De Europese ministers van Milieu hebben vorige week in Luxemburg striktere normen afgesproken voor luchtvervuiling. Ze beloven zero pollution tegen 2050, om zo ‘vroegtijdige doden’ door luchtvervuiling te voorkomen. Voortaan kunnen EU-burgers ook schadevergoeding eisen van de overheid als hun gezondheid onder luchtvervuiling lijdt.

De Europese Commissie wil al sinds 2022 een herziening van de Ambient Air Quality Directive (AAQD). Daarbij draait alles om twaalf zogezegde ‘polluenten’ of vervuilende stoffen. De belangrijkste is stikstof.

Die herziene richtlijn zou dan de drempelwaarden in overeenstemming moeten brengen met de adviezen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Dat gaat vooral over fijnstof, en over solfer- en stikstofoxides. Uitstoot die in verband gebracht wordt met het autoverkeer, de industrie en de verwarming van woningen met fossiele brandstoffen.

Machtige pressiegroep

Al deze regels komen niet uit de lucht vallen. Ze zijn het werk van de machtige pressiegroep ClientEarth. Deze ngo betaalt bijvoorbeeld de juridische campagnes tegen de nieuwe ethaankraker van chemiereus Ineos in de Antwerpse haven. Andere ngo’s of milieuactivisten hoeven alleen de dagvaarding te tekenen, de rest doet ClientEarth.

Dit keer lobbyde Emma Bud, de beruchte advocate van ClientEarth, bij de regeringen van België, Duitsland, Italië en Polen. Bud is specialiste lawfare: procederen om een politiek-ideologische agenda via de rechter af te dwingen. Een bekend voorbeeld daarvan was de klimaatzaak, maar het gaat ook over vergunningen van landbouwers, industrie, bouwsector, enzovoort.

ClientEarth heeft in dit luchtverontreinigingsdossier een belangrijke slag geslagen. Burgers en verenigingen krijgen de mogelijkheid naar de rechter te stappen tegen de eigen overheid als die faalt bij het beschermen tegen luchtvervuiling. De overheid moet in voorkomend geval een schadevergoeding betalen.

De lidstaten moeten na de beslissing van maandag de richtlijn eerst nog omzetten in nationale wetgeving. De deadline is 2030, maar Duitsland heeft in bepaalde gevallen alvast uitstel gekregen tot 2040. Bijvoorbeeld als de luchtvervuiling van over de grens komt. Op zich is dat ironisch, want het Duitse Ruhrgebied is al ruim een eeuw lang de grootste grensoverschrijdende vervuiler. En misschien nog veelzeggender: de Duitsers krijgen ook uitstel als het vervangen van verwarmingsinstallaties in woningen ‘niet beheersbare proporties’ zou aannemen.

Totaal onhaalbaar

In Berlijn beseffen ze heel goed wat de gevolgen van de nieuwe regels zijn. Vandaar dat de Duitse regering ook niet wil dat de Europese Commissie een rijverbod of de sluiting van fabrieken kan opleggen. Het zijn opmerkelijke uitzonderingssituaties, bedongen door een minister die lid is van de groene partij. De Duitse regering wekt op zijn minst de indruk dat ze de nieuwe regelgeving totaal onhaalbaar vindt.

Lode Goukens is journalist en docent. Dit artikel verscheen op 19 oktober op Doorbraak.be

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht EU eist nul luchtverontreiniging in 2050: Duitsers vrezen rijverbod en stilvallen industrie verscheen eerst op Wynia's Week.

De Europese Commissie is begonnen met campagnes tegen voedselverspilling. De verspilling moet met de helft dalen tegen 2030. Tegen 2050 is voedselverspilling verboden. Lobbygroepen maken overuren. Want ze willen het wegwerpen van voedsel strafbaar maken. Maar dat is niet het hele verhaal…

Die plotse aandacht voor voedselverspilling komt niet zomaar uit de lucht vallen. Achter die strijd zitten groenlinkse stichtingen. Stichtingen die hoofdzakelijk op belastinggeld draaien. Geld van de Europese Commissie om bij diezelfde Europese Commissie en het Europees Parlement te lobbyen.

Miljoenen EU-subsidies

Dat laatste gebeurt niet erg subtiel. Afgelopen juni deed het zwaar door de EU gesubsidieerde European Environmental Bureau (EEB) een oproep aan het EU-voorzitterschap om ‘food waste‘ te bestrijden. Nog nooit van het EEB gehoord? Dat is ook niet de bedoeling, zolang EU-ambtenaren en Europarlementariërs hen maar kennen.

