Het is immers niet de handeling die de verontwaardigde pijn doet, maar de dader. De actie van de tegenstander roept verontwaardiging op, maar als een medestander hetzelfde doet blijft dat gevoel achterwege. Een heel voetbalstadion loeit verontwaardigd wanneer een speler van de thuisclub wordt neergehaald, maar niemand ziet een overtreding als de tegenstander valt.

Het verontwaardigde gevoel is niet verbonden aan de misdaad, maar aan degene die hem begaat. Verontwaardiging is dan ook geen echte woede, het is gespeelde woede. Wie verontwaardigd is, doet alsof hij boos is over onrecht, terwijl hij in feite gewoon zijn tegenstander wil straffen.

Vanouds was die tegenstander lokaal. Het waren de bewoners van het andere dorp wier schaamteloze gedrag jegens onze dochters op de kermis tot verontwaardiging leidde. Inmiddels zijn de tenen van degenen die graag woede spelen verlengd. De hele wereld is hun schouwtoneel. En als zij hun verontwaardiging actief tonen, heten ze ‘activisten’.

Die activisten zijn de laatste maanden vooral verontwaardigd over bombardementen. In casu die op de schuilplaatsen van Hamas in Gaza. Als anderen het doen worden ze echter niet boos over bombardementen. We hoorden niets toen de Saudi’s Jemen bombardeerden of toen het Syrische regime eigen steden bombardeerde. Zij worden ook niet boos als voor Arabische milities in Soedan het verlies van ‘Black Lives’ geen enkele ‘Matter’ uitmaakt of als de Russen van veraf op Oekraïense burgerdoelen mikken. Slechts ‘misdaden’ van hun uitgekozen tegenstander roepen bij hen emotie op. Die selectie kenmerkt gespeelde woede.

Politiek toneel

Gespeelde woede is vooral bedoeld om bij de eigen groep in het gevlei te komen. Doen alsof je boos bent op de ander, geeft aanzien binnen de eigen gelederen. Kijk eens hoe boos ik ben!

Mede daarom is verontwaardiging veruit de meest getoonde emotie op het politieke toneel. Echt kwaad worden levert geen stemmen op. Integendeel. Publiek je woede uitten kost de sympathie van de kiezer. Echt boos kunnen publieke figuren alleen achter de schermen zijn. (En als dat uitlekt moeten ze alsnog vertrekken, zo leerden presentator Matthijs van Nieuwkerk en voormalig onderwijsminister Dennis Wiersma).

En plein public gespeelde woede legt politici echter nooit windeieren. Verontwaardiging wordt zelfs van hen verwacht. Blijkt ergens iets verkeerds te zijn gegaan, dan kan een politicus niet rustig zeggen dat hij de details zal bestuderen en zo nodig maatregelen zal zoeken om herhaling te voorkomen, want dan zou hij zich ‘koud’, ‘kil’ en ‘ongevoelig’ tonen. Dat zijn doodzonden in een democratie die altijd vertoon van medeleven eist. ‘Dit kan niet’ en ‘dit mag niet’ zijn de eerste formules die de politicus moet uiten om zijn verontwaardiging te tonen. Die gespeelde woede moet zijn empathie met elk slachtoffer in woord en beeld bewijzen. Dat toneelspel maakt hem tot een warm mens.

Veel teveel verontwaardiging

Laatst zag ik een voetbalfragment uit mijn jeugd. Willem van Hanegem scoorde een doelpunt en draaide zich weer om. Kalm liep hij terug naar de middenlijn. Onderweg schudde hij de feliciterende hand van een teamgenoot die hij tegenkwam. Maar televisie, smachtend naar bewegende beelden, leeft van emotie. Die zien we dus steeds meer. Vandaag de dag raakt de scorende voetballer in extase, werpt de handen ten hemel en wordt bedolven onder omhelzende medespelers, waarna de camera’s zich richten op het springende en juichende publiek dat ten diepste bewogen is. Emotie; dat is wat media willen zien en horen: ‘Wat ging er door je heen?’ vragen ze de atleet. Blijdschap is aanstekelijk en een traan is goud waard.

Sport maakt gevoelens los, maar de meeste emoties zijn niet makkelijk te veinzen. Dat kunnen alleen echte toneelspelers. Amateurs kunnen er slechts één overtuigend spelen: woede. En politici moeten emoties leveren. Dus brengt de groeiende vraag naar emoties ons dagelijks veel vreugde en verdriet uit de sport en een overdosis aan verontwaardiging uit de politiek.

