Een overzichtje van de academische terminologie tussen 1900 en 2024 laat zien dat woorden als diversiteit, gelijkheid, inclusie, sociale rechtvaardigheid en gemarginaliseerd zijn een enorme vlucht genomen hebben sinds de jaren zestig.

Trump

Trump laat geen ruimte voor het vocabulaire van DEI, hij heeft duidelijk gemaakt dat de universiteiten er iets aan moeten doen. En als ze niets doen aan de voortdurende antisemitische propaganda ten gunste van Hamas, kunnen ze hun accreditatie en hun belastingvoordeel kwijtraken.

Stevige taal in Amerika op dit moment. In Nederland blijft het doormodderen met antisemitische propaganda aan de universiteit. Geen decaan die haar vingers er aan wil branden. Het is niet zomaar een geplande onderwijshervorming van Trump. Universiteiten leveren de nieuwe intellectuele elites die straks het land besturen, van informatie voorzien en veelal de lakens uitdelen. De humaniora, de alfa- en gammawetenschappen waar die woorden vandaan komen, zijn links georiënteerd, zowel in Amerika als in Nederland. Noem het maar een strategische ingreep van Trump.

Hoe zat het ook alweer, het waren toch de Democraten, en niet de Republikeinen die als eerste opkwamen voor de zwarte bevolking in Amerika? Het was John F. Kennedy die in 1961 als eerste een Presidential Order uitschreef met daarin de term ‘affirmative action’ (voorkeurbeleid) waarmee sollicitanten gelijke kansen kregen in de economie ongeacht hun ras, kleur of nationaliteit. Affirmative action betekende voor Kennedy dat iedereen gelijke kansen kreeg. En niet dat de uitkomst van dit voorkeurbeleid voor iedereen gelijk was, zoals in de huidige betekenis.

Maar waren het wel de Democraten die zich inzetten voor de zwarte bevolking? Racisme is het meest gebruikte woord in het vocabulaire van de social justice-activisten in Amerika. De Civil Rights-wetgeving van 1964 was een belangrijke factor in het verbeteren van de constitutionele rechten van zwart-Amerika in het zuiden van het land. Maar politiek links kan dit succes niet alleen naar zich toetrekken. Uit het Congressional Record blijkt verrassend genoeg dat er meer Republikeinen dan Democraten voor de wet stemden.

Armoede daalde al eerder

Maar was het wel die Civil Rights wet? Opvallend is dat ruim vóór die wet de armoede onder de zwarte bevolking al aan het dalen was. Meer en meer mensen vonden in de jaren 1954 tot 1964 werk. Het was een individuele ambitie om werk te vinden, het was eigen initiatief en het had weinig te maken met overheidsprogramma’s of de inzet van intellectuele elites of politici.

‘Affirmative action’, schrijft Thomas Sowell, professor aan Stanford University, heeft maar weinig opgeleverd om de daadwerkelijke armoede te bestrijden. In heel veel gevallen gingen de voordelen naar de wat beter gesitueerden, en niet naar de economisch onderste laag die vaak niet wist hoe ze gebruik moest maken van die mogelijkheden.

Negatieve tendensen

De paradox is dat de politieke elites weinig tot geen aandacht schonken aan de opvallende vooruitgang onder de zwarte bevolking in de jaren voor 1960 die ze op eigen kracht realiseerde. Dat gebeurde pas toen de Civil Rights Act van kracht werd. Toen bleek dat in de periode na 1960 ook negatieve tendensen zichtbaar werden, zoals het verviervoudigen van het aantal zwarte baby’s die geboren werden uit alleenstaande moeders. En ook dat werd geen politiek probleem. Door de sociale hulpverlening van de overheid namen vaders minder verantwoordelijkheid voor hun kroost.

Jaren geleden schreef de historicus en criticus Christopher Lash al over de nieuwe terminologie. Lash was van mening dat de elites die de maatschappelijke problemen definiëren, het contact met de maatschappij kwijt zijn. De termen die we nu gebruiken als diversiteit, empowerment en identiteit bestonden al in die late jaren ’60. Alle minderheden hebben recht op respect, zo schrijft Lash, niet omdat ze een bijzondere prestatie geleverd hebben, maar door hun ellende uit het verleden. Maar taal kan dat niet oplossen, met onze preoccupatie met de juiste woorden veranderen we de werkelijkheid niet, dit leidt alleen maar tot een ‘therapeutische identiteitspolitiek’.

Taal is vanzelfsprekend nooit onschuldig, woorden doen er toe, maar ze veranderen de maatschappelijke werkelijkheid niet. Het woord ‘diversiteit’, iets wat op het eerste gezicht een goed idee lijkt, is omgeslagen in zijn tegendeel en wordt tot een nieuwe vorm van dogmatisme en uitsluiting. 

Elites

De elite waar Lash veel over geschreven heeft staat ver af van het dagelijks leven van de meer fysieke beroepen, ze leven in een wereld van abstracties en beelden, een gesimuleerde wereld, een ‘hyperrealiteit’. Lash situeert het begin van deze scheiding tussen elites en werkende bevolking in de jaren ’60. De culturele oorlogen, die hij letterlijk zo noemt, kun je het beste zien als een vorm van ‘klassenstrijd’. De elites zijn niet langer geïnteresseerd om hun waarden te verspreiden onder de arbeidende klasse, want die is hopeloos racistisch, seksistisch, provinciaals en xenofoob, en niet meer te redden.

Het gaat sinds die jaren zestig meer om het scheppen van alternatieve instituties waar je de domme ander (dwaallicht Sander Schimmelpenninck) niet langer tegenkomt. En die elite is voor een belangrijk deel opgeleid aan de Ivy Leagues, die nu loopt te demonstreren voor Hamas. Die scheiding tussen elites en werkende bevolking komt ook naar voren in het recente boek van Martin Sommer, De nieuwe standenstaat. Sommers boek heeft overeenkomsten met Joel Kotkins boek The Coming of Neo-Feudalism dat ik een tijdje geleden besprak. Die scheiding tussen elites en werkende bevolking lijkt mij de grondslag voor Trumps huidige politieke succes in Amerika.

Toegepast postmodernisme

Wat is er gebeurd in die periode sinds de jaren ’60-’70? Op de universiteit ontstond ‘toegepast postmodernisme’, een meer ‘gebruiksvriendelijke’ en handzamer versie van ‘postmodern’. Anders gezegd: activisme. Maatschappijtheorie, filosofie en deconstructivisme vielen uiteen in post-kolonialisme, schrijven Helen Pluckrose en James Lindsay in hun voortreffelijke boek Cynical Theories.

De oude garde van de jaren ’70 wordt nu ook gezien als blank, man, veelal op leeftijd, en vooral geprivilegieerd. Het onderscheid tussen ‘gender’ en ‘sekse’ vervaagt volledig zoals we in het begin zagen bij Clarck die ook niet weet wat ‘demigenders’ zijn. Het zogenoemde ‘sociaal constructivisme’ neemt een ongekende vlucht. Sociaal constructivisme ziet kennis en wetenschap op een lijn staan met je positie in de maatschappij. Dit is een postmodern politiek perspectief, een doodlopende weg, maar zeer populair op dit moment.

Er zijn twee nieuwe principes geïntroduceerd in de academische theorie: postmoderne kennis die zich verbindt met maatschappelijke posities, en een nieuwe politiek gericht op onderdrukte groepen in de maatschappij (geen klassen maar groepen). Dit betekent een breuklijn met de oude garde van de jaren ’60-’70, wier abstracte ‘deconstructies’ vooral intellectuele vingeroefeningen waren, uiterst complex in terminologie en onbruikbaar voor de politieke praktijk. In plaats daarvan is een veelstromenland van postkolonialisme ontstaan, waaronder queer-theorie, Critical Race-theorie, feminisme en gender studies vallen, maar ook de Hamasgekte.

Extreemrechts

De politiek van Donald Trump is er allergisch voor, en zeer waarschijnlijk krijgen de Amerikaanse universiteiten het zwaar te verduren. En wie weet heeft het effect op Nederland, we nemen immers alles lukraak over uit Amerika. Maar of dat in dit geval ook zo is, daar heb ik een hard hoofd in gezien het niet aflatende linkse commentaar op ‘rechts’ of ‘extreemrechts’.

Wat die laatste woorden betekenen is ook al niet duidelijk, het is niet rechts dat opschuift naar ‘extreemrechts’ zoals we overal horen, maar de Democraten die sinds 1996 steeds verder zijn opgeschoven naar links. In Nederland is het met links niet veel anders. Zie het kaartje hieronder.

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken.   

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Trump heeft zijn succes te danken aan de kloof tussen elites en werkende bevolking verscheen eerst op Wynia's Week.

Het was meer dan terrorisme, aldus O’Neill, het was een ontsporing van onze beschaving. Een ontsporing die luidruchtig gevierd werd, en in het Westen nog steeds gevierd wordt. Steun voor Israël bleef uit. Integendeel, het gesprek gaat over ‘context’. De sympathie voor Hamas rolde over de universitaire campus heen als een vloedgolf. Het ‘keffiyeh chic’, de Palestijnse shawl, massaal gemaakt in China is overal aanwezig.  

Alarmerend 

Op de campussen, op sociale media en op straat zien we een explosie aan sympathie, niet voor Israël, maar voor Hamas. De meesten hebben geen idee waar de oorlog over gaat en evenmin van het Hamas-handvest dat verklaart dat de Joden uitgeroeid moeten worden.  