Het EEB was in 2023 goed voor ruim 72 miljoen euro EU-subsidies. Sinds de oprichting in 2016 kreeg het EEB liefst 96 miljoen euro. Middelen die in de EU-begroting hoofdzakelijk werden geboekt als onderzoeksgeld. In de praktijk organiseert het EEB bijeenkomsten voor ambtenaren en klimaatactivisten. Met copieuze maaltijden zo gaat het gerucht. De naam European Environmental Bureau lijkt bovendien bewust gekozen om de indruk te wekken dat het hier om een EU-agentschap handelt. Dat is het voor alle duidelijkheid niet.

De Europese Commissie begon de campagnes rond voedselafval op 27 september. Toen bracht Eurostat statistieken uit over ‘food waste’. 132 kg gemiddeld in de EU waarvan 72 kg bij huishoudens en 15 kg bij restaurants. Op 2 oktober zouden Nederlandse supermarkten het voedselafval in 2023 met bijna 1 procent hebben verminderd. Dit alles omdat de Europese Commissie de Afvalkaderrichtlijn strenger wil maken. Voedselafval is daar één aspect van. Omdat niemand voor verspillen van voedsel kan zijn is het een ideaal smeermiddel om elders strengere afvalregels door te drukken.

De rol van lobbygroepen achter dit strengere beleid is opvallend. Zero Waste Europe, Safe Food Advocacy Europe, FeedBack EU enzovoort lobbyen fel om de Afvalkaderrichtlijn strenger te maken. Ze eisen 50 procent minder voedselafval. Niet alleen in supermarkten, maar ook bij burgers thuis. Wettelijk afdwingbaar! Dus straf of boete als u te veel voedselresten weggooit. Uw koelkast of vuilzak worden een war zone. Het grote publiek merkte niets van dit alles, want het beperkte zich tot de parlementaire wandelgangen in Straatsburg en Brussel.

Mensen kunnen niet koken

Met haar campagne ‘zero waste, more taste’ schakelt de Europese Commissie nu een versnelling hoger. Inclusief een kookboek. Wie de eisen leest merkt hoe ingrijpend het allemaal kan zijn. De EU wil dat de overheid in uw koelkast en uw gft-biozak komt loeren. Met als argument: de Europese burgers verspillen te veel voedsel. Bijna 60 miljoen ton per jaar.

Van die meer dan 59 miljoen ton is 5 procent voor rekening van de huishoudens en 46 procent zou uit de voedselketen komen. Volgens de Europese Commissie komt al dat voedselafval door impulsaankopen, slechte planning en het feit dat mensen niet goed genoeg kunnen koken. ‘Te weinig kookvaardigheden’ staat er letterlijk. Bovendien is het voedsel te goedkoop. Een beschimmelde plak kaas wegwerpen voelt niet genoeg aan als een groot verlies.

Tegen het consumeren van vlees

De bureaucratie in Brussel vindt de burgers te dom. Ze begrijpen het verschil tussen een door de EU opgelegd onderscheid zoals ‘best before’ en ‘use by’ niet. In het Nederlands ‘te gebruiken tot’ en ‘ten minste houdbaar tot’. Bij ‘te gebruiken tot’ gaat het om producten die in korte tijd kunnen bederven en waarbij het eten een risico voor de gezondheid kan inhouden. Bijvoorbeeld: zuivel, vlees, vis. Op de verkoop na die datum staat een wettelijk verbod. Bij ‘ten minste houdbaar tot’ is geen sprake van gevaar.

Lobbygroepen bewerken de Europese Commissie en het Europees Parlement om die afvalkaderrichtlijn zo streng mogelijk te maken. Daarbij richten ze zich op twee zaken. Ten eerste verpakkingen voor voedsel (vooral plastic folies) en ten tweede het voedsel zelf. De strijd tegen de verpakkingen is vooral een vermomde strijd tegen fossiele brandstoffen waar de meeste kunststoffen van gemaakt zijn. De strijd tegen de voeding is een vermomde strijd tegen het consumeren van vlees.