Brood en spelen zijn nodig om het volk rustig te houden. Brood hebben we genoeg, dankzij de wetenschap. Maar van spelen krijgen we nooit genoeg, zo lijkt het wel. We kunnen slechts hopen dat de wal in het landsbestuur de supertanker vol emoties eens zal keren. Dat op een gegeven ogenblik gewenning de overweldigende dagelijkse dosis verontwaardiging zal  matigen. Net zoals in restaurants de porties kleiner zijn geworden.

Totdat het zover is, kunnen wij de werkelijkheid slechts verstandig beoordelen door onze aandacht te richten op situaties die géén verontwaardiging wekken, hoewel ze wel woede zouden moeten losmaken.

Sta mij enkele voorbeelden toe ter staving. De Nederlandsche Bank, die sinds de introductie van de euro in 2002 weinig meer om handen heeft dan bankbiljetten drukken, wist vorig jaar toch 3,5 miljard euro vermogen kwijt te raken. Dat gigantische verlies is meer dan de 3 miljard euro belastinggeld die nodig is om de Indiase eigenaren van de hoogovens ertoe over te halen om staal in Nederland te blijven maken. Het leidde echter niet tot verontwaardiging.

De tien miljoen euro gemeenschapsgeld die De Nederlandsche Bank uitgaf als boetedoening voor de slavernij deed dat evenmin, hoewel ‘de Nederlanders’ verantwoordelijk houden voor slavernij net zoiets is als ‘de joden’ verantwoordelijk houden voor de dood van Christus. Een oud gebruik, waar we met afschuw op terugkijken.

Een ander voorbeeld was de reactie op het oordeel van de Hoge Raad dat de Nederlandse regering jarenlang honderdduizenden mensen heeft bestolen door belasting te heffen op niet bestaande winsten. Van verontwaardiging was niets te merken. Integendeel. Men sprak van een ‘tegenvaller’. De kop boven het NOS-bericht luidde: ‘Miljardenstrop kabinet: compensatie voor te veel betaalde belasting box 3.’ Daar staat eigenlijk: ‘Wat zielig. Regering moet buit teruggeven.’

Zonder spel geen cultuur

Tot slot valt het totale gebrek aan verontwaardiging op over de manier van strijden van één van de partijen in Gaza. Bij de eerste hulpgoederen die Nederland naar Oekraïne stuurde, zaten uniformen voor het leger. Maar niemand heeft sinds 7 oktober ook maar voorgesteld om twintigduizend uniformen beschikbaar te stellen aan Hamas. Hoewel de beste manier om burgerslachtoffers in Gaza te voorkomen is dat de ‘strijders’ van Hamas zich duidelijk van burgers onderscheiden.

Enfin. Verontwaardiging is gespeelde woede en spel is belangrijk voor de mens. De historicus Johan Huizinga heeft in zijn boek Homo ludens (1938) zelfs betoogd dat spel een noodzakelijke voorwaarde is voor het ontstaan van cultuur. Maar dat spel moet niet kinderachtig zijn. Huizinga moest niets hebben van wat hij onbeschaafd en verwerpelijk puerilisme noemde. In de politiek zag hij graag ernst. Ik ook. Maar de camera niet.

Paul Frentrop was achtereenvolgens journalist, bankier, ondernemer, pensioenbeheerder, hoogleraar en lid van de Eerste Kamer.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Stop eens een keer met al die gespeelde woede verscheen eerst op Wynia's Week.

Robin DiAngelo is zelf blank, en haar identificatie met zwart totaal. Blank is voor haar een monolithische categorie, die systematisch zwart onderdrukt. Ze ziet blank als een ongedifferentieerde groep, die per definitie verkeerd is gesocialiseerd.

Mocht je hier tegen in het geweer willen komen, dan ontken je je ware racistische aard. Het lijkt wat op het ‘vals bewustzijn’ zoals Marx dat zag. Ook daar was geen ontkomen aan. Maar er is nog een overeenkomst. ‘Blank’ is niet alleen een monolithische groep, maar een groep van ‘zondaren’. Socialisatie van blank leidt per definitie tot racisme.

