parlementsleden op de kandidatenlijst van een partij stond en zonder voorkeurstemmen in de Kamer terecht is gekomen – zoals dat in Nederland eigenlijk altijd gaat. Die parlementariërs staan in het krijt bij hun partij, bij hun fractieleider, niet bij de kiezer. Die kiezers kennen ze helemaal niet. Die blijven anoniem. Die doen er niet toe.

Parlement voert uit, legt vast en zwijgt

Onder Merkel is het de gewoonte geworden dat parlementariërs van de coalitiepartijen altijd vóór de plannen van de coalitie stemmen. Ook in Nederland is dat gebruikelijk. Die traditie, eigenlijk iets wat je in een dictatuur zou verwachten, zal ook nu in Duitsland worden voortgezet. Het Parlement controleert niet meer, het voert uit, legt vast en zwijgt.

Een parlement dat vanaf het allereerste begin de letter en de geest van de wet zo naast zich neer legt, zal de grondwet niet respecteren, alleen gebruiken. De rechterlijke macht die al sinds jaar en dag de partijlijnen volgt, zal de rechtmatigheid van dit systeem bevestigen, de media zullen het toejuichen en de paar lezers van de laatste kritische media zullen hun kritiek spuien op deze erfzonde, of anders emigreren naar de plek waarvan de grenzen echt altijd open zijn: gedachten zijn vrij.

Voortaan draait alles om het denkbeeldige klimaatgevaar

3. Het gaat allemaal zo gemakkelijk omdat alle partijen, inclusief de jammerlijk gedecimeerde CDU/CSU van Angela Merkel, al nieuwe afspraken hebben gemaakt: in de toekomst gaat het alleen nog maar over klimaatbeleid. Het Federale Hof heeft de wetgeving al aangepast en nu zijn alle beleidsterreinen ondergeschikt aan een denkbeeldig gevaar.

Dat bleek al in het Corona-debat: gesmoord werd elke vorm van kritiek waarmee twijfel gezaaid werd aan de effectiviteit van de betreffende maatregelen. Voortaan draait alles om het klimaatgevaar. Dat moeten we beheersen met alle mogelijke middelen en maatregelen. Klimaatnoodtoestand, speciale klimaatbevoegdheden, klimaatuitvoeringswet, misschien binnenkort ‘klimaatcommando’s’ die de critici gaan opvoeden, een klimaat-OM dat overtredingen gaat vervolgen, en een speciaal klimaatuitvoeringsorgaan op alle ministeries – Duitsland moet en zal de opwarming van de aarde eronder krijgen.

Welvaart is de nieuwe schuld

Met een Duits emissieaandeel van minder dan twee procent maakt dat voor de planeet niets uit. Maar Duitsland geeft het goede voorbeeld en offert graag zijn democratie en natuurlijk zijn welvaart op. Want die welvaart is de nieuwe schuld die de Duitsers erkennen en waarvan ze zich willen bevrijden. Deze schuld kunnen ze eenvoudiger inlossen dan die van de Tweede Wereldoorlog. De moderne Duitsers zijn immers al te zeer verknocht aan mobiliteit, consumptie, luxe en de schnitzel op hun bord.

Iedereen die aan klimaatbeleid doet, wil elk terrein van het leven beheersen en ondergeschikt maken aan het redden van de aarde. Alles is politiek, inclusief het eten en – vooral een stokpaardje van radicalen – de voortplanting. Ja, iedereen in Duitsland weet het best, we vervuilen de aarde.

CDU is tot alles bereid

Zo beïnvloedt dat beleid de grote lijnen, maar ook het kleine, tot in het privé-leven. Zo willen de Duitsers het waarschijnlijk. Ze hebben willens en wetens hun stem op deze partijen uitgebracht. En het maakt niet uit of straks de christenen of de socialisten in de coalitie terechtkomen.

De CDU probeert de Groenen nu tot een coalitie te verleiden: de Groenen mogen dan de bondspresident leveren (dat is wat anders dan de bondskanselier, maar toch ook heel respectabel). De CDU is tot bijna alles bereid. En dus maakt het eigenlijk niet uit of de CDU of de SPD in de coalitie onder de Groenen mag gaan dienen.