Het zwaartepunt van die lobbygroepen ligt in Nederland en in Brussel. De modus operandi is steevast dezelfde. Zero Waste Europe had in 2024 vijf online-vergaderingen met hoge EU-figuren. Hoe weten we dat? Omdat er een meldingsplicht bestaat. Wat valt op? Ze ontmoeten dikwijls dezelfde medewerkers. Dat zijn meestal kabinetsleden van Europese commissarissen. In 2023 sprak Zero Waste Europe Helena Braun van het kabinet van Frans Timmermans. De Estse juriste Helena Braun blijkt al jaren één van de topfiguren die de stichting regelmatig officieel aanspreekt. In totaal 13 keer sinds 2018. In 2017, 2020 en 2022 spraken de lobbyisten van Zero Waste Europe dan weer Frans Timmermans persoonlijk.

De financiering van deze ngo is interessant. In 2022 ontvingen ze 450.000 euro subsidie van de Europese Commissie… om te lobbyen over klimaatonderwerpen. Daarmee is de Europese Commissie de grootste financier van Zero Waste Europe. De ondertussen opgedoekte Zwitserse MAVA Foundation pour la Nature gaf 320.000 euro. MAVA ging er prat op samen te werken met het World Economic Forum (WEF) en het Wereldnatuurfonds (WWF).

3,85 miljoen euro subsidie

Het Amerikaanse Plastic Solutions Fund gaf 231.900 euro. De Zwitserse Kristian Gerhard Jebsen Foundation schonk 261.000 euro. Het Amerikaanse Break Free From Plastic (BFFP) gaf 150.000 euro. Die laatste is een zeer extreme lobbygroep tegen fossiele brandstoffen en tegen kunststoffen die onder ander Coca-Cola, Nestlé en Danone aanviel met rechtszaken.

Merk op hoezeer de anti-plastic-lobby vertegenwoordigd blijkt en dat het geld van buiten de EU komt. De rest van het totale budget van bijna 3,9 miljoen euro komt van donaties van stichtingen. Het gaat hier overigens niet over één organisatie. Eigenlijk gaat het om zes stichtingen. Zero Waste Europe ontving 2,67 miljoen euro subsidies van de Europese Commissie. Stichting Zero Waste Europe ontving 1,18 miljoen euro subsidies. Een totaal van 3,85 miljoen euro belastinggeld voor deze twee Nederlandse stichtingen.

Veganistische stichtingen

Tussen 2014 en 2023 ging 25,51 miljoen euro EU-geld naar de groep Zero Waste Europe. Daarvan is slechts 16,81 miljoen euro uitbetaald omdat de stichtingen te weinig stukken ter rechtvaardiging konden voorleggen. Opvallend daarbij is dat onder Frans Timmermans (PvdA) als Europees Commissaris de subsidies de hoogte in schoten. Van 0,69 miljoen euro in 2020 naar 9,15 miljoen in 2021; 8,59 miljoen in 2022 en 0,93 in 2023 het jaar dat Timmermans de Commissie verliet.

Safe Food Advocacy Europe (SAFE) lijkt hetzelfde verhaal. 61,51 miljoen euro aan EU-subsidies toegekend tussen 2018 en 2023 waarvan al 46,24 miljoen euro uitbetaald in 2023. De Belgische stichting Safe Food blijkt een club van veganistische stichtingen uit heel Europa. Ze beweren een ngo te zijn die consumenten beschermt in de voedingssector. In april 2024 presenteerden ze hun ‘onderzoek’ rond food waste management aan het kabinet van de Eurocommissaris voor landbouw.

SAFE mocht 767.877 euro op de rekening bijschrijven in 2022. Die EU-middelen lijken hun enige inkomsten. Eens te meer lijkt de Europese Commissie dus lobbygroepen te sponsoren om bij haar een bepaalde politieke agenda te komen verdedigen. Vervelend detail is dat de EU-subsidies die SAFE meedeelt aan het lobbyregister van de Europese Unie niet overeenstemmen met de cijfers die diezelfde EU via het Financial Transparency System bekend maakt.

In 2022 kreeg SAFE volgens FTS liefst 27,88 miljoen euro toegewezen en daarvan ontvingen ze 19,29 miljoen euro. In 2023 kregen ze 12,66 miljoen euro toegewezen en daarvan werd al 9,9 miljoen euro uitgekeerd. Inkomsten die niet te controleren vallen op de balans en resultatenrekening omdat de stichting die in België niet publiek hoeft te maken.