Black Lives Matter

Veel van dit denken lijkt afkomstig van de Black Lives Matter (BLM) beweging in Amerika die zich uitdrukkelijk als Marxistisch presenteert. ‘Zwart’ heeft de plaats van Marx’ proletariaat ingenomen. Als je het kapitalisme wilt afschaffen, dan betekent dat volgens hem ook de vernietiging van het kerngezin.

Het kerngezin is dus niet populair, verbonden als het is met het kapitalisme. BLM is voorstander van een extended family, een ondersteunende groep, niet per se familie, die gezamenlijk kinderen opvoedt en elkaar helpt.

Ze verwerpen de Western-prescribed nuclear family, en zoeken hun heil in ‘dorpen’ die voor elkaar, en in het bijzonder voor hun kinderen, opkomen. Dat heeft overigens weinig te maken met het Sovjet-communistische opvoedingsideaal, maar meer met het grote aantal zwarte eenouder gezinnen in Amerika.

Dit standpunt over het kerngezin is overigens later weer van de website gehaald, kennelijk schrok het te veel af. Volgens BLM hebben de zwarte bevrijdingsbewegingen vooral goed uitgepakt voor de zwarte heteroseksuele, cisgender man. Vrouwen, queer en transgenders hebben er volgens BLM weinig aan gehad. BLM wil zich uitdrukkelijk inzetten voor deze groepen.

Reflexiviteit

Ook wetenschappelijk denken is verdacht, want typisch iets voor Westerse blanken. Aziaten horen daar overigens ook bij, die zijn ‘white adjacent’. Bij Ibram Kendi is het niet veel anders, mocht je het in je hoofd halen je racisme te ontkennen, dan is dat karakteristiek voor je racisme. Diversiteit wordt op die manier een tweedeling, die iedere vorm van reflexieve diversiteit onmogelijk maakt.

Wat we op dit moment nodig hebben, is dat laatste; reflexieve diversiteit. Een meervoudigheid aan ideeën, opvattingen en open discussies. Maar daar lijkt het nog niet van te komen. ‘Diversiteitscursussen’ schieten als paddenstoelen uit de grond. Bedrijven en overheid zijn de grote afnemers. Zelfs Defensie lijkt er niet aan te ontkomen.

Europa

Hoe is het gesteld met de politieke correctheid en de woke ideologie op de Europese universiteiten? De invloed van woke uit de Verenigde Staten is rampzalig voor het huidige hoger onderwijs. De voorbeelden zien we iedere dag op het internet, Twitter is er druk mee. De situatie aan de Amerikaanse universiteiten is verontrustender dan hier in Europa. Maar je hoeft tegenwoordig niet ver te zoeken.

In Engeland ging Kathleen Stock onlangs voor de bijl. Kathleen Stock, filosofie-professor aan de Universiteit van Sussex trad terug, nadat de studenten haar het leven zuur hadden gemaakt met posters en graffiti omdat ze gezegd had dat genderidentiteit niet per se belangrijker is dan de biologische sekse als het over wetgeving en politiek gaat. Hoewel de faculteit haar steunde vertrok ze.

De trans-studenten zien dat als een ‘massive win for Sussex LGBTQ+ students’. De Labour MP Taiwo Owatemi was ‘concerned’ over Stock’s rol voor de LGB-alliantie. Maar, ze wilde geen oordeel vellen over haar werk. En zo kun je wachten op de volgende die de universiteit kan verlaten.

De KNAW

In een discussie met Josse de Voogd zegt KNAW-president en hoogleraar Griekse taal- en letterkunde Ineke Sluiter dat zij positieve kanten aan het ‘woke’ denken ziet op de Universiteiten. Ze ziet een zelfbewust nadenken van de jongere generatie. Bestuderen we de goede dingen en doen we dat op de goede manier, vraagt ze zich af? De Voogd oppert voorzichtig of de goede dingen ook kunnen omslaan in hun tegendeel. Het ‘bestuderen van de goede dingen’ is een inhoudsloze opmerking, wat is dat precies?

Als je te maken krijgt met deze uit Amerika overgewaaide ideologie, dan mag je toch meer verwachten van een KNAW-bestuurder dan het ‘bestuderen van de goede dingen’. Met een vage verwijzing naar zelfbewust nadenken ben je er niet.

Sluiter komt niet verder dan dat studenten zich zelfbewust moeten ontwikkelen. Er is helemaal niemand die het daar mee oneens zal zijn. Maar het gaat volledig voorbij aan alles wat woke in feite is, een dichtgetimmerde ideologie, van ‘wij’ tegen ‘zij’.

