Dit nieuwe standpunt kwam dinsdag nogal plotseling naar buiten. Merz had ontbeten met de sociaaldemocratische bondskanselier Olaf Scholz, zo vertelde hij ’s middags tijdens een persconferentie, en had toen voorgesteld om samen de asielinstroom, vooral van Syriërs, drastisch in te perken, buiten de regeringscoalitie om. Omdat SPD en de CDU een meerderheid hebben in het Duitse parlement, zou dat in theorie kunnen.  

Vluchtelingen niet langer toelaten, dat was natuurlijk al in de lijn van Wilders, en Merz sprak ook nog eens – net als Wilders – van een ‘asielcrisis’. Een situatie dus waarin EU-verdragen aan de kant kunnen worden geschoven. Maar Merz wilde tegelijk ook de coalitie opzijschuiven en via een meerderheid in het parlement nieuw beleid doordrukken. Helaas voor Merz wilde Scholz niet meewerken aan een dergelijke constructie en ook niet aan beperkende maatregelen.

Zondag deelstaatverkiezingen

Het nieuwe standpunt van Merz hing natuurlijk samen met de bloedige terroristische aanslag die vorige week vrijdag plaatsvond in Solingen. Dader: een Syrische asielzoeker die op dat moment helemaal niet meer in Duitsland had mogen zijn, maar die desondanks, geholpen door het bureaucratische systeem, niet was uitgezet.

Veel kiezers zijn daar boos over en dat is voor Merz een relevant gegeven. Aanstaande zondag zijn er namelijk verkiezingen in de Oost-Duitse deelstaten Thüringen en Saksen; drie weken later, op 22 september, ook in Brandenburg. Volgens de peilingen gaan de rechts-populisten van Alternative für Deutschland (AfD) die verkiezingen winnen. Merz hoopte kennelijk dat een naar rechts opgeschoven CDU een interessant optie zou kunnen zijn voor potentiële AfD-kiezers.

Maar al na twee dagen bond Merz weer in liet hij de leden van zijn CDU per brief weten dat hij heus geen wijziging van de asielwet op het oog had, laat staan van de grondwet.

Op het Duitse weblog Tichy’s Einblick sprak hoofdredacteur Roland Tichy zijn teleurstelling uit over die draai:

‘Je hebt de grondwet die zegt dat wie vervolgd wordt, recht heeft op asiel. Dat klinkt eenvoudig, maar dat is het niet. Je kunt landen niet dwingen om overvol te raken met asielzoekers. Daar zit een grens aan. De grondwet kan niet van een land eisen dat het overbelast raakt. Vandaar dat Friedrich Merz van een “noodsituatie” sprak.’

En, schrijft Tichy, die noodsituatie is er écht. ‘En dan niet specifiek in financiële zin. Er wordt in Duitsland zoveel geld over de balk gegooid aan onzin; dit zou er nog wel bij kunnen. Maar woningbouw, scholen, sociale cohesie, integratievermogen en interne veiligheid worden nu echt overweldigd. Er vallen doden door steekpartijen, meestal gepleegd door iemand die juist aan vervolging wilde ontsnappen. Die gaat dan achter de mensen aan die hem moesten redden. Zo kan het niet langer.’

Topje van een piramide

Het recht op asiel in de grondwet, constateert Tichy, is slechts het topje van een piramide van afspraken en EU-regels. ‘Toch is ook binnen de EU van alles mogelijk, want Zweden bijvoorbeeld gaat nu migranten, zelfs mensen die al een Zweeds paspoort hebben, terugsturen – of de uitkeringen stopzetten. Dat laatste zal terugkeer van de betrokken immigranten enorm bespoedigen, want dan valt er niets meer te halen.

‘En dan is er nog het lastige administratieve recht, en uitspraken van de rechter. Onder druk van de SPD en de Groenen hebben de Duitse deelstaten, aangemoedigd door de CDU, de regelgeving rond uitzetting zo ontzettend bureaucratisch gemaakt dat er een onwerkbare situatie is ontstaan. Rechters beschouwen zelfs uitzetting naar vakantieland Griekenland als onmenselijk. Het is blijkbaar onmenselijk om vluchtelingen uit te zetten naar een plek waar Duitse vakantiegangers graag dik voor betalen.

‘De rechtsstaat wordt een onrechtvaardige staat wanneer hij zo verstopt raakt met details en regeltjes dat de grondgedachte van het recht niet langer overeind blijft. Zo is de drievoudige moordenaar uit Solingen vorig jaar alleen maar niet uitgezet omdat hij op het moment dat hij werd opgehaald niet “aanwezig” was op het vermelde adres. Daardoor kon hij niet meer uitgezet worden en verwierf hij een paar maanden later automatisch een verblijfsvergunning. Dat mag dan volgens de regels zijn, het strookt niet met het recht.

‘Ondertussen is er geen enkele coulance voor de doorsnee Duitse belastingplichtige. Uitstel van betaling is er niet bij, bezwaar maken tegen een belastingaanslag levert alleen maar ellende op. Doelbewuste samenwerking tussen onverantwoordelijke politici, rechters en regeringen heeft in Duitsland een situatie gecreëerd waarin de lokale bevolking, ongeacht hun afkomst, wordt geplunderd door nieuwkomers.

‘En ja, Duitsland heeft immigranten heus nodig. Maar de mensen die er prima integreren, die er werken en wonen, juist die mensen worden vaak wél uitgezet. Omdat die via hun werk wel gemakkelijk traceerbaar zijn en in handen vallen van het administratieve systeem. Eerlijkheid en hard werken, dat zijn dingen voor de dommen. Zo kan het echt niet langer.

Gezwicht voor de druk

‘De media steunen de regering in dat beleid. Ze gedragen zich alsof het Duitslands plicht is om onbeperkte immigratie toe te staan. Ze doen alsof Duitsland dat best kan hebben. Minister Annalena Baerbock van de Groenen roept op tot voortzetting van dit beleid. De WDR, alle andere publieke omroepen en veel kranten vallen haar bij.’

Twee dagen hield Merz stand, concludeert Tichy. ‘Toen zwichtte hij voor al deze druk. Even hoopten we dat hij iets had geleerd, dat hij vastberadener was geworden. IJdele hoop. Zijn beloften haalden het eind van de week niet eens. Zondag zijn er verkiezingen. En nee, Friedrich Merz heeft het niet in zich om echt verkiezingsfraude te plegen. Hij geeft al toe vóór de verkiezingen en voordat de stemmen geteld gaan worden.’

Willy Hemelrijk schrijft regelmatig in Wynia’s Week. Ze is ook vertaalster.

De donateurs maken Wynia’s Week. U zorgt er als donateur voor dat ons onafhankelijke magazine twee keer per week en 104 keer per jaar kan verschijnen. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Ook na Solingen lukt het de CDU niet om definitief te breken met ‘Wir schaffen das’ verscheen eerst op Wynia's Week.

Misschien was dat gespeelde bezorgdheid, om de linkerflank van zijn partij en electoraat gunstig te stemmen, maar vast staat dat hij al snel de beste maatjes werd met Giorgia, zeker nadat hij op een EU-bijeenkomst koffie met haar had gedronken. Binnen de kortste keren reisden die twee samen af naar Noord-Afrika om met hulp van de Tunesische premier de stroom bootimmigranten richting Lampedusa een halt toe te roepen. Dat is niet gelukt, maar aan de samenwerking tussen Rutte en Meloni heeft het niet gelegen. De VVD heeft daarmee dus al kunnen proeven aan samenwerking met een rechtsere partij.

Salvini is al blij

Natuurlijk heeft Matteo Salvini, leider van de rechtse Lega-partij, Geert Wilders op X/Twitter gefeliciteerd: ‘Felicitaties voor de vriend en bondgenoot van de Lega, die een nieuwe Nederlandse regering gaat vormen. De wind van verandering blaast door heel Europa, nog even en dan zal ook in Brussel op 8 en 9 juni een bladzijde worden omgeslagen’.

De PVV maakt merkwaardigerwijs in het Europese parlement deel uit van hetzelfde rechtse blok ‘Identiteit en Democratie’ waar ook Salvini’s partij toe behoort, hoewel Wilders in dat parlement op dit moment nul zetels heeft. Daar zal bij de verkiezingen volgende maand wel verandering in komen en daar verheugt Salvini zich dus al op.

Je zou denken dat ze in Italië ondertussen aan rechtse regeringen gewend geraakt zijn. Vriend en vijand geven toe dat Meloni het lang niet slecht doet. De soep wordt niet zo heet gegeten als ze is opgediend: Meloni blijft gewoon in de EU, andere Europese leiders hebben gewoon contact met haar. Op wat ethische kwesties na, zoals adoptie verbieden voor homostellen (Meloni is erg katholiek), gaat het leven gewoon door.