Duitsland vernietigt zijn industrie

4. De volgende crisis dient zich al aan. In eerste instantie geen financiële crisis. Daartegen beschermt ons de nieuwe EU-defensiemacht, de Europese Centrale Bank. Die zal bereid zijn om alles te financieren wat de nieuw verkozen regering wil.

Maar de warme en straks zeer hete inflatiewind drijft geen windturbines aan. Duitsland zal in een crisis belanden doordat het zijn industrie aan het vernietigen is. Veel bedrijven weten dat allang: de slimme zijn verkast naar betere locaties in het buitenland, de domme zullen straks klagen dat het afgelopen is, of ze worden met overheidsgeld overeind gehouden. De burgers zullen de hoge extra kosten moeten opbrengen, en het Parlement zal haastig besluiten dat er een maximum komt aan wat huisjesmelkers aan aftrekposten mogen opvoeren.

In Berlijn heeft een meerderheid van 56 procent daar al vóór gestemd. Het bouwen of onderhouden van woonruimte wordt in de toekomst grotendeels onbaatzuchtige liefdadigheid. Het verval zal niet onmiddellijk zichtbaar zijn en toch zal het elke dag een stap verder gaan. Er wordt maar doorgemerkeld, op alle terreinen, en de diepe zakken van de staat moeten de fouten verdoezelen.

Verzorgingsstaat wordt onbetaalbaar

5. Een van de paradoxen van de politiek is dat de hardste schreeuwers met al hun eisen uiteindelijk het omgekeerde bereiken van wat ze beogen. De pacifistische partij van de Groenen heeft destijds geregeld dat het Duitse leger voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog op buitenlandse missies kon gaan. Daarmee werden ook Duitse bombardementen op Servië mogelijk. Historisch besef speelde geen enkele rol. Misschien is het straks een roodgroene overheid die Merkels energietransitie verbijsterd terugdraait. De werkelijkheid kan heel effectief zijn. Maar dat betekent niet dat verdwenen banen in de industrie ooit nog terugkomen. Daar helpt geen overheidssubsidie aan.

6. Langzamerhand ziet iedereen in dat de verzorgingsstaat onbetaalbaar wordt. Belastingen en premies zijn niet meer toereikend. En dus zullen de sterkste schouders nog meer gaan dragen. Vermogen zal zwaarder belast worden. Wie gespaard heeft is de klos, want het geld verdwijnt door de inflatie. En ook beleggers en ondernemers worden hoger belast. De liberalen van de FDP zullen het ongemakkelijk vinden. Maar ja, die zeggen dan: premies tellen niet mee als belasting. Zo verwordt de politiek tot de kunst van goedkope excuses.

De liberale FDP, de partij van de ondernemers, zal zichzelf voordoen als de laatste dam voor de hardwerkende burger tegen de roodgroene chaos, en ondertussen alles uitverkopen.

Nu gaat de strijd tegen rechts

7. Het roodgroene succes wordt alom toegejuicht. Waarom bestaan media als de ARD, ZDF en dergelijke nog, als ze alleen maar hopen op steun en reclamegeld van de overheid? Nu gaat de strijd tegen rechts, geen genade, geen vergeving. De CDU wordt ook weer bij rechts ingedeeld, al heeft die partij er alles aan gedaan om als groen gezien te worden.

De door Merkel losgemaakte krachten richten zich nu tegen de CDU. Hulp in de strijd tegen critici, pardon: ‘tegen rechts’, wordt nu al geregeld met steeds nieuwe miljoenensubsidies voor zogenaamde ngo’s en radicaal-linkse Antifa-groepen, die als een verdedigingsmacht rond de regering worden opgezet en uitgebouwd om tegenstanders te intimideren. Iedereen die hen tegenspreekt, vliegt eruit. En wie eruit vliegt komt nooit meer op een hoge positie terecht. Zo zijn al heel wat critici uit de media, van universiteiten, verenigingen en uit de publiciteit verdwenen.

Voor de rode en groene socialisten is alles politiek

Het echt trieste is: de rode en groene socialisten, en daarbij ook de liberalen van de FDP, zijn helemaal niet geïnteresseerd in de rechtsstaat, in diversiteit van opinies, in democratie.