Uit een Harvard/Harris-onderzoek van december 2023 blijkt dat 60 procent van de Amerikaanse jeugd tussen de 18 en 24 jaar vindt dat de Hamas-aanval gerechtvaardigd was. Een alarmerende 50 procent staat aan de kant van Hamas. Iets meer dan de helft is voorstander van een één-staat oplossing: Israëlisch land moet aan Hamas overgedragen worden.  

O’Neill vraagt zich terecht af hoe deze hysterie kon ontstaan. Hij komt tot dezelfde conclusie als Douglas Murray in zijn boek over Europa: de westerse intelligentsia heeft zich afgekeerd van de Verlichting. De identitaire hysterie aan de universiteit heeft zijn werk gedaan, Israël wordt gezien als een wit westers land en deelt daarmee in de historische schuld van het Westen.  

In Israël wonen echter meer Joden uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika dan uit Europa. O’Neill schrijft dat de culturele elites de zonden van de westerse wereld op Israël hebben geprojecteerd. In de  recente oorlogen in Jemen, Myanmar, Ethiopië en Soedan vielen duizenden doden. De Amerikaanse invasie in Irak kostte zo’n 200.000 burgerdoden en in Afghanistan vielen 175.000 burgerdoden. Maar alleen Israël wordt ervan beschuldigd een bloedbad te hebben aangericht. Je hoort niemand over die andere oorlogen, niemand gaat er de straat voor op, want er zijn geen Joden bij betrokken.  

‘Gift van Allah’ 

Terwijl de pogrom nog voortduurde verklaarden 31 studentenorganisaties van Harvard University dat alleen Israël verantwoordelijk was voor het moorden en verkrachten. De hypersensitieve Harvard-studenten die het eten van sushi raciale arrogantie vinden, hebben geen enkel probleem met het vermoorden van meer dan duizend Joden. Dat is een van de dingen die we geleerd hebben na die 7^e oktober: ‘snowflakes have a secret genocidal streak’. Zo’n beetje alle Amerikaanse Ivy League-universiteiten gaven hetzelfde beeld te zien. Een islamitische wetenschapper aan de universiteit van Californië, Irvine, zag 7 oktober als een ‘gift van Allah’. In Londen riep een bende keffiyeh dragende islamisten: Khaybar, Khaybar, het leger van Mohammed komt u verslaan. Daarmee refereerden ze aan het bloedbad bij het 7^e-eeuwse Khaybar waar Mohammed en zijn bendes Joden vermoordden. De intelligentsia die zich verschuilt in ‘safe spaces’ met knuffeldieren en kleurboekjes, heeft geen probleem met de moordpartijen.   

Antisemitisme 

In de weken na die 7^e oktober nam het antisemitisme enorm toe. Het door haat gedreven geweld steeg in Londen met zo’n 1350 procent vergeleken met dezelfde periode in 2022. In Amerika was het niet veel beter, het aantal antisemitische aanslagen steeg met 400 procent, in Duitsland met 240 procent. En dat was meer dan een stijging in door haat gedreven aanslagen, schrijft O’Neill, het was een voortzetting van de pogrom.  

Nederland kent een hoge mate van antisemitisme in vergelijking met andere Europese landen. Alleen in Duitsland is het hoger. Van het totale aantal vormen van discriminatie nam het aandeel antisemitisme in Nederland toe van 39 procent in 2022 naar 48 procent in 2023. Sinds de Gaza-oorlog is er een duidelijke stijging.  

Zwijgende feministen 

UN Woman, de organisatie die zich vooral ziet als voorvechter van ‘gender equality’, liet het grandioos afweten. Toen uiteindelijk na lang getreuzel in maart 2024 een VN-rapport uitkwam met overtuigend bewijs van het gruwelijke seksuele geweld op 7 oktober, bleef het stil bij de feministen. Graeme Wood van de Atlantic schrijft terecht dat de pogrom puur sadisme was. #MeToo liet het op alle fronten afweten, ‘Believe woman’, werd ‘Believe Hamas’. Het Palestijns ministerie van buitenlandse zaken meldde dat Israël verantwoordelijk is voor de slachtoffers van het Nova-muziekfestival, en dat Israël het hele verhaal verzonnen had. Het is geen uitglijer van de feministen, zo schrijft O’Neill, het is een indicatie dat de Joodse staat als inferieur gezien wordt. De ontkenning van de moordpartij van de 7^e oktober lijkt overeen te komen met de Holocaust-ontkenning; het heeft ook jaren geduurd voor die gruwel erkend werd.  

O’Neills boek is een scherpe analyse en vlammende aanklacht tegen het vergoelijken en goedpraten van de pogrom van 7 oktober. Hoewel hij over Engeland en Amerika schrijft, is veel ook van toepassing op Nederland. Van de NRC, de Volkskrant en Trouw tot aan de NOS, het idee van een ‘genuanceerd beeld’ van de Gaza-oorlog vervalt overal tot partij kiezen voor Hamas. De aanval van Hamas op Israël is steeds meer een bijverschijnsel geworden, steeds meer is het Israël dat schuldig is aan deze oorlog.  

O’Neill heeft ongetwijfeld gelijk waar hij schrijft dat dit voortkomt uit het verval van rationeel denken, de emotie-gestuurde slachtoffer- en identiteitspolitiek heeft zijn desastreuze werk gedaan. Dat zagen we ook op de Nederlandse universiteiten, in Amsterdam sloopten de UvA-studenten tijdens hun bezetting het interieur van de Academische Club. Amerikaanse campusteksten werden overgenomen. En sinds die 7^e oktober maakt islamo-links de stad onveilig met hun demonstraties in keffiyeh chic.  

Het antisemitisme mag ook meedoen 

Het identiteitsdenken kent alleen interpretaties, er is geen uiteindelijke nastrevenswaardige waarheid. Wat eind vorige eeuw nog optimistisch door een Amerikaanse filosoof ‘de conversatie van de mensheid’ werd genoemd als model voor filosofie, is geperverteerd door het absolutisme van het slachtofferdenken. Zo lijkt iedereen zijn eigen waarheid te hebben, maar wordt opponenten de mond gesnoerd.  

De recente uitnodiging aan Samidoun-kopstuk Mohammed Khatib om op de Radboud Universiteit te spreken is een voorbeeld. Iedereen moet zijn verhaal kunnen houden. Ook het antisemitisme mag deelnemen aan de ‘conversatie’. Dat het antisemitisme met veel geweld binnendringt in de ‘discussie’ was dan weer niet voorzien in de ‘conversatie’.  

Suïcidaal opportunisme noemt O’Neill dit verbond van links met de islamisten. Joodse docenten blijven veelal thuis omdat ze niet veilig zijn op de universiteit. Voor hen is er geen ‘safe space’. En geen ‘inclusion’.   

Brendan O’Neill, After the Pogrom, 7 October, Israel and the crisis of civilization, Spiked Ltd, 2024. 

Brendan O’Neill is de politiek commentator van Spiked in Londen. Hij heeft een wekelijkse podcast, ‘The Brendan  O’Neill Show’. Eerder besprak ik zijn boek A Heretic’s Manifesto. 

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken.   

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank! 

Het bericht Het verbond van links met de islamisten is geworteld in emotiegestuurd slachtofferdenken  verscheen eerst op Wynia's Week.

De nacht van de Hamas aanval op Israël

Het is vrijdagnacht 6 oktober 2023. De meeste mensen in Israël slapen, maar de commandanten van het Israëlische leger worden een voor een gewekt. Er klopt iets niet, het leger en de veiligheidsdiensten zien wat onregelmatigheden aan de grens met Gaza. Rond middernacht gaan de binnenlandse veiligheidsdienst, de Shin Bet, het leger en andere diensten elkaar bellen. Iets na drieën neemt de stafchef van de IDF, Herzi Halevi, contact op met Ronan Bat van de Shin Bet.

Er was een groot muziekfestival gaande bij Reim, dicht bij de Gazastrook waar de Gaza Brigade verantwoordelijk voor was. Rond vier uur in de nacht gaat een team van de veiligheidsdienst naar Nahal Oz bij de grens met Gaza om te zien of er sprake kan zijn van terroristische infiltratie door Hamas. De IDF houdt zoals altijd de grens met Gaza in de gaten.

Om 06:29 uur worden de eerste korte afstand Qassam-raketten vanuit Gaza afgevuurd. De festivalgangers zien dat de raketten tijdig onderschept worden. De muziek stopt. En de Gaza-oorlog die de wereld gaat veranderen, is begonnen.

Het eerste slachtoffer in de oorlog is volgens mediadeskundigen de waarheid. En inderdaad zien we dat vrijwel alle informatie in de media en politiek over de Gaza-oorlog vervuild en vergiftigd is. Zo schrijft cultuurhistoricus Thomas von der Dunk in de Volkskrant dat we niet verbaasd moeten zijn ‘dat de ander ook een keer bloedig terugslaat’, na meer dan een halve eeuw onderdrukking. Maar Israël is sinds 2005 weg uit Gaza; Gaza is autonoom.