Sommige commentatoren maken zich desalniettemin ernstige zorgen. Als Wilders geen leidende rol wil spelen in de EU, als Nederland niet langer de verbinder tussen Duitsland en Frankrijk zal zijn, zou het met Nederland net zo kunnen aflopen als met Engeland. Voorafgaand aan Brexit trok ook de Britse premier Cameron zich enigszins terug uit het leiderschap van de EU. Hij wilde zich, net als Wilders nu, niet langer conformeren aan bepaalde Europese regels, wilde een ‘opt-out’ vanwege problemen met arbeidsmigranten. Nu wil Wilders ook zoiets, maar dan vanwege de asielzoekers. Als dat maar geen opmaat is tot Nexit, roept bijvoorbeeld het nieuwsblog Il Mattinale Europeo bekommerd uit.

Wel erg lage landen

Links Italië heeft zich op X/Twitter nog niet verzoend met al die rukken naar rechts – nu ook al in Nederland. Een greep uit de afkeurende bewoordingen van linkse twitteraars: nazi-olandesi, il fascistissimo olandese Geert Wilders, xenofobo, l’estrema destra razzista e islamofoba. Allemaal termen die je ook verstaat als je geen Italiaans hebt geleerd, of nou ja vooruit, ‘destra’ betekent ‘rechts’. Een twitteraar meldt dat de formatie een half jaar geduurd heeft: ‘en dan hebben ze wat te zeggen over de Italianen’.

Angela Mauro, correspondent voor Italië van Huffpost in Europa, noemt Nederland – dat in het Italiaans de Lage Landen wordt genoemd, i Paesi Bassi – deze week i Paesi Bassissimi, wat zoveel betekent als wel erg lage landen.

‘De liberalen van Rutte’

Er wordt overigens in Italië vooral gekeken naar de buitenlandplannen in ons nieuwe regeerakkoord: dat de nieuwe regering Oekraïne zal blijven steunen, net als Meloni doet; en dat de ambassade in Israël op termijn van Tel Aviv naar Jeruzalem verplaatst zal worden.

Ook is er verbazing omdat de VVD in een coalitie stapt met Wilders. Want de VVD zit in het Europese parlement in het blok ‘Renew Europe’ waar ook de partij Italia Viva van voormalig premier Renzi deel van uitmaakt. Die encanailleert zich volgens sommigen dus nu met de fascisten. Overigens is nog niet helemaal tot Italië doorgedrongen dat Rutte zich uit de Nederlandse politiek terugtrekt, liefst tot in de NAVO. De VVD wordt ook door de gerespecteerde krant La Repubblica omschreven als ‘de liberalen van Rutte’.

Overigens gaan de Italiaanse commentaren er veelal vanuit dat Wilders geen premier mag worden omdat zijn coalitiegenoten daar vanwege zijn al te extreme meningen niet aan willen. Omtzigts partij heet ‘i centristi’ en dat Omtzigt een extraparlementair kabinet voor ogen heeft, en dus heeft geëist dat alle fractieleiders in de Kamer blijven, dat is te ingewikkeld om kort samen te vatten in het Italiaans.

Er zijn ook Italianen die álle Nederlanders wantrouwen, links, rechts, maakt niet uit. De rechtse minister van landbouw van Italië, Francesco Lollobrigida, is zo iemand. Ons land ligt in de EU namelijk wel eens dwars wanneer meer EU-geld richting Italië dreigt te gaan. Nu wantrouwt Lollobrigida zelfs de motieven van – destijds nog – eurocommissaris Frans Timmermans, toen die de Green Deal invoerde. Die Green Deal zorgde ook in Italië voor paniek onder de boeren, want die moesten zich aan allerlei nieuwe, wurgende EU-milieuregels gaan houden.

Bella Ciao

Lollobrigida heeft nu vorige week bij de opening van een landbouwbeurs in Parma het vermoeden geuit dat Timmermans zich zo’n fanatieke milieuactivist betoonde, niet om namens de EU het klimaat te redden, maar om de Italiaanse en andere Europese landbouw de nek om te draaien. De crypto-nationalist Timmermans zou op die manier heel Europa afhankelijk willen maken van landbouwproducten van overzee, die dan allemaal via de Rotterdamse haven Europa in zouden komen. En daar zou Nederland dan geweldig van profiteren. Nederland zou weer een wereldrijk worden. Zo’n kunstje hebben die olandesi Europa immers ook tussen 1600 en 1750 al eens geflikt. Timmermans wenste niet op de verdachtmakingen in te gaan.

Een hem positiever gezinde twitteraarster, Francesca Totolo, meldt dat de voormalige vicepresident van de EU nu in Nederland de oppositie gaat leiden. Ze heeft er een filmpje bijgezet van Timmermans die uit volle borst en in keurig Italiaans Bella Ciao zingt, strijdlied van de Italiaanse partizanen in hun verzet tegen het fascisme. Maar zo’n vaart zal het toch niet lopen?

Willy Hemelrijk schrijft regelmatig over Italië in Wynia’s Week. Ze is ook vertaalster.

De donateurs maken Wynia’s Week. U zorgt er als donateur voor dat ons onafhankelijke magazine twee keer per week en 104 keer per jaar kan verschijnen. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Blije en zorgelijke reacties in Italië op coalitieakkoord verscheen eerst op Wynia's Week.

Nu Berlusconi er bij de Europese verkiezingen van komende zomer niet meer bij zal zijn, zullen de rechtse kaarten in Italië opnieuw geschud worden. Meloni is na haar eerste jaar als premier nog altijd heel populair. Ze overweegt zich kandidaat te stellen voor een zetel in het Europese parlement. Niet om die zetel daadwerkelijk in te nemen, zegt ze, maar om haar kiezers de kans te geven om hun goedkeuring voor haar beleid te uiten. De kans is groot dat haar partij bij die Europese verkiezingen nog verder zal groeien en dat Salvini’s Lega geen gelijke tred zal kunnen houden. Dat kan nog een lastige campagne worden voor de twee coalitiegenoten.

Twee schandalen

De snelle groei van Meloni’s Fratelli levert haar ook problemen op. Een partij vol nieuwe parlementariërs en bestuurders heeft altijd last van kinderziektes. Omtzigt, BBB en ook Wilders zullen Meloni’s personeelsproblemen van afgelopen jaar wel met argusogen gevolgd hebben. Twee schandalen sprongen eruit en kregen in de Italiaanse pers veel aandacht. Een Kamerlid liet een sneltrein speciaal voor hem een tussenstop maken in een dorp waar hij toevallig zijn moest, maar dat niet in het spoorboekje stond.

En in de Nieuwjaarsnacht, twee weken geleden, had een ander Fratelli-Kamerlid, ene Emanuele Pozzolo, op een feest een pistool in zijn hand. Niemand weet hoe het nou precies gegaan is, maar een kogel uit dat pistool is in het been van een andere feestganger geëindigd. Pozzolo ontkende zelf geschoten te hebben en beriep zich op zijn parlementaire onschendbaarheid toen de politie hem op kruitresten wilde testen. Het slachtoffer liet aan de pers weten blij te zijn dat hij zelf die kogel had gevangen, want er liepen op dat feest ook kindertjes rond, onder wie zijn eigen kind.

Arme Meloni! Ze zou half december een persconferentie geven en alle moeilijke vragen over haar eerste regeringsjaar beantwoorden, maar ze werd ziek en moest de conferentie tot twee keer toe uitstellen. In de linkse pers werd haar al verweten dat ze schoolziek was en de journalisten ontweek, maar op 4 januari stond ze daar dan toch. En ja, toen kreeg ze natuurlijk vragen om haar oren over dat pistoolschot van haar partijgenoot, vier dagen eerder. Zonder Pozzolo’s naam te noemen zei ze: ‘Er heeft zich iemand onverantwoordelijk gedragen, zoveel is zeker, en wel de eigenaar van het pistool. Dat is onacceptabel.’ Pozzolo wordt dan ook direct uit de partij gezet.

Veel vragen op de persconferentie gingen vanzelfsprekend over geld, over de staatsfinanciën. Meloni heeft belastingverlagingen beloofd voor wie minder dan 35.000 euro per jaar verdient. Maar haar linkse critici zien dat als populistisch, en vragen hoe zij een dergelijke aderlating wil bekostigen. ‘Door te bezuinigen op de overheidsuitgaven’, zegt Meloni unverfroren.