Islam

Toen Ruud Koopmans, hoogleraar aan de Berlijnse Humboldt Universiteit, twee jaar terug zijn boek over de invloed van de fundamentalistische interpretatie van de Islam publiceerde, kreeg hij te maken met kritiek van binnenuit. De reacties van de Trotskistische studenten aan de Humboldt Universiteit op zijn sociologisch onderzoek beloofden niet veel goeds. Je kunt er overigens van uit gaan dat ze alleen de achterflap gelezen hebben. Dat is meestal standaardprocedure bij activisten.

Koopmans’ onderzoek behelst empirische sociologie. Empirische sociologie heeft een toetsing in de empirie (statistische analyse) – je veronderstellingen of theorieën worden verworpen, of niet. Literatuur, oude en nieuwe talen, genderstudies, antropologie, filmwetenschap, MBA’s etc. toetsen echter niet, maar zijn verhalend.

Het lijkt op filosofie, filosofie heeft altijd ‘het gelijk aan haar zijde’. Zolang het binnen haar conceptueel veld blijft. Er is geen empirische toets mogelijk. Filosofen strijden (over het algemeen) met elkaar, niet met empirische wetenschappen. Bij wetenschapsfilosofen ligt dat anders. De exacte wetenschappen zijn empirisch beter uitgerust, de verhalende wetenschappen zijn veel moeilijker te controleren op validiteit. Nonsens loopt er makkelijk naar binnen.

Gender

Met discussies over gender is het niet veel anders. Gender is zelfs een onbespreekbaar onderwerp geworden door de uitzinnige politisering, biologisch verschil wordt weggepoetst door genderideologen. Toen J.K. Rowling, de auteur van de Harry Potter serie, Maya Forstater steunde in haar uitspraak dat onze biologische seks niet veranderd kon worden, ontstond er een storm op Twitter.

Forstater werd uiteindelijk ontslagen, en Rowling verloor een groot deel van haar fanclub. Vervolgens verloor Sasha White van de Tobias Literary Agency haar baan omdat zij een ondersteunende tweet voor Rowling plaatste.

Genetische differentiatie

Dat genetische differentiatie tussen grote cohorten mensen een rol speelt is aan de orde in Charles Murray’s recente boek, Human Diversity (2020). Er heeft een wetenschappelijke revolutie plaats gevonden op het gebied van genetisch onderzoek; in 2008 veranderde het Human Genome Diversity Project de wereld van de genetici. Het onderzoeksproject liep van 1990 tot 2003, een internationale groep wetenschappers legde voor het eerst het menselijk genoom vast. Voor Murray is het een van de belangrijkste ontwikkelingen die zijn huidige inzichten mogelijk maken.

Genetica en neuroscience hebben de 1970/80  denkbeelden onderuitgehaald waar gender en ras volledig sociaal bepaald zijn. Dit blijkt maar ten dele te kloppen, er is sprake van een belangrijke genetische component. Onze biologie is uit het verhaal weggeschreven. Murray’s boek wordt geboycot, zowel hier als in Amerika.

Evenals Koopmans is dit ook een empirische studie, Murray brengt in dit boek een ongekende hoeveelheid genetisch onderzoek bij elkaar. Meer nog dan bij Koopmans moet je in staat zijn grafieken en tabellen te lezen, statistische kennis te hebben, complexe relaties te volgen, en bovenal open staan voor een dramatisch ander perspectief op ‘nurture’ en ‘nature’ dan je gewend bent.

Dit soort onderzoek kan inderdaad misbruikt worden. Maar de weerstand tegen dit soort onderzoek zit vooral bij de academische intelligentsia, de politiek en de journalistiek die zelf de hele wereld over reizen en overal op hun congressen en partijen anderen tegenkomen die van hem of haar verschillen. En die verschillen zondermeer accepteren en altijd even interessant vinden.

Meer artikelen van Arie Graafland over de Amerikaanse bronnen voor de woke-invasie in West-Europa vindt u HIER. Steunt u de broodnodige,  nuchtere berichtgeving over de hypes die over de westerse samenlevingen rollen? Wordt dan donateur van Wynia’s Week. Dat kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht ‘The Great Awokening’ – de verschuiving van klasse naar ras verscheen eerst op Wynia's Week.