Wie even verder zoekt, ziet wel degelijk een enkele goed geïnformeerde journalist. Seth Frantzman, correspondent van The Jerusalem Post, is er zo een. Frantzman schrijft al jaren over Gaza, in 2009 was hij aanwezig als vrijwilliger toen Hamas de Israëlische plaats Sderot aanviel. Hij deed verslag van de oorlog in 2012, 2014 en 2021.

Zijn pas verschenen boek The October 7 War is gebaseerd op twee decennia ervaring aan de Gaza-grens, waarbij hij optrok met verschillende IDF-eenheden. Hij behoort tot de best geïnformeerde journalisten over het Midden-Oosten. In april besprak ik hier zijn boek After Isis.

Antisemitisme en steun voor Hamas

De aanval op Israël was de meest omvangrijke die Hamas ooit uitvoerde. Over een lengte van 64 kilometer vielen de terroristen Israël binnen, een menselijke aanvalsgolf: de Al Aqsa Flood Operation. Het doel was militair succes en het willekeurig vermoorden en kidnappen van Israëlische burgers.

In het Westen resulteerde dat tot vandaag aan toe in groeiend antisemitisme en steun voor Hamas. Rusland en China hebben de aanval nooit veroordeeld, anti-Israël groepen proberen onder de vlag van ‘human rights’ Israël als apartheidsstaat te brandmerken. Hamas kreeg erkenning in Qatar, Turkije, Libanon en Rusland.

De ‘intelligentsia’ op de universiteiten bereiden Hamas een warm welkom, de universiteitsbesturen in Nederland en Amerika accommoderen slechts wat de studenten willen. Joodse studenten zijn onveilig en Joodse scholen in Nederland worden permanent bewaakt.

De UNRWA

De United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees (UNRWA) beheert acht vluchtelingenkampen in Gaza. Het grootste kamp bevindt zich in Rafah. Deze kampen werden het middelpunt van de activiteiten van de terroristen. Ze konden er eenvoudig verdwijnen in hun tunnels en publieke gebouwen als ziekenhuizen. Recent vond de IDF hier zes geëxecuteerde gegijzelden.

UNRWA-medewerkers blijken voor 12 percent uit Hamas-terroristen te bestaan. 185 UNRWA-medewerkers zijn actief in de militaire tak van Hamas, en nog eens 51 in de militaire tak van de Palestijnse Islamitische Jihad. Maar het ministerie van Buitenlandse Zaken in Nederland wil niets liever dan de geldstromen naar UNRWA weer op gang brengen.

In 2014 viel de IDF voor het eerst de tunnels in Gaza binnen. Twee jaar eerder werd de eerste tunnel ontdekt in Nir Am dicht bij de grens met Gaza. Uiteindelijk ontdekte de IDF meer dan 30 tunnels. Maar dat was slechts een topje van de ijsberg, in die periode bouwde Hamas zo’n 640 km tunnel. Uiteindelijk werd het bijna 1000 km. Luchtaanvallen werden daardoor minder effectief, er moest een nieuwe strategie worden gevonden.

De IDF investeerde in die nieuwe technologie: drones, sensors, ‘smart fences’ en nieuwe divisies in het leger die snel konden opereren. De ‘Ghost Unit’ is er een van. Training vindt plaats in de Negev-woestijn.

De oorlog tegen Israël wordt niet alleen gevoerd vanuit Gaza of de Golan. Iran, dat uit is op de vernietiging van Israël, oefent zijn invloed uit van Irak tot Syrië en Libanon. Het Iraanse regime is een octopus met tentakels in Hamas, Hezbollah en zelfs de Houti’s. Frantzman schrijft op X dat Hezbollah de laatste 11 maanden meer dan 8.500 raketten afschoot. Maar veel politici in het Westen vinden dat Israël moet inbinden.

Oefenen voor de aanval

In 2023 begon Hamas met voorbereidingen van de oorlog. Het leek rustig aan de grens maar om te oefenen bouwde Hamas namaak grensposten, compleet met betonnen barrières, hekken en tanks. Ze gebruikten voor het eerst drones die de tanks konden uitschakelen, en konden massa’s gewapende terroristen inzetten om de hekken en betonnen verdedigingsmuren aan te vallen. Die oefeningen konden overdag plaatsvinden.

In de zomerkampen trainden ze kinderen voor aanslagen tegen IDF-posten. Ze oefenden hoe ze Israëli’s het beste konden kipnappen. Er werden meerdere van die trainingskampen gebouwd rond Khan Yunis. Maar de IDF was niet onder de indruk, ze zagen nog steeds dezelfde wapens als tien jaar geleden. Het leek wel of niemand zich nog druk maakte over Hamas. Maar Frantzman laat zien dat er wel degelijk politici en militairen waren die op korte termijn een aanval verwachtten. Niemand leek echter geïnteresseerd. De gevolgen waren desastreus.

De aanval

Op 7 oktober werden alle kibboetsiem aan de grens met Gaza aangevallen. In het eerste uur vuurde Hamas 3.000 raketten af op alles wat in de grensstrook lag. Frantzman geeft een gedetailleerd verslag hoe men dat eerste uur doorkwam. Niemand had door hoe omvangrijk de aanval was. Iedereen vroeg zich af waar de IDF bleef. Aan de Israëlisch kant was er die eerste uren geen coördinatie, het opperbevel overzag niet wat er precies aan de hand was. Dat veranderde in de dagen erna. Het leger herstelde langzaam maar zeker de chaos.

Israël reageerde niet meteen op de aanval van Hamas, de IDF plande een tegenoffensief en kreeg in die tussentijd Amerikaanse steun in de persoon van Defence Secretary Austin. Amerika had hun grootste vliegdekschip de General Ford richting Israël gestuurd als waarschuwing voor Iran. Alle legereenheden waren inmiddels naar de Gaza-grens getrokken. De grens zelf werd opnieuw beveiligd, en de IDF ging achter de Hamas commandoposten aan. Het werd een ‘waiting game’, zo schrijft Frantzman.

Maar Israël was nog niet de grens met Gaza over of de desinformatie begon al. Anti-Israël activisten scheurden de posters van de gegijzelden van de muren.

Hamas is door de jaren heen getraind om effectieve desinformatie te verspreiden. De raketinslag op het Al-Ahli-ziekenhuis is een voorbeeld. De inslag was veroorzaakt door een afzwaaiende raket van de Islamitische Jihad, maar het kwaad was al geschied. De Turkse media hadden het opgepikt en wereldwijd kreeg Israël de schuld, ook van de Nederlandse pers.

Het Shifa-ziekenhuis is een ander voorbeeld. Hamas bouwde tunnels en een commandopost onder het ziekenhuis. Elektriciteit werd afgetapt, maar officieel wist men van niets. Scholen, ziekenhuizen, woongebouwen en moskeeën worden gebruikt als opslag voor wapens en onderdak voor terroristen. Alleen al in Gazastad had Hamas 10.000 man verspreid over de stad. Hamas weet hoe je de media moet bespelen met het zo nu en dan vrijlaten van een enkele gegijzelde, het gebruik van ziekenhuizen en moskeeën, het bespelen van hun bondgenoten in Turkije en Qatar, Turkije een NAVO-lid, Qatar een bondgenoot van Amerika in het Midden-Oosten.

Tot slot

Frantzmans boek is het meest volledige verslag van een oorlog die nog steeds gaande is. Het boek geeft een gedetailleerde beschrijving van troepenbewegingen, wapensystemen en aanvalsplannen, in veel gevallen per dag, tot aan de verschillende fronten in de oorlog. Frantzman houdt zo veel mogelijk afstand van politieke stellingnames of persoonlijke oordelen, wat het boek een soms wetenschappelijk afstandelijk karakter geeft. Frantzman geeft een uitvoerig voetnoten-apparaat mee en een lijst van de belangrijkste personen in deze oorlog. Voor iedereen die iets wil weten over de oorlog die op 7 oktober 2023 begon is het een onmisbaar boek. 

Seth J. Frantzman, The October 7 War, Israel’s Battle for Security in Gaza, A Wicked Son Book, New York, 2024, 326 pagina’s
ISBN 979-8-88845-637-8

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken.  

Wynia’s Week verschijnt nu drie keer per week! De groei en bloei van Wynia’s Week is te danken aan de donateurs. Doet u al mee? Doneren kan op verschillende manieren. Kijk HIER. Hartelijk dank!

Het bericht Het volledigste verslag van de Gaza-oorlog die een jaar geleden begon verscheen eerst op Wynia's Week.

The Times 

In 2013 sprak Sammy met Andrew Norfolk van The Times omdat ze het idee kreeg dat niemand naar haar luisterde. De politie en sociale dienst lieten het afweten. Haar interview in The Times veroorzaakte grote deining en had het Jay Report tot gevolg dat de ongeveer 1400 genoemde gevallen van seksueel misbruik blootlegde.  

Het rapport bestrijkt de periode van 1997 tot 2013. Ongeveer een derde van de onderzochte gevallen bleek reeds gemeld te zijn bij de politie en andere instanties. Kinderen werden op grote schaal verkracht door meerdere veelal Pakistaanse daders, en verhandeld naar andere steden in het noorden van Engeland. Er zijn voorbeelden van kinderen die overgoten werden met benzine en bedreigd dat ze in brand gestoken zouden worden. Ze werden bedreigd met vuurwapens als ze iets zouden zeggen.  