Geen vriend van Poetin

Uit de diepe zakken van de EU komt de komende tijd nog een hoop coronageld naar Italië toe. Ook de EU eist dat Italië dan wel eerst bezuinigt. Meloni doet haar best. Maar door die belastingverlaging zal haar begroting nu pas in 2026 aan de EU-eisen voldoen.

Haar euro-sceptische houding heeft ze na de verkiezingen in 2022 flink afgezwakt. En ze is, anders dan de andere rechtse partijen in Italië, geen vriend van Poetin. Ze kiest in dit conflict de zijde van de EU en steunt Oekraïne.

Instroom asielzoekers niet verminderd

Eén verkiezingsbelofte heeft Meloni in het geheel niet kunnen inlossen: ze zou de instroom van asielzoekers afkappen. Dat is bepaald niet gelukt. Ze heeft voortvarend onderhandeld met de president van Tunesië, het land waar de asielzoekers in hun bootjes van wal steken op weg naar het zuidelijkste Italiaanse eiland Lampedusa. Ze heeft samen met Mark Rutte aan die Tunesische president veel geld beloofd als hij de vluchtelingen in zijn land opvangt.

Maar het wil niet vlotten. In 2023 zijn er vanuit Noord-Afrika 261.000 asielzoekers Europa binnengekomen, vrijwel allemaal via Italië. En de EU dringt erop aan dat Italië asielzoekers terugneemt die via Italië in andere Europese landen terecht zijn gekomen. Zo moet het immers van het Dublin-akkoord.

Meloni vindt dat kissebissen over herverdeling en geschuif met asielzoekers niets bijdraagt aan de oplossing van het immigratieprobleem. Ze is enthousiast over het Piano Mattei. Dat is een plan voor gasbuizen en elektriciteitskabels tussen de Afrikaanse kust en Italië, waardoor Italië een intercontinentaal energieknooppunt zou worden en Afrika economisch zou opbloeien.

Daardoor zou in één moeite door ook de groeiende vluchtelingenstroom opdrogen. Een jaar is kort natuurlijk, maar op de vraag tijdens de persconferentie van 4 januari hoe het nu met dat Piano Mattei stond, antwoordde Meloni dat Europese samenwerking heel belangrijk is en dat als Italië straks voorzitter is van de G7 – want dat gaat deze zomer gebeuren –de focus op Afrika zal komen te liggen.

Draagmoederschap verboden

We wachten het af. Eén onderwerp heeft Meloni wel snel ter hand genomen. Ze is erg van familie- en gezinszaken. Daar schort het in Italië aan twee kanten aan. Italianen krijgen geen kinderen meer, althans heel weinig kinderen – de Italiaanse bevolking vergrijst in hoog tempo. Nu wil Meloni bonussen geven aan vrouwen die meer dan twee kinderen krijgen: gratis kinderopvang, belastingvoordeel, dat soort dingen.

Aan de andere kant heb je ook mensen die graag kinderen willen maar ze niet langs natuurlijke weg kunnen krijgen, zoals homostellen. Die zet Meloni nu juist de voet dwars. Ze heeft draagmoederschap verboden en de gemeentes mogen voortaan, en ook met terugwerkende kracht, voor elk kind maar één moeder en één vader registreren op de geboorteakte. Homostellen met kinderen overwegen nu emigratie.

Willy Hemelrijk schrijft regelmatig over Italië in Wynia’s Week. Ze is ook vertaalster.

De donateurs maken Wynia’s Week. U zorgt er als donateur voor dat ons onafhankelijke magazine twee keer per week en 104 keer per jaar kan verschijnen. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Niet alles lukt Meloni, maar ze is onverminderd populair verscheen eerst op Wynia's Week.

De Landtagswahlen liepen zoals verwacht uit op een ruime overwinning voor de christendemocratische partijen CDU (Hessen) en CSU (Beieren). En dat waren toch al de grootste partijen in beide deelstaten; ze leveren er ook de beide minister-presidenten. In Beieren kreeg de CSU onder leiding van Markus Söder 37,0 procent van de stemmen, ongeveer evenveel als in 2018. In Hessen haalde de CDU van minister-president Boris Rhein 34,6 procent, een winst van 7,6.

Het rechtse Alternative für Deutschland (AfD), zeg maar de Duitse PVV, werd de tweede partij in Hessen (18,4 procent, plus 5,3) en de derde partij in Beieren (14,6 procent, plus 4,4) en deed het in beide deelstaten beter dan ooit te voren. In het minder welvarende Oost-Duitsland – de voormalige DDR – is de partij al veel langer erg populair.

Een ‘Brandmauer’ tegen de rechtse AfD

Het almaar groeiende migratievraagstuk speelt bij die gestegen populariteit natuurlijk een grote rol. Toch zal de AfD in Beieren en Hessen in de oppositie blijven, want er is door de andere partijen een cordon sanitaire afgesproken. In Duitsland gebruiken ze daar het woord Brandmauer voor.  

De AfD kijkt al vooruit naar volgend jaar. Dan zijn er niet alleen verkiezingen voor het Europees Parlement (9 juni) maar ook, in september, Landtagswahlen in Saksen, Thüringen en Brandenburg. De kans bestaat dat de AfD in deze drie Oost-Duitse deelstaten de grootste partij wordt. Dan moet blijken of ze andere partijen tot samenwerking kan dwingen.

Grote verliezers afgelopen zondag waren de drie partijen die sinds 2021 deel uitmaken van de bondsregering in Berlijn. In Duitsland spreekt men over een Ampelkoalition (verkeerslichtcoalitie): de rode socialisten van bondskanselier Olaf Scholz (SPD), bijgestaan door de Groenen en de liberale FDP, die geel als partijkleur heeft. Het is voor de drie partners een Verlustgeschäft geworden, kopte Die Zeit Online, oftewel een verliesgevende business.

De SPD heeft in Beieren, waar de partij toch al nooit populair was, slechts 8,4 procent van de stemmen gehaald, ruim één procent verlies. In Hessen zakte de partij weg naar 15,1 procent (min 4,7). In Beieren was het de slechtste SPD-uitslag sinds 1893; in Hessen de slechtste uitslag ooit.

De FDP bleef in Beieren (3,0 procent) onder de kiesdrempel steken en wist in Hessen (5,0 procent) maar net genoeg stemmen te halen om een gedwongen vertrek uit de Landtag te voorkomen. 

De Groenen waren in beide deelstaten goed voor ruim 14 procent van de stemmen, maar verloren nóg forser dan hun Berlijnse coalitiepartners: min 3,2 procent in Beieren en min 5,0 in Hessen.

Burgers vrezen stijgende energieprijzen

De christendemocraten zitten in beide deelstaten in de Landesregierung, maar leiden in de Bondsdag de oppositie. Dat heeft ze geen windeieren gelegd, want de kiezers in Beieren en Hessen hebben de verkiezingen vooral aangegrepen om hun onvrede te uiten met het landelijke beleid. Het zijn dan ook vooral nationale thema’s die de burgers hoog zitten, zoals immigratieproblemen en de verregaande regeringsmaatregelen tegen klimaatverandering. Pas in 2025 zijn er weer landelijke verkiezingen. Volgens peilingen wil een meerderheid van de Duitsers liever vervroegd naar de stembus.

Het liberaal-conservatieve Duitse opinietijdschrift Tichys Einblick concludeert dat de kiezers de SPD en de FDP hebben afgerekend op de beloftes die ze in Berlijn niet zijn nagekomen, maar dat de Groenen juist hebben verloren vanwege de verkiezingsbeloftes die ze nationaal wél hebben weten waar te maken. De groene – verliezende – lijsttrekker in Hessen sprak dan ook van ‘sterke tegenwind uit Berlijn.’

Een heikel thema dat veel burgers direct raakt, is bijvoorbeeld de verwarmingswet: het Heizungsgesetz. Met gas- en oliegestookte ketels wordt korte metten gemaakt; vanaf 2024 moeten nieuwe verwarmingsinstallaties voor 65 procent duurzame energie gebruiken. Dat is op nationaal niveau zo geregeld, natuurlijk vooral op initiatief van de Groenen. De laatste Duitse kerncentrale is ook onlangs gesloten, en veel burgers vrezen, nu de winter eraan komt, stijgende energieprijzen.

Vooruitzicht: radicaliserende Groenen

Bij Tichys Einblick denken ze dat het regeringsbeleid in Berlijn door de verkiezingsuitslagen in Hessen en Beieren niet zal veranderen. FDP en SPD zijn ernstig verzwakt, en hebben geen verweer tegen de Groenen, die best eens verder zouden kunnen radicaliseren.