De Groenen worden gedreven door een fanatieke obsessie met het klimaat, waarin zij een legitimatie zien om de overblijfselen van democratische en burgerlijke vrijheden weg te nemen. Samen met de rode socialisten zullen ze nog meer elementen van de vrijheid afpellen: het recht op eigendom, zelfbeschikking, familie, en de onschendbaarheid van het lichaam. Voor hen is alles politiek en dus aan hen om over te beschikken.

Culturele strijd

De echte strijd is een culturele strijd: tegen de bevolking die nog is opgegroeid in de geest van de wet. De jonge generatie komt er bekaaid af. Ze wordt in dienst gesteld van een ideologie die ouder is dan haar grootouders. De jeugd begint echter terug te vechten. Ze gelooft niet in lege groene formules. Veel jongeren stemden juist niet op groen. Ze hopen dat de belofte van vrijheid en welvaart ook voor hun generatie zal gelden.

Dit conflict zal groter worden. De druk op liberale media zal steeds groter worden. Maar die blijven toch bestaan. Heus.

Het bericht In de roodgroene klimaatstaat geven de Duitsers graag hun democratie en welvaart op verscheen eerst op Wynia's Week.

Die verkiezingen zijn voor Nederland minstens zo relevant als de Amerikaanse verkiezingen. Het blijft dan ook onverklaarbaar en onverdedigbaar dat aandacht voor deze beide verkiezingen zo ver uit elkaar loopt. Talkshow na talkshow gaan over de Amerikaanse verkiezingen. De NPO vloog er zelfs eigen studio’s voor over naar New York.

Wat een schril contrast met de aandacht voor de Duitse verkiezingen. Die komt niet veel verder dan correspondenten-stukken in de kranten of expertgesprekken op de radio. Schijnbaar alleen omdat in de ene campagne miljoenen dollars worden geïnvesteerd, waardoor deze op sensationeel Hollywood-entertainment lijkt, en de andere zich saai afspeelt op schilderachtige marktpleinen tussen currywurst en Weizenbier.

Macron nodigt kandidaten uit

Voor Europa én Nederland staat er veel op het spel bij de Duitse verkiezingen. Dat kun je aflezen aan de politieke schijnbewegingen en schoten voor de boeg vanuit diverse Europese landen.

Neem de Franse president Macron. Die nodigde onlangs twee Duitse kanselierskandidaten uit voor een bezoek aan Parijs, de geplaagde Armin Laschet van CDU/CSU en ‘Merkel-kopie’ Olaf Scholz van de SPD.

Ook de derde kandidaat Annalena Baerbock van de Groenen had een uitnodiging van het Élysée ontvangen, maar daarvoor vriendelijk bedankt. Ze gaf de voorrang aan een binnenlands campagne-bezoek, daarmee zich, wat mij betreft, direct ongeschikt verklarend voor het kanselierschap.

Buitenland afwezig in Duitse campagne

Zo’n internationale afzegging is wel symbolisch voor de Duitse verkiezingscampagne overigens. De Duitse bondskanselier is door het gewicht van functie en land als vanzelf een van de wereldleiders, en speelt een belangrijke rol bij de betrekkingen tussen China, Amerika en Europa. Maar tot mijn verbijstering speelt het buitenland een totaal ondergeschikte rol in de Duitse campagne.

Zo werd er in het laatste driedebat, das Triell op ARD en ZDF, twee uur lang met geen woord over Europese en internationale politiek gesproken. China of Rusland: ze werden niet genoemd. Zelfs over de toekomst van de Europese Unie werd in dat debat niet gesproken. Wat een totale ontkenning van de rol van Duitsland in Europa en van de verwachtingen van Duitsland in Europa!

Eigenbelang

Als er nu iemand verwachtingen van Duitsland heeft, dan is dat wel Macron. De Franse president heeft direct eigenbelang bij de Duitse verkiezingsuitslag, want per 1 januari 2022 bekleedt Frankrijk het voorzitterschap van de EU (tot 30 juni). Frankrijk staat in de startblokken om daar een ambitieus succes van te maken en dat kan alleen in tandem met een nieuwe Duitse regering.