Flexitariërs

De lucratieve subsidiemolen van de Commissie begunstigde nog een andere Nederlandse stichting. Stichting FeedBack EU van Frank Mechielsen uit Rijswijk. De stichting heeft sinds 2024 twee lobbyisten in het Europees Parlement rondlopen.

Opnieuw vallen banden op met de vegetarische/veganistische lobby. Feedback is lid van de True Animal Proteins Price Coalition. TAPP Coalitie is een Nederlandse stichting die fundamenteel tegen vleeseten is. ‘Wij geloven dat elke dag vlees eten niet meer van deze tijd is.’ Ze presenteren zich als flexitariërs. Feedback heeft verder banden met andere Nederlandse stichtingen: Transitie Coalitie Voedsel (TCV) en Handel Anders!

Paul Polman

Naar eigen zeggen ontvangt Stichting Feedback EU geen EU-middelen. Hun grootste donateur in 2023 was de ngo Feedback Global die het voorzien heeft op veebedrijven in Australië. Een andere donateur is de European Climate Foundation (ECF). De ECF is één van de machtigste groenlinkse lobbygroepen in Brussel. Een instrument van superrijken waaronder voormalig Unilever-topman Paul Polman. Het immense jaarbudget van meer dan 40 miljoen euro van de ECF komt hoofdzakelijk van de Nationale Postcode Loterij in Nederland en van Amerikaanse stichtingen. Het management van ECF bestaat uit voormalige socialistische politici.

Op haar beurt participeert Stichting Feedback EU in het European Environmental Bureau (EEB). Waardoor de vraag rijst waar het EU-geld uiteindelijk belandt.

Al drie kookboeken

Achter de nobele strijd tegen voedselafval en voedselverspilling zit dus een strijd tegen de plasticindustrie en de vleeswaren- en zuivelindustrie. Met steun van hoge figuren binnen de Europese Commissie. De Commissie blijkt immers het lobbyen bij het Europees Parlement te financieren. Open en bloot.

Te veel voedselafval strafbaar stellen klinkt als slecht nieuws. Zeker als huishoudens 72 kilogram voor hun rekening nemen van de gemiddeld 132 kilogram voedselafval. Het ophalen van voedsel en afval duurder maken, verpakkingen verbieden en vooral burgers straffen is een drastische ingreep. Daar malen die ngo’s natuurlijk niet om. Ondertussen kan de burger het kookboek Sensational! van de Europese Commissie downloaden. Dit is trouwens al het derde kookboek na Bon Appétit en het EU Holiday Cookbook.

Lode Goukens is journalist en docent.

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Hoe Brussel in uw vuilniszak gaat kijken. Met dank aan Frans Timmermans verscheen eerst op Wynia's Week.

Een reeks lobbygroepen roept in een ‘studie’ de Europese Commissie op om een politieke prioriteit te maken van ‘schone verwarming’. De nieuwe argumenten zijn competitiviteit en energiezekerheid. 75 procent van de woningen zou nog afhankelijk zijn van ‘verouderde’ en ‘vervuilende’ fossiele stookinstallaties zoals gasboilers. Maar achter die agenda zitten blijkbaar andere belangen dan betaalbare energie of klimaatverandering.

Het gaat hier wel degelijk om lobbyen. In de vorm van een studie die de belangen van wie erachter zit moet helpen ingang vinden bij de Europese Commissie en het Europees Parlement. Deze lobbygroepen leggen de nadruk op ‘schone’ verwarming en koeling. De notie ‘clean heat’ of ‘schone verwarming’ is wat moet blijven hangen. De studie is trouwens onderdeel van een grotere campagne.

Kloof met de burgers

De auteur van dat rapport is Trinomics.  Dat is een gespecialiseerd adviesbureau uit Rotterdam dat beleidsadvies verstrekt over klimaatverandering en energie. Geen technisch of wetenschappelijk onderzoek, maar politiek advies om beleid te verkopen en te communiceren. Zogenaamde spin doctors.

Trinomics onderzocht twaalf EU-landen. En de conclusie (die al vaststond natuurlijk) is dat deze adviseurs een ‘Clean Heat Gap’ vaststellen. De oplossing is clean heat en er is een probleem, namelijk een gapende kloof met de burgers.