Willy Hemelrijk schrijft regelmatig over internationale  politiek voor Wynia’s Week.

De donateurs maken Wynia’s Week. U zorgt er als donateur voor dat ons onafhankelijke magazine twee keer per week en 104 keer per jaar kan verschijnen. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht De Duitse kiezers zijn het groene gedram uit Berlijn helemaal zat verscheen eerst op Wynia's Week.

Meloni heeft de afgelopen weken geen gelegenheid voorbij laten gaan om het belang van hulp aan Tunesië te onderstrepen. In mei was ze op de G7-top in Hiroshima en daar legde ze in een gesprek met Macron een ruzie bij die kort daarvoor hoog was opgelopen. De Franse minister van Binnenlandse Zaken had gezegd dat Meloni de migratieproblemen in eigen land helemaal niet kon oplossen. En dat vond hij kiezersbedrog, want ze had het tijdens de verkiezingscampagne vorig najaar wel degelijk beloofd.

Dat was natuurlijk tegen het zere been van Meloni en ze laat sindsdien zien wat ze waard is. Zo heeft ze op die G7-top ook een gesprek gehad met de Europese Commissievoorzitter Ursula van der Leyen en met de baas van het IMF. Allemaal in het kader van hulp aan Tunesië.

Een paar dagen later was ze op de Europese top in Moldavië – die eigenlijk over Oekraïne ging – en daar riep ze de EU op om pragmatisch en dus niet al te rigide met Tunesië om te gaan. Ze heeft er onder andere met Rutte en weer met Van der Leyen gesproken. Die drie hebben toen afgesproken om 11 juni gezamenlijk naar Tunesië af te reizen. Afgelopen dinsdag heeft Meloni eerst in haar eentje een bliksembezoek gebracht aan de Tunesische president Saied.

Waarom is Tunesië zo belangrijk?

De stroom Afrikaanse vluchtelingen vanuit de Sahel en de (sub)Sahara, die via Tunesië op een bootje naar het zuidelijkste Italiaanse eilandje Lampedusa komt, zwelt gestaag aan. Slecht weer op de Middellandse Zee zorgt even voor een adempauze, maar Meloni vreest dat de toestroom deze zomer nog veel groter zal worden, tot wel 900.000 vluchtelingen. En een aanzienlijk deel van die mensen zal doorreizen naar het noorden en ook Nederland bereiken.

Mark Rutte schoof tot nu toe de verantwoordelijkheid voor dit probleem naar het zuiden en eiste dat Italië die migranten buiten de deur zou houden, of anders in eigen land zou opvangen. Dat moet immers van het Dublin-accoord. En Meloni op haar beurt wil het probleem ook graag naar het zuiden doorschuiven: Tunesië moet zorgen dat de migranten de zee niet op gaan. En omdat Tunesië dat niet alleen kan, moet Europa helpen. Rutte steunt haar nu in dat streven.

Tunesië helpen betekent geld sturen. Het land is bijna failliet. President Saied is in 2019 verkozen, maar slechts 11 procent van de kiezers kwam naar de stembus. De oppositie boycotte de verkiezingen. Het land heeft te kampen met enorme inflatie, een werkloosheid van 16 procent en een hoge staatsschuld.

Saied heeft de democratie inmiddels min of meer opgedoekt en zelf het heft in handen genomen. Hij geeft de bevolking nu subsidie op levensmiddelen, maar daardoor loopt de staatsschuld wel steeds hoger op. De schatkist is bijna leeg en Tunesië zit te wachten op de ondersteuning die het IMF beloofd heeft: 1,9 miljard dollar. Bij lange na niet genoeg om het land er weer bovenop te helpen, maar toch.

Nu wil het IMF echter niet over de brug komen met die som, juist omdat de staatsschuld niet kleiner wordt. En ook omdat Saied zich als de sterke man opstelt en tegenstanders gevangen zet. En omdat hij akelig doet tegen al die vluchtelingen die vanuit het zuiden zijn land overspoelen. Hij heeft al van ‘omvolking’ gesproken.

Wel zuur dat het IMF nu juist van Tunesië meer respect voor de mensenrechten eist, want de Arabische lente is destijds in Tunesië begonnen en heeft alleen in dat Arabische land tot een soort democratie geleid. Meloni probeert het IMF en de EU tot clementie te bewegen. Maar dat is lastig want Saied heeft direct ferme taal gesproken: ‘Wij accepteren geen dictaat van buitenaf dat alleen maar tot meer armoede leidt.’

Energievoorziening in gevaar

De migrantenstroom is niet het enige probleem. Meloni wijst er ook op dat chaos in Tunesië kan leiden tot problemen met de gastoevoer. Tunesië is het noordelijkste punt van de Afrikaanse kust in de Middellandse Zee. Van daaruit stroomt Algerijns gas via een pijpleiding over de zeebodem naar Sicilië. Als de Tunesische regering valt en het land wegzinkt in anarchie, loopt ook die gaspijp gevaar.

Bovendien heeft Meloni grootse plannen. Ze wil van Italië de centrale ‘hub’ maken tussen Europa en Afrika, een verdeelcentrum voor gas en elektriciteit. Naast de al bestaande gaspijp zijn er daarom plannen voor een 200 kilometer lange elektriciteitskabel over de zeebodem. Als het tot nu toe stabiele Tunesië wegvalt, kan dat plan, Piano Mattei genaamd, de ijskast in.

Donderdagavond heeft de EU eindelijk een akkoord bereikt over migratie: strengere controle aan de buitengrenzen, bij aankomst meteen een schifting maken, de kansloze asielzoekers direct opsluiten, en de rest volgens een verdeelsleutel over Europa verspreiden. Het zal niet veel helpen.

Eigenlijk legt alleen Saied de vinger op de zere plek. Hij spreekt van armoede en erbarmelijke omstandigheden in de Sahel en de Sahara. Als we in die streken voor meer welvaart zouden zorgen, ja, dan zou de bevolking daar niet op drift raken en niet langer het risico nemen om bij de oversteek naar Europa te verdrinken.

Saied wil een top organiseren

Saied heeft Meloni daarom verzocht om samen met hem een top te organiseren voor alle betrokken landen, uit de Sahel, de Sahara, Noord-Afrika en Zuid-Europa. Het ietwat hoog gegrepen doel van die conferentie zal dan zijn ‘de oorzaken van illegale immigratie aanpakken, en een einde maken aan onmenselijke omstandigheden’. Aldus een persbericht vanuit het Palazzo di Cartagine, het Cartaagse paleis waar de Tunesische president resideert.

Zondag zal Meloni hem daar bezoeken, samen met Rutte en Van der Leyen.

Willy Hemelrijk schrijft regelmatig over de Italiaanse politiek voor Wynia’s Week.

De donateurs maken Wynia’s Week. U zorgt er als donateur voor dat ons onafhankelijke magazine twee keer per week en 104 keer per jaar kan verschijnen. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Asieldeal met Rutte? Meloni vreest vooral een instabiel Tunesië verscheen eerst op Wynia's Week.

Rutte wil er zelfs voor naar Rome reizen en in gesprek gaan met Meloni, over wie hij in september, toen zij net tot premier van Italië was verkozen, nog zei dat ‘waakzaamheid’ was geboden, waarschijnlijk vanwege Meloni’s rechtse gedachtegoed.

Op een speciale EU-top in Brussel op 9 februari heeft de Europese Raad ook al overlegd over de migratieproblemen. De Europese leiders hebben toen afgesproken dat ze de buitengrenzen beter gaan versterken: meer geld, betere samenwerking, dat soort vage plannen. Zelfs de beruchte muur langs de oostgrens werd genoemd, maar dat was nog een brug te ver. Toch schuift de EU hiermee ietsje in de richting van Orbans Hongaarse plannen.

Pushbacks zijn illegaal

Rutte is tijdens die top ook voorzichtig richting de Italiaanse premier Meloni geschoven. Hij heeft koffie – nee, espresso! zei hij – met haar gedronken en hij meent dat het wantrouwen daarmee verdwenen is. Hij legde niet uit waardoor dat wantrouwen dan voorheen wederzijds was ingegeven, maar het zal wel met het geld te maken hebben dat Italië voortdurend van de EU verlangt en dat de noordelijke EU-landen dan pas na enig tegenstribbelen ophoesten.

Op 8 maart zien Rutte en Meloni elkaar dus weer. En dan zal Meloni natuurlijk om hulp vragen voor de bewaking van haar kustlijn, die immers ook Mark Ruttes buitengrens is, sinds de EU de binnengrenzen niet meer handhaaft.

De EU-organisatie Frontex moet de EU-buitengrenzen bewaken en illegale immigratie voorkomen, maar is niet in staat de lange Italiaanse kustlijn te beschermen. Bovendien mogen de Frontex-schepen de bootjes met immigranten niet terugsturen naar waar ze vandaan komen. Zulke ‘pushbacks’ zijn illegaal.

Artsen zonder Grenzen

Meloni wil graag dat de EU haar helpt de immigratiestroom over zee te beteugelen. Ze heeft afspraken gemaakt met de Libische regering en betaalt die – ook met Europees geld – om vluchtelingen al bij hun vertrek te onderscheppen en in Libische kampen op te sluiten.

Toch wagen nog altijd veel schepen de overtocht, niet alleen vanuit Libië, maar ook vaak vanuit Turkije. Organisaties als Artsen zonder Grenzen nemen op zee vluchtelingen over van de mensensmokkelaars en varen met die migranten – zeer tegen de zin van de Italiaanse regering – naar Italiaanse havens.

Meloni laat die hulpschepen dan eerst dagen of weken de haven niet in en kissebist met de kapiteins over welke zieke vluchtelingen wel van boord mogen, en welke gezonde jonge mannen op zee moeten blijven, waarbij volgens de hulporganisaties sprake is van illegale pushbacks. Alle media-aandacht moet andere vluchtelingen in Turkije of Noord-Afrika ervan weerhouden om de reis te ondernemen.

Dublin-akkoord oneerlijk voor grenslanden

Maar na weken geharrewar mag zo’n schip dan toch de haven in, staan de vluchtelingen op de kade, en gaan de beelden de hele wereld over. Dat Meloni zo’n Nederlands of Duits schip dan een paar weken aan de ketting legt en 10.000 euro boete oplegt, maakt weinig indruk. Merkwaardigerwijs redt de Italiaanse kustwacht, zonder veel ophef, onverdroten vluchtelingen van zee, maar dan wel pas als ze de kust zijn genaderd.

Meloni pleit ervoor dat de bootvluchtelingen die door hulporganisaties van zee worden gehaald niet op de Italiaanse kusten blijven, maar linea recta naar het land worden overgebracht van de vlag waaronder het hulpschip vaart. Dat is een maatregel die in EU-verband moet worden genomen.

Een EU-afspraak uit het verleden die heel ongunstig uitpakt voor de mediterrane EU-landen is het Dublin-akkoord. Dat voorziet erin dat vluchtelingen worden opgenomen in het eerste land binnen de EU waar ze voet aan de grond zetten. Alle landen langs de oostelijke en zuidelijke buitengrenzen van de EU vinden dit begrijpelijkerwijs een oneerlijk akkoord. Toch is er ook tijdens de EU-top van 10 februari niet aan getornd.

Alleen wordt de soep blijkbaar niet zo heet gegeten, want vrijwel alle vluchtelingen die de overvolle Nederlandse asielzoekerscentra weten te bereiken, zijn eerst door een hele rits andere Europese landen gereisd. Daarheen terugsturen gebeurt in de praktijk nauwelijks.

Heftige verwijten

Vorige week zijn meer dan zestig vluchtelingen, onder wie veel kinderen, bij Cutro in het Zuid-Italiaanse Calabrië verdronken toen hun scheepje 100 meter voor de kust op de klippen liep. De Italiaanse media tonen een foto van een bekende Pakistaanse voormalige hockeyster en voetbalster die tot de slachtoffers behoort. In haar officiële jasje met de Pakistaanse vlag erop, de revers vol gewonnen speldjes, kijkt ze glimlachend de camera in. Ze is na haar scheiding, zonder haar dochtertje, op weg gegaan naar Europa voor een betere toekomst.

De nieuwe Italiaanse oppositieleider van de Partito Democratico, Elly Schlein, maakt de regering heftige verwijten over deze zeeramp. De kustwacht had beter moeten oppassen en het scheepje al veel eerder moeten onderscheppen. Frontex had immers eerder gewaarschuwd dat het bootje op weg was naar Italië. Schlein wil dat de regering het decreet intrekt waarmee zij de hulporganisaties probeert tegen te werken.

Maar de kustwacht laat weten dat er geen enkel noodsignaal van het bootje is gekomen. Niemand heeft het noodnummer gebeld. Waarschijnlijk hebben de mensensmokkelaars hun passagiers gedwongen alle telefoons uit te zetten, om zo onder de radar van de kustwacht te blijven. Pas toen de lichamen het strand op spoelden werd duidelijk wat er gebeurd was.

Geen boetekleed

Meloni is niet van plan het boetekleed aan te trekken. In het tv-programma Cinque Minuti (5 minuten) spreekt ze – welbespraakt als ze is, ze leest niks van papiertjes voor – haar ontzetting uit, maar ze betoogt ook direct dat dit soort schipbreuken niet de schuld is van haar regering. Zulke rampen kunnen alleen op de kusten van Turkije en Noord-Afrika voorkomen worden. Hoe meer mensen daar van wal steken, des te meer mensen de kans lopen te verdrinken.

Humaan is niet ze op zee van hun bootjes halen, zoals de hulporganisaties doen, maar ze bij hun vertrek al tegenhouden, zet Meloni. Daartoe moet de EU zich bereid verklaren. Daartoe moet de EU stappen zetten. Meloni vraagt de Europese Commissie en de Raad om onmiddellijk te handelen naar wat in de Raad is afgesproken.

Dit zijn zo ongeveer de lijnen waarlangs het gesprek met Mark Rutte op 8 maart zal verlopen.

Willy Hemelrijk schrijft regelmatig over de Italiaanse politiek voor Wynia’s Week.

De donateurs maken Wynia’s Week. U zorgt er als donateur voor dat ons onafhankelijke magazine twee keer per week en 104 keer per jaar kan verschijnen. Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Meloni gaat Rutte vertellen dat je bootvluchtelingen al bij hun vertrek moet tegenhouden verscheen eerst op Wynia's Week.

Die aantijging komt niet uit het niets, want Meloni is in haar jonge jaren (ze is nu 45) lid geweest van de MSI, de neofascistische partij. Nu zou fascisme in de praktijk moeten betekenen dat Giorgia Meloni de democratie wil afschaffen en dictator wil worden. Zoals Mussolini.

Geen einde democratie

Daar is echter geen sprake van, dat zegt zelfs een van haar linkse opponenten, voormalig premier Matteo Renzi van een van – de vele verliezende – linkse partijen, namelijk Italia Viva. Op CNN noemde hij suggesties als zou de democratie in Italië nu in gevaar zijn ‘fake news’.

Voorzitter Ursula van der Leyen van de Europese Commissie dacht daar in de aanloop naar de verkiezingen anders over toen zij dreigend meldde dat de EU ‘tools’ had om in te grijpen, mocht het in Italië ‘wrong’ gaan. Met haar Duitse tongval leek ze zo uit ‘Allo allo’ weggelopen. Rechts Italië was zeer verontwaardigd over haar poging om de verkiezingen te beïnvloeden.

Nu moet gezegd dat Giorgia Meloni niet bang is om een sfeer op te roepen die in Italië direct met het fascisme geassocieerd wordt. Ze doet haar vroegere fascistische sympathieën af als jeugdige onbezonnenheid, maar haar campagne werd gekenmerkt door veel vlaggen, veel luid geschreeuw tijdens speeches (‘Ik ben Giorgia, ik ben moeder, ik ben vrouw, ik ben Italiaanse, ik ben christen’), een grote nadruk op ‘familiewaarden’; problemen maken van marginale zaken als dat twee homo’s een kind mogen adopteren; felle uithalen tegen abortus en euthanasie. Maar ook geschreeuw tegen het globalisme en het grootkapitaal dat volgens haar van alle Italianen dociele consumenten probeert te maken.

De naam van Meloni’s partij ademt ook die nationalistische sfeer en dat is heel knap bedacht. Fratelli d’Italia (Broeders van Italië) is de titel en de openingszin van het Italiaanse volkslied. Bij elke internationale voetbalwedstrijd in Italië zingt dus nu bijna het hele stadion uit volle borst de naam van Meloni’s partij.

Twee bondgenoten

Er zijn nog twee rechtse partijen: de Lega van Matteo Salvini en Forza Italia van de oude Silvio Berlusconi. In het ingewikkelde Italiaanse kiessysteem, deels een districtenstelsel, zijn die twee partijen een verbinding aangegaan met de Fratelli; ze leverden in de districten een gezamenlijke kandidaat.

De linkse en middenpartijen konden geen overeenstemming bereiken over zo’n samenwerking en gingen onafhankelijk van elkaar de verkiezingen in. Dat heeft rechts de overwinning gebracht, maar de stemmen zijn voornamelijk naar Meloni gegaan: ongeveer 26 procent voor de Fratelli, terwijl Salvini en Berlusconi het ieder met rond de 8 procent moeten doen. Meloni was de enige van deze drie die oppositie kon voeren tijdens de campagne. Ze was niet in de brede coalitie onder leiding van premier Mario Draghi gestapt die vanaf februari 2021 tot aan deze verkiezingen heeft geregeerd.

In de regering die nu gevormd gaat worden door deze drie rechtse partijen zal Meloni haar gewicht in de schaal kunnen gooien. Want haar houding jegens de Europese Unie verschilt nogal van die van Salvini’s Lega. Die partij is – althans in theorie – rabiaat tegen de EU. Nu moet gezegd dat in Italië iedereen verontwaardigd is over de bezuinigingseisen die de EU aan het land stelt.

Maar daar staan de 209 miljard euro tegenover die de EU vanuit het (Corona-)Herstelfonds in tranches in de Italiaanse economie gaat pompen. Dat vergoedt veel. Ook bij Meloni. Bovendien staat zij anders dan Salvini en Berlusconi aan de kant van Oekraïne. Ze heeft niets op met Poetin, ook al niet omdat zij uit een rechtse hoek komt die in het verleden fel gekant was tegen het communisme van de Sovjet-Unie waarin Poetin opgroeide en waarvan hij de ondergang als een historisch drama ziet.

Blokkade van de Middellandse Zee?

Alle drie de partijen uit de nieuw te vormen coalitie willen de komst van asielzoekers over zee beperken of eigenlijk volledig stoppen. Een blokkade in de Middellandse Zee, zo opperen ze. Ook als de EU daar niet mee akkoord zal gaan. Maar of het zover zal komen, is de vraag. Ursula heeft inderdaad ‘tools’, want Italië heeft die Europese miljarden dringend nodig. En Meloni is praktisch ingesteld. De soep wordt bij haar waarschijnlijk niet zo heet gegeten als links vreest.

Op Twitter klaagt een jonge Italiaanse dat we twee jaar in lockdown hebben gezeten om de oudjes te redden en dat die als dank nu Meloni in het zadel hebben geholpen. En inderdaad ligt Meloni vooral bij de oudere generaties goed. De LHBTI-gemeenschap in Italië is heel bezorgd. Op Twitter praten jonge mensen over emigreren. Homostellen laten filmpjes zien van hun kinderen en vragen zich af of die nu afgepakt zullen worden.

De soep wordt niet zo heet gegeten

Direct na haar overwinning sloeg Meloni echter een veel verzoenender toon aan. Ze wil er zijn voor ‘alle Italianen’ en ze zal geen maatregelen terugdraaien. Dat is een verstrekkende belofte.

Zo heel anders zal het inderdaad allemaal wel niet worden. Een berustende Twitteraar verzucht troostend: ‘Eén ding is zeker: over anderhalf jaar moet er weer een nieuwe regering gevormd worden.’ Want zo gaat het altijd.

Regeringen komen en gaan bijna jaarlijks in Italië en ook de levenscyclus van partijen is korter dan bij ons. Enfant terrible in de Italiaanse politiek, Salvini, blijkt nu de leider van de oudste Italiaanse partij, hoewel de Lega pas eind jaren tachtig is opgericht. De Fratelli stammen uit 2012. Meloni leidt de partij sinds 2014. Maar als ze de EU aan haar zijde weet te houden kunnen die 209 miljard euro haar tot een zeer succesvolle premier maken.

Willy Hemelrijk is vertaalster Italiaans-Nederlands.

Wynia’s Week bericht ook uit de buurlanden en uit de rest van Europa. Doet u mee? Hartelijk dank! 

Het bericht Brussel dreigt Italië dan wel, maar zo heel veel anders zal het met de ‘fascistische’ Meloni niet worden verscheen eerst op Wynia's Week.

Een vriendin wist van een vage kennis op Facebook een telefoonnummer waar je je kon aanmelden om hulp te bieden. Die kennis is met een Oekraïense getrouwd.

Nou vooruit, begin maart heb ik me via WhatsApp aangemeld. Als ik het al niet deed, wie dan wel? Ik heb op dit moment een paar slaapkamers over en weinig om handen. Ik moest vervolgens op de website van Netherlands for Ukraine (NL4UA.org),  invullen hoeveel mensen ik kon ontvangen, of ik ze ook in Polen wilde gaan ophalen (nee), in welke stad ik woonde, en wie mij naar deze organisatie verwezen had. Dat was alles.

De eerste week hoorde ik niets. Maar op 9 maart werd ik aan een host-appgroep van de organisatie toegevoegd en op 10 maart kreeg ik een appje van een vrijwilliger: ‘Hello Willy, my name is Vlada.’ Deze Vlada wilde weten of ik een vrouw van 38 met twee kinderen van 8 en 10 in huis wilde nemen. Yes, okay, schreef ik. Weer een dag niets. Toen appte de vluchtelinge mij rechtstreeks dat ze onderweg was. En maandagavond 14 maart stond ze op het perron van het Centraal Station op me te wachten met haar kinderen. Ze waren vanuit Polen via Berlijn naar Nederland gekomen. Waarom eerst naar Berlijn? Ze moesten daar een oude buurvrouw afleveren bij familie die al in Berlijn woonde. En de treinen waren gelukkig aldoor gratis.

Familieleden

Mijn drie gasten waren met opa, oma, twee tantes, een neef van 17 jaar en twee katten in twee auto’s vanuit Kiev naar Polen gereden. Daar hadden ze een kamer gehuurd maar die werd steeds duurder. Mijn Oekraïense had toen via via de Nederlandse hulporganisatie gevonden en was met haar kinderen op de trein naar Nederland gestapt,

Maar opa, oma, en een zus met zoon zaten nog in Polen, waar alles steeds ingewikkelder werd door de enorme toestroom van vluchtelingen. Na een week heb ik in mijn ‘host-appgroep’ van NL4UA.org gevraagd of iemand nog plaats had. En ja, direct antwoord. Een mevrouw in Amstelveen had, toen de Russen Oekraïne binnenvielen, al meteen heel voorzienig samen met haar broers een huisje gehuurd op een camping. Er hadden al Oekraïners op doorreis in gezeten en nu kon de zus van mijn Oekraïense er met haar puberzoon in. Althans voorlopig, want zo’n huisje is iets heel tijdelijks.

Dus ging ik een paar dagen later tegen middernacht weer naar het Centraal Station. De zus en haar zoon stonden met allemaal plastic tassen om zich heen voor het station op mij te wachten. Tassen vol eten die ze van een Poolse hulporganisatie hadden meegekregen voor de reis; zelfs een tas met Pools kattenvoer en kattengrind, want in een reismandje zat hun ene kat al 20 uur doodstil te wezen. De andere kat was nog met opa en oma in Polen.

Hulpvaardig

Ook in mijn buurt is veel hulpvaardigheid. Een buurman die ’s morgens om acht uur, voordat hij naar zijn werk gaat, een envelop met 100 euro komt afgeven. Een vriend, anders heus altijd voorzichtig met geld, maakt zomaar 500 euro op mijn rekening over. Ik heb na een paar dagen moeten zeggen dat het nu wel even mooi was. Eerst dit geld maar eens opeten. De 125 euro leefgeld per week van de overheid heb ik nog niet voor ze weten te regelen, maar dat moet binnenkort toch ook lukken.

Tassen vol kleren krijgen we hier thuis ook van iedereen aangereikt. Ik stuur de gulle gevers dan als dank per app een fotootje van mijn gastkinderen op hun nieuwe sneakers en met een nieuw sweatshirt.

Kledingwinkel

In Amstelveen blijken vrijwilligers bovendien een grote kringloopachtige winkel uit de grond gestampt te hebben. De kleren hangen keurig op maat gesorteerd in de rekken. Allemaal kleding voor Oekraïense vluchtelingen die er gratis mogen komen winkelen, dus een kassa en opletten is niet nodig.

Dit voormalige tuincentrum blijkt al de vierde locatie sinds de oprichting van de winkel twee weken geleden, want de zaak groeit elke paar dagen uit zijn voegen, vertelt de enige Nederlandse vrijwilligster die er die middag rondloopt. ‘Heeft de gemeente deze ruimte aangeboden?’, vraag ik naïef. ‘Welnee, een andere moeder op school wist dat dit pand leegstond,’ vertelt ze, ‘maar ik ga nu naar huis, want mijn kinderen komen uit school.’

Ze laat de winkel over aan een Oekraïense mevrouw die geen woord Engels spreekt; en aan mij, zo blijkt, want omdat ik er een uurtje ronddrentel ben ik al snel de senior-medewerkster. Ik wijs mensen die zakken vol kleren komen brengen waar de grote lege kas is die als opslagloods dient. Een vrijwilligster komt binnen voor haar middagdienst en vraagt aan mij of het goed is als ze boven schoenen gaat sorteren. Ja, best. De winkel regelt zichzelf blijkbaar als iedereen van goede wil is.

Bedenkelijk

‘Zijn Afghaanse vluchtelingen ook welkom in die winkel?’ appt iemand mij direct kattig. De hartelijkheid waarmee veel Nederlanders de Oekraïense vluchtelingen tegemoet treden, blijkt her en der op nogal wat kritiek te stuiten. Ik word in het gunstigste geval op één hoop gegooid met Linda de Mol, Claudia de Breij en Willem-Alexander – het kan erger, zou ik denken – en het kan ook erger want dat ik diezelfde hartelijkheid niet eerder aan de dag heb gelegd voor Afghanen en Syriërs, vinden veel mensen die vanaf de zijlijn toekijken, toch een bedenkelijk trekje.

Online werken

Af en toe sta ik versteld van die vluchtelingen. ’s Ochtends na de eerste nacht bij mij in huis bijvoorbeeld, was de moeder al vroeg op. Ze zat met haar laptop beneden op de bank. Druk, druk, druk, typen, videobellen. Ze bleek gewoon online aan het werk te zijn. Boekhouder bij een grote supermarktketen in Kiev. En ze moest de maand nog afsluiten of iets dergelijks. Ook op de vlucht in Polen hadden zij en haar zus gewoon online doorgewerkt. Inmiddels ligt het bijna stil. De supermarkten worden niet meer bevoorraad. En vorige week is ze, weer online, ontslagen.

Geen Oekraïens maar Russisch

Nog iets onverwachts. Ik dacht dat voor de Russen gevluchte Oekraïners allemaal Oekraïens met elkaar zouden spreken, maar nee, bij mij in huis spreekt men Russisch. En de kinderen kijken de hele dag op YouTube naar Amerikaanse oorlogsspellen, veel geratel van mitrailleurs, en luid geschreeuw… in het Russisch, want het is allemaal nagesynchroniseerd. YouTube heeft blijkbaar de Russen nog niet volledig verbannen van het kanaal.

We zijn nu bijna vier weken verder, ik heb al heel wat Oekraïense vluchtelingen gezien – bij de activiteitenmiddag van de kinderen, in de Oekraïense kringloopwinkel of gewoon op straat – maar ik moet de eerste Oekraïner nog tegenkomen die Russisch niet als moedertaal heeft. Hoe of dat zit, vraag ik. Maar ze snappen mijn probleem niet. Ja, ze spreken Russisch samen, maar op school hoor je Oekraïens te spreken en daar leer je ook Oekraïens schrijven. ‘Is normal,’ zegt mijn Oekraïense schouderophalend, ‘Ukraine is our country now.’ Het verschil tussen de twee talen is groter dan voor ons met Vlaams, heb ik de indruk, maar kleiner dan voor ons met Duits.

Je naam schrijven

De meeste Oekraïners spreken wel een mondje Engels. Ook jonge kinderen. Oekraïne is enorm op het westen gericht en leert de schoolkinderen vanaf hun zesde jaar liever Engels dan Russisch. Die oriëntatie heeft nu misschien tot de oorlog geleid, maar elk nadeel blijkt ook zijn voordeel te hebben, want dat school-Engels stelt de vluchtelingen wel in staat om te communiceren. En ze kunnen het Latijnse schrift lezen. Althans, meestal.

Na twee weken mochten mijn Oekraïners zich inschrijven bij de gemeente Amstelveen. Ze kregen ook meteen een bsn-nummer. En weer gebeurde er iets mals. Ze moesten hun naam invullen op een formulier. Dat bleek ook voor deze toch hoogopgeleide mensen best lastig. Ze pakten hun paspoort erbij en begonnen hun naam letter voor letter over te schrijven. Ze zijn dat Latijnse schrift niet gewend. De zus moest op haar eigen formulier ook de naam van haar 17-jarige zoon vermelden. Alexander, vulde ze braaf in. Maar ik keek in zijn paspoort: Oleksander. O, dat was haar nooit eerder opgevallen.

School

De leerplicht kan – althans in Amstelveen – nog niet gehandhaafd worden. Vorige week is er door de gemeente een dagprogramma gestart, en dat begint nu goed te lopen. Er zijn te weinig mensen die de grote groep kinderen van alle leeftijden kan begeleiden, in het Oekraïens, of misschien in het Russisch, dat weet ik niet. Ze krijgen in Uilenstede Engelse les, en rekenen. En de naschoolse opvang ‘s middags in een paar lege zalen is fantastisch voor ze.

Contact met andere kinderen is het belangrijkste. Voor de kinderen dan. Want wat ik in de media lees is waar: Volwassen Oekraïners zijn een beetje stug in de omgang. Ze staan in de hal bij de school te luisteren naar een dame die uitlegt hoe en waar ze zich kunnen inschrijven. Iedereen luistert braaf en stil. Daarna gaan ze allemaal huns weegs. Niemand begint een praatje met een andere vluchteling: hoe lang ben jij hier? Kom je ook uit Kiev?

NL4UA.org

Netherlands for Ukraine heeft inmiddels met behulp van 34 vrijwilligers al voor 634 vluchtelingen onderdak gevonden lees ik op hun website. De zus in het campinghuisje is niet eens meegeteld denk ik, want die hebben we onderhands doorgeschoven. Daar wonen nu ook de twee katten. En de ouders van mijn vluchtelingen zitten sinds een week in het Corendonhotel bij Schiphol. Dat hebben de dochters zelf geregeld via een Nederlands/Oekraïense kennis die ze inmiddels hebben opgedaan.

4143 vluchtelingen staan bij NL4UA geregistreerd, lees ik op de website. 54 katten ‘matched with Dutch hosts’. En er is al €752.639,- gedoneerd door al die bedenkelijke Nederlanders. Omdat de overheid niet snel genoeg over de brug komt met het leefgeld, is NL4UA nu begonnen met financiële ondersteuning voor de gezinnen die het te krap beginnen te krijgen.

Hoe nu verder?

Kijk, ik wil best onderdak bieden. Twee maanden, drie maanden, maar er moet toch een eind aan komen. Ik hoop dat Zelenski, of nee, ik moet de Oekraïense spelling aanhouden, Zelensky, vrede weet te sluiten met Poetin. En ik vind alle praat over snel inburgeren en meteen Nederlandse les een beetje ongemakkelijk.

De huizen van de mensen uit Kiev, nee Kyiv nu geloof ik, staan nog gewoon overeind. Hun kleren hangen nog in de kast. Ik zou even afwachten. Natuurlijk kunnen ze hier twee maanden bollen gaan pellen of bij de bloemenveiling gaan werken. Maar ik zou de tijdelijkheid van hun verblijf voorlopig toch nog als uitgangspunt nemen. Mocht Kyiv hetzelfde lot beschoren zijn als Marioepol, dan stel ik mijn plannen wel bij.

Nog een laatste weetje dan: Het is Anastasía, de klemtoon ligt dus niet op de plek waar Walt Disney hem legt.

Vertaalster Willy Hemelrijk schrijft voor Wynia’s Week normaliter over het buitenland. Deze keer kwam het buitenland naar haar toe. Steunt u al de berichtgeving door Wynia’s Week? Dat kan HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Ik heb Oekraïense vluchtelingen in huis verscheen eerst op Wynia's Week.

Met stip op 1 staat Berlusconi die zich als voormalig premier van Italië nog in 2015 door Poetin liet fêteren. Notabene op de kort tevoren door Rusland geannexeerde Krim. Ze werden samen rondgeleid door de eeuwenoude wijnkelder van de Massandra-wijngaard en daar wees Berlusconi op een fles en vroeg of ze die zouden mogen opentrekken. Dit bleek een van de vijf flessen Jerez de la Frontera uit 1775, die ten tijde van Catharina de Grote naar de Krim waren gebracht. Heel Oekraïne stond op zijn achterste benen vanwege de achteloosheid waarmee met dit Oekraïense, zo niet werelderfgoed werd omgesprongen.

In 2017 gaf Berlusconi zijn vriend een onschuldiger cadeau voor diens 65^ste verjaardag. Het was een dekbedovertrek met daarop de levensgrote afbeelding van de twee mannen die elkaar hartelijk de hand schudden. Dit als reactie op een eerder geschenk van Poetin die Berlusconi het bed schonk dat de Italiaanse president volgens de aantijgingen in 2008 met een prostituee had gedeeld.

De vriendschap tussen Berlusconi en Poetin gaat al terug tot 2001, toen Poetin nog naar samenwerking met de EU streefde. De twee mannen brachten samen vakanties door in elkaars buitenhuizen op Sardinië en in Sotsji. Berlusconi heeft zijn vriend jarenlang door dik en dun verdedigd, ook nadat die de Krim annexeerde. En Poetin stond pal voor Berlusconi toen die in 2013 processen aan zijn broek kreeg wegens schandalen rond seksfeesten. Als Berlusconi homo was geweest, aldus Poetin, had er geen haan naar gekraaid.

In 2015 schreef Berlusconi een ingezonden brief aan de Italiaanse krant Corriere della Sera waarin hij waarschuwde dat het wegblijven van de Europese regeringsleiders uit Moskou bij de 70^ste herdenking van de Tweede Wereldoorlog alle pogingen om Rusland na de Koude Oorlog bij het Westen te betrekken teniet deed.

Op de Italiaanse tv werd Poetins vriendschap met de nu 85-jarige Berlusconi de afgelopen dagen weer onder de loep genomen. In het programma Otto e mezzo gaf de journalist Sallusti zijn mening. Hij heeft in het verleden voor Berlusconi gewerkt. En die had hem eens uitgelegd wat de reden voor zijn vriendschap met Poetin was. Juist omdat ook Berlusconi het mogelijke gevaar van Poetin wel inzag, hield hij hem dichtbij zich. Net zoals hij dat gedaan had met Erdogan en zelfs met Kadhafi. Bismarcks Realpolitik, aldus de journalist.

Berlusconi als ‘bemiddelaar’?

Nu Poetin Oekraïne is binnengevallen pleit Berlusconi net als de andere centrumrechtse partijen in Italië voor voorzichtigheid en diplomatie. Escalatie en sancties zouden, zo vreest hij, tot nog veel hogere energieprijzen en een stijging van de inflatie leiden. Zijn partij, Forza Italia, zal zich ‘met al haar gezag en internationale relaties’ inzetten voor een vreedzame oplossing.

In 2002 wist Berlusconi Poetin en de Amerikaanse president, destijds George Bush jr, zover te krijgen dat ze voor het oog van de wereld elkaars hand schudden. Dat is verder nooit meer iemand gelukt.

‘Twee minuutjes met Poetin’

Berlusconi zelf schepte vroeger op dat hij tijdens de crisis in Georgië in 2008 een nodeloos bloedbad in Tbilisi had voorkomen door Poetin rechtstreeks te bellen, waarna de Russische tanks rechtsomkeert hadden gemaakt.

En dus vraagt vriend en vijand in Italië zich nu af of de wereld in de afgelopen weken Berlusconi niet in stelling had moeten brengen, de enige man die Poetin tutoyeert, de enige die hem misschien tot rede had kunnen brengen. ‘Volgens mij geen verkeerd idee, als Berlusconi even twee minuutjes met Poetin zou bellen’, tweette Filippo Sensi, parlementslid van de Partito Democratico en verklaard tegenstander van Berlusconi. Maar Berlusconi houdt zich stil en laat premier Draghi het Italiaanse standpunt bepalen.

Het bericht Beste vrienden: Berlusconi en Poetin verscheen eerst op Wynia's Week.

Meloni heeft de partij in 2012 samen met een paar andere rechtse politici opgericht. Voordien had ze haar sporen al verdiend in allerlei andere kleine rechtse en extreemrechtse partijen. En vanaf 2008 was ze, 31 jaar oud, in het vierde kabinet Berlusconi, de jongste minister (van Jeugdzaken) in de geschiedenis van Italië.

Rechtse absolute meerderheid?

Tot voor kort moest ze in Matteo Salvini van die andere rechtse partij, de Lega, telkens haar meerdere erkennen, maar de laatste tijd streeft ze hem in de peilingen nipt voorbij: 21 procent voor de Fratelli d’Italia en net een half procentje minder voor de Lega. Dat ziet er goed uit voor populistisch rechts. De volgende verkiezingen zijn in 2023. Tenminste, als het zes maanden geleden geformeerde zakenkabinet van Mario Draghi zich zo lang staande weet te houden.

Berlusconi bestaat ook nog altijd op rechts. Maar zijn Forza Italia haalt nog maar 6 procent in de peilingen. En of Berlusconi zelf 2023 gaat halen is nog maar de vraag. Hij wordt een dagje ouder en kwakkelt regelmatig met zijn gezondheid. Toch heeft hij de wens uitgesproken om een groot samenwerkingsverband aan te gaan met de twee andere rechtse partijen.

Dat nieuwe rechtse blok zou zomaar een absolute meerderheid kunnen halen in het parlement. Meloni en Salvini zeggen beiden geen nee, maar ze houden zich voorlopig op de vlakte. Als Meloni’s partij de grootste blijft, zou zij premier worden. De eerste vrouwelijke premier van Italië.

Geduchte concurrente voor Salvini

En de kans lijkt groot dat haar partij de leiding in de peilingen zal kunnen houden. Salvini’s Lega is namelijk, anders dan de Fratelli, begin dit jaar wel in Draghi’s zakenkabinet gestapt. En dus moet Salvini nu vanuit het kabinet campagne gaan voeren, terwijl Meloni in de oppositie is gebleven en vanuit die positie vrijelijk de regering kan beschimpen.

Daarbij komt dat Salvini nooit meer helemaal is hersteld van de klap die hij door eigen toedoen heeft opgelopen, toen hij in 2019 uit het toenmalige kabinet stapte. Op het hoogtepunt van zijn populariteit mikte hij op nieuwe verkiezingen. Die zijn er evenwel nooit gekomen, want er werd direct een andere coalitie gesmeed. En Salvini stond buitenspel.

Ook botert het nog altijd niet zo tussen Salvini en de Zuid-Italianen. Die zijn niet vergeten dat zijn partij, de Lega, in vroeger tijden Lega Nord heette, Noordelijke Liga dus. Dat was een partij die het armoedige Zuid-Italië wilde afstoten. De conservatieve, traditionele Meloni ligt beter in het Zuiden.

Salonfähig

Ondertussen werkt Meloni ook gestaag aan het salonfähig maken van de Fratelli. Bij de oprichting stonden die Broeders van haar nog te boek als post-fascisten (net zoiets als neo-nazi’s, maar dan omgekeerd, of nee, eigenlijk hetzelfde). Maar ondertussen verschijnt Meloni in keurige mainstream-talkshows en ontvouwt haar kordate plannen: tegen immigratie (ze hamert op een scheepsblokkade voor de Noord-Afrikaanse kust), tegen homo-rechten en wat dies meer zij, tegen abortus, tegen draagmoederschap en ga zo maar door.

Ze heeft haar autobiografie geschreven (Io sono Giorgia, Ik ben Giorgia). Dat boek werd direct een bestseller, en nog populairder door een leuke Remix van een van haar speeches op Youtube, waarin ze rappend wordt opgevoerd en vanaf het podium telkens roept: ‘Ik ben Giorgia, ik ben vrouw, ik ben moeder, ik ben christen.’ En inderdaad heeft ze in 2016 tussen alle bedrijven door ook nog een dochtertje gekregen.

Meloni en de EU

In het begin, zo rond 2014, waren de Fratelli d’Italia nog rabbiaat tegen de EU, maar ondertussen zijn de scherpe kantjes er van af. Meloni kan het goed vinden met de andere rechtse leiders in Europa, met de Hongaarse Orbán en met de Poolse en Sloveense premier. In 2020 is haar partij voorzitter geworden van de European Conservatives and Reformists (ECR), een eurosceptische politieke groep binnen het Europese Parlement.

JA21 en de SGP zitten ook in die groep, samen met parlementariërs uit 14 andere Europese landen. Allemaal contacten die Meloni goed kan gebruiken om zich (op weg naar haar premierschap) ook internationaal te profileren. Nu moet ze de EU nog zover zien te krijgen dat die het Marrakesh-migratiepact in de prullenmand laat verdwijnen. Daar wordt aan gewerkt.

Het bericht Giorgia Meloni: eerste (rechtse) vrouwelijke premier van Italië? verscheen eerst op Wynia's Week.