Daarom hoopt Macron op een vlotte regeringsvorming in Duitsland, zodat hij vaart kan maken. Hij heeft dat EU-voorzitterschap namelijk vooral ook nodig voor zijn mogelijke herverkiezing als President. De eerste ronde van de Franse presidentiële verkiezingen start al in april 2022. Macron zou graag het Europees leiderschap en de internationale uitstraling die gepaard gaan met het EU-voorzitterschap gebruiken voor zijn herverkiezing.

Macron gaat voor SPD en Groenen

Het gerucht gaat dat hij voor deze etappes het liefst Olaf Scholz als kanselier zou hebben, want die past het beste bij de Franse en Zuid-Europese EU-plannen. Macron zou twee dagen met Scholz in Parijs geconfereerd hebben, tegen één dag voor Laschet.

Macron weet dat met de SPD van Scholz, en eventueel de Verkeerslicht-coalitie van Rood, Groen en Geel (SPD, Groenen, FDP), beter zaken te doen valt over de Muntunie en het NextGenerationEU-Herstelfonds, dan met een coalitie waarin CDU/CSU en FDP elkaar versterken in hun kritiek op de (door Zuid-Europa gewenste) Schulden- en TransferUnie.   

Een mediterrane wind

De grote vraag is wie in Europa het vacuüm van Angela Merkel zal opvullen. Sommigen experts hopen of vrezen, al naar gelang hun positie, dat president Macron en Mario Draghi (de Italiaanse premier met grote Europese ervaring) na Merkel het sterke leiderskoppel van Europa zullen zijn.

Dan zou er een mediterrane wind door de Muntunie gaan waaien en wordt afgekoerst op de EU als permanente schulden- en transfer-Unie en wordt het NextGenerationEU coronaherstelfonds geen eenmalige crisisoperatie, maar een precedent voor Europese investeringen en belastingen.

Spaarzame Acht waarschuwen

De Noord-Europese landen voelen deze bui al hangen, en hebben daarom op hun beurt een schot voor de boeg gegeven bij de Duitse verkiezingen. Politico (9 september) bericht over een position paper van 1A4 van de ministers van Financiën van maar liefst acht meest Noordelijke landen: Oostenrijk, Denemarken, Letland, Slowakije, de Tsjechische republiek, Finland, Nederland en Zweden.

Deze landen – men zou ze de ‘Spaarzame Acht’ kunnen noemen – verzetten zich, volgens Politico, tegen ‘Southern dreams of a debt-friendly Europe’. Zij waarschuwen ervoor dat in de coronacrisis en de klimaatcrisis geen makkelijk alibi gevonden mag worden voor een blijvende verslapping van de EMU-spelregels. De keus is die tussen een ‘schulden-vriendelijk’ Europa of een ‘schulden-onvriendelijk’ Europa. 

Zuinig of vrijgevig

Deze scheidslijn loopt dwars door de Duitse politiek en dus dwars door de Duitse verkiezingen. Met aan de ene kant de ’Club Med’ van SPD en Groenen en aan de andere kant de liberale FDP en delen van CDU/CSU.

Het ene kamp waarschuwt terecht dat de austerity politics (hardvochtige bezuinigingspolitiek) tijdens de eurocrisis meer economische schade dan herstel heeft opgeleverd, maar het andere kamp is terecht beducht voor de onverantwoordelijke ‘gratis geld en kapitaal’-stemming die de wereld nu in zijn greep heeft.

Die zou later – bij andere rentestanden, stagflatie en kapitaalmarktinterventies – evengoed tot grote financieel-economische rampspoed kunnen leiden. Dit debat speelt zich in alle hevigheid in Duitsland af, van politieke partijen tot Bundesbank en Bundesverfassungsgericht.

De uitkomst van dat Duitse krachtenveld zal voor een belangrijk deel bepalen welke koers de EU gaat varen: meer zuidelijk of meer noordelijk. Meer ‘solidair’ of meer ‘solide’. Ook voor een land als Nederland. Daarom is het zo naïef en onverdedigbaar dat er zo’n oppervlakkige interesse in de Duitse verkiezingen is.

Het bericht Uitkomst Duitse verkiezingen bepaalt koers EU: solidair of solide verscheen eerst op Wynia's Week.