Heuveling werkte 12 jaar als hoofd resocialisatie in een tbs-kliniek en beschrijft het leven en de mensen in een wereld die normaliter voor het publiek gesloten blijft. Het gesprek is ook te beluisteren als podcast via Spotify en Apple Podcasts.

Daders geportretteerd

Heuveling van Beek schetst in Gekkenwerk een reeks daders, hun leven en hun vaak gruwelijke delicten. Dat doet ze naar eigen zeggen niet om ze vrij te pleiten, want ‘een jeugd kan weliswaar verklaren maar nooit verontschuldigen’.

Tbs-behandelingen zijn kostbaar en duren vaak lang. Heuveling van Beek signaleert daardoor een wat kritischer opstelling bij de rechterlijke macht, die soms aandringt op korter en effectiever behandelen. Die druk heeft naar haar zeggen wel tot een verbetering in de gebruikte methodes geleid.

Helpt TBS?

Heuveling van Beek stelt dat tbs-behandelingen overwegend effectief zijn en een duidelijke daling in de kans op recidive laten zien in vergelijking met niet-behandeling. Bij optimale samenwerking tussen klinieken en gebruik van moderne methoden en technieken, kan de kans op recidive tegenwoordig goed ingeschat worden. Dit neemt niet weg dat er ook nog steeds grove fouten gemaakt worden, zoals in het beruchte geval van de verkrachte en vermoorde Anne Faber.

‘Gekkenwerk. Achter de schermen van de TBS-kliniek’ is overal te koop en te bestellen, zoals HIER.

Uit het persbericht:

‘Gekkenwerk is het unieke en fascinerende verhaal over het leven in de instellingen waar de zwaarst veroordeelden van Nederland worden behandeld. Het is een relaas vol tragiek en dilemma’s. Over haperende behandelingen en verrassende successen.

Anita Heuveling van Beek schildert de achtergronden van de patiënten en beschrijft het dagelijks leven in de kliniek en biedt zo een verrassende kijk op zowel de bewoners als de behandelaren. Het is een pageturner die afwisselend door de ziel snijdt, ontroert en boos maakt.

Al lezende kun je begrip krijgen voor de patiënten, maar dat begrip kan ook wankel blijken. Achter gesloten deuren In Gekkenwerk worden ook de onmacht en de paniek die zich van tijd tot tijd bij het personeel voordoen voelbaar, de tweestrijd tussen menselijk medeleven en professionaliteit, tussen de publieke opinie en het soms slechte werkklimaat. Niet eerder kwam het publiek zo dicht bij het zo gesloten instituut van de tbs.

Het bericht GEKKENWERK: Achter de schermen van de TBS-kliniek verscheen eerst op Wynia's Week.

Moet de overheid ingrijpen?

Door de komst van internet en sociale media is de informatiestroom enorm toegenomen. Beleidsmakers menen steeds vaker dat de overheid een rol moet spelen bij het schiften van ‘juiste’ en ‘onjuiste’ informatie.

Volgens Collard loopt dit maar al te gemakkelijk uit op censuur. De centrale stelling van zijn boek is dat de overheid niet moet bepalen wat burgers wel en niet mogen zeggen, horen en lezen en dat de vrijheid van meningsuiting op geen enkele manier mag worden beperkt. De enige uitzondering hierop is het aanzetten tot geweld.

Is activisme extremisme?

Collard constateert in zijn boek dat een democratische staat die bereid is inbreuken op grondrechten toe te staan, totalitaire trekken kan krijgen. Hij analyseert in dit kader ook een recent jaarverslag (2022) van de AIVD, waarin regulier activisme (een grondrecht) en extremisme verwisseld lijken te worden. De overheid neigt ertoe mensen in de gaten te houden die eigenlijk met rust gelaten zouden moeten worden.

Collard pleit voor een verruiming van de Nederlandse wetgeving, waarin nu belediging en haatzaaien strafbaar zijn. Want wat een belediging is, is uitermate subjectief. Wat haat is, is eveneens lastig vast te stellen, laat staan waardoor die haat wordt veroorzaakt.

Een ‘lelijk’ gevolg hiervan zou zijn dat ook antisemitische uitlatingen legaal worden. ‘Maar het gaat in dit geval heel vaak om de geweldsdreiging die van dergelijke uitingen uitgaat en dat kun je wel gewoon aanpakken met het strafrecht,’ meent Collard.

Wordt Brussel niet te machtig?

Collard is kritisch over de pas van kracht geworden Digital Service Act (DSA). Deze EU-wet geeft grote techplatforms zoals Facebook en X zelf verantwoordelijkheid voor de juistheid van de op hun platforms gepubliceerde content. Collard ziet dit als een eerste stap in een proces waarbij de EU greep probeert te krijgen op wat we mogen zeggen, horen en lezen. ‘De overheid moet zich daar niet mee bemoeien. Wie weet is wat jij te zeggen hebt wel enorm leerzaam voor mij.’

Het boek ‘Het recht op misinformatie’ van Bart Collard is overal te koop en ook HIER te bestellen.

Het bericht Bart Collard: De EU gaat toch zeker niet vertellen wat wij mogen weten? verscheen eerst op Wynia's Week.