Het gesprek van SYP WYNIA met Arnout Jaspers voor WWTV is niet alleen als video te bekijken en te beluisteren, maar is ook als podcast beschikbaar.   

Jaspers, optimist tenslotte, heeft enige hoop dat het nieuwe kabinet alsnog met de energievisie komt die in het hoofdlijnenakkoord ontbreekt. Zo wijst hij er op dat het bouwen van nieuwe kerncentrales ook gevolgen heeft voor de plannen van de kabinetten-Rutte voor het volbouwen van het Nederlandse deel van de Noordzee met windmolenparken: ‘Één kerncentrale maakt al een groot windmolenpark overbodig en voorkomt dat de Noordzee van een natuurgebied een industriegebied wordt.’

De ‘klimaatoptimist’ benadrukt dat er geen paniek nodig is om het klimaatbeleid aan de man te brengen. Nederland kan de klimaatverandering best aan, zegt Jaspers. In plaats van steeds harder alarm te slaan moeten we juist nuchter blijven.

‘DE KLIMAATOPTIMIST’ van Arnout Jaspers kost 23,50 (inclusief verzendkosten) is een uitgave van Uitgeverij Blauwburgwal, omvat 220 bladzijden, en is overal verkrijgbaar, onder meer in de winkel van Wynia’s Week. Kijk HIER: www.wyniasweek.nl/product/de-klimaatoptimist/ Veel leesplezier!

Het bericht ‘Klimaatoptimist’ Arnout Jaspers heeft gratis advies voor het nieuwe kabinet. ‘We kunnen met veel minder windmolens toe!’ VIDEO! PODCAST! verscheen eerst op Wynia's Week.

‘De klimaatoptimist’ is voor lezers van Wynia’s Week nu te bestellen. Bestellen kan HIER. Het boek telt 222 pagina’s en is rijk geïllustreerd. ‘De Klimaatoptimist’ kost € 23,30 (verzending gratis).

De paniek voorbij

Arnout Jaspers keert zich in ‘De klimaatoptimist’ tegen de gangbare klimaatpaniek. ‘Kunnen onze kinderen en kleinkinderen in 2100 nog wel in Nederland wonen? Moeten we nog wel kinderen willen, vanwege de klimaat-crisis?’ Te weinig dringt door dat Nederland prima klimaatbestendig te maken is – en dat het ook nog eens relatief goedkoop kan. We kunnen in de Lage Landen nog vele eeuwen vooruit.

Het moet dan wel anders, schrijft Jaspers. De ‘hernieuwbare’ energietransitie waar Nederland zich de afgelopen jaren in heeft gestort, is astronomisch duur, gaat de wereld niet redden en zal afbreuk doen aan onze welvaart, veiligheid en welzijn. Zoals de klimaatpolitiek van de afgelopen kabinetten wordt gekenmerkt door zwartgalligheid en mislukkingen, zo kiest Jaspers voor een nuchtere analyse en voor kansen.

Tegen de taboes

Een energietransitie zonder ‘hernieuwbare’ dogma’s kiest onder meer voor kerncentrales in plaats van voor een Noordzee vol windmolens. Een energietransitie zonder groene taboes zorgt ervoor, dat uw kinderen en kleinkinderen ook in 2050 en 2100 nog vlees mogen eten en met het vliegtuig op vakantie kunnen.

Met ‘De klimaatoptimist’ lanceert Arnout Jaspers hét alternatief voor de zwartgallige klimaatpaniek die Nederland enkele kabinetsperiodes heeft beheerst. In deel 2 van het boek worden bovendien de spookverhalen van de klimaatalarmisten ontmanteld. Lees dit boek!

Arnout Jaspers (1958) is als wetenschapsjournalist een vaste waarde voor de lezers van Wynia’s Week. Hij studeerde natuurkunde in Leiden en publiceerde onder meer in NRC Handelsblad en in De Volkskrant. Zijn bestseller ‘De Stikstoffuik’ was in het voorjaar van 2023 het gesprek van de dag.

‘De Klimaatoptimist’ is een uitgave van Uitgeverij Blauwburgwal in Amsterdam. Dit nieuwe boek van Arnout Jaspers is rijk geïllustreerd en telt 222 pagina’s. ISBN 978 94 93340 10 7. Het boek kost € 23,50, zowel in de boekhandel als in de onlinewinkel (verzending gratis).

Het bericht ‘De Klimaatoptimist’: Arnout Jaspers presenteert het opgewekte alternatief voor zwartgallige klimaatpolitiek. ‘Veilig en welvarend achter de dijken.’ verscheen eerst op Wynia's Week.

Het debat kantelde: de natuur is niet dood

Het boek van Arnout Jaspers zorgde er voor, dat het debat over stikstof in Nederland kantelde. Het bleek onzin, dat de Nederlandse regering ‘van Brussel’ zo’n streng stikstofbeleid moet voeren. Maar waarom moet dan wel de Nederlandse veestapel in hoog tempo worden gehalveerd? Omdat onze politici in de ban van de ecolobby verkeren, zoals Jaspers overtuigend aantoont.

Heftige reacties van belanghebbenden

‘De Stikstoffuik’ riep heftige reacties op van belanghebbenden, zoals activistische ecologen en sommige politici en journalisten, die zich hebben vastgeklampt aan het waanidee dat de Nederlandse natuur op instorten zou staan. Niets werd nagelaten om Arnout Jaspers en zijn boek in een kwaad daglicht te stellen. Op redacties zorgde het boek voor scherpe discussies: de ene redacteur kraakte het boek af, terwijl andere redacteuren het boek enthousiast omarmden.

Nu: het land in

Nu gaat schrijver Arnout Jaspers op tournee door Nederland, om te spreken over zijn bestseller, vragen van het publiek te beantwoorden en zijn boek te signeren.