Verbijsterend is dat het misbruik na het verschijnen van het rapport gewoon doorging, in 2014 waren er weer 51 gevallen. In 2013 vond de politie 157 rapporten over seksueel misbruik op haar bureau. 

Sammy (Samantha) komt uit een liefdevol gezin. Haar moeder stimuleerde haar waar mogelijk, haar vader was dol op haar, maar was ook degene die waar nodig een grens trok. In haar boek is ze uiteindelijk lovend over haar ouders, maar op haar 14^de was dat zacht gezegd anders. Ze was gek op dansen en lid van een dansclub waar ze al haar tijd in stak. Als haar schoolprestaties in de knel komen mag ze van haar ouders nog wel oefenen, maar niet meer meedoen aan de wekelijkse uitvoeringen. Ze doet wat iedere puber doet: grenzen opzoeken, cider drinken, uitgaan, jongens, en de eerste seks. Er werd gedeald in heroïne in Rotherham, maar zij blijft er vanaf. In de weekenden moet ze om klokslag 10 uur thuis zijn.  

Alles verandert als ze Ash tegenkomt. Sammy wordt hopeloos verliefd en beseft niet waar ze in verzeild raakt. Ash heeft een auto, meerdere auto’s zelfs, ziet er goed uit, is beleefd en voorkomend en zij raakt volledig onder zijn invloed. Hij neemt haar mee naar zijn vrienden op Clough Road, een buurt die bekend staat als ‘Paki-land’. De 10 uur-grens wordt overschreden en haar vader is woest. Hij vermoedt onraad, want ze komt voortdurend te laat. De politie wordt ingeschakeld, haar moeder is volledig overstuur. Sammy mag  
’s avonds de deur niet meer uit.  

Contacten bij de politie 

Ze verzint van alles om Ash te zien, ze spijbelt voortdurend. Ash’ broer Bash waarschuwt haar voor Ash: hij deugt niet en ze moet bij hem weg. Maar zij ziet niet in waarom. Bash zal wel jaloers zijn, denkt ze. Uiteindelijk loopt het steeds verder uit de hand, ze gaat  
’s nachts ongemerkt het huis uit, en hij ziet kans door het raam haar slaapkamer binnen te klimmen.  

De relatie bestaat vooral uit seks. Ze is nog steeds 14, maar fantaseert al over trouwen en samenwonen. Haar vader blijft de politie bestoken, maar die kan niets doen als zij geen aangifte doet. Ash heeft contacten bij de politie en lijkt onkwetsbaar. Een maand later is ze zwanger van Ash, ze is in de zevende hemel en fantaseert een mooie toekomst voor hen beiden.  

Wat volgt is complete chaos. Haar twee zussen weten dat ze zwanger is. Ze verzet zich met alle middelen tegen een abortus. Ze klimt overal waar ze opgesloten zit uit het raam om maar naar Ash te kunnen gaan, die haar altijd opvangt op een van zijn vele onderduikadressen. Uiteindelijk grijpen politie en jeugdzorg in. Ze besluit tot een abortus. 

Geweld wordt onderdeel van de relatie met Ash. Volgens hem hoort dat erbij als je verliefd bent. Ash gaat ook met haar vriendinnen naar bed, slaande ruzies volgen. Ze weet dat Ash in drugs handelt. Ze wil breken maar dat lukt haar niet. Dan wordt ze opnieuw zwanger. Dit keer wil ze haar zwangerschap een kans geven, en dat gebeurt ook. Jeugdzorg bemoeit zich ermee en ze krijgt een pleeggezin toegewezen. De volgende dag ontvlucht ze deze opvang en verdwijnt op een van Ash’ onderduikadressen. Een nieuw pleeggezin volgt. Haar ouders zijn dan al gebroken. 

‘Vertrouwelijk’ 

Ze krijgt het kind, trekt weer bij haar ouders in en breekt met Ash. Die is inmiddels in de gevangenis beland, wat haar rust geeft. Ze gaat werken in een stripclub, opent een schoonheidssalon met behulp van haar vader en trekt zich later weer terug. Ze redt de opvoeding van haar kind niet alleen. Haar ouders springen in. Maar Sammy wil dat haar kind een vader heeft en neemt ondanks alles weer contact op met Ash. Die is neergeschoten door een van zijn rivalen en in een rolstoel beland. Ook dan gaat het weer fout.  

Er komt pas verandering in haar situatie na het interview in The Times. Hoewel politie en kinderbescherming tegenwerken verschijnt naar aanleiding van dat interview in 2014 het Jay-rapport. Als Sammy later voor haar boek haar dossier bij de politie opvraagt, blijkt alles zwartgemaakt. In de kantlijn staat: ‘Vertrouwelijk. Niet verspreiden buiten het team’. 

In 2017 verschijnt het boek The Strange Death of Europe van Douglas Murray. Hij schrijft dat seksuele uitbuiting en misbruik in die jaren een publiek geheim was. Het blijkt dat Ash en zijn twee broers Bash en Bono er 54 meisjes op na hielden van wie Sammy er een was. Dat is bevestigd door het Jay-rapport. En het gebeurde niet alleen in Engeland zoals Murray laat zien, ook in de rest van Europa nam het aantal verkrachtingen door immigranten toe.  

Niemand wilde het er over hebben, het was ‘racistisch’ en je sprak er niet over. De Britse lokale overheid was doodsbang om er ook maar iets over te zeggen. Ook in Nederland bleef het doodstil, alleen Wierd Duk schreef in de Telegraaf in datzelfde jaar over Craig Davis wiens dochter Rebecca was misbruikt door de grooming gangs in Rotherham. Verder hulde de Nederlandse pers zich in stilzwijgen.  

Immigratie 

In Engeland kun je op dit moment de gevangenis ingaan als je iets negatiefs zegt over immigratie. Het totale failliet van politie en jeugdzorg in Engeland lijkt er niet toe te doen. Wie denkt dat premier Keir Starmer van Labour er iets aan gaat doen, moet toch nog even het begin van Murrays boek lezen: het was Labour dat de ongecontroleerde immigratie promootte. Het is Labour die je laat opsluiten als je je negatief uitlaat over immigratie. De hemel boven Engeland is wel erg donker geworden. 

Sammy Woodhouse, Just a Child, Britain’s biggest child abuse scandal exposed, Blink Publishing, London 2018, 304 pp. 

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken.  

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!  

Het bericht Een slachtoffer van het grootschalige seksuele misbruik in Rotherham vertelt haar verhaal verscheen eerst op Wynia's Week.

Vance is senator voor Ohio en komt uit een doodarm gezin uit Middletown, Ohio, de ‘rust belt’ waar na het verdwijnen van de zware industrie ongeveer alles tegenzat. De stad is een voorbeeld van het verval van de Amerikaanse staalindustrie, van een welvarende stad naar een plaats waar de winkels gesloten zijn, en iedereen weg wil die het kan betalen. Middletown is niet meer dan een schaduw van de Amerikaanse glorieperiode in de staalindustrie. Segregatie en drugs namen de stad over. Armco Steel werd uiteindelijk gered door het Japanse Kawasaki. Het verhaal van de Amerikaanse staalindustrie in een notendop.  

In zijn speech belooft Vance de Conventie dat hij zijn achtergrond nooit zal verloochenen: ‘I will be a vice-president who never forgets where he came from’. Vance was overigens lange tijd een fel tegenstander van Trump. Trump was volgens hem een idioot en een oplichter. Maar dat was toen. 

Sociaal verval 

JD Vance is getrouwd met Usha Vance die hem introduceerde op de Conventie. Zij komt uit een Indiase familie die geëmigreerd is naar Amerika en is praktiserend hindoe. Ze is advocaat en was lange tijd lid van de Democratische partij. JD en Usha kwamen elkaar tegen op Yale Law School waar ze een discussiegroep organiseerden over het sociale verval in blank Amerika.  

Dat thema staat centraal in Vance’ razend populaire boek Hillbilly Elegy (2016), dat nu opnieuw een bestseller is, en dat het leven van Vance in Middletown beschrijft. De verfilming van het boek staat in de Top-10 van Netflix.   

De nominatie van JD Vance tot de vicepresidentskandidaat van de Republikeinen is door de Volkskrant uitgesproken negatief ontvangen. De krant ziet hem als antidemocraat, anti-woke, anti-abortus, kritisch over het groene klimaatbeleid, en pro-Israël. Volgens Joram Bolle is hij rechtser dan rechts, een gevaar voor de democratie.  

Michael Persson, voormalig correspondent voor de Volkskrant in de VS, ziet de kern van Vance’ boodschap als ‘huis, thuis en thuisland’. Maar dat is natuurlijk verdacht voor deze quasi-kosmopoliet. Hij typeert Vance als ‘de personificatie van de witte rancune’. Dat Vance nieuwkomers welkom heet, ‘maar wel op onze voorwaarden’ is voor de Volkskrant een wel heel bizar idee. Dat je van nieuwkomers aanpassing aan westerse waarden zou eisen, stel je voor.  

Hillbillies 

Een heel ander geluid liet Ewald Engelen horen. Hij typeerde Vance als een man die met zijn boek heeft laten zien meer empathie met de onderklasse in zijn pink te hebben dan Frans Timmermans in zijn hele lijf. En dat is niet zo gek. Vance opent zijn boek met de verklaring dat hij zich identificeert met de grote massa blanke Amerikanen die tot de arbeidersklasse horen en vaak oorspronkelijk afkomstig zijn uit Schotland en Ierland. Ze worden hillbillies, rednecks of white trash genoemd.  

Een groep met veel gevoel voor onderlinge loyaliteit en sterke gezinsbanden. We zijn meer geïsoleerd dan anderen, schrijft hij, en we geven dat gevoel steeds opnieuw door aan onze kinderen. En het probleem is, bij tegenslag laten we het er vaak bij zitten. Vance’ moeder liet het afweten, ze had een draaideur aan verschillende mannen in haar leven. Hij had een betere band met zijn grootouders, ‘Mamaw’ en ‘Papaw’ waren zijn ankers.  

Een bende 

En toch vormden ook zij niet de meest harmonieuze familie die je kon bedenken. Papaw was lange tijd alcoholist, Mamaw was in staat de buurman neer te schieten als hij iets verkeerds over haar kinderen zei.  

Hun huis was vaak een regelrechte bende, ze verhuisden van Jackson, Kentucky, waar hij de beste herinneringen aan heeft, naar Middletown, Ohio. Zijn grootouders kregen drie kinderen waarvan zijn moeder Bev, de middelste was. Alle drie kinderen leden onder hun achtergrond. Bij Vance was er meer afstand, hij was dol op zijn grootouders en slaagde er uiteindelijk in zijn milieu te ontworstelen. Maar gemakkelijk was het niet. 

Vance is veertien als hij besluit bij zijn biologische vader te gaan wonen. Hij komt in een normaal gezin terecht, er wordt niet gevochten en gescholden. Maar er heerst wel een streng christelijke levensopvatting. En dan keert precies dat gereguleerde bestaan zich tegen hem. Hij wil zijn biologische vader niet tot last zijn, durft niet in te gaan tegen diens geloofsovertuiging, kan de druk om zich in te houden niet aan en wordt doodongelukkig.  

Hij gaat terug naar zijn moeder die inmiddels voor de zoveelste keer hertrouwd is. En hetzelfde chaotische patroon herhaalt zich. Uiteindelijk trekt hij bij Mamaw in. En dat wordt zijn redding. 

Sleetse sjablonen 

Huis, thuis en thuisland. Voor vrijwel iedereen zijn het de noodzakelijke voorwaarden voor een regelmatig en vruchtbaar leven. Wie Vance’ boek leest, begrijpt hoe belangrijk ze zijn en hoe moeilijk het is ze te herwinnen als ze eenmaal verloren zijn geraakt. Maar voor de Volkskrant zijn ze signalen van ‘witte rancune’ en ‘extreemrechts’, de sleetse sjablonen van het uitgebluste linkse journaille.  

Vance schreef een prachtig boek over zijn sociale klasse, de arbeidersklasse, waarmee links zich vroeger identificeerde maar die het nu uit zijn bewustzijn heeft verdrongen. Links lijkt nog steeds niet te beseffen dat het daarmee zijn bestaansreden heeft verloren.  

J.D. Vance, Hillbilly Elegy, A Memoir of a Family and Culture in Crisis, Harper Collins Publishers, 2016, 272 pag. 

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken. 

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank! 

Het bericht JD Vance zal nooit vergeten waar hij vandaan kwam verscheen eerst op Wynia's Week.

En het wordt er niet beter op, het politiek moralisme is in de loop van de tijd alleen maar sterker geworden. Dat ligt ook wel voor de hand, het voelt goed en je staat voor je gevoel aan de goede kant van de geschiedenis. Verantwoording afleggen over je politieke handelen is minder belangrijk geworden, zolang je gevoelsmatig maar juist handelt. Je hebt als verantwoordelijke minister ook geen specifieke kennis nodig, het is vooral het klimaat of de immigratie waar je je voor inzet. Herkenbaar voor Nederland? Lijkt me wel.

Deugterreur is totalitair

Door dat voortdurende appèl op waarden, verhef je jezelf boven anderen. De mogelijke negatieve effecten van die waarden op de samenleving blijven onbesproken. Söllner spreekt hier van een ‘deugterreur’, die je eigen waarden onaantastbaar maakt. De tegenstander is niet een andersdenkende, maar is immoreel en verwerpelijk. Het beroep op jouw specifieke onaantastbare waarden maakt het anderen, die die waarden niet delen of die ze geconcretiseerd willen zien, onmogelijk om met tegenargumenten te komen.

Nog veel erger is dat onze open en vrije maatschappij, onder invloed van dat voortdurende beroep op morele waarden, langzaam maar zeker verandert. Als iets duidelijk wordt in Söllners boek is het dat deze tendens makkelijk tot een totalitaire staat kan leiden. Met andere woorden: de democratie is in gevaar omdat het moralisme een immanente tendens kent die tot een totalitaire maatschappij kan leiden. Het één (onaantastbare waarden) brengt het andere (een totalitaire staat) mee zonder dat we dat ons bewust zijn.

Duidelijk wordt dat in de recente EU-politiek. Het voorstel van Ursula von der Leyen om de digitale informatiestromen te monitoren middels de Digital Service Act (DSA) om zodoende de democratie te redden, helpt de democratie juist om zeep door te censureren. Elon Musk (X) kreeg een deal aangeboden: als zijn platform zelf zou censureren, zou de EU geen financiële claim indienen. In feite heeft de EU die mogelijkheid helemaal niet, maar de oeverloze en abstracte waardendiscussie lijkt alles mogelijk te maken.

Söllner geeft als voorbeeld van een door moraal gedomineerde politiek de nederige positie die Duitsland sinds de Tweede Wereldoorlog heeft ingenomen. Op het internationale toneel stelt Duitsland zich bescheiden op, alleen opereren is taboe. Gezien het verleden is dat begrijpelijk, zegt Söllner. Maar het heeft er wel toe geleid dat Duitsland de grootste nettobetaler van de EU is geworden.

Financiële nadelen zijn bijzaak

Een ander voorbeeld van economisch nadelige moraliteit is de invoering in 1999 van de euro. De euro werd doorgevoerd om politieke redenen, waarbij de bezwaren van economen terzijde werden geschoven. De gevaren werden gebagatelliseerd en de te verwachten problemen ontkend.

Of het nu de vluchtelingencrisis, de klimaatcrisis, de Coronacrisis of de Oekraïnecrisis betreft, in alle gevallen worden onze waarden aangesproken. Afwegingen omtrent de kosten en de baten verdwijnen steeds meer naar de achtergrond. De nadelige materiële gevolgen voor de bevolking spelen nauwelijks een rol.

Annalena Baerbock en de schone ziel

Over Annalena Baerbock, de Duitse minister van Buitenlandse Zaken citeert Söllner Jürgen Grosse: ‘Eigen belangen kan zij uitsluitend indirect verwoorden, middels de omweg van een universalistische moraal en middels een gevoelsmatig idioom van de schone ziel’. Baerbock maakt zich binnen de Duitse ‘stoplicht-coalitie’ sterk voor een ‘feministische buitenlandse politiek’. Niet alleen migratie valt daaronder, maar ook de Duitse bewapeningspolitiek en militaire export. Zijn bepaalde wapens dodelijker voor vrouwen?, vraagt Söllner zich af.

Hij is met name kritisch over de Duitse exportbelangen als het Atlantische vrijhandelsverdrag TTIP en de Mercosur-overeenkomst met Zuid-Amerika die beide in de ijskast staan vanwege de hoge eisen die de EU, in het bijzonder Duitsland, stelt aan klimaatmaatregelen. Ook hier is een kosten-baten-analyse niet van belang.

Deze manier van denken leidt er ook toe dat alle grenzen openstaan voor migratie van elders. Alle mensen, waar ook ter wereld, worden als gelijke behandeld, niet alleen formeel, maar ook materieel. Dat betekent dat iedereen het recht heeft zich in het land van keuze te vestigen en gebruik te maken van alle sociale voorzieningen. Dat ligt al besloten in het VN-Migratiepact, ook wel het Pact van Marrakesh genoemd. Migratie wordt zonder nadere argumentatie als ’bron van welstand’ gezien.

In Nederland noemen we dat de zegeningen van de ‘diversiteit’. Het VN-migratiepact is ongetwijfeld het belangrijkste document voor een wereldwijde politiek van wat de Duitsers noemen de ‘Willkommenskultur’. Dat daarmee het hele sociale systeem in gevaar komt lijkt geen argument.

Tijd voor realisme

Deze manier van denken zien we ook in Nederland: immigratie is een schone zaak en ‘kan niet gereguleerd worden’. De argumenten zijn bekend: het moet van de EU en het VN-migratiepact, ‘de wereld is van iedereen’, ‘migratie is van alle tijden’, en als we de praktische nadelen benoemen ‘spelen we de PVV in de kaart’.

Het wordt tijd voor een meer realistische politiek. Een realistische moraal, geen moralisme.

Fritz Söllner, Die Moralapostel, Zerstörung eines Exportweltmeisters, Langen Müller Verlag, München 2024, 247 p.

Fritz Söllner is Universiteitsprofessor aan de Technische Universiteit in Ilmenau, waar hij de vakgroep financieringswetenschappen leidt. Hij deed onderzoek aan Harvard, en is lid van het Hayek Gesellschaft.

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Hoe de moraalapostelen onze economie om zeep helpen   verscheen eerst op Wynia's Week.

Max Weber en de overtuigingsethiek

De Duitse socioloog Max Weber (1864-1920) noemde die individuele ethische opstelling meer dan een eeuw geleden overtuigingsethiek, (Gesinnungsethik), een persoonlijke ethische opvatting over wat wel en wat niet toelaatbaar en wenselijk is. Hij schreef twee lange essays over dit onderwerp: Wetenschap als Beroep (1917) en Politiek als Beroep (1919). Weber had een duidelijke reden om hier over te schrijven, en die is voor ons zo veel jaar later opnieuw van belang.

Veel Duitse professoren aan de universiteit waren in Webers tijd overtuigd van de superioriteit van het Duitse ras. En niet alleen zij. Openlijk antisemitisme was tegen het einde van de negentiende eeuw in het Duitse Keizerrijk van Wilhelm II gebruikelijk. Duitsland zag zich vooral als een cultuurnatie (Kulturnation). Socialisten en Joden waren bijvoorbeeld uitgesloten van benoeming aan de universiteit. Zij  pasten niet in dat beeld. ‘Overtuigingsethische’ opvattingen hoorde je dagelijks met veel verve verkondigen.

In Politiek als Beroep geeft Weber een uitvoerig historisch beeld van de democratieën in Engeland, de Verenigde Staten en Duitsland. En met name van hun overheidsdienaren. Wat een politicus volgens hem nodig heeft is gedrevenheid, verantwoordelijkheidsgevoel en inschattingsvermogen. Gedrevenheid in de zin van een hartstochtelijke overgave aan de zaak. Maar je hebt ook verantwoordelijkheidsgevoel en inschattingsvermogen nodig om afstand te kunnen nemen. Politiek bedrijf je met je hoofd, aldus Weber. En het lijkt er op dat we op dit moment politiek met onze emoties bedrijven. Dat we overtuigingsethiek bedrijven.

Weber onderscheidde ook een andere vorm van ethiek, een ethiek die over je handelen in de maatschappij gaat. Dat is een ethiek die nu opnieuw aandacht verdient, omdat de huidige politiek alleen maar overtuigingsethiek is geworden. Wat we nodig hebben is Webers ‘verantwoordelijkheidsethiek’(Verantwortungsethik). Dat betreft je verhouding tot de maatschappij en daarbij gaat het niet langer alleen over wat jij persoonlijk verantwoord vindt. Dan gaat het om de consequenties van de te verwachten effecten van je handelen voor de maatschappij. En dan is het niet langer puur subjectief.

Opstappen of loyaal meewerken

Eduard Bomhoff weidde onlangs in Wynia’s Week een artikel aan een rapport van de Wetenschappelijke Klimaatraad. ‘In het rapport vinden we drieënzeventig pagina’s vol directieven, maar niet één euroteken met informatie over de kosten’, schrijft Bomhoff. De verantwoordelijkheid voor al die richtlijnen is opgelost in een ethische moraalpolitiek van schone handen houden.

En in die zin kunnen de verontruste ambtenaren maar twee dingen doen: opstappen of loyaal meewerken en zich over hun bezwaren heenzetten. Weber noemde de mensen die alleen maar bezig zijn met ‘overtuigingsethiek’ ook wel eens ‘Windbeutel’, een luchtige Duitse slagroomsoes met niet al te veel inhoud. Ze zijn te veel op hun eigen ethiek gericht zonder de maatschappelijke gevolgen ervan onder ogen te willen zien.

Politiek is overtuigingsethiek geworden

Het lijkt me dat dit nu weer actueel is, en het niet alleen de ambtenaren betreft maar, net als bij Weber, ook de politiek. De oppositie bij monde van Frans Timmermans, wil de PVV-leden Faber en Klever van het nieuwe kabinet naar huis sturen. Hun uitspraken ziet hij als ‘fascistisch’. Niet het probleem van de immigratie is voor Timmermans relevant, maar de woorden die gebruikt worden. En zijn oppositie is niet gebaseerd op de aanpak van het probleem, maar op het verbieden van de woorden.

Veel politiek en maatschappelijk protest gaat uit van unieke eigen waarden, negatieve gevolgen voor de maatschappij komen niet of nauwelijks aan bod. Probleem is dat de politiek, die per definitie een verantwoordelijkheidsethiek betreft, steeds meer opgeschoven is naar een overtuigingsethiek. En dat gold met name de Rutte-kabinetten, met D66 voorop.

De politiek is overtuigingsethisch geworden en gaat weg van verantwoordelijkheid voor de toekomstige vaak negatieve gevolgen van het politieke handelen. En daar lijkt nu verandering in te komen met het nieuwe kabinet. De adviesorganen van de overheid zoals de Wetenschappelijke Klimaatraad, en ngo’s als Urgenda die per definitie een beperkt doel nastreven, bedrijven ook louter overtuigingsethiek. In de onderhandelingen met de ‘niet-morele mens’, de PVV, achten zij uiteindelijk alle middelen toegestaan en kun je ook de Kamervoorzitter weigeren bij een herdenking van de slavernij. In feite komt het er op neer dat ze de uitslag van de verkiezingen niet accepteren omdat hun ‘morele kompas’ is stil blijven staan bij hun overtuigingsethiek.

Weber beschrijft hoe je kunt reageren als je een oorlog hebt verloren. ‘In plaats van als een stelletje oude wijven naar de “schuldige” te zoeken, terwijl de structuur van de maatschappij de oorlog veroorzaakte’, kun je ook op de vijand afstappen en zeggen: wij hebben de oorlog verloren, jullie hebben hem gewonnen. Laten we het er nu over hebben welke consequenties daaruit getrokken moeten worden, gelet op de verantwoordelijkheid voor de toekomst. Deze woorden van Weber gelden onverminderd voor de politiek.

Politiek moralisme in Duitsland

In Duitsland zien we op dit moment eenzelfde soort zendelingengedrag bij politici op het gebied van klimaat, energie, defensie en cultuurpolitiek als in Nederland. Waarden en cultuur staan centraal. Dat zien we bij de Duitse Groenen-leider Robert Habeck en in de kritiek van Henryk Broder en Reinhard Mohr die niets overlaten van de Duitse groene politiek. De Groenen vinden dat ‘onze waarden’ met alle mogelijke middelen verdedigd moeten worden.

Ook de EU-politiek heeft er dagwerk aan. Ursula von der Leyen typeert de oorlog in Oekraïne als een ‘oorlog tegen onze waarden’. Wij brengen onze waarden overal op aarde. Welke dat precies zijn, en hoe die zich verhouden tot onze belangen op aarde is niet onmiddellijk duidelijk.

We moeten terug naar een evenwicht tussen overtuigingsethiek en verantwoordelijkheidsethiek, op dit moment is de balans ernstig verstoord.

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Afwijzing van een kabinet met de PVV is puur emotioneel en  maatschappelijk onverantwoordelijk verscheen eerst op Wynia's Week.

Unveiled verscheen vijf jaar geleden in eigen beheer. Geen enkele uitgever durfde er zijn vingers aan te branden. Toch ontbrak het Yasmine Mohammed niet aan steun van prominenten: al op de eerste pagina’s krijgt ze lof toegezwaaid van Ayaan Hirsi Ali, Richard Dawkins, Sam Harris, Maajid Nawaz en Raheel Raza.

Het was voor Yasmine Mohammed een lange weg om te komen waar ze nu is. Vrouwen en vrijheidslievende denkers hebben het in traditionele moslimgemeenschappen extreem zwaar, schrijft Sam Harris in haar voorwoord. Als ze in de moderne tijd willen leven, hebben ze niet alleen te maken met islamitische theocraten, maar ook met seculier links, dikwijls behept met apathie, schijnheiligheid en hallucinaties over ‘racisme’. Dat is niet behulpzaam voor wie worstelt om aan de islam te ontkomen.

Unveiled is een zeldzaam open en aangrijpend verhaal. Yasmine Mohammed brak met haar geloof in 2004, maar ervoer daarna al snel dat de Islamitische cultuur haar leven voorgoed had beïnvloed.

‘Alles wat me gemaakt heeft tot wie ik ben was vergiftigd met bedrog, angst, leugens, ellende en depressies,’ schrijft ze. ‘Lange tijd hield ik alles voor me, en niemand merkte iets bijzonders aan me. Het woord ex-moslim had ik nog nooit gehoord. Het lijkt niemand in het Westen te interesseren of moslimvrouwen in landen als Iran en Saoedi-Arabië opgesloten of vermoord worden als ze hun haar niet bedekken. Het kan niemand iets schelen als bloggers in Bangladesh in stukken worden gehakt als ze het wagen om over humanisme te schrijven. Niemand ging de straat op toen studenten in Pakistan werden doodgeslagen omdat ze de islam ter discussie stelden’.

Van Egypte naar Canada

De moeder van Yasmine kwam uit een rijk en welvarend gezin in Egypte. Haar trouwfoto toont een soort Bond-girl met opgestoken haar, valse wimpers en zware make-up: een mooie vrouw die leefde zonder zorgen, met nannies om haar heen. Ze ging naar particuliere katholieke scholen en de universiteit. Egypte was toen aanzienlijk meer seculier dan nu het geval is.

In hun nieuwe thuisland Canada veranderde alles. Yasmine’s vader vertrok toen ze twee was, waardoor haar moeder met drie jonge kinderen achterbleef. Munir, een orthodoxe moslim, beloofde haar te steunen. Hij was al getrouwd en had drie eigen kinderen; Yasmine’s moeder werd zijn tweede vrouw. Polygamie is in Canada officieel verboden, maar niemand maakte er werk van.

Geweld en zelfhaat

Yasmine was pas zes jaar toen haar stiefvader, een gewelddadige sociopaat die ze ‘oom Munir’ noemde, haar kwam afranselen omdat ze een soera niet goed kon opzeggen. Ze werd op haar voetzolen geslagen, want dat bleef onzichtbaar voor de juf op school. Yasmine bleef haar hele jeugd hopen dat haar moeder voor haar in de bres zou springen, maar dat gebeurde nooit.

Het resultaat was zelfhaat. Hoe kon ze ooit een goede moslima worden als ze zich niet aanpaste? Haar broers en zussen hadden er geen probleem mee en dus werd Yasmine het zwarte schaap van de familie. ‘De jongens hebben nooit een probleem, het zijn de meisjes die de hele dag het woord eib (schande) horen, mijn hele jeugd werd er door vergiftigd,’ schrijft ze.

Yasmine vroeg zich openlijk af hoe het mogelijk is dat een man van over de vijftig een kind van zes kan huwen, zoals de profeet Mohammed deed. ‘Je weet het zeker beter dan Allah,’ reageerde haar moeder en gaf Yasmine een klap midden in haar gezicht. Andere vragen ging ze maar uit de weg, maar toch kon ze soms haar mond niet houden. Het ergste was dat Allah alles kon zien – en dus werd ze werd doodsbenauwd van haar eigen gedachten.

Een leven buiten de gevangenis

Op haar negende jaar kreeg Yasmine haar eerste hijab (hoofddoek). Ze probeerde van alles om er onderuit te komen, maar niets werkte. Haar moeder was onverzettelijk: ‘Je wilt je toch niet kleden als een kuffar (ongelovige), want dan ga je onherroepelijk naar de hel.’

Na voortdurende druk van haar moeder trouwde Yasmine op haar twintigste met een via Pakistan naar Canada gevluchte moslimman. Vanaf dat moment kwam ze vrijwel de deur niet meer uit en werd ze dagelijks geslagen. De ramen werden door haar echtgenoot afgeplakt.

De geboorte van een dochter werd uiteindelijk Yasmine’s redding: haar kind, besloot ze, mocht dit niet meemaken. Ze vroeg echtscheiding aan. Haar man, die een belangrijke Canadese contactpersoon van Osama bin Laden bleek te zijn, verdween achter de tralies. Voor Yasmine begon eindelijk het leven buiten de gevangenis. Sinds enkele jaren is ze wereldwijd actief met haar organisatie ‘Free Hearts, Free Minds’, ‘the only nonprofit on the planet dedicated to supporting the mental health of freethinkers and LGBT from Muslim communities across the world’. Haar boek Unveiled werd een bestseller en is inmiddels vertaald in vijftien talen – maar nog altijd niet in het Nederlands.

Yasmine Mohammed: Unveiled. How the West Empowers Radical Muslims (Julian Merlyn Parker) 294 pagina’s, € 25,00.

Het bericht Getrouwd met een moslimterrorist – en dan ontsnappen en opnieuw beginnen verscheen eerst op Wynia's Week.

Dat brengt mijn bespreking ‘dicht bij huis’, want ik zat er middenin. Mijn eerste boeken verschenen in de architectuurreeks van de Socialistische Uitgeverij Nijmegen (SUN): nu verdwenen, maar in de jaren zeventig een bolwerk van links Nederland, mede dankzij het tijdschrift Te Elfder Ure en tal van marxistische bestsellers.

Rufo behandelt Amerika’s culturele revolutie in vier delen en beschrijft de voor hem belangrijkste activistische denkers uit die tijd: Herbert Marcuse, Angela Davis, Paulo Freire en Derrick Bell. Eerstgenoemde vluchtte in 1932 voor de nazi’s uit Duitsland en streek, net als veel andere leden van de Frankfurter Schule, neer in Amerika. Marcuse zag de Sovjet-Unie veranderen in een tirannieke moorddadige dictatuur, en meende dat de Amerikaanse arbeidersklasse verdronk in consumentisme.

Amerika was een magisch land

Angela Davis was ooit Marcuses studente, later werd ze een vooraanstaand lid van de Communistische Partij van de Verenigde Staten (CPUSA). Paulo Freire was een Braziliaanse marxist die het schoolsysteem revolutionair wilde veranderen, Derrick Bell een Harvard-professor die de grondslag legde voor de critical race theory. Zelf liep ik in de vroege jaren zeventig college aan de Vrije Universiteit, bij de gereformeerde theoloog, filosoof en econoom prof. dr. A. Troost. Die had alles van Marcuse gelezen: om er kritiek op te kunnen leveren. Zijn collegezaal zat altijd vol studenten, het was er doodstil. Waar vind je dat nog, in de pamflettistische universitaire wereld van 2024?

Freire was in Nederland vooral populair bij derdewereldactivisten, Davis werd op linkse faculteiten gevierd als voorvechtster van de zwarte gemeenschap in Amerika. Dat was in die tijd een magisch land, daar gebeurde het allemaal. Niemand in mijn omgeving was er ooit geweest, je kende het van de popmuziek en van tv. Toen ik vijftig jaar geleden, na mijn studie, een beurs kreeg om in Manhattan onderzoek te doen, wist ik niet wat me overkwam. Ik belandde op een immense loft, die net als New York een paar maten te groot voor me was. Ik maakte een boek over architectuur en daklozenopvang in New York, en een boek over een beroemde Amerikaanse architect.

Toen SUN die boeken publiceerde, was dat voor mij een eerste stap op weg naar een kritische theorie van de architectuur, in lijn met Marcuses Frankfurter Schule. In Amerika was de New Left toen al de ‘lange mars’ begonnen, die daar en in Europa de voorbode was van de huidige desastreuze chaos van identitaire politiek, islamo-gauchisme en failliete bureaucratische instituties.

Rufo schrijft dat die mars nu voorbij is en dat de vaak abstracte ideeën van Marcuse, Davis en ook de Franse filosoof Michel Foucault inmiddels zijn ‘geland’ in de curricula van scholen en universiteiten, en ook bij de media, de overheid en het bedrijfsleven, met hun identitaire personeelsbeleid van ‘diversity, equity and inclusion’. De revolutie van de jaren zeventig met haar ‘negatieve dialectiek’ heeft ervoor gezorgd dat oude waarden en normen zijn opgedoekt.  

Wat ervoor in de plaats is gekomen, is identitair particularisme: iedere groep voor zich. Het lijkt er op dat Marcuse’s ‘repressieve tolerantie’, die een kapitalistische schijnvrijheid simuleerde, in zijn regelrechte tegendeel is omgeslagen. Marcuse zou het ongetwijfeld als een legitieme ‘overgangsfase’ naar een nieuwe maatschappij hebben gezien.

De University of Austin als voorbeeld

Je zou natuurlijk kunnen proberen de sociale wetenschappen aan de universiteit van binnenuit te hervormen. Maar dat lijkt op dit moment een onmogelijke taak. Vrijwel niemand heeft belang bij een wezenlijk ander curriculum en bestaande academische structuren zijn buitengewoon taai. De oplossing kan zijn een kleine nieuwe universiteit, met (voorlopig) alleen sociale wetenschappen en filosofie, ingericht naar het voorbeeld van de Amerikaanse University of Austin (UATX) in Texas.

UATX is opgezet uit onvrede met de verpolitiekte Ivy League-universiteiten en het commitment is ‘persuit of the truth’, met als uitgangspunt dat ‘the nature of reality can be discerned, albeit incompletely’. Er zijn illustere namen aan verbonden als Niall Ferguson, Bari Weiss, Richard Dawkins, Jonathan Haidt en Ayaan Hirsi Ali. Larry Summers, de emeritus president van Harvard, heeft zitting in de Board of Advisors.

Dat zou in Nederland ook mogelijk moeten zijn. Maar wie gaat dat doen? Een vingeroefening: zorg voor een decaan met voldoende wetenschappelijk en maatschappelijk gezag, bijvoorbeeld Louise Fresco of Paul Frissen. De hoogleraren kunnen in eerste instantie parttimers zijn. Ze hebben waar mogelijk een voltijdse hoofddocent naast zich. Je start met een bescheiden budget, want er zullen aanvankelijk nog niet voldoende studenten zijn voor een omvangrijke staf. Neem de Universiteit voor Humanistiek (UVH) in Utrecht als voorbeeld: een kleine universiteit in de sociale wetenschappen en geesteswetenschappen. Ze hebben zes hoogleraren en zeshonderd studenten. Er is ook een Graduate School met een vierjarig promotietraject.

Met alleen klagen verandert er niks

Overweeg je kansen voor een Max Weber Instituut, een opleiding in de sociale wetenschappen, ondersteund door filosofie. Wie de hoogleraren zouden kunnen zijn? Denk aan Maarten Boudry (sociologie, Universiteit Gent), Gijs van Oenen (filosofie, Erasmus Universiteit), Ruud Koopmans (sociologie, Humboldt Universiteit Berlijn), Ronald Meester (wiskunde, Vrije Universiteit, maar in deze context: methoden en technieken en statistiek), Eric Hendriks (sociologie, Danube Institute, Hongarije) en Andreas De Block (filosofie, KU Leuven).

Vier zijn al hoogleraar, die gaan hun plek niet verlaten maar kunnen misschien overgehaald worden om gasthoogleraar te worden. Er is, net als bij de UATX, ook een Board of Advisors nodig, daar zijn ze ook welkom.

Zeker, we kunnen ook blijven klagen over de UvA. Maar dan verandert er niets.

Christopher F. Rufo: America’s Cultural Revolution. How the Radical Left Conquered Everything (Broadside Books)340 pagina’s, € 17,99.

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken.

Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Het is hoog tijd voor een nieuwe, niet verpolitieke universiteit verscheen eerst op Wynia's Week.

Batya Ungar-Sargon

De Amerikaanse journaliste Batya Ungar-Sargon is er zo een. Ze is de opinieredacteur van Newsweek en schreef eerder een kritisch boek over hoe de woke-media de democratie ondermijnen. Ze is niet bepaald te spreken over de Amerikaanse journalistiek, die van een economisch lagere klasse naar een nieuwe elite is geëvolueerd, en die zich inmiddels op schoot genesteld heeft bij de economische en politieke spraakmakende klasse.

Voor haar nieuwe boek Second Class reisde ze heel Amerika door en sprak met de Amerikaanse werkende klasse van alle gezindten en politieke richtingen. Schoonmaaksters, verpleegsters, politieagenten, vrachtwagenchauffeurs, medewerkers in de fastfoodketens en vele anderen. Het is een journalistiek genre dat in Nederland alleen door Wierd Duk beoefend wordt. Amerika heeft haar contract met de werkende klasse opgezegd, schrijft ze. Zijn er parallellen met Europa, en het Nederland van Kaan Özgök? Die zijn er zeker. Daarom, en om te begrijpen waarom Kaan Özgök zich terecht druk maakt, moeten we haar boek lezen.

In de opening van haar boek laat ze zien dat een academische opleiding voorspellend is voor hoe lang je zult leven, of je een eigen huis hebt en hoe gezond je bent. Tweederde van Amerika heeft die opleiding niet, maar moet dagelijks het hoofd boven water proberen te houden.

De klassentegenstelling is bepalend voor Amerika, schrijft Batya Ungar-Sargon. Werk wordt door de mensen die zij interviewt gezien als iets van grote waarde. Werk heeft een positieve betekenis, niet iets om je voor te schamen. Integendeel, werk verbindt je met je ouders die altijd vroeg moesten opstaan en dat vaak met plezier deden.

Pro-gay en anti-woke

Niemand die zij sprak had wat op met toelagen en bijstand, iedereen wilde zijn eigen brood verdienen. Men wilde kansen, geen ‘handout stuff’. De overheid was niet bepaald populair. Ongeveer iedereen was wantrouwend ten aanzien van zowel Democraten als Republikeinen. Democraten werden gezien als de welopgeleide elites die samen optrokken met een economisch afhankelijke onderlaag, de immigranten en de ‘have nots’. De Republikeinen werden gezien als de partij voor de rijken en de grote bedrijven.

Iedereen wilde minder migratie en een betere gezondheidszorg. Vrijwel iedereen was ‘pro-gay’ en ‘anti-woke’, en bezorgd over de transgender-ideologie die op school vaste voet aan de grond had gekregen. Huisvesting, en de vraag waarom velen van hen een eigen huis niet kunnen betalen, werd heel belangrijk gevonden. De mensen die zij sprak waren vaak veel toleranter dan zij in eerste instantie verwachtte, de Amerikaanse werkende klasse heeft geen tijd voor onderlinge haat en verkettering.

Speculatie heeft maakindustrie verdrongen

Waarom de werkende klasse maar net het hoofd boven water kan houden wordt duidelijk als we naar de economie kijken. Sinds 1965 is de arbeidsproductiviteit met 200 procent gestegen, maar de lonen zijn achtergebleven met een magere 1 procent stijging. Het gemiddeld loon is één lange bibberende horizontale lijn van 1965 tot 2020 in de grafiek langs de x-as van de ‘think tank’ American Compass die cijfers combineert van het US Bureau of Labor Statistics en het US Bureau of Economic Analysis.

Voor 1970 vormde de maakindustrie een kwart van het bbp, in 2022 werd een vijfde van het bbp verdient in de financiële wereld, het onroerend goed en de verzekeringen. Speculatie heeft net als in Europa de maakindustrie verdrongen. Geld wordt gemaakt met geld.

De inkomensongelijkheid in de VS is groter dan in Nederland. Reagan verlaagde de belastingen voor hogere inkomens van 70 naar 28 procent. Het North American Free Trade Agreement (1994) van Bill Clinton zorgde voor een enorm verlies aan banen in de maakindustrie. De globalisering heeft wel gezorgd voor betaalbare elektronica als iPhones, flatscreen tv’s, etc., maar niet voor betaalbare huizen, goede medische voorzieningen en een gewaarborgd pensioen.

Opvallend is dat de Amerikanen die tot de middenklassen behoren (met 40.000 tot 60.000 dollar per jaar) zich net zo veel zorgen maken als de lage inkomens (tot 20.000 dollar per jaar). Hun kosten van levensonderhoud en gezondheidszorg en de studiekosten voor hun kinderen zijn gestegen, terwijl hun inkomen achterbleef. De econoom Joseph Stiglitz heeft berekend dat de middenklasse tussen 2007 en 2010 door de economische crisis ongeveer 40 procent aan inkomen verloor en terugging naar het niveau van de vroege jaren ’90. Alle inkomensstijging ging naar de topinkomens.

Wierd Duk

Ungar-Sargon schrijft dat de Amerikaanse arbeider tot een tweederangsburger is gedegradeerd, en verraden is door de elites die een economie in het leven geroepen hebben die de rijken bevoordeelt en opwaartse mobiliteit steeds moeilijker maakt.

Er zijn nogal wat overeenkomsten tussen het boek van Batya Ungar-Sargon en dat van Wierd Duk. Beiden zien zichzelf als kritische luis in de pels van de gevestigde journalistiek. Duks boek bestaat uit een groot aantal interviews die hij tussen 2017 en 2022 door heel Nederland hield met de mensen die, net als bij Ungar-Sargon, het hardst geraakt worden door globalisering, politiek en een falende overheid.

Economische problemen en cultuuroorlog

Second Class gaat met name over de economische problemen van de gemiddelde Amerikaan, het precaire bestaan met twee, soms drie banen, dure medische zorg, een goede opleiding voor hun kinderen, en soms afhankelijke ouders of andere familie. Duks boek bestrijkt een breder veld aan Nederlandse problemen, een falende overheid met de toeslagenaffaire, de gaswinning in Groningen, de onbeheersbare immigratie, de Europese regelgeving, de visserij, de boeren die moeten verdwijnen, het stikstofbeleid, de gasprijzen.

Ungar-Sargon gebruikt de interviews als voorbeelden van een vooral economische analyse van de Amerikaanse maatschappij vergelijkbaar met het werk van Joseph Stiglitz. Evenals in Amerika woedt er in Nederland een cultuuroorlog, bij Duk komt dat uitvoeriger aan de orde. ‘Ontheemd in eigen land’ is de titel van een van de hoofdstukken. Maar er is meer, ook nieuwe initiatieven komen langs, een voorstel voor een Nedersaksenlijn tussen Enschede en Groningen, vrouwen die abortus afwijzen, de bouw van kluswoningen, de vergeten regio’s.

Wierd Duks boek sluit af met een interview met Jenny Douwes, het gezicht van de ‘blokkeerfriezen’. Douwes zegt dat zij inmiddels gewend is aan het feit dat er met minachting naar haar gekeken wordt. Ze is opgevoed met het idee dat ze zich daar niets van aan moet trekken. Wij zijn white trash, zo wordt er naar ons gekeken, zegt ze.

Dit interview doet ook denken aan de intenties die Batya Unger-Sargon heeft met haar boek: Hoe krijgen we het Amerika van de vooruitgang terug? Daarvoor is niet alleen economische verandering nodig, ook de minachting van de bestuurlijke elites voor de werkende klasse dient te veranderen.

Arrogantie op links

Een voorbeeld van die minachting is geleverd door Marga Waanders, PvdA-burgemeester van Dokkum. Ze is van mening dat de Friezen moeten worden opgevoed. Ze benaderde Kick Out Zwarte Piet, omdat ze vond dat de Friezen ver van de verlichte Randstad verwijderd, achtergebleven waren in hun ontwikkeling. Door de activisten te benaderen kon ze haar ‘beschavingsoffensief’ inzetten. Dit is typerend voor de huidige PvdA. Bij GroenLinks is het niet anders. De intellectuele en politieke leegte, en de arrogantie op links zijn huiveringwekkend.

Batya Ungar-Sargon, Second Class, How the Elites Betrayed America’s Working Men and Women, Encounter Books, New York/London, 2024, 225 pp.

Arie Graafland is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft. Hij schrijft regelmatig voor Wynia’s Week, vooral over non-fictie boeken.Wynia’s Week verschijnt 104 keer per jaar met even onafhankelijke als broodnodige berichtgeving. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? Hartelijk dank!

Het bericht Amerikaanse werkende klasse is toleranter dan verwacht en heeft geen tijd voor onderlinge haat verscheen eerst op Wynia's Week.