De auteurs richtten hun aandacht op beleid. Op de politiek met andere woorden. En ze vinden het beleid niet sterk genoeg en niet consistent genoeg om de burgers en bedrijven aan te zetten om schone verwarmingsinstallaties (of air conditioning) te installeren.

Geen paniek. Er is hoop dankzij warmtepompen. Hoewel ze in veel van de twaalf EU-landen vooruitgang zien, vinden ze de ondernomen acties (van het beleid) onvoldoende. Daarbij werden België en Nederland trouwens niet onderzocht, maar wel Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Hongarije, Italië, Kroatië, Litouwen, Polen, Spanje, Tsjechië en Zweden.

Fabrikanten van warmtepompen

De vraag is natuurlijk wie zit er werkelijk achter de warmtepomplobby die de Europese Commissie begin mei opriep om prioritair voor ‘clean heat’ te zorgen?

Allereerst zijn er de fabrikanten van warmtepompen met de European Heat Pump Association (EHPA). Hun toplobbyiste, Jozefien Vanbecelaere, zei over het rapport: ‘We dringen eropaan bij de Europese Commissie en bij de nationale regeringen om schone verwarming en koeling een politieke prioriteit te maken.’ Dat moet met ambitieuze ‘beleidssignalen’. De competitiviteit van de sector moet door de Europese Unie versterkt worden ‘om broeikasgassen te verminderen en huishoudens, bedrijven en de industrie te beschermen tegen volatiele prijzen van fossiele brandstoffen’.

Koperindustrie en industriële partijen

Vervolgens is er de koperindustrie met de lobbygroep International Copper Association Europe. De leveranciers en producenten van stroomkabels en dergelijke. De toplobbyist of directeur-generaal van ICA Europe Quentin de Hults is voorstander van het vervangen van de elektrische installaties in woningen. De Hults lobbyt ook voor gezonde woningen en voor renovatie.

De derde belangrijke lobbygroep is EuroHeat & Power. Dat is zogezegd de organisatie van lokale warmtenetwerken. Maar wie de ledenlijst met 140 organisaties nakijkt stelt vast dat daar niet zoveel lokale stadsverwarmingsbedrijven in zitten. In feite is EuroHeat & Power een lobbygroep van industriële partijen zoals Daikin en Shell aangevuld met brancheverenigingen van energiebedrijven zoals Energie Nederland, maar ook gesubsidieerde denktanks zoals het Vlaamse Energyville (KU Leuven en UHasselt). Die allemaal net als commerciële consultancybedrijven zoals Karno Energy en leveranciers van facturatiesoftware voor energiebedrijven zoals Zero Friction forse lidgelden betalen.

Kortom, een hele constellatie van bedrijven die studies leveren aan overheden en nutsbedrijven omtrent de energietransitie. En de conclusie van de lobbyiste van Euroheat & Power, Pauline Lucas, luidt dan uiteraard dat de ‘decarbonisatie’ van gebouwen versneld moet worden.

Een vierde lobbygroep achter het rapport is die van de sector van de zonnepanelen, namelijk SolarPower Europe. Dat zijn blijkbaar niet enkel zonnepaneelfabrikanten of installateurs, maar ook de sector van de aluminiumindustrie, staalbedrijf ArcelorMittal, chemiebedrijf Borealis, de Nederlandse onderzoeksinstellingen EIT InnoEnergy en TNO en grote bedrijven wier daken vol liggen met zonnepanelen zoals Amazon en IKEA.

European Climate Foundation

De laatste belangrijke lobbygroep achter de studie is de zeer machtige groene ngo European Climate Foundation (ECF). Dat is een stichting naar Nederlands recht met 18 lobbyisten in Brussel. Met een budget van 200 miljoen euro in het jaar 2022. De belangrijkste financiers zijn de Postcodeloterij en vooral Amerikaanse filantropische organisaties.

In het jaar 2022 hadden die ECF-lobbyisten overigens 136 ontmoetingen met topambtenaren of Europese commissieleden. Een jaar voordien waren dat er 104 en daarmee stonden ze toen op plaats 22 van de meeste bezoeken aan de Europese Commissie. Recentere gegevens zijn nog niet openbaar.

Huishoudens volgen niet

Deze vijf machtige lobbygroepen betaalden dus het rapport. En wat stelt dat rapport vast? Dat de helft van de 12 EU-landen fossiele brandstoffen uitfaseert. Terwijl dat juist het doel was van die lobbygroepen en de Europese Commissie blijkt dat volgens het rapport een probleem. Want de huishoudens volgen niet.