Bijna alle provincies langs

De tournee van Arnout Jaspers begint op dinsdag 23 mei in Averlo, Deventer en eindigt op donderdag 29 juni in Horst aan de Maas (Limburg). Niet alle plaatsen waar Arnout Jaspers gaat optreden zijn publiek toegankelijk. De informatie daarover wordt de komende dagen en weken hier in Wynia’s Week geactualiseerd.

‘DE STIKSTOFFUIK’- ARNOUT JASPERS HET HELE LAND DOOR!

• Dinsdag 23 mei 19:30 Plaatselijk Belang Averlo – Deventer (besloten)
• Zaterdag 3 juni 12:30 Groeikas – Elburg Beekstraat 47 om 13:00 uur – aanmelden via info@groeikaselburg.nl
• Maandag 5 juni 20:00 Partycentrum Schoonrewoerd     
• Dinsdag  6 juni 19:00 Boekhandel Paagman – Frederik Hendriklaan Den Haag
• Vrijdag 9 juni 16:00 Agrotheek Wieringerwerf (besloten)
• Dinsdag 20 juni 19:30 De Reehorst in Ede (aanmelden kan HIER ) 
• Woensdag 21 juni 20:00 – Hoogerheide in Restaurant Boove en Beneeje, Raadhuisstraat 139 (Entree €5,-)
• Donderdag 22 juni 19:00 Dorpshuis ’s Heer Abtskerke Van de Plasschestraat 33 te Versvliet (meer info HIER)
• Vrijdag 23 juni 13:00 Dag van Melk in het Noorden – Leeuwarden (besloten)
• Vrijdag 23 juni 19:00 BVNL Friesland – Leeuwarden (aanmelden kan HIER)
• Zondag 25 juni 15:30 De Groene Zwaan – De Rijp aanmelden kan HIER)
• Woensdag 28 juni 19:30 – Schipborg (aanmelden kan HIER)
• Donderdag 29 juni 19:00 Sociëteit Croonenburgh – Peelbergen/Kronenberg – Horst aan de Maas (besloten)

Wetenschapsjournalist Arnout Jaspers is schrijver van de bestseller ‘De Stikstoffuik’. Het boek is overal te koop, ook bij de evenementen waar Jaspers optreedt. De columns van Arnout Jaspers verschijnen iedere zaterdag in Wynia’s Week.

Het bericht ‘De Stikstoffuik’ gaat op tournee! verscheen eerst op Wynia's Week.

Wie bij ‘katholiek’ alleen maar associaties heeft met bourgondische zuiderlingen en carnaval, kent het ware roomse geloof niet. Orthodoxe katholieken gingen bijna net zo schuldig door het leven als calvinisten. Want vrijwel elke actie die niet voldeed aan het ideaal van een heiligenleven was zondig, en zelfs al gedroeg je je als een heilige, alleen al de neiging om eens iets anders te doen was zondig, en God ziet alles. 

Dit is vergelijkbaar met de huidige klimaatflagellanten, die zich bij alles wat ze doen schuldbewust afvragen wat dit betekent voor hun ecologische voetafdruk. Jonge vrouwen die ‘vanwege klimaatverandering’ besluiten geen kinderen te krijgen, of zelfs abortus plegen: dat is de hedendaagse variant van intreden in een karmelietessenklooster.

Met een rugzak schuld door het leven

Elke strenge katholiek ging met een rugzak schuld door het leven, die steeds voller raakte met dagelijkse zonden. Ook een doodzonde zat trouwens in een klein hoekje. Die zonden moest je biechten, en dan werden ze je vergeven, maar toch moest je daar na je dood nog voor boeten in het vagevuur, een voorproefje van de hel. Maar degenen wier zonden hen door de biecht al op aarde vergeven waren, ontsprongen de dans en mochten na een x-aantal jaren vagevuur door naar de hemel.

Om de deugdzamen het schrikbeeld van een langdurig verblijf in het vagevuur te besparen, werd vanaf de Middeleeuwen een systeem van aflaten opgezet. Dit waren door de kerk geautoriseerde brieven die de rechtmatige eigenaar een bepaalde korting op hun tijd in het vagevuur gaven. Het oorspronkelijke idee was, dat een gelovige zo’n aflaat verdiende door oprechte boetedoening en goede werken. De praktijk werd al snel dat allerlei kloosters, priesters en ordinaire charlatans aflaten gingen verkopen aan iedereen die maar betaalde.

De Nederlandse overheid is vorig jaar ook een handel in aflaten begonnen. Deze aflaten geven geen vergunning tot zondigen, maar tot stikstofdepositie. Ze worden uitgegeven door een stikstofbank die deels landelijk is, maar ook in elke provincie een filiaal heeft.

Het idee achter de stikstofbank is, dat er ondanks de stikstof-lockdown, toch telkens kleine beetjes ‘stikstofruimte’ vrijkomen. Er kunnen namelijk nog vergunningen worden verleend voor projecten die stikstofdepositie veroorzaken, als je die maar volledig compenseert met minder stikstofdepositie door een ander bedrijf, veelal omdat dit bedrijf stopt. Dit heet extern salderen.

Stikstofdepositie wordt lokaal uitgerekend, per Natura2000-gebied, en zelfs per hectare (hexagoon) in dat gebied. Dat gebeurt altijd met het computerprogramma Aerius. Op elke hexagoon in het Natura2000-gebied moet volledig gecompenseerd worden, maar de depositiepatronen van twee bedrijven matchen nooit precies met elkaar. Dus is het onvermijdelijk dat er op sommige hexagonen overcompensatie optreedt. Dat verschil (in kilo’s stikstof per hectare per jaar) komt grotendeels in de stikstofbank terecht.

In principe, als je accepteert dat de stikstofdepositie nergens in Natura-2000 gebied nog mag toenemen, kan een stikstofbank een zinnig instrument zijn. Maar in de praktijk zijn de restanten stikstofruimte van dat extern salderen zo klein, dat er sprake is van een microdepositiebank  – zo heet die ook echt.

Een paar konijnenkeutels per hectare per jaar

Bedrijven kunnen bij deze microdepositiebank terecht voor compensatie van stikstofdepositie van maximaal 0,7 gram (stikstof per hectare per jaar). Dat is slechts tien keer zo veel als de inmiddels beruchte, homeopatische grenswaarde van 0,07 gram waaronder geen vergunning nodig is. Dat laatste is een vogelpoepje per hectare per jaar; 0,7 gram is zoiets als een paar konijnenkeutels.    

Zoals inmiddels algemeen bekend, zijn zulke hoeveelheden onmeetbaar klein, en liggen ze ver onder de grens van wat Aerius nog kan berekenen zonder dat de resultaten puur toeval zijn. Je kan aan Aerius net zo goed vragen hoeveel engelen er op de punt van een naald kunnen dansen. En toch moet een boer of een bouwbedrijf in de buurt van een Natura2000-gebied die volgens Aerius net te hoog uitkomt met z’n stikstofdepositie, zo’n aflaat aanvragen bij de microdepositiebank om verder te kunnen.

Volgens een woordvoerder van de gezamenlijke provincies is de microstikstofbank nog niet goed gevuld, en zijn de provincies ’terughoudend met het vrijgeven van stikstofruimte’. Dat blijkt ook al uit het feit dat de zogeheten PAS-melders, die nu juist zeer gebaat zouden zijn met een aflaat voor zulke piepkleine overschrijdingen, geen beroep mogen doen op de microdepositiebank.  

De provincies zijn dus strenger in de leer dan de katholieke kerk, want lees even deze passage mee uit de Catechismus van de Katholieke Kerk (vul ‘de Natuur’ in voor ‘God’):

‘De aflaat is de kwijtschelding ten overstaan van God van tijdelijke straffen voor zonden die, wat de schuld betreft, reeds vergeven werden; de goed ingestelde gelovige kan deze kwijtschelding onder bepaalde welomschreven voorwaarden verwerven door toedoen van de kerk die als beheerster van de verlossing met gezag de schat der voldoeningen van Christus en de heiligen uitdeelt en toepast.’

Deze ‘goed ingestelde gelovigen’, zijn dat niet de PAS-melders ten voeten uit?

PAS-melders zijn namelijk boeren die voor 2019, geheel volgens de toenmalige wet, een melding deden van een piepklein beetje stikstofdepositie boven de 0,07 gram, waarvoor ze toen geen vergunning nodig hadden. Maar na de uitspraak van de Raad van State in 2019 die het PAS-systeem onwettig verklaarde, werden zij met terugwerkende kracht stikstofzondaars.  

Het kabinet is roomser dan de paus

Het kabinet heeft uit en te na verklaard, dat deze PAS-melders geen blaam treft – hun zonden zijn hen reeds vergeven –  maar toch komen ze nu niet in aanmerking voor een aflaat van de microdepositiebank. En dat, terwijl hun stikstofdepositie gewoon door Aerius wordt meegenomen in de berekeningen.

Voor de totale stikstofdepositie in Nederland, laat staan voor de staat van de natuur, zou het daarom niets uitmaken als alle PAS-melders nu een volledige aflaat kregen, zodat aan hun al jaren durende verblijf in het legale vagevuur een einde komt. Maar dit kabinet en de Raad van State blijven roomser dan de paus. 

Wetenschapsjournalist Arnout Jaspers is schrijver van de bestseller ‘De Stikstoffuik’. Zijn columns verschijnen iedere zaterdag in Wynia’s Week.

In de maand juni 2023 gaat Arnout Jaspers op tournee door Nederland langs zalen, evenementen, clubs en boekhandels. Geïnteresseerde organisaties kunnen inlichtingen inwinnen via boekingen@blauwburgwal.nl.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving, die vrij beschikbaar is voor iedereen. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Het stikstofbeleid lijkt sprekend op de katholieke handel in aflaten verscheen eerst op Wynia's Week.

Afgelopen donderdag kwam NRC met een recensie. Het is een goed gebruik, dat een auteur niet reageert op recensies van zijn of haar boek. Als het een roman betreft spreekt dat vanzelf; over literatuur is eigenlijk elke mening evenveel waard. Alleen als een recensent aperte fouten of leugens debiteert over een non-fictie boek wil de auteur nog wel eens in de pen klimmen.

Er staan geen aperte leugens in Marcel aan de Brughs recensie van De Stikstoffuik, maar ik kan toch de verleiding niet weerstaan om er wat over te zeggen. Zijn recensie illustreert namelijk fraai wat er mis is met het stikstofdebat in Nederland.

Machteloze boosheid

Misschien is het een unicum in de geschiedenis van die krant: een recensie over twee volledige pagina’s van een boek dat gewaardeerd wordt met één ster (van maximaal vijf), dus eindoordeel: dit is troep, koop en lees dit boek vooral niet.

Auteurs zijn vaak zwaar afhankelijk van recensies in goed aangeschreven kranten, maar dit boek vloog toch al met duizenden per week de winkels uit, en daar gaat deze recensie niets aan veranderen.

Ik verkeer dus in de luxepositie dat ik dit als het ware op meta-niveau kan bezien: hoe komt een non-fictie boek dat is gebaseerd op wetenschappelijke publicaties en officiële rapporten, dat van kaft tot kaft vooraf is gefactchecked door een landbouwkundige, en dat in een debat met dé stikstofprofessor van Nederland, Jan Willem Erisman, feitelijk geheel overeind bleef, aan zo’n slecht rapportcijfer?

Het antwoord ligt besloten in een zinnetje dat ook als streamer is uitgelicht op de tweede pagina van de recensie: ‘De school van Jaspers vindt dat natuur de economie niet in de weg mag staan.’

Uiteraard is er geen ‘school van Jaspers’. Ik heb in m’n eentje, zonder enig contact met politici of de agro-sector, in een hutje in Thailand een boek zitten tikken. BBB of Ja21 hadden geen idee dat ik er aan bezig was.

Maar het onderwerp ‘stikstof’ is dermate gepolitiseerd, en journalisten in de ‘kwaliteitsbubbel’ zijn dermate geconditioneerd, dat ze een publicatie daarover alleen nog maar volgens een binair frame kunnen beoordelen. Je bent een stikstofgelover of een stikstofontkenner, je bent vóór of tegen de natuur, je bent groenlinks of je bent domrechts – kortom je deugt of je deugt niet. 

Daarom is het voor een Marcel aan de Brugh van NRC, of een Jean Pierre Geelen van de Volkskrant, onmogelijk om zo’n boek per onderdeel en op inhoud te beoordelen. Als de eerste, binaire indruk oplevert dat het uit het verkeerde kamp komt, dient het in zijn geheel te worden afgeserveerd.

Een karikatuur aanvallen

Daarom besteedt Aan den Brugh eerst een halve kolom aan het gedetailleerd beschrijven van mijn ‘extractieve’ wereldbeeld, terwijl ik daar in het boek niets over zeg en hij daar niets van weet. Om het boek dan in dat wereldbeeld te wringen, moet hij vervolgens een karikatuur maken van de standpunten die ik in het boek verdedig.

Uiteraard beweer ik nergens dat ‘de natuur de economie niet in de weg mag staan’. Zeker in Nederland is het maar goed ook dat de natuur de economie voortdurend in de weg staat, want we willen met z’n allen niet dat Nederland één groot Los Angeles of Shanghai wordt. Maar waar ligt de grens aan aanvaardbare kosten – niet alleen economisch, maar ook sociaal en maatschappelijk – voor het behouden van piepkleine lapjes hoogveen of blauwgras of schrale heide?

In het groene deugkamp mag deze vraag niet eens gesteld worden. Ofwel je onderschrijft van a tot z het evangelie waarin de natuur prioriteit heeft boven mens en maatschappij, koste wat het kost, of je bent ’tegen de natuur’. En deel van dat evangelie is, dat je het stikstofbeleid van dit kabinet tot in alle absurde consequenties aanvaardt.  

Terwijl iemand die dit kabinetsbeleid afwijst, echt niet per se tegen vermindering van de stikstofuitstoot is. Integendeel, persoonlijk ben ik daar voorstander van. Ik vind slechts dat dit op een heel andere manier moet: geleidelijker, binnen de grenzen van wat haalbaar en betaalbaar is, mede door technische innovatie, zonder rigide deadlines, zonder stikstoflockdowns en zonder van de boeren de Kop van Jut te maken. Is dit onrealistisch? Dit was het Nederlandse stikstofbeleid tot 2019, toen de Raad van State met haar PAS-uitspraak de facto een stikstof-coup pleegde. 

Het dogma ‘2030’

Maar voor het andere kamp is elke afwijking van het evangelie ketterij: stikstof moet gehalveerd in 2030, als dogma is afgekondigd dat innovatie niet werkt, alle drieduizend piekbelasters zullen dit jaar gebrandmerkt en gestopt worden, onder dreiging van onteigening. Ik heb althans nog niets gemerkt van enige bereidheid tot een compromis bij de hogepriesters in dit kamp, de D66-fractie.

Als journalisten van ‘kwaliteitskranten’ al kritiek hebben op het regeringsbeleid wat betreft stikstof, houdt die in dat dit evangelie niet voldoende streng en kordaat aan Nederland is opgelegd. Van hen mag Van der Wal een nog veel strengere Meesteres zijn.

Wanneer je ze er op wijst dat Nederland in Europa, en de wereld, volstrekt alleen staat met dit beleid, bereikt de zelfbegoocheling een hoogtepunt: wij zijn niet te extreem, alle andere landen zijn te laks. Of zoals Aan den Brugh schrijft: ‘Misschien is Nederland wel de voorbode voor andere landen’.

Het idee van Nederland als gidsland van de wereld blijft hardnekkig onder groene deugers.

Wetenschapsjournalist Arnout Jaspers is schrijver van de bestseller ‘De Stikstoffuik’. Zijn columns verschijnen iedere zaterdag in Wynia’s Week.

In de maand juni 2023 gaat Arnout Jaspers op tournee door Nederland langs zalen, evenementen, clubs en boekhandels. Geïnteresseerde organisatoren en ondernemers kunnen zich uiterlijk 24 april a.s. melden via boekingen@blauwburgwal.nl We nemen zo snel mogelijk daarna contact op. Welkom!

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving, die vrij beschikbaar is voor iedereen. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank! 

Het bericht In de stikstofbubbel van NRC, Volkskrant en D66 is Nederland lichtend voorbeeld voor de wereld verscheen eerst op Wynia's Week.

Die afschuw is des te merkwaardiger, omdat Arnout Jaspers – zelf natuurkundige – een heel feitelijk boek heeft geschreven. De feiten die Jaspers hanteert zijn zes weken na verschijning van het boek ook nog door niemand – ecoloog of anderszins – op feitelijke gronden bestreden.

De boze aanvallen op de auteur en zijn boek zijn des te opmerkelijker, omdat er tot de verschijning van ‘De Stikstoffuik’ nog door geen enkele onafhankelijke auteur – zonder belangen in de ecologische dan wel de stikstofproducerende branches – in boekvorm kritisch over het Nederlandse stikstofbeleid was geschreven. Menige criticus van Jaspers had dat graag zo gehouden, zo blijkt.

Hoe is deze extreme woede over een informatief boek dat op feitelijke gronden kritisch is over het Nederlands overheidsbeleid te verklaren? Dat is wellicht voer voor psychologen, sociologen dan wel politicologen. Verslaggever Nick Ottens selecteerde alvast enkele van de boze reacties op het verschijnen van ‘De Stikstoffuik’.

‘Schotschrift van een natuuranalfabeet’

‘Wetenschapsontkenning en complotdenken.’

– Marieke Kuypers, journalist KRO-NCRV, voormalig sociale media specialist Ministerie van Buitenlandse Zaken, Twitter, 25 maart

‘Slecht geschreven badinerende non-argumentatie zonder daadwerkelijke onderbouwing.’

– Miko Flohr, universitair docent klassieke oudheid Universiteit Leiden, Twitter, 26 maart

‘Waarom krijgt deze man een podium?’

– Pieter de Leeuw, ecoloog bij Arcadis, Twitter, 2 april

‘De meeste wetenschappers hebben gehakt gemaakt van het werkje van de auteur van “stikstoffuik” maar sinds diens optreden bij WNL is hij de Messias van de ontkenners, Wilders voorop.’

– Wouke van Scherrenburg, oud-journalist, voormalig kandidaat-Tweede Kamerlid D66, Twitter, 5 april

‘Amper honderd pagina’s betoog, toch €21,50. De Stikstoffuik heeft met wetenschap niets te maken. Het is een selectief allegaartje van cijfers en theorieën, zonder relevante context, tendentieus verwoord richting vooringenomen en ideologisch gekleurde conclusies, met veel – slordige of bewust gemaakte – feitelijke fouten.’

– Sander Wieringa, oud-financieel journalist, mediatrainer en secretaris Stichting Natuur- en Milieugroep Vught, 7 april

‘Een schotschrift dat voorbij gaat aan de wetsgeschiedenis, ecologie, jurisprudentie, trias politica, wetenschapsvorming [en] de beginselen van goed bestuur.’

– Johan Vollenbroek, voorzitter (stikstofactiegroep) Mobilisation for the Environment, Twitter, 7 april

‘Bizar dat het vod door sommigen überhaupt serieus genomen wordt.’

– Sidney Smeets, advocaat, oud-Tweede Kamerlid D66, Twitter, 8 april

‘Natúúrlijk is het ruk, vol fouten en verdraaiingen. Anders zou het niet haaks staan op de wetenschap.’

– Rolf Schuttenhelm, wetenschapsjournalist voor o.a. Nu.nl en De Correspondent, Twitter, 11 april

‘Sommige mensen willen zo graag geloven dat er geen problemen zijn, dat ze bereid zijn van alles te geloven. Dat is De Stikstoffuik. Niet een verbluffend maar vooral een bluffend boek.’

– Sander Turnhout, adviseur SoortenNL, een kennisnetwerk voor wilde dieren en planten, Twitter, 14 april

‘Gênant werkje.’

– Sam Gerrits, freelance journalist voor o.a. de Volkskrant en Follow the Money, Twitter, 14 april

‘Wetenschappers maken er gehakt van.’

– Kees Verhoeven, oud-Tweede Kamerlid D66, Twitter, 14 april

‘Een uitgesproken rechtse kijk op de materie, [geen] afgewogen journalistieke productie die de stikstofcrisis van alle kanten belicht.’

– Lukas van der Storm, verslaggever landbouw en stikstof Trouw, 15 april

‘Een zakbijbeltje voor ongelovigen en (stikstof)ontkenners.’

– Jean-Pierre Geelen, redacteur de Volkskrant, Twitter, 15 april

‘Ik vind het een gruwel, vanwege zowel het populistische taalgebruik als manipulatieve redeneringen. Geen objectieve zoektocht naar de feiten, maar een haatdragend schotschrift van een natuuranalfabeet. En €21,50 voor 131 bladzijden vind ik afzetterij. Auteur Arnout Jaspers maakt nauwelijks onderscheid tussen de feiten en zijn eigen opvattingen. Het is een rotklus om de discutabele beweringen te weerleggen, nuanceren of van verklarende context te voorzien.’

– Patrick Jansen, universitair hoofddocent ‘omgevingswetenschappen’ WUR, columnist Trouw, Twitter, 15 april

‘Tijd voor zelfreflectie bij omroep WNL waar Jaspers zonder wederhoor op het schild werd gehesen.’

– Arend Jan Boekestijn, docent-onderzoeker (historicus) Universiteit Utrecht, oud-Tweede Kamerlid VVD (nu: Volt), Twitter, 15 april

‘Stikstoffuik’. Politici in de ban van de ecolobby’ van Arnout Jaspers is een uitgave van Uitgeverij Blauwburgwal. Het boek kwam op 12 april 2023 op nr 1 binnen in de bestseller-top-60 van de CPNB. Een week later waren er 25.000 exemplaren van verkocht: een ongekend aantal voor een populair-wetenschappelijk boek in de Nederlandse taal. Het boek is overal te koop, zoals ook in de winkel van Wynia’s Week.

Het bericht ‘Waarom krijgt deze man een podium?’ Machteloze woede over een onthullend boek. verscheen eerst op Wynia's Week.

De Volkskrantredacteur die de inleiding bij het stuk schreef, Jean-Pierre Geelen, noemde het boek op twitter een zakbijbeltje voor rechtse stikstofontkenners.

Van mij mag het allemaal; als er maar een echt debat over stikstof op gang komt. Dat bleek De Volkskrant echter niet van plan.

Ik stuurde onderstaande repliek op het artikel naar de opinieredactie van de krant. Die werd zonder opgaaf van redenen afgewezen. In hun standaard afwijzingsmail staat wel dit: ‘Een stuk komt voor plaatsing in aanmerking als het de aanzet geeft tot een debat of als het een bijdrage levert aan een lopend debat, als het een oorspronkelijke zienswijze bevat, en als het inhoudelijk en stilistisch voldoet.’

Hieronder staat het weerwoord dat door De Volkskrant werd geweigerd. Oordeelt u vooral zelf.

‘Paniekzaaien met grammen’

Het is op zich verheugend en terecht dat De Volkskrant afgelopen zaterdag twee wetenschappers en een medewerker van een natuurbeschermingsorganisatie vroeg om commentaar op mijn boek De Stikstoffuik. Het publieke debat over natuur moet heropend worden, en vooral bevrijd uit het keurslijf van het heersende stikstofnarratief.

Uiteindelijk is dat een discussie over waarden: hoeveel sociaaleconomische schade hebben wij als Nederland echt over voor piepkleine natuurgebiedjes met een minieme betekenis voor de Europese biodiversiteit? Dit gaat dus niet over de Biesbosch of de Waddenzee, maar over al die over Nederland uitgestrooide snippers Natura2000-gebied. Daar mag iedereen een mening over hebben, maar wel op basis van wetenschappelijk onderbouwde feiten, graag. Op sommige punten draagt het commentaar van de drie geïnterviewden daar niet aan bij.

Ecoloog Wieger Wamelink zegt dat een grenswaarde van een kilo extra stikstofdepositie (per hectare per jaar) ‘geheid desastreuze effecten op de biodiversiteit’ heeft. Dit zou zijn aangetoond in een studie uit mei 2021. Ik heb die opgezocht, en net als uit alle andere stikstof-studies die ik eerder heb bekeken, blijkt daar uit dat een kilo meer of minder geen meetbare invloed op een stuk natuur heeft.

Er zit altijd zoveel natuurlijke variatie in de data, dat 5 kilo meer of minder de laagste dosis stikstof is waaraan je – soms – een significant effect op biodiversiteit kunt toeschrijven. Dat blijkt ook uit het feit, dat Kritische DepositieWaardes (KDW’s) internationaal met een bandbreedte van 5 à 10 kilo worden opgegeven. Alleen in Nederland zitten die tot op de kilo vastgepind, puur formeel, vanwege de vergunningsverlening.

Er zijn hier dan ook legio Natura2000-gebiedjes waar het ondanks vele kilo’s overschrijding van de KDW goed gaat met de natuur.

Dat betekent natuurlijk niet dat je willekeurig veel bedrijven elk een kilo depositie op een en hetzelfde Natura2000-gebied mag laten veroorzaken, maar die situatie doet zich in Nederland niet voor. Bij geweigerde vergunningen gaat het in de praktijk om grammen, niet om kilogrammen depositie.

Sander Turnhout van  SoortenNL beweert dat de natuur ‘waar wij goed in kunnen leven’ het door stikstof steeds moeilijker krijgt, en dat dit ook ‘een probleem is voor mensen die niks met natuur hebben’. Dit is paniekzaaien. Wat betreft de directe gezondheidseffecten van stikstof op mensen voldoet Nederland aan de Europese normen, en wij leven niet in en van de natuur. De ecosysteemdiensten waar Nederland deels van leeft, komen uit de landbouw en uit zee, niet uit die stikstofovergevoelige Natura2000-gebiedjes.

‘Stikstofprofessor’ Jan Willen Erisman vindt dat we maar gewoon moeten vertrouwen op computermodel AERIUS, waarvan hij zelf toegeeft dat het ongeschikt is voor vergunningsverlening. Hij trekt een vergelijking met de coronacrisis, toen het kabinet ook ingrijpende maatregelen nam op basis van modellen – toen van het RIVM, met grote onzekerheden.

Interessante vergelijking. De RIVM-modellen leverden voor het kabinet het alibi om de avondklok in te stellen. Een maatregel die de grondwettelijke vrijheid van burgers aantastte, en die, naar we nu weten, nul effect had op de pandemie.

Het grote verschil met AERIUS is, dat die coronamaatregelen inmiddels allemaal zijn teruggedraaid. Maar als talloze boeren straks door AERIUS onterecht worden aangewezen als ‘piekbelaster’ en worden onteigend, is dat nooit meer terug te draaien. Terwijl de natuur er weinig tot niets mee opschiet.     

Arnout Jaspers is de wetenschapscolumnist van Wynia’s Week. De donateurs maken Wynia’s Week mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Dit weerwoord van Arnout Jaspers werd geweigerd door De Volkskrant verscheen eerst op Wynia's Week.

De Stikstoffuik krijgt inmiddels in ruime kring applaus. Ook vooraanstaande ecologen moeten toegeven dat het baanbrekende boek van Arnout Jaspers een juiste weergave geeft van het uitzonderlijke beleid dat in Nederland tot de ‘stikstofcrisis’ heeft geleid en het kabinet RutteVier aan de rand van de afgrond heeft gebracht.

Naar verwachting zijn er over enkele dagen ruim 25.000 exemplaren van De Stikstoffuik over de toonbank gegaan. In vrijwel alle winkels ligt het boek nu op nummer 1 in de Top Tien-stapels. TV-programma’s en andere media verdringen zich om Arnout Jaspers en zijn boek.

Enthousiasme doorbrak het stilzwijgen

Het succes van De Stikstoffuik kwam niet vanzelf. Het boek kwam op 2 maart uit. Tot eind maart was er geen enkele tv- of radiozender of dagbladredactie die aandacht wenste te besteden aan dit kritische boek over het toch best omstreden Nederlandse stikstofbeleid. Het publieke enthousiasme voor het boek doorbrak echter ook het stilzwijgen bij de media.

Zo werd ‘De Stikstoffuik’ stilaan het gesprek van de dag. Ook weigerachtige boekhandels ontkomen nu niet meer aan een royale uitstalling van De Stikstoffuik.

Feiten tegen beweringen

Ondertussen is De Stikstoffuik, zo stellen verschillende waarnemers, ook hét boek geworden dat in aansluiting op de uitslag van de Statenverkiezingen van 15 maart de toon zet voor een nieuwe houding ten opzichte van Haagse en Hilversumse dogma’s die tot dusver onweersproken bleven. De feiten van De Stikstoffuik winnen het van de feitenvrije beweringen (‘Er is geen keus’) van politici en commentatoren. Het boek markeert zo een trendbreuk in het publieke debat.

Twittercampagne

De weerstand tegen De Stikstoffuik was aanvankelijk nog massief. Bekende journalisten, politici en ecologen deden op internet aan zwartmakerij, zonder ook maar één regel uit het boek te hebben gelezen of ook maar de kwaliteiten van schrijver en natuurkundige Arnout Jaspers te kennen.

Gelukkig overwon de rede. Verschillende columnisten hebben de afgelopen weken met vaak moedige stukken bijgedragen aan de erkenning voor De Stikstoffuik. Een van hen is oud-minister Ronald Plasterk (PvdA) die in zijn column in De Telegraaf al in een vroeg stadium wees op het gelijk van Arnout Jaspers in het stikstofdebat dat Nederland verstikt.

‘Stikstofbeleid berust op drijfzand’

Plasterk, deze week in De Telegraaf: ‘Veel journalisten, die zichzelf graag zien als luis in de pels van de macht, manifesteerden zich [tegen De Stikstoffuik] als woordvoerder van de regering. Een extreem voorbeeld was Wouke van Scherrenburg, jarenlang in de huiskamers te zien als kritische Binnenhof-watcher, die twitterde: ‘De meeste wetenschappers hebben gehakt gemaakt van het werkje van de auteur van De Stikstoffuik.’

Dat was een lelijk verzinsel van mevrouw Van Scherrenburg.

Plasterk bracht ook verslag uit van het radiogesprek onder leiding van Tijs van den Brink tussen Arnout Jaspers en ‘stikstofprofessor’ Jan Willem Erisman: ‘Wat is de conclusie van dit gesprek? Om te beginnen het slot: Erisman geeft toe dat de feiten in dit boek kloppen.’  Plasterk besluit: ‘Het is zonneklaar: het stikstofbeleid berust op drijfzand en moet worden overwogen.’

‘De Stikstoffuik’ van Arnout Jaspers is overal te koop, bijvoorbeeld in de winkel van Wynia’s Week. Het boek is voorzien van 25 illustraties van René van Asselt, 134 pagina’s dik en kost € 21,50 (geen verzendkosten).

In juni 2023 gaat schrijver Arnout Jaspers op tournee door Nederland met zijn boek – langs zalen, evenementen, clubs en boekhandels. Geïnteresseerde organisatoren en ondernemers kunnen zich uiterlijk 24 april a.s. melden via boekingen@blauwburgwal.nl. We nemen zo snel mogelijk daarna contact op.

Het bericht Hoe verrassende De Stikstoffuik de boekhandels veroverde (PLUS: schrijver Arnout Jaspers op tournee) verscheen eerst op Wynia's Week.

Dat begon vier jaar geleden, in voorjaar 2019, met het afschieten van de PAS-regeling, de wet waarmee vorige kabinetten beoogden het stikstofprobleem hanteerbaar te houden. In 2022 zette de Raad van State ook nog een streep door de Bouwvrijstelling, een wijziging op de Natuurbeschermingswet waarmee het huidige kabinet probeerde weer enig gezond verstand in het stikstofdossier terug te brengen.

Adviseur èn rechter

We verwachten van rechters dat die concrete zaken toetsen aan de wet en op basis van die wet uitspraak doen, maar staatsraden (rechters van de Raad van State) rekenen het tot hun bevoegdheid om complete wetten buiten werking te stellen. Dat is des te merkwaardiger, omdat elk wetsvoorstel door diezelfde Raad van State vooraf uitgebreid van advies is voorzien. Dat advies weegt zwaar, en leidt vaak tot wijzigingen door het kabinet en amendementen door de Tweede Kamer alvorens zo’n wet wordt aangenomen. 

Dus ook over de PAS-regeling en de Bouwvrijstelling moet de Raad van State vooraf  advies hebben uitgebracht, waar door kabinet en parlement terdege rekening mee is gehouden. En toch verwees de Raad van State zowel het PAS als de Bouwvrijstelling de eerste de beste keer dat serieprocedeerder Johan Vollenbroek er een zaak van maakte naar de prullenbak. Het heeft veel van de slager die zijn eigen vlees afkeurt.

Weliswaar zijn Advisering en Bestuursrechtspraak twee aparte afdelingen van de Raad van State, maar raar blijft het, dat die ene instantie van voor tot achter zo’n dikke vinger in de pap heeft bij zowel de voorbereiding als de toepassing van wetgeving. De ondemocratische wortels van dit orgaan blijken ook wel uit het feit, dat de Koning er formeel voorzitter van is.

Het Hooggerechtshof in de Verenigde Staten heeft ook veel macht, onder meer omdat het wetgeving mag toetsen aan de Grondwet, wat Nederlandse rechters niet mogen. Voordat zo’n rechter benoemd wordt, bemoeit dan ook zo ongeveer het hele land zich ermee, onder meer via openbare hoorzittingen. Vriend en vijand lichten het doopceel van de kandidaat, en vragen hen het hemd van het lijf over allerlei maatschappelijke kwestie. Iedereen wil weten wie die man of vrouw is die, letterlijk voor de rest van zijn of haar leven, zo’n ingrijpende invloed op recht en politiek gaat krijgen.

Hoe doorzichtig zijn die benoemingen?

De circa tachtig Nederlandse staatsraden, daarentegen, zijn grijze muizen die geruisloos door coöptatie benoemd worden en in een weldadige luwte hun werk doen. Bij elke uitspraak horen drie namen van staatsraden die tot dit oordeel gekomen zijn, maar dat interesseert blijkbaar niemand. Ze worden geacht inwisselbaar en kleurloos, want volmaakt objectief te zijn.

Persoonlijk zou ik best willen weten, of een staatsraad die Nederland in deze stikstoflockdown gestort heeft, misschien een mevrouw is die al haar hele leven D66 stemt en een trouw lid is van Natuurmonumenten. Een ander zou een oud-studiegenoot van Johan Vollenbroek kunnen zijn, wie zal het zeggen? Niemand controleert dat. Kan je dat soort ballast afwerpen, simpelweg door een toga aan te trekken?

Stapje terug voor Vollenbroek

De meest recente uitspraak van de Raad van State over stikstof, het zogeheten tussenvonnis over de 25 kilometer afkapgrens, bevestigt mijn indruk dat staatsraden net als gewone mensen lekker in hun eigen straatje praten als ze dat goed uitkomt.

Terwijl de Raad zeer streng oordeelde over het PAS en de Bouwvrijstelling, in het nadeel van de staat, krijgt die in dit tussenvonnis nu wel gelijk: de 25 kilometer afkapgrens voor stikstofberekening in het almachtige AERIUS-computermodel vindt bij de Raad wel genade. Althans op dit punt moet Vollenbroek terug in z’n hok.

Concreet gaat het over het aansluiten van de A15 op de A12 bij knooppunt Ressen, maar net als de vorige twee keer is de rekensystematiek hier van cruciaal belang voor talloze gelijksoortige zaken.  Over zo’n nieuwe weg rijden auto’s, en voor zover niet elektrisch, stoten die in hun uitlaatgassen allemaal een beetje stikstof (NOx) uit. Die NOx waait weg, en kan neerslaan op Natura2000-gebieden in de omgeving.

Prettig voor Tata en Schiphol

Uiteraard raakt de NOx steeds verder verdund naarmate die verder weg waait. Het kabinet heeft in 2021 besloten dat AERIUS moet stoppen met rekenen zodra de weg, of een andere bron van stikstof, verder weg ligt dan 25 kilometer. De stikstof uit zo´n bron wordt dus geacht te verdwijnen en niet neer te slaan in Natura2000/gebieden die buiten die zone liggen.

Logisch, vindt de Raad volgens het eigen persbericht: 

‘Elk rekenmodel heeft een grens waarbuiten het geen wetenschappelijk betrouwbare uitspraken meer kan doen. Dat wil zeggen dat daarbuiten te onzeker is of de berekening nog overeenkomt met de werkelijkheid.’

Dat is heel prettig voor grote uitstoters als Tata Steel en Schiphol, waarvan de NOx zich over het hele land verspreidt. Want Tata Steel heeft hele hoge schoorstenen, en vliegtuigen stoten ook bijna al hun NOx op een flinke hoogte uit. Slechts een klein deel van hun uitstoot belast dus de Natura2000/gebieden in de 25-kilometer zone, en daarbuiten – puur rekenkundig – helemaal niet.

In een reactie op het tussenvonnis liet Vollenbroek dan ook al weten dat er ‘dus’ nog meer boeren zullen moeten worden uitgekocht en onteigend om de Natura2000-gebieden in Nederland onder de Kritische Depositie Waarde voor stikstof te krijgen. Die weggemoffelde NOx moet in de optiek van Vollenbroek namelijk gecompenseerd worden door nog meer beperking van ammoniak (NH3) voor boeren. 

Het is op zich te prijzen, dat de Raad zich in dit tussenvonnis beroept op de beperkingen die inherent zijn aan elk computermodel, dus ook aan AERIUS. De voorspellingen van zo’n model worden steeds onnauwkeuriger naarmate de NOx (of NH3) verder weg waait. Er is altijd een grens waar voorbij de gegevens uit een model niet meer zijn dan rekenruis. Het kabinet beroept zich op een rapport van TNO om die grens op 25 kilometer te stellen, en de Raad accepteert dat, want zo zegt ze in het persbericht, vonnissen moeten gebaseerd zijn op ‘de beste wetenschappelijke kennis’.

Niet consistent

Jammer is wel, dat de Raad pas nu zulke wetenschappelijke inzichten meeweegt in haar oordeel. Want in haar vonnissen over het PAS en de Bouwvrijstelling heeft de Raad zulke inzichten compleet genegeerd door de grenswaarde voor vergunningsplicht op een absurd lage 0,07 gram stikstofdepositie per hectare per jaar te zetten.

Een rapport van TNO over die inmiddels beruchte grenswaarde, stelt dat berekeningen van AERIUS die lager uitvallen dan 140 gram eigenlijk al geen reële betekenis meer hebben, en onder de 14 gram zeker niet. Maar van de Raad moet AERIUS nog doorrekenen tot een tweehonderdmaal lagere waarde dan die 14 gram om te beslissen over vergunningen. Hele woonwijken zullen nog jaren lang niet gebouwd kunnen worden door deze onzin. 

Ook heeft de Raad het rapport van de commissie-Hordijk genegeerd, waarin onomwonden gesteld wordt, dat AERIUS überhaupt ongeschikt is om voor vergunningsverlening de stikstofdepositie van een individueel bedrijf op een Natura2000-gebied te berekenen, zelfs ver boven die grenswaarde.

Nu de Raad zwart op wit erkent, dat ‘de beste wetenschappelijke kennis’ leidend moet zijn bij vonnissen, zou een goede jurist eens moeten uitzoeken wat dit betekent voor hun eerdere vonnissen.    

Wetenschapsjournalist Arnout Jaspers is schrijver van de bestseller ‘De Stikstoffuik’. Zijn columns verschijnen iedere zaterdag in Wynia’s Week.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving, die vrij beschikbaar is – gratis – voor iedereen. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Stikstoffuik: de veel te machtige Raad van State zegt dan weer dit en dan weer dat verscheen eerst op Wynia's Week.