Daar heeft het rapport een verklaring voor. Er zijn wel subsidies maar die zijn vaak beperkt. Van alle onderzochte landen steunt immers amper de helft huishoudens met lage inkomens.

Tegelijk hekelt het rapport dat veel landen nog subsidies zouden geven voor verwarming op basis van fossiele brandstoffen (stookolie en aardgas). Bovendien vindt de studie de prijs van elektriciteit in bepaalde landen te duur om de overschakeling aan te moedigen of te bespoedigen.

Europese Commissie wordt aangezet tot actieplan

Trouwens de complexe administratieve rompslomp blijkt eveneens een probleem want die maakt de energietransitie moeilijk. Daarom stellen de warmtepomplobbyisten een aantal aanbevelingen voor. Ten eerste moet de EU strategische prioriteiten stellen en de rol van de lidstaten bij de implementatie van de Nationale Energie en Klimaatplannen (NECP’s) beter controleren en sturen.

Dit kan door de snelle publicatie van een EU Heat Pump Action Plan. Een actieplan voor warmtepompen van de Europese Commissie met andere woorden. Daarin moeten duidelijke nationale doelstellingen voor verwarming en koeling van woningen staan.

Dat plan moet voorzien in financiële steun (lees subsidies of belastingverminderingen) voor met name huishoudens met lage inkomens. De elektriciteitsprijs moet bovendien zakken (lees eigenlijk: de warmtepompen verbruiken teveel energie). De renovatie van gebouwen moet gestructureerd en digitale meters en apparaten moeten interoperabel zijn.

Doekle Terpstra

Die internationale lobbygroepen in Brussel zijn nauw verweven met de Nederlandse lobbygroepen. Binnen EHPA is de Nederlandse Vereniging Warmtepompen actief. Die vertegenwoordigt fabrikanten zoals Daikin, Carrier, Bosch Thermosystems, Intercool enzovoort. Normaal trekken die gezamenlijk op met installateursvereniging Techniek Nederland, onder leiding van CDA’er Doekle Terpstra. Techniek Nederland werkt dan weer nauw samen met brancheorganisatie Energie Nederland die, zoals boven vermeldt, meebetaalt in EuroHeat & Power. En ze spelen op veel fronten hetzelfde spel. Sinds februari 2024 gaan beide brancheverenigingen samenwerken rond warmtenetten (het oorspronkelijk maatschappelijk doel van dezelfde lobbygroep EuroHeat & Power).

De Nederlandse verplichting van de warmtepomp per 1 januari 2026 is door het nieuw aangetreden kabinet geschrapt. Opvallend is echter dat de Vlaamse regering exact dezelfde timing qua warmtepompverplichting hanteerde als het Nederlandse demissionaire kabinet.

In Duitsland verplichtte Robert Habeck, de Groene minister van Economie en Klimaatactie, de warmtepompen. Dat leidde bijna tot een volksopstand en pijlsnelle daling van de Groenen in de peilingen. Zelfs de Duitse banken bemoeiden zich ermee en noemden de maatregel onbetaalbaar. Gevolg minder strenge regels, meer uitzonderingen en bovenal 77 procent terugbetaling door de overheid om alsnog de nieuwe gebouwenwet te kunnen handhaven. Op 11 mei beweerde Habeck dat de Duitse bevolking eindelijk gewonnen lijkt voor warmtepompen.

Warmtepompen zijn eigenlijk onverkoopbaar

De extra lobbypogingen in Brussel kunnen niet los worden gezien van de warmtepompperikelen in Nederland, Duitsland of Vlaanderen. Dat verraadt het eisenpakket. De conclusie uit het rapport zou ook gewoon kunnen zijn dat warmtepompen zonder subsidies, zonder verplichting, zonder renovatie en zonder goedkopere stroom onverkoopbaar zijn, maar een verhaal over ‘schone verwarming’ klinkt natuurlijk een stuk fraaier.

Lode Goukens is journalist en docent.

De donateurs vormen het fundament van Wynia’s Week.  Doneren kan op verschillende manieren, kijk HIER. Alvast hartelijk dank! 

Het bericht Vijf machtige lobbygroepen proberen ons via de Europese Commissie de warmtepomp alsnog aan te smeren verscheen eerst op Wynia